Đối Thoại          Website: Doi-Thoai.com         Email: toasoandoithoai@yahoo.com


Từ những lệnh “cấm”

27-01-2008 00:06:58 GMT +7

http://www.phapluattp.vn/news/chinh-tri/view.aspx?news_id=208708

TƯƠNG LAI

Cấm hàng rong, cấm những người bán hàng lưu niệm trên đường phố chèo kéo khách du lịch, cấm xe ba bánh tự chế gây ách tắc giao thông và mất vẻ mỹ quan thành phố...

Xem ra đều có lý do chính đáng cả. Để xây dựng một xã hội văn minh, hiện đại thì sớm muộn những điều đáng phải “cấm” kia cũng phải thực hiện thôi.

Và “cấm” chính là một giải pháp chẳng đặng đừng của hoạt động quản lý xã hội. Nhưng bộ máy quản lý nhà nước ngoài quyền “cấm” còn nhiều chức năng quan trọng khác để điều hành guồng máy hoạt động xã hội mà “cấm” là giải pháp dễ nhất. Mà vì dễ nhất nên hay được dùng nhất. “Cái gì không quản được thì cấm”, đó là điều không chỉ mới xảy ra, nó đã trở thành căn bệnh kinh niên của những người quản lý bất tài có pha vị “vô cảm”. Vô cảm trước đời sống của con người là đối tượng của cái lệnh cấm đó. Mà những con người ấy thì tuyệt đại bộ phận là người nghèo.

Chưa đến cái mức suy nghĩ tệ hại đáng lên án như kẻ nào đó mà Báo Thanh Niên ngày 26-1 vừa đưa tin “Đô thị hôm nay là để cho những người có tiền sống và những người nghèo ở muôn phương xin đừng về Hà Nội kiếm ăn làm nhếch nhác cái đô thị này” nhưng thiếu sự trù liệu xem những thân phận bị những lệnh “cấm” kia dồn vào rồi sẽ ra sao nếu không có những giải pháp hỗ trợ chính là điều cần phải suy nghĩ. Lệnh “cấm” phải đi liền với giải pháp cứu nguy!

Xin chỉ nói đến một chuyện “hàng rong”. Rồi đây, khi hội nhập đi vào chiều sâu, các cửa hàng tạp hóa bán lẻ rồi sẽ khó tồn tại nếu không có chiến lược kinh doanh thích hợp chứ chưa nói đến tiểu thương và hàng rong. Nhưng cũng vì thế mà ngay từ bây giờ đã phải trù liệu những giải pháp chủ động tháo gỡ. Đó chính là đòi hỏi của quản lý. Đấy là chưa nói hiện nay hàng rong vẫn đang là một giải pháp quen thuộc trong phân phối và tiêu dùng xã hội đang cần, lại là nguồn việc làm cho hàng triệu con người trên cả nước. Chỉ tính riêng Hà Nội đã có tới 1,16 vạn người, trong đó 93% là phụ nữ tuổi từ 40 trở lên.

Những gánh hàng rong của những người mẹ, người vợ, người chị ấy sẽ nuôi sống nhiều thân phận khác trong gia đình của họ! Xưa kia Nguyễn Du đã từng xót xa, thông cảm với những “đòn gánh tre chín dạn hai vai” của phụ nữ Việt Nam sớm khuya tần tảo gánh trên đôi vai gầy còm của mình cả cuộc sống gia đình. Họ cũng muốn có một cửa hàng buôn bán, chẳng qua vì nghèo khổ mà phải đi bán rong. “Nợ áo cơm phải trả đến hình hài” cũng là chuyện không ai muốn.

Giá mà trước khi ban ra lệnh “cấm”, người “công bộc của dân” phải tính giúp dân liệu họ rồi sẽ sống ra sao. Suy từ đó ra, các lệnh cấm khác cũng đều nên có “lộ trình” như vậy. Không có “lộ trình” hợp lý thì người ngoài sẽ nhanh nhạy khai thác ngay cái lệnh “cấm” đó để kiếm chác trên sự cùng quẫn của người bị cấm như chuyện “xe lôi Trung Quốc” với lệnh cấm xe ba bánh tự chế, hay chuyện cấm việc giữ xe máy trên đường phố để rồi phải sửa vì đó là nhu cầu hàng ngày không thể không có của dân.

Được thế thì dân sẽ tâm phục, khẩu phục mà chấp hành.

Còn dân thì mong sẽ có một lệnh “cấm” hết sức quan trọng: cấm những kẻ bất tài và vô cảm với thân phận con người ngồi vào cái ghế của những công bộc của dân.