Bài báo này phản ánh được tình trạng nhiều cán bộ, trí thức nhận học bổng của nhà nước đi học hoặc tu nghiệp nước ngoài đã không trở về làm việc, hoặc nếu có trỏ về thì vì lý do nào đó, chỉ được ở lại làm việc trong một thời gian ngắn, cho dù họ có mong muốn cống hiến dến mức nào đi chăng nữa.

Đây cũng là tâm trạng của Nguyễn Tiến Trung, một thanh niên tốt nghiệp nghành công nghiệp thông tin tại Pháp, trở về nước được sáu tháng nay, và mặc dù đang đi làm , thì được trúng tuyển nghĩa vụ quân sự.

Trong thời gian du học, anh Trung có viết một số bài phê phán thể chế chính trị tại Việt Nam hiện nay.

Nghe Phỏng vấn hàng tuần

Anh Trung cho biết tối thứ ba tuần trước, ngày 22/01/2008, đoàn dân quân đã đến nhà Tiến Trung để thông báo Trung đã trúng tuyển đi nghĩa vụ quân sự, đợt tháng 3/2008.

Các bạn bè của Trung đi du học về hoặc các bạn đang học và làm việc tại Việt Nam không ai trúng tuyển nghĩa vụ quân sự cả.

Ngay khi xuống sân bay Tân Sơn Nhất ngày 6/8/2007, Tiến Trung đã thông báo cho công an biết Trung là đảng viên của đảng Dân Chủ Việt Nam, với Tổng thư ký là giáo sư Hoàng Minh Chính, và Trung cũng là một thành viên của Tập Hợp Thanh Niên Dân Chủ.

Theo Tiến Trung, việc quân đội nhân dân Việt Nam dù biết rõ Trung thuộc đảng Dân Chủ, không phải đảng Cộng sản, những vẫn quyết định gọi Trung nhập ngũ có ý nghĩa lớn.

Thứ nhất, việc mời một thanh niên dân chủ nhập ngũ đã phủ nhận những bài báo vu khống, xuyên tạc, bôi nhọ đảng Dân Chủ, Tập Hợp Thanh Niên Dân Chủ hay cả Phong Trào Dân Chủ trên báo chí của đảng Cộng sản.

Thứ hai, sự việc này chứng tỏ đảng Cộng sản đã công nhận sự hoạt động công khai và hợp pháp của đảng Dân Chủ.

Việc đồng ý để một đảng viên đảng Dân Chủ có thể gia nhập quân đội chứng tỏ rằng đảng viên đảng Dân Chủ là những công dân tốt, là những người yêu nước chân chính, có như vậy mới đủ điều kiện gia nhập quân đội.

Thứ ba, lần đầu tiên trong lịch sử, “bộ đội cụ Hồ” sẽ là quân đội lưỡng đảng, đảng Dân Chủ và đảng Cộng sản.

Điều này cũng chứng tỏ những luận điệu như các đảng phái khác nhau sẽ tranh giành nhau hay đánh nhau là sai trái.

Các đảng phái khác nhau, có quan niệm xây dựng đất nước khác nhau, nhưng luôn cùng chung mục tiêu là xây dựng và bảo vệ đất nước. Và do đó, quân đội có nhiều đảng hay Quốc hội có nhiều đảng là chuyện bình thường.

Trung cũng cho biết là đảng Dân Chủ hoạt động hoàn toàn hợp pháp vì không hề có điều luật nào cấm thành lập đảng.

Hơn nữa, thành lập đảng chính là để cùng nhau thực hiện những quyền căn bản của công dân như quyền tự do ứng cử, tự do bầu cử, tự do lập hội và hội họp đã được Hiến pháp ghi nhận.

Còn về những khó khăn sẽ gặp phải trong quân đội, như chuyện phải thề “trung với Đảng, hiếu với dân”. “Đảng” ở đây được hiểu là đảng Cộng sản.

Trung cho biết là sẽ không thể thề “trung với Đảng” được mà sẽ thề là “trung với nước, hiếu với dân”.

Ngay khi cụ Hồ còn sống, cụ không bao giờ dám nói quân đội “trung với Đảng”, mà chỉ nói “trung với nước”. Việc tùy tiện sửa lại lời thề của người quân nhân là sai trái, đi ngược lại với tư tưởng Hồ Chí Minh.

Ngoài ra, Tiến Trung cũng cho rằng, trước hành động gây hấn xâm lược gần đây với Trung Quốc và Đài Loan về các vấn đề biển đảo Hoàng Sa – Trường Sa, việc thanh niên biết các kĩ năng quân sự là cần thiết, phòng khi đất nước có chiến tranh. Do đó, Tiến Trung khẳng định sẵn sàng lên đường nhập ngũ, dù đang đi làm và đi học.

Trung cũng nêu ra một số vấn đề có thể gây ảnh hưởng xấu đến uy tín của chính quyền Việt Nam. Đó là việc đãi ngộ nhân tài nói riêng và sử dụng nguồn nhân lực nói chung.

Việc Trung, một thạc sĩ – kỹ sư máy tính tốt nghiệp tại Pháp trở về Việt Nam để xây dựng đất nước theo hướng “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” như chính đảng Cộng sản đang kêu gọi lại phải ra thao trường trong hoàn cảnh đất nước đang trong thời bình có thể sẽ gây tâm lý tiêu cực, hoang mang cho những du học sinh muốn trở về.

Hơn nữa, các công ty, kể cả trong và ngoài nước, đang hiện diện tại Việt Nam đang thiếu nguồn nhân lực cao cấp trầm trọng, ở đủ mọi lĩnh vực, trong đó có công nghệ thông tin.

Việc quân đội huy động cả vào nguồn nhân lực cao cấp trong thời bình sẽ gây ảnh hưởng xấu đến sức thu hút đầu tư của Việt Nam.