Chưa thuận tình với... hổ!

Lao Động số 62 Ngày 19/03/2007 Cập nhật: 6:19 AM, 19/03/2007

(LĐ) - '37 con hổ nuôi nhốt ở tỉnh Bình Dương (BD), được Bộ NNPTNT đề xuất với Thủ tướng Chính phủ cho tịch thu về nuôi tập trung, đã gây xôn xao dư luận cả nước. Ông Ngô Duy Tân - GĐ Cty bia Pacific, một trong ba chủ nhân có số hổ nuôi nhiều nhất (24 con) - bức xúc cho rằng, việc cơ quan chức năng "kết tội" ông nuôi nhốt hổ bất hợp pháp, là cách xử sự không có lý, có tình.

Vì sao "nuôi sinh sản" lại... vi phạm luật pháp?

Nghị định 32/2006/NĐ-CP, ngày 30.3.2006 của Chính phủ về quản lý thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm. Trong đó, tại điểm a, khoản 3, điều 5 nghiêm cấm hành vi "nuôi nhốt" động vật rừng... Vì vậy mà gần đây, một loạt lãnh đạo cao cấp của Bộ NNPTNT, Cục Kiểm lâm VN, Trung tâm Cứu hộ động vật hoang dã... tuyên bố việc nuôt nhốt 37 con hổ trên của ba ông chủ ở BD là phạm pháp. Cách phát biểu cứng nhắc này - nói như một số người - là chưa hợp lý.

Ông Ngô Duy Tân nói: "Thật phi lý, chẳng lẽ chúng tôi bỏ bao công sức, đổ ra tiền tỉ nuôi nấng, yêu thương, chăm sóc đàn hổ để... vi phạm luật pháp?". Theo ông Tân, cần tách bạch 2 hành vi: "Nuôi nhốt" - vi phạm luật pháp với "nuôi sinh sản" - không vi phạm luật pháp. Ông Tân nuôi 24 con hổ không nhằm mục đích thương mại, hoàn toàn cho hổ sinh trưởng mạnh khoẻ và sinh sản thành nhiều cá thể hổ. Hổ do ông Tân nuôi trong điều kiện bán tự nhiên, vừa trong nhà, vừa có không gian rộng rãi ngoài trời (7.000m²) để hổ tiếp xúc với thiên nhiên. Cách nuôi ấy đã giúp đàn hổ khoẻ mạnh, phát triển và sinh sôi dễ dàng, mà ngay cả những vườn thú trong nước cũng chưa làm được.

Trong lúc đó, tại khoản 3, điều 3 của Nghị định 32 lại quy định rất rõ: "Nhà nước khuyến khích, hỗ trợ, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp cho tổ chức, hộ gia đình, cá nhân đầu tư, quản lý, bảo vệ và phát triển thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm". Việc nuôi hổ của ông Tân nhằm phát triển loài hổ, không ảnh hưởng tiêu cực đến việc bảo tồn loài hổ; trái lại, còn góp phần phát triển và bảo vệ loài hổ.

Do đó, vào tháng 6.2005, Vườn thú Hà Nội đã ký hợp đồng trao đổi hổ với ông Ngô Duy Tân. Theo đó, vườn thú sẽ tiếp nhận từ ông Tân một con hổ đực được sinh sản tại trại của ông Tân, nhằm phục vụ cho chương trình nhân giống bảo tồn động vật quý hiếm của Vườn thú Hà Nội. Ông Tân tiếp nhận một con hổ cái từ Vườn thú Hà Nội. Kết quả, con hổ cái đã được ông Tân nuôi dưỡng chu đáo và sinh ra 4 hổ con.

Vụ trao đổi hổ này là minh chứng cho thấy, việc nuôi sinh sản hổ của ông Tân là không hề vi phạm luật pháp. Bởi vì, nếu vi phạm, tại sao Cục Kiểm lâm VN, Chi cục Kiểm lâm Hà Nội, Sở GTCC Hà Nội... lại ký duyệt, đồng ý cho Vườn thú Hà Nội trao đổi hổ, lấy hổ bất hợp pháp của ông Tân về để nhân giống?

Sao cứ tịch thu?

Ngay từ năm 2000, khi mua 6 hổ con đang kiệt sức, bại chân từ một người dân tộc, ông Tân đã xin ý kiến ông Nguyễn Minh Đức - Bí thư Tỉnh uỷ BD; đồng thời, ông Tân cũng báo cáo Chi cục Kiểm lâm BD lập hồ sơ theo dõi. Mỗi lần hổ mẹ sinh sản, ông Tân đều báo cho Chi cục Kiểm lâm xuống kiểm tra, xác nhận... Và, ngày 30.6.2003, Chi cục Kiểm lâm BD đã có báo cáo số 118/BC-KL gửi Cục Kiểm lâm VN.

Thế nhưng, Cục Kiểm lâm VN chẳng có ý kiến gì, không chỉ đạo tịch thu, mặc nhiên cho người dân nuôi dưỡng, sinh sản hổ. Về phía Cty bia Pacific, năm 2002, ông Tân đã có văn bản gửi Bộ NNPTNT, đại diện Cites tại VN và Sở NNPTNT BD xin thành lập một trại nuôi động vật hoang dã sinh sản...

Tuy nhiên, vẫn không cơ quan nào hồi âm. Trong sự im lặng khó hiểu ấy của các cơ quan chức năng, người dân vẫn không cạn nguồn yêu thương những con hổ. Thậm chí, ông Tân còn đầu tư hàng tỉ đồng nuôi dưỡng và sinh sản hổ lên tới hàng chục con. Để rồi hôm nay, các cơ quan chức năng (biết mười mươi người dân nuôi hổ, nhưng vẫn im lặng) bất ngờ tuyên bố người dân nuôi nhốt hổ là bất hợp pháp, cần phải tịch thu (?).

Tại sao lúc ông Tân thông báo xin phép mua 6 hổ con ốm yếu về nuôi, ngành kiểm lâm không tịch thu, đưa vào nuôi tập trung nhằm bảo tồn? Để đến khi người dân nuôi hổ sinh sản thành công, các đài, báo phải tìm đến tìm hiểu và Vườn thú Hà Nội chấp nhận trao đổi; cũng là lúc hầu hết đàn hổ 37 con (thực tế là 42 con), mỗi con gần 300kg, thì các cơ quan chức năng lại tịch thu để "đưa vào nuôi nhốt tập trung"? Một quyết định có thể nói là không hợp lý thuận tình đã gây bức xúc không chỉ đối với người có công nuôi hổ sinh sản, mà còn gây bất bình trong dư luận xã hội.  

Cao Hùng

Người nuôi hổ số 1 Việt Nam

Lao Động số 62 Ngày 19/03/2007 Cập nhật: 9:01 AM, 19/03/2007

(LĐ) - Vừa biết tin đàn hổ 24 con của anh Ngô Duy Tân có thể bị tịch thu vì "nuôi nhốt trái phép", tôi cảm thấy lo lo cho anh. Gọi điện thoại thì anh bảo vừa đi Trung Quốc về, đang ở Hà Nội.

Anh bức xúc trao đổi với tôi qua điện thoại: Người ta "nhầm lẫn" giữa điều khoản cấm nuôi nhốt với điều khoản là "Nhà nước khuyến khích hỗ trợ bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp cho tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, đầu tư quản lý, bảo vệ và phát triển động vật rừng nguy cấp quý hiếm".

Trường hợp của tôi phải áp dụng vào điều khoản thứ hai. Do có sự "nhập nhằng, đánh lận con đen đó" mà họ báo cáo sai sự thật với Thủ tướng, làm dư luận và báo chí hiểu lầm động cơ nuôi hổ của tôi.

Từ 6 con hổ yếu

Vào tháng 3.2000, có hai người (một nam, một nữ) nói tiếng Việt còn chưa rành rọt, đến gạ bán cho anh 6 con hổ con kiệt sức và bại chân. Vừa mua xong, hai vợ chồng anh liền tắm rửa cho chúng, lấy máy sấy tóc sưởi rồi đi mua sữa cho chúng uống.

Anh kể: Tôi đã mời bác sĩ ở Thảo Cầm viên về chữa bệnh cho chúng nên bệnh tình giảm hẳn. Tôi bỏ ra gần 3 tỉ đồng đầu tư vào chuồng trại, đất đai để nuôi và chăm sóc cho chúng. Kết tội tôi là nuôi nhốt thì không đúng lắm, vì chuồng trại của tôi gần 7.000m2, rộng gấp hàng trăm lần chuồng trại nuôi hổ ở Sóc Sơn hay Thảo Cầm viên. Tôi đã cử hẳn phó tướng của tôi là anh Lương Thiện Dân trực tiếp làm "cô nuôi dạy hổ".
 
Nhiều báo đã viết về anh. Chương trình truyền hình nổi tiếng Discovery cũng đã làm một chương trình về anh. Ngô Duy Tân từ đó được nhiều người chú ý và anh trở thành nổi tiếng. Nhưng thật ra, đối với dân bia bọt thì nhiều người đã biết anh từ lâu.

"... Anh ba nuôi hổ quê ở Thái Bình..."

Tôi biết anh Ngô Duy Tân từ ngày mới về báo Lao Động năm 1990. Lúc ấy, anh còn là chủ một quán bia hơi nhỏ ngay trước cửa một cơ quan nhà nước trên đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa quận 1. Có lẽ vì quê anh ở Thái Bình mà anh lấy cái tên bia là Thái Bình Dương?

Điều đặc biệt là nhân viên của anh toàn nam thanh, nữ tú quê gốc Thái Bình, nơi anh sinh ra và lớn lên, nơi năm 1970 anh từ giã gia đình khoác súng vào Nam chiến đấu. Rồi anh được chọn làm chiến sĩ bảo vệ tại Phái đoàn liên lạc tại trại Davit trong sân bay Tân Sơn Nhứt. Sau giải phóng, anh cưới một cô gái hiền lành quê ở tận Châu Đốc và bước vào sự nghiệp bán bia hơi...

Mảnh đất vàng mấy ngàn mét vuông của anh nằm trên con đường trung tâm xuyên qua trục bắc nam thành phố, nhanh chóng sinh lời nhưng cũng nhanh chóng trở nên chật chội. Anh phải xây thêm tầng, thêm gác. Bây giờ anh đang xây một cái cao ốc trông cứ lừng lững làm lu mờ cả mấy cái cao ốc xung quanh.

Anh làm giàu bằng bia hơi, từ bia hơi, nói chính xác là bằng quán nhậu. Nhưng chính anh là người không nhậu nhẹt. Từ Sài Gòn, anh sớm nhận thấy Bình Dương là vùng đất hứa, thu hút nhà đầu tư. Và anh đã chọn Bình Dương làm nơi mở trang trại ở xã Bình An, huyện Dĩ An cho đến bây giờ.

"Quân tử nhất ngôn"

Có lần tôi gặp anh ở quán bia Pacific. Thấy khách quen, anh xách ra một tập ảnh chụp một chiếc ôtô rất xịn. Anh nói: "Anh vừa nhập một chiếc xe từ nước ngoài về. Mở máy lên chạy rất ngon. Nhưng khi bật đèn xi nhan thì nó... không nháy. Tức quá, anh làm đơn, chụp hình quay phim hiện trạng rồi kiện chính hãng.

Khi đại diện của hãng xe hơi đến đàm phán với anh, anh và ông ta tranh luận rất hăng, không ai chịu ai. Cuối cùng anh bảo: Tôi và ông cùng dân võ đạo. Bây giờ thi...phóng dao, xem ai thắng.
 
Nói rồi anh bảo nhân viên lấy một cái bàn gỗ dựng lên, vẽ mấy vòng tròn đồng tâm. Mỗi người phóng ba lần. Ông khách phóng trúng hồng tâm hai phát. Ông chủ quán bia phóng ba phát trúng cả ba. Tay kia bái phục nâng ly, không tranh cãi nữa.
 
Rồi hãng xe hơi chấp nhận đền anh 11 ngàn 500USD. Có người biết chuyện, ngỏ ý mua bộ hồ sơ kiện tụng với số tiền cao hơn số tiền đó gấp bội. Anh không cho, bảo là phải giữ lời không để lộ thông tin chiếc đèn xi nhan ra ngoài. Anh là thế, như một trang quân tử.

Trở lại việc mua và nuôi 23 con hổ tại nhà, anh Ngô Duy Tân đã lập được một kỷ lục về việc nuôi hổ, cả về số lượng và chất lượng hổ đẹp. Sáu con hổ con tên là Simba, Ford, Ami, Laser, Mec và Copbeo èo uột như những con mèo ốm thuở nào, dưới bàn tay chăm sóc của vợ chồng anh, nay đã lớn như thổi.

Ba con hổ cái đã sinh sản từ 1 đến 3 lứa được 24 con hổ con. Anh cắt cử hẳn 2 nhân viên chăm sóc hổ. Riêng chuồng trại anh đầu tư vào đó khoảng 1 tỉ đồng, cả đất đai nữa là gần 3 tỉ. Mỗi ngày mỗi con hổ ăn khoảng 7-10kg thịt, cả đàn mất gần 10 triệu một ngày.

Những kinh nghiệm nuôi hổ có được, theo anh nói, là nhờ khi đi bộ đội, có lần anh đóng quân tại nhà một người dân ở Campuchia có nuôi hổ. Anh lân la tìm hiểu, làm quen đặc tính của giống thú dữ quý hiếm này.

Chăm sóc thú dữ cũng cần tình thương. Nếu nuôi hổ để bán, để nấu cao, để kinh doanh trục lợi, chắc gì anh đã có tình thương như thế với những Ford, Ami, Simba...? Như anh đã hứa với Bí thư Tỉnh uỷ Bình Dương, nuôi hổ là nuôi đàng hoàng, không kinh doanh, buôn bán, giết thịt. Quân tử nhất ngôn...

Bàn về chữ "nếu"...

Tôi nghe tin đàn hổ của anh có thể bị tịch thu thì đề xuất phương án bảo tồn tại chỗ. Nghĩa là Nhà nước và nhân dân cùng làm, cùng bảo tồn, chẳng phải di chuyển đàn hổ đi đâu cho mệt. Anh bảo, anh cũng muốn thế, nhưng nếu thế cần phải có thêm chuồng trại, chứ 7.000m2 với 24 chú hổ cũng là chật đến nơi rồi.
 
Nếu cứ cho anh tiếp tục nuôi hổ, sang đến năm 2012 anh có thể có không dưới 200 con hổ. Con người dám nghĩ dám làm này phác họa một tương lai cho đàn hổ với toàn là chữ "nếu". Nếu có sự đồng ý. Nếu có thêm đất làm chuồng trại. Nếu được chấp nhận phương án bảo tồn tại chỗ với sự giúp đỡ của Nhà nước...

Nhưng bây giờ tất cả phải chờ các cấp có thẩm quyền quyết định. Điều ấy cũng không phải khó khăn gì, chỉ cần người ta có tâm có tầm và vận dụng luật một cách chính xác hợp lý là điều tưởng như khó hiểu sẽ trở thành dễ hiểu.

Còn tôi - người chưa bao giờ nuôi nổi một con mèo-thì chỉ nghĩ: "Nếu" hồi xưa Ngô Duy Tân mà thờ ơ, lạnh lùng và sợ hãi, không dám bỏ tiền túi ra mua để cứu lấy tính mạng 6 con hổ con... thì bây giờ làm gì có bầy hổ 24 con để mà... người ta đòi tịch thu?

Huỳnh Dũng Nhân