Thư của Ông Võ Văn KiệtGởi Bộ Chính Trị |
Võ Văn Kiệt
Tp HCM, ngày 11 tháng 1 năm 2005
Kính gởi:
-Các đ/c Ủy viên Bộ Chính Trị, Ban bí Thư BCHTƯ ÐCS Việt Nam
-Các đ/c Ủy viên BCHTƯ Ðảng Cộng Sản Việt Nam dự Hội Nghị lần thứ 11, BCHTƯ Ðảng Cộng Sản Việt Nam Khóa IX.
Thưa các đồng chí,
Ðất nước chúng ta bước vào năm 2005 với niềm vui về những thành tựu đã đạt được đồng thời có những bức xúc về nhiều vấn đề đang đặt ra cho Ðại Hội X của Ðảng. Năm 2005 cũng là năm toàn Ðảng chúng ta phấn khởi chuẩn bị cho Ðại hội đại biểu toàn quốc. Là một đảng viên đã có được vinh dự tham gia các Ðại hội của Ðảng từ đại hội II cho đến nay (trừ Ðại hội III) tôi muốn góp phần cùng toàn Ðảng chuẩn bị cho sinh hoạt chính trị có ý nghĩa trọng đại đó. Vì vậy tôi có thư này để trình bày với Hội nghị Ban chấp hành Trung ương lần thứ 11, cơ quan có trách nhiệm cao nhất quyết định nội dung và phương thức tiến hành Ðại hội theo đúng Ðiều lệ của Ðảng đã quy định.
Trong điều kiện của cuộc kháng chiến gian khổ, Ðại hội toàn quốc lần thứ II của Ðảng được tiến hành tại Việt Bắc, đầu năm 1951 vẫn thực hiện thành công theo đúng nguyên tắc của Ðảng, tạo ra bước ngoặt quyết định cho cuộc kháng chiến lần thứ nhất đi tới thắng lợi. Ðại hội III của Ðảng tiến hành trong điều kiện đất nước bị chia cắt, Miền Nam đang quằn quại trong chính sách tàn ác của kẻ thù nhằm tận diệt lực lượng của Ðảng, nguồn gốc ý chí và sức mạnh của phong trào cách mạng ở Miền Nam. Mặc dầu vậy, Ðại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Ðảng vẫn tuân thủ nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt Ðảng, tập hợp được trí tuệ và nhiệt tình cách mạng của toàn Ðảng, toàn dân, lãnh đạo công cuộc xây dựng Miền Bắc làm hậu phương vững chắc cho cuộc giải phóng Miền Nam, thống nhất đất nước. Nhưng tiếc là, từ sau đó, trải qua nhiều nhiệm kỳ Ðại hội, Ðảng đã không thường xuyên vận dụng bài học mẫu mực quý báu đó để làm cho tổ chức và sinh hoạt Ðảng giữ đúng nguyên tắc đã ghi trong điều lệ Ðảng. Ðó là bài học về nguyên tắc tập trung dân chủ trong tiến trình đại hội đại biểu các cấp tiến đến Ðại hội đại biểu toàn quốc của Ðảng, cơ quan lãnh đạo cao nhất của Ðảng.
Nhắc lại bài học đó có ý nghĩa cực kỳ quan trọng cho việc chuẩn bị Ðại hội X của Ðảng. Tôi xin trình bày hai vấn đề sau đây:
I. Nhìn lại mặt dài nét chính về việc tiến hành các Ðại hội đại biểu toàn quốc của Ðảng
Ðại hội đại biểu toàn quốc lấn II của Ðảng họp tại Việt Bắc năm 1951 là Ðại hội đầu tiên có đầy đủ các điều kiện của một đảng cầm quyền. Kể từ đó đến nay, cho dù Ðiều lệ của Ðảng đã được sửa đổi qua các kỳ đại hội cho đến Ðại hội IX năm 2001, Ðảng vẫn tuân thủ một nguyên tắc bất di bất dịch: Ðảng được tổ chức theo nguyên tấc tập trung dân chủ.
Qua nhiều lần sửa đổi, nguyên tắc đó vẫn được thể hiện nhất quán trọng Ðiều lệ hiện hành. Trực tiếp liên quan đến việc tiến hành Ðại hội đại biểu toàn quốc và Ðại hội các cấp, có thể thấy rằng nguyên tăc ấy gồm những điểm chính sau đây:
-Giữa hai kỳ Ðại hội toàn quốc, cơ quan lãnh đạo của Ðảng là Ban chấp hành Trung ương, giữa hai kỳ đại hội của đảng bộ các cấp, cơ quan cao nhất của đảng bộ các cấp là Ban chấp hành đảng bộ các cấp, gọi tắt là cấp ủy, chi ủy.
-Ban chấp hành Trung ương Ðảng bầu ra Bộ Chính trị và Tổng bí thư. Ðiều lệ hiện hành còn quy định thêm về Ban Bí thư. Bộ Chính trị thay mặt BCHTƯÐ điều hành công việc của BCHTƯÐ giữa các kỳ họp Hội nghị BCHTƯÐ. Bộ Chính trị chịu trách nhiệm trước BCHTƯÐ và trước toàn đảng về việc thực hiện những nhiệm vụ được giao. Từng ủy viên Bộ Chính trị, kể cả Tổng bí thư, chịu trách nhiệm như nhau về toàn bộ trách nhiệm và công việc của Bộ Chính trị. Việc phân công cho từng ủy viên Bộ Chính trị phụ trách từng lĩnh vực chỉ nhằm mục đích phát huy trí tuệ và tinh thần trách nhiệm của từng thành viên trong tập thể Bộ Chính trị, tạo thuận lợi cho việc thực hiện nhiệm vụ và trách nhiệm của toàn thể Bộ Chính trị.
-Bầu cử trực tiếp bằng phiếu kín là phương thức lựa chọn và bầu đại biểu dự Ðại hội toàn quốc cũng như đại hội đảng bộ các cấp, lựa chọn và bầu các ủy viên BCHTƯ, Bộ Chính trị cũng như các ủy viên của các cấp ủy cấp dưới. Bầu cử được tiến hành theo nguyên tắc tự do ứng cử, tự do đề cử, trực tiếp và bỏ phiếu kín, để lựa chọn được những đảng viên có phẩm chất và năng lực xứng đáng nhất cho việc đảm đương các nhiệm vụ của Ðảng. Ðòi hỏi mang tính nguyên tắc này đảm bảo tính thống nhất trong toàn Ðảng, ngăn chận những vi phạm có thể xảy ra.
Với điều lệ sửa đổi của từng Ðại hội, cách viết có thể khác nhau, song nguyên tắc tập trung dân chủ là rõ ràng, chặt chẽ, đã được thử thách trong các giai đoạn cách mạng khác nhau, bảo đảo duy trì và nâng cao sức chiến đấu của Ðảng.
Nhìn kỹ lại có thể nói rằng Ðại hội lần thứ II của Ðảng tuy phải tiến hành trong tình hình đất nước có chiến tranh, song lại là Ðại hội thực hiện đúng nhất nguyên tắc tập trung dân chủ trong mọi khâu, từ chuẩn bị đến tiến hành Ðại hội, từ xây dựng Nghị quyết Ðại hội đến bầu cử BCHTƯ và Bộ Chính trị. Thậm chí, ngay trong khi Ðại hội đang họp, có một số việc quan trọng cần quyết định ngay về tình hình chiến sự lúc bấy giờ, để tuân thủ nguyên tắc "Ðại hội đại biểu toàn quốc của Ðảng là cơ quan cao nhất", Chủ tịch đoàn của Ðại hội đã đưa những việc ấy ra để Ðại hội bàn và quyết định luôn. Hàng ngày, đồng chí Phạm Văn Ðồng được phân công thông báo với Ðại hội về tình hình diễn ra trong nước và thế giới. Ðại hội III của Ðảng cũng đã phát huy được bài học và kinh nghiệm quý báo đó.
Theo tôi, có hai nguyên nhân cơ bản thể hiện tính đảng rất cao đã dẫn đến thành công của Ðại Hội II và Ðại Hội III: một là sự nhận thức sâu sắc về dân chủ trong Ðảng và hai là ý thức trách nhiệm và nhiệt tình cách mạng của mỗi đại biểu tham dự đại hội. Ðại hội đã thể hiện tính đảng rất cao do tấm gương ngời sáng của chủ tịch Hồ Chí Minh về thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, do ý thức dân chủ sâu sắc của nhiều đồng chí lãnh đạo cao cấp, trung cấp khác lúc đó giữ các trọng trách ở các vùng, các địa phương trong cả nước về tham gia Ðại hội.
Các Ðại hội tiếp theo cũng đã phát huy được thành tựu của Ðại hội II, Ðại hội III, nhưng phải nói rằng, do nhiều nguyên nhân, bài học chính về tuân thủ một cách nghiêm túc và triệt để nguyên tắc tập trung dân chủ trong các khâu chuẩn bị và tiến hành Ðại hội lại không được đầy đủ như trước.
Ðể chuẩn bị thật tốt Ðại hội X, đã đến lúc chúng ta cùng nhau ôn lại những bài học của các Ðại hội trước đây một cách thật nghiêm túc để cùng nhau rút kinh nghiệm cho việc tiến hành các bước triển khai đại hội từ sơ cấp lên đến toàn quốc thật tốt, tránh được những lệch lạc đáng tiếc mà đôi lúc, do nhiều lý do, đã dẫn đến những cách làm mà nếu tỉnh táo và nghiêm khắc nhận xét, thì sẽ thấy đã vi phạm nguyên tắc ghi trong Ðiều lệ Ðảng.
Nguyên nhân của những biểu hiện đó có nhiều, nhưng xét đến cùng là do chúng ta chưa thật sự quán triệt ý nghĩa xâu xa nguyên tắc rất cơ bản đã được quy định trong Ðiều lệ Ðảng "cơ quan lãnh đạo cao nhất của Ðảng là Ðại hội đại biểu toàn quốc" và "Giữa hai kỳ đại hội, cơ quan lãnh đạo của Ðảng là Ban Chấp Hành Trung ương". Như thế cũng có nghĩa là, những cách làm nào, những bước chuẩn bị nào xa rời hoặc làm lu mờ nội dung của mục 2, điều 9 trong Chương 11: "Nguyên tắc tổ chức và cơ cấu tổ chức của Ðảng" trong điều lệ hiện hành đều vi phạm Ðiều lệ Ðảng, phải kiên quyết khắc phục.
Thưa các đồng chí,
Là một đảng viên đã được tham gia nhiều Ðại hội của Ðảng, tôi ý thức được trách nhiệm của mình trong những yếu kém chung về thực hiện nghiêm túc nguyên tắc tổ chức của Ðảng, thấy được thiếu sót của mình trong việc chấp hành nguyên tắc ấy qua các kỳ tiến hành Ðại hội gần đây. Ðó là những yếu kém thuộc về sự buông lõng nguyên tắc cơ bản nhất trong tổ chức Ðảng.
Tôi nêu lên những điều này không phải chỉ để tự phê bình về trách nhiệm và thiếu sót của mình, mà trước hết là để báo cáo với Ðảng nhận thức của mình về những vấn đề đặt ra hết sức bức xúc với Ðảng ta, về nổi day dứt của bản thân tôi trước những bức xúc đó. Tôi nghĩ rằng chúng ta cần nghiêm khắc nhìn thẳng vào sự thật, mạnh dạn phân tích tìm ra nguyên nhân nhằm đưa ra được giải pháp xác đáng với tình hình. Bao trùm lên tất cả là yêu cầu phải đổi mới và chỉnh đốn Ðảng. Yêu cầu đó phải thể hiện ngay trong quá trình chuẩn bị và các bước tổ chức đại hội các cấp của Ðảng cho đến Ðại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Ðảng.
Bài học của Ðảng ta qua các kỳ Ðại hội là bài học về việc quán triệt nguyên tắc dân chủ tập trung trong tổ chức và sinh hoạt Ðảng nhằm đảm bảo sự thống nhất tư tưởng và hành động trong toàn Ðảng. Có được điều đó, thì dù hoàn cảnh có khó khăn đến đâu, dù kẻ thù có trăm phương ngàn kế tinh vi và hiểm độc cỡ nào cũng không thể làm nao núng được quyết tâm và hành động cách mạng của Ðảng và của dân tộc ta. Thậm chí, có lúc chúng ta đứng trước những khó khăn tưởng chừng không thể vượt qua của thời kỳ bao vây, cấm vận, đời sống của nhân dân hết sức khó khăn, uy tín của Ðảng bị giảm sút nghiêm trọng, nhưng nhờ có sự dũng cảm dám nhìn thẳng vào sự thật, biết lắng nghe tiếng nói của nhân dân quần chúng, mạnh dạn sửa chửa sai lầm, đổi mới tư duy để đi tới công cuộc Ðổi Mới với Ðại hội VI của Ðảng, chúng ta đã vượt qua được hiểm nghèo đưa đất nước đi lên.
Bài học đó tiếp thêm nghị lực cho chúng ta trong việc chuẩn bị Ðại hội X sắp tới.
II. Một số kiến nghị trước mắt về tiến hành Ðại hội X
Theo dõi quá trình BCH Trung ương Ðảng, Bộ Chính trị thay mặt Trung ương chỉ đạo các tiểu ban khẩn trương chuẩn bị Ðại hội, tôi suy nghĩ rất nhiều và không tránh khỏi lo lắng bởi vì tôi chưa tìm thấy sự thay đổi nào khác so với cách tiến hành 2 Ðại hội VIII và Ðại hội IX còn có nhiều điều phải rút kinh nghiệm. Theo tôi, Ðại hội X lần này chí ít cũng phải làm được như Ðại hội VI năm 1991 (1986?)
Mỗi Ðại hội đều có tầm quan trọng riêng của nó, nhưng theo nhận thức của tôi cũng như nhận thức của đông đảo cán bộ, đảng viên mà tôi biết, Ðại hội X phải là Ðại hội tạo ra được bức phá mở ra một giai đoạn mới đưa đất nước đi tới. Ðại hội X phải là Ðại hội đổi mới và chỉnh đốn Ðảng; làm cho Ðảng phát huy mạnh mẽ vai trò hạt nhân lãnh đạo nhân dân và dân tộc. Từ những suy nghĩ về sức mạnh và bản lĩnh truyền thống cách mạng của Ðảng ta, tôi xin nêu mấy đề nghị với Hội nghị BCH Trung ương Ðảng lần thứ 11 này:
1. Kiên quyết chuẩn bị và triển khai các bước của Ðại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Ðảng theo đúng tinh thần "cơ quan lãnh đạo cao nhất của Ðảng là Ðại hội đại biểu toàn quốc". Phải làm cho toàn Ðảng nhận thức đầy đủ ý nghĩa và quyền hạn của Ðại hội đại biểu, do đó, có ý thức đầy đủ trong việc lựa chọn đại biểu đi dự Ðại hội các cấp từ dưới lên trên, để đại biểu của Ðại hội toàn quốc phải là những người ưu tú nhất, tiêu biểu nhất cho trí tuệ, phẩm chất, năng lực của toàn Ðảng
Việc chuẩn bị của cơ quan trù bị Ðại hội các cấp đương nhiên không thể không có. Song phải làm sao để cơ quan trù bị làm đúng chức năng và quyền hạn của mình nhằm chuẩn bị tốt nhất để phục vụ Ðại hội các cấp, Ðại hội toàn quốc thực thi quyền hạn và trách nhiệm của các Ðại hội. Cơ quan trù bị không làm thay quyền hạn và trách nhiệm của đại biểu và Ðại hội, tránh để xảy ra tình trạng Ðại hội chỉ làm nhiệm vụ hoàn tất thủ tục, còn đại biểu thì không cần phải suy nghĩ, cân nhắc về những quyết định khi thảo luận báo cáo, khi cầm lá phiếu bầu, vì cơ quan trù bị đã làm sẵn hết những công việc đó cho Ðại hội rồi.
Phải phát huy đến mức cao nhất tinh thần dân chủ của từng đại biểu Ðại hội, tự mình tham gia quyết định mọi vấn đề mà Ðại hội phải chịu trách nhiệm. Từ quyền thảo luận và quyết định nội dung của báo cáo tình hình, nhiệm vụ được trình bày tại Ðại hội đến quyết định tiêu chuẩn và số lượng người tham gia cấp ủy, quyền ứng cử, quyền chất vấn người ứng cử và đề cử, quyền bầu cử trục tiếp bằng lá phiếu kín.
Ðại hội toàn quốc lần thứ X tiến hành theo cách chia thành vòng một và vòng hai tức là Tổ chức đại hội đại biểu các cấp vòng một, với 2 nội dung: Một là, đề xuất những vấn đề đặt ra cho Ðại hội và tham gia ý kiến vào những dự thảo báo cáo những dự thảo quyết định cho BCHTƯ đương nhiệm chuẩn bị và sẽ trình Ðại hội. Hai là, bầu đại biểu xứng đáng, theo tiêu chuẩn: đại biểu là người có năng lực và phẩm chất tốt nhất của đảng bộ mình (chứ không phải theo cơ cấu) đi dự đại hội cấp giữa và Ðại hội toàn quốc.
Tổ chức Ðại hội toàn quốc để thảo luận và ra nghị quyết về những vấn đề trọng đại của đất nước, sửa đổi Ðiều lệ (nếu cần), bầu BCHTƯ và các cơ quan khác của Ðảng (nếu có). Căn cứ vào nghị quyết đó của Ðại hội toàn quốc, Ðại hội các cấp họp vòng hai, quán triệt nội dung các Nghị quyết mà đại hội đại biểu toàn quốc đã thông qua, quyết định các vấn đề thuộc phạm vi trách nhiệm của đảng bộ mình và bầu các cấp ủy mới cho nhiệm kỳ tới dưới sự lãnh đạo của BCHTƯ mới do Ðại hội bầu ra.
Cần phải thực hiện nghiêm chỉnh trình tự các bước như vậy để tránh một tình hình như đã làm trong vài đại hội trước đây ngay trong vòng một, đại hội các cấp đã thảo luận, quán triệt và thực hiện nội dung của các dự thảo do BCHTƯ chuẩn bị chưa được Ðại hội thông qua.
Thời gian chuẩn bị hay thời gian tiến hành Ðại hội phải hướng tới mục tiêu làm sao để Ðại hội đạt được thắng lợi cao nhất.
2.Ðại hội đại biểu toàn quốc thảo luận và quyết định rõ tiêu chuẩn người được bầu vào BCHTƯ nhiệm kỳ tới sao cho thích hợp với đòi hỏi của tình hình và nhiệm vụ mới để giúp cho bầu cử có chất lượng cao. Ðể đảm bảo đúng nguyên tắc tập trung dân chủ, tiêu chuẩn này cần được Ðại hội thảo luận thật kỹ và biểu quyết.
Trên cơ sở đó, áp dụng triệt để nguyên tắc tự do ứng cử, tự do đề cử và bỏ phiếu kín trong mọi việc bầu cử người vào các cơ quan của Ðảng. Người được bầu phải là người có năng lực và phẩm chất xứng đáng nhất với nhiệm vụ được giao, không phân biệt tuổi tác, nam nữ, không theo cơ cấu vùng, miền, ngành và địa phươn, không theo danh sách đã quy hoạch... Vì lẽ này, không có sự phân biệt nào giữa người ứng cử và người được đề cử dù là do đâu hay do ai đề cử, khi bỏ phiếu chỉ có một danh sách chung theo thứ tự ABC.
Bầu cử theo nguyên tắc đa số, không nên vì e ngại số phiếu bầu có thể phân tán mà giới hạn số lượng ứng cử và đề cử so với số người quy định được bầu. Ðể thực sự phát huy dân chủ ở mức cao nhất, đảng viên ý chí và nâng cao tính tiên phong của những đảng viên tham gia gánh vác công việc của Ðảng mà không xen lợi ích cá nhân vào, nên khuyến khích tự do ứng cử, chấp nhận việc đề cử cả những đảng viên không phải là đại biểu của Ðại hội. Ðồng thời, khuyến khích người đề cử hay người ứng cử căn cứ vào tiêu chuẩn mà Ðại hội vừa quy định mà trình bày rõ về mình để đại hội có cơ sở cân nhắc và quyết định.
Thực tiển sôi động của một giai đọan lịch sử 30 năm hoạt động công khai lãnh đạo đất nước của Ðảng cầm quyền đã đủ điều kiện để thử thách và kiểm nghiệm về uy tín, phẩm chất, năng lực của các tổ chức Ðảng và đảng viên trong từng đơn vị dưới con mắt tinh tường của quần chúng nhân dân.Trung thực và chân thành lắng nghe tiếng nói của đảng viên và quần chúng, khách quan và thực sự cầu thị, nhất định sẽ chọn được những người ưu tú, đủ năng lực và uy tín xứng đáng tham gia Ban Chấp hành trung ương.
3.Ðại hội X bầu ra Ðoàn chủ tịch gồm những đại biểu ưu tú thực sự có năng lực điều hành công việc của Ðại hội chứ không phải nặng về tượng trưng, nhằm đảm bảo phẩm chất và năng lực điều hành Ðại hội thực hiện đúng chức năng là cơ quan lãnh đạo cao nhất của Ðảng.
4. Ðề nghị với Ðại hội, để nâng cao hơn nữa uy tín và vai trò Tổng Bí thư trong toàn Ðảng. Ðại hội đại biểu toàn quốc trực tiếp bầu chức danh Tổng Bí thư. Ðồng thời, do yêu cầu đổi mới và chỉnh đốn Ðảng, đề nghị Ðại hội bầu trực tiếp Ban Kiểm tra trung ương Ðảng nhằm tăng cường quyền hạn và trách nhiệm của cơ quan kiểm tra và giám sát việc thi hành đường lối và Ðiều lệ Ðảng, giữ phẩm chất của Ðảng, kể cả của BCHTƯ và Bộ Chính trị.
5. Cũng đã có một thời gian khá dài trong phương thức lãnh đạo vô hình chung, những công việc của BCHTƯ chủ yếu lại do Bộ Chính trị đảm nhiệm, vì vậy, trên thực tế Bộ Chính trị gần như trở thành cơ quan cấp trên của BCHTƯ, như thế không đúng nguyên tắc tổ chức đã ghi trong Ðiều lệ. Hệ quả là BCHTƯ không phát huy được hết khả năng và trách nhiệm là cơ quan cao nhất của Ðảng điều hành công việc giữa hai kỳ Ðại hội toàn quốc. Trong khi đó Bộ Chính trị và Ban Bí thư lại kiêm nhiệm quá nhiều việc, mà đôi khi có những việc lại vượt quá chức năng đã được quy định trong Ðiều lệ.
Cũng có thể là số ủy viên BCHTƯ quá đông và nhiều ủy viên BCHTƯ kiêm quá nhiều chức vụ khác nhau như bí thư tỉnh ủy, bộ trưởng, đại biểu quốc hội, nên nhiều khi thời gian chủ yếu lại dành cho các cuộc họp, thậm chí có khi không đủ thời gian đi họp. Ðiều này cũng xảy ra tương tự với các cấp ủy Ðảng bên dưới.
Khá nhiều ủy viên của BCHTƯ không thực hiện được chức năng nhiệm vụ như Ðiều lệ đã ghi. Ðể khắc phục tình trạng này, đề nghị Ðại hội xem xét về quyết định số lượng ủy viên BCHTƯ Ðảng, có thể giảm 1/3 hay 1/4 (?) nhằm tăng chất lượng và đủ thời gian làm việc của BCHTƯ đúng với chức năng đã được quy định trong Ðiều lê.
Nhiệm vụ chủ yếu của từng ủy viên BCHTƯ là nhiệm vụ một thành viên của cơ quan lãnh đạo của toàn Ðảng và của đất nước giữa hai kỳ Ðại hội đại biểu toàn quốc của Ðảng chứ không phải dồn nhiệm vụ đó cho Bộ Chính trị hay ban Bí thư. Hơn nữa, Ban Bí thư cũng không phải là một cấp mà chỉ là một cơ quan được BCHTƯ thành lập ra như đã ghi trong mục 1 điều 17 Chương (?) của Ðiều lệ Ðảng hiện hành. Có thành lập Ban Bí thư hay không, có lẽ cũng phải cân nhắc vì nếu có Ban Bí thư thì một đồng chí BCHTƯ là ủy viên Bộ Chính trị đồng thời ở trong Ban Bí thư thì đúng là phải họp hành quá nhiều, có khi một vấn đề phải họp đến hai, ba lần.
6. Ðề nghị nên nên thay cách chuẩn bị nhân sự như hiện nay: bầu bí thư các tỉnh cũng như bổ nhiệm người đứng đầu các Bộ, ngành rồi thông qua Ðại hội toàn quốc "cơ cấu" vào BCHTƯ. Không nhất thiết cứ là bí thư tỉnh ủy hoặc người đứng đầu ngành phải vào BCHTƯ.
Nơi nào, lãnh vực nào và công việc gì cần giao cho một UVBCHTƯ phụ trách thì do BCHTƯ mới được Ðại hội vừa bầu cân nhắc, lựa chọn và bố trí. Lâu nay, thường công việc này đều do Bộ Chính trị, Ban Bí thư, hoặc cơ quan trừ bị Ðại hội quyết định cả. Nhìn kỹ lại, chúng ta sẽ thấy cách làm ấy không đúng Ðiều lệ, khiến cho BCHTƯ không thực hiện được chức năng là "cơ quan lãnh đạo của Ðảng giữa hai kỳ Ðại hội".
Không nên hiểu sự lãnh đạo của Ðảng là trực tiếp nắm lấy quyền của người đứng đầu cơ quan. Không nhất thiết phải bố trí UVBCHTƯ làm thủ trưởng một Bộ, một ngành trong trường hợp không có kiến thức chuyên môn thích hợp. Chúng ta đã có bài học về cách Hồ Chủ Tịch phân công các đồng chí ủy viên Trung ương làm phó một nhà trí thức, nhà khoa học ngoài Ðảng. Phải có cách nhình thông thoáng, cởi mở, kiên quyết khắc phục cách hiểu hẹp hòi về sự lãnh đạo của Ðảng dẫn đến tệ ôm đồm, bao biện, không tập hợp và xử dụng được nhân tài.
Gây lãng phí tài năng là sự lãng phí lớn nhất, và tệ hơn nữa, thậm chí có thể dẫn đến sự độc quyền rất xa lạ với bản chất của Ðảng ta. Cũng cần phải thống nhất rằng Ðảng giữ vai trò hạt nhân trong lãnh đạo chứ không phải nhất thiết phải là người đứng đầu. Và cũng phải thấy rằng, vai trò tiên phong không đúng nghĩa với nắm lấy chính quyền của người đứng đầu.
7. Tổ chức tranh luận dân chủ và tự do tư tưởng trong các phiên họp toàn thể của Ðại hội về các vấn đề trọng đại của Ðảng, của đất nước (rất không nên duy trì cách thảo luận hình thức, không có thực chất, chỉ mang tính thủ tục).
8.Không câu nệ về thời gian của Ðại hội toàn quốc. Nếu còn những vấn đề quan trọng mà Ðại hội quyết định phải thảo luận tiếp thì nhất thiết phải họp cho đến khi kết thúc được. Ðại biểu dự Ðại hội có quyền nêu các vấn đề mới và có quyền yêu cầu họp tiếp cho đến khi đạt sự nhất trí sau hoặc đa số (vấn đề này do Chủ tịch đoàn trưng cầu ý kiến và quyết định).
9. Tổ chức thảo luận dân chủ và công khai trong toàn dân về một số vấn đề trọng đại của đất nước để nắm bắt kịp lợi thế và cơ hội hiện nay, đối phó thắng lợi với mọi thách thức. Ðặc biệt chú ý tranh thủ trí tuệ và lấy ý kiến của nhân dân đối với nhiệm vụ đổi mới và chỉnh đốn Ðảng.
10.Ðề nghị trong quá trình chuẩn bị Ðại hội X, Ban Chấp hành Trung ương khóa IX lựa chọn những vấn đề quan trọng phù hợp với trình độ từng cấp, từng ngành cần đưa ra thảo luận và lấy ý kiến một cách thực chất trong toàn Ðảng, và trong nhân dân, như thế vừa nâng cao trách nhiệm của từng đảng viên vừa động viên được ý thức xây dựng Ðảng của mọi tầng lớp nhân dân.
Thưa các đồng chí,
Tôi viết thư này gửi đến Bộ Chính trị và Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương 11 sắp tới với niềm hy vọng sâu sắc được các đồng chí xem xét.
Ðại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Ðảng được tiến hành trong lúc tinh thần Ðảng và toàn nhân dân ta phải vươn lên tranh thủ vận hội lớn và vượt qua thử thách chưa có tiền lệ. Trong lịch sử của mình, cứ mỗi lần đứng trước thời cơ và thử thách nào, Ðảng ta lại thể hiện bản lĩnh của một Ðảng cách mạng do Chủ tịch Hồ Chí Minh tổ chức và lãnh đạo, dũng cảm vượn lên hoàn thành sứ mạng vẻ vang mà nhân dân trao cho Ðảng.
Với Ðại hội lần này của Ðảng, nhân dân ta đang hết sức chăm chú theo dõi và mong Ðại hội sẽ tạo ra được một bước đột phá mở ra một giai đoạn phát triển mới của đất nước, thể hiện được khí phách và bản lỉnh vẫn có của Ðảng.
Ðảng phải tự đổi mới và chỉnh đốn để xứng đáng với niềm tin tưởng đó. Ðại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Ðảng lần này phải là Ðại hội đổi mới và sáng tạo.
Kính Thư