Đối Thoại          Website: Doi-Thoai.com         Email: toasoandoithoai@yahoo.com

HĐND: "Ông chủ" hay "đầy tớ"

?08:12' 23/01/2007 (GMT+7)

http://www.vietnamnet.vn/chinhtri/2007/01/656601

(VietNamNet) - TP.HCM đang đẩy mạnh xây dựng đề án thí điểm chính quyền đô thị - một bước ngoặt của cải cách bộ máy. Cải cách hoạt động của HĐND cũng là một trong những nội dung được bàn đến tại Hội nghị BCH TƯ lần 4 đang diễn ra.

VietNamNet thực hiện loạt bài quanh câu hỏi: Làm sao để hoạt động HĐND thoát bệnh hình thức, thể hiện đúng vai trò cơ quan quyền lực cao nhất ở địa phương?

Với việc TP.HCM được đánh giá là một trong những địa phương có hoạt động HĐND sôi động nhất, câu chuyện ở đây cũng là kinh nghiệm chung cho hoạt động HĐND.

Trưởng Ban kinh tế - ngân sách HĐND TP.HCM Nguyễn Minh Hoàng (thứ ba từ trái sang) trong lần giám sát tình hình ô nhiễm ở bãi rác Gò Cát. Việc khắc phục ô nhiễm môi trường bị nhiều đại biểu HĐND TP.HCM "kêu" chậm. (ảnh: Trần Duy)

Hội đồng nhân dân, họ là ai?

Theo Luật tổ chức HĐND và UBND, HĐND chịu sự giám sát và hướng dẫn hoạt động của Ủy ban thường vụ Quốc hội, chịu sự hướng dẫn và kiểm tra của Chính phủ trong việc thực hiện các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên theo quy định của Uỷ ban thường vụ Quốc hội.

Với quy định này, HĐND được xem như một cơ quan hành pháp, là cấp dưới của Chính phủ. Tuy nhiên ở một quy định khác trong Luật tổ chức HĐND và UBND, HĐND là cơ quan quyền lực địa phương, do nhân dân bầu ra, chịu trách nhiệm trước dân. Vậy, về thực chất, HĐND là cơ quan dân cử hay cơ quan hành pháp?

Trong khi đó, đại biểu HĐND là đại biểu nhân dân, thực chất là dân, chứ không phải công chức. Nói như ông Võ Văn Thôn, đại biểu HĐND, nguyên Giám đốc Sở Tư pháp thì "ông chủ" chứ không phải "người đầy tớ".

"Việc thiếu rõ ràng trên khiến đôi lúc chúng tôi có cảm giác đại biểu HĐND thực chất là người của cơ quan công quyền, là "ông nọ, bà kia" chứ không phải người đại diện cho dân. Muốn gặp đại biểu vào ban đêm lại e không gặp được ngoài giờ hành chính" - ông Hoàng Long, một cán bộ hưu trí quận Gò Vấp, nói.

 

Đối Thoại : Cần 60 năm để nhận ra “vấn đề”, có cần 60 năm nữa để vấn đề được ápdụng không ?

Kể từ ngày Chủ Tịch Hồ Chí Minh đọc bản tuyên ngôn độc lập và kể từ ngày bản hiến pháp đầu tiên 1946 có mặt đến nay đã hơn 60 năm để người CS nhận ra một điều là đại biểu nhân dân là “Ông chủ hay đầy tớ” . Từ chỗ nhận ra đến khi trở thành một thực tế có cần 60 năm nữa không?

 

 

 

Tại hội nghị toàn quốc về tổ chức và hoạt động của HĐND, UBND vừa qua, có ý kiến góp ý, cần phân định rõ HĐND là cơ quan hành chính hay lập pháp.

Theo ông Võ Văn Thôn, HĐND cần là cơ quan lập pháp, cánh tay nối dài của Quốc hội, chịu trách nhiệm giám sát hoạt động của cơ quan hành pháp ở địa phương và xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật cho địa phương.

Giám đốc sở thất hứa, đại biểu chỉ biết... tiếp tục hỏi

Sau kỳ họp thứ 9 HĐND TP.HCM khóa VII, đại biểu Phạm Minh Trí và đại biểu Đặng Văn Khoa bức xúc cho biết, có một số vấn đề, như nước thải y tế, vệ sinh an toàn thực phẩm đã chất vấn Giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường, Giám đốc Sở Y tế từ năm 2001 đến nay mà luôn nhận được câu trả lời đại loại: Một số đơn vị chưa thực hiện tốt yêu cầu, chúng tôi sẽ giải quyết...

Không hề có lộ trình cụ thể đến năm bao nhiêu thì giải quyết được chừng nào công việc. Ngay cả với những việc có kế hoạch cụ thể nhưng sau đó thực hiện bị chậm như một số công trình: kênh Ba Bò, cầu Phú Mỹ..., HĐND cũng không làm được gì khác hơn ngoài việc... hỏi.

Sau kỳ họp thứ 7 HĐND TP khóa VII vào cuối năm 2005, PV VietNamNet trao đổi với đại biểu Võ Văn Sen: "Nhiều yếu kém của TP.HCM trong giao thông, giáo dục, y tế như chuyện nhiều tập kéo dài năm này qua năm khác. Kỳ nào cũng thấy các ông chất vấn và lại nhận được lời hứa. Không lẽ ở các kỳ tiếp theo việc thất hứa cứ tiếp diễn?". Đại biểu Sen trả lời: "Nếu không khắc phục yếu kém, chúng tôi lại... chất vấn nữa. Không xong đâu!".

Bấy lâu HĐND vẫn được biết đến là người lên tiếng với sự hỗ trợ của báo chí, hơn là người kiểm soát, xử lý.

Vấn đề là cần một quyền lực thực sự cho HĐND. Đại biểu Phạm Minh Trí khẳng định: "HĐND chưa phát huy được quyền bãi nhiệm. Đối với những giám đốc không thực hiện lời hứa, HĐND có thể bỏ phiếu tín nhiệm và đề nghị bãi nhiệm nếu số phiếu tín nhiệm thấp hơn so với yêu cầu. Đối với những trường hợp giải quyết công việc không hiệu quả, thất hứa kéo dài, nhưng chưa đến mức bãi nhiệm, HĐND có thể thống nhất ý kiến nhắc nhở, yêu cầu UBND lưu ý".

Điều đã được quy định đó bấy lâu chưa được thực hiện nên nhiều người lầm tưởng là không có. Đại biểu Võ Văn Sen cho rằng: "Đối với những trường hợp thất hứa kéo dài, chỉ cần cách chức một người, những người còn lại sẽ "hoảng" và thực hiện lời hứa nghiêm túc. Vấn đề là từ lãnh đạo HĐND đến các đại biểu có quyết tâm thực hiện hay không. Phát huy dân chủ cần có quá trình thay đổi từ nhận thức".

Kỳ họp thứ 9 HĐND TP.HCM khóa VII vừa qua có dấu hiệu nỗ lực phát huy vai trò của HĐND, khi cách sử dụng ngân sách của TP bị cho rằng cần rút "thẻ vàng". Một số đại biểu thẳng thắn góp ý, việc chi vượt dự toán và lấy quỹ dự phòng để mua trang, thiết bị là không thể chấp nhận. Sau đó, Chủ tịch HĐND TP Phạm Phương Thảo yêu cầu, danh mục đầu tư cần gửi cho HĐND TP xem trước và cho ý kiến; chi ngân sách phải đúng dự toán được duyệt, nếu phát sinh phải báo cáo. Tuy nhiên, trao đổi với VietNamNet, một đại biểu băn khoăn: Không biết việc này được thực hiện nghiêm túc đến đâu.

·         Phạm Cường

Your browser does not support inline frames or is currently configured not to display inline frames.