Đối Thoại          Website: Doi-Thoai.com         Email: toasoandoithoai@yahoo.com

Hội luận trong-ngoài về Ðại hội 10 và đảng CSVN (phần 1)

Hà Sĩ Phu (VN)-Âu Dương Thệ (Đức)

 

RFA 2006/04/19 21:00

RFA 2006.04.19

Việt Hùng, phóng viên đài RFA

Ðại hội 10 đảng Cộng sản Việt Nam khai diễn trong bối cảnh vụ tham nhũng PMU 18 đổ bể, dính dáng đến nhiều quan chức trong chính quyền, dư luận xã hội đòi hỏi phải có thay đổi.

Tiến sĩ Hà Sĩ Phu. RFA PHOTO.

Thay đổi như thế nào, trong hay sau Ðại hội 10, đó là những vấn đề được đặt ra trong cuộc Hội luận chính trị trong ngoài nước do Việt Hùng điều hợp với sự tham dự của Tiến sĩ Hà Sĩ Phu, một trong những nhà dân chủ hàng đầu tại Việt Nam. Khách mời thứ hai là tiến sĩ chính trị học Âu Dương Thệ từ Cộng Hòa Liên Bang Ðức.

Với câu hỏi, qua vụ PMU 18 đã cho dư luận thấy điều gì, trước tiên tiến sĩ Hà Sĩ Phu đưa ra cái nhìn:

 

Tòa Soạn Đối Thoại (doi-thoai.com): Đối Thoại đã sao chép bài phỏng vấn từ các chương trình phát thanh cuả RFA. Trong mục đích gởi đến độc giả các bài phỏng vấn bằng dạng viết thật nhanh, nếu có sự sơ sót , xin tác giả , độc giả và đài RFA thông cảm. Mời độc giả nghe lại buổi phát thanh để hiệu đính các chỗ sai trước khi xử dụng.

Tiến sĩ Hà Sĩ Phu: Tôi thấy đây nó là một cuộc giải phẫu đấy, có lẽ nó là "trung phẫu" thôi chứ chưa phải là "đại phẫu" đâu, nó giải phẫu cái cơ thể quyền lực của Việt Nam và cũng là cơ thể chính trị của đảng Cộng sản Việt Nam. Cuộc giải phẫu này biểu hiện cái gì, cuộc giải phẫu này biểu hiện tình trạng bệnh đã quá quá nặng, nếu không giải phẫu thì không được, không giải phẫu thì nguy. Mặt khác nó cũng cho thấy tương quan giữa "cái chính - cái tà", giữa người tiến bộ với phía bảo thủ đó, cái tương quan này đã khá hơn trước cho nên mới phanh phui được vụ đó ra.

Việt Hùng: Từ bên ngoài, tiến sĩ Âu Dương Thệ, ông có đồng ý với cái nhìn của tiến sĩ Hà Sĩ Phu hay không?

Tiến sĩ Âu Dương Thệ: Chúng tôi rất chia sẻ quan điểm của ông Hà Sĩ Phu. Nếu chúng ta theo dõi như ông Phan Diễn hay ông Phan Văn Khải và nhiều nhân vật khác đã cho biết. Các cơ quan điều tra của công an, thanh tra của chính phủ, kiểm tra của đảng và giám sát Quốc hội đã hoàn toàn bất lực trước bọn tham nhũng. Chế độ độc tài đã đẻ ra tham nhũng và các lãnh tụ độc tài đã bao che cho bọn tham nhũng, đây là một qui luật trong chính trị.

Việt Hùng: Cái nguyên nhân chính của mọi nguyên nhân từ đâu mà sau cái vụ việc PMU 18 theo như lời Ðại tướng Võ Nguyên Giáp, "5 năm trước đã được phát hiện nhưng mà được đảng bao che"?

Tiến sĩ Hà Sĩ Phu: Nếu mà nói nguyên nhân xuất hiện những vụ như vụ PMU 18 mà như theo ông Dương Trung Quốc nói đó, nó cả tới hàng nghìn vụ chứ không phải một vụ… Bởi vì chúng ta biết rằng, trước Ðại hội, "bao nhiêu cái bẩn thỉu nó phóng uế thành ra bãi nọ bãi kia" thì rất là khó chịu cho nên người ta thường giữ không khí trước Ðại hội là không khí rất đẹp, thế nhưng đặc biệt Ðại hội này, trước thềm Ðại hội sinh ra một vụ rất bê bối mà chính như lời đại tướng Võ Nguyên Giáp nói, đấy là một thắng lợi, ông ấy nói ngay, ai bao che, chính là đảng, đảng là cái bình phong, ông nói hẳn ra như thế. Tôi thì tôi  muốn nói,  là cái bình phong này là một cái bình phong sống, nó không phải là cái khối bình phong chết đâu. Cái bình phong này đó nó vẫn ăn uống, nó vẫn bài tiết, chỉ có cái bộ phận gọi là bộ phận vận động của nó thì bị cái độc tố vi khuẩn tham nhũng làm tê liệt thôi, chân tay nó bị tê liệt, các cơ quan vận động của nó là bị liệt rồi.  Một cái ý rất hay của đại tướng Võ Nguyên Giáp nói,tức là cái “cơ chế bộ ba” tiêu biểu cho cái nguyên lý lãnh đạo; đảng lãnh đạo, nhà nước quản lý và nhân dân làm chủ …. Rõ ràng rành mạch như thế, kết hợp với nhau như thế thì kẻ địch chỉ có chết thôi chứ không có biết phê phán vào đâu được, nhưng mà chính cụ Giáp đã chỉ rõ, chính do bọn tham nhũng, chính do cái lợi quyền cá nhân đó thôi mà nó làm tất cả “bộ ba” tê liệt.

Tiến sĩ Âu Dương Thệ: Chúng tôi thấy rằng, chính chế độ độc tài là nguyên nhân của tất cả những nguyên nhân từ tham nhũng cho đến lộng quyền và tất cả những tệ trạng đang xảy ra trong Việt Nam, bởi vì trong vụ PMU 18 tất cả các cơ quan và các ông lớn đều dính trực tiếp vào, rồi nhiều khi họ cho thân nhân nhảy vào những vụ này để "ăn bẩn" mà không phải ăn bẩn một vài trăm ngàn đồng mà hàng ngàn tỷ đồng vào những công trình xây dựng. Số tiền này là do sự tài trợ của các nước và của các tổ chức tài chánh quốc tế.... Nhưng cuối cùng tiền này là tiền của nhân dân, nhân dân sẽ phải trả vốn lẫn lời sau này. Tthành thử ra vụ tham nhũng PMU 18 đang là một hoen ố danh dự cho đất nước và sẽ tạo những khó khăn lớn cho Việt Nam đối với các nước và các tổ chức tài trợ cho Việt Nam.

Việt Hùng: Với cái nhìn của các ông, liệu rằng PMU 18 này có được đưa ra tại đại hội 10 này hay không ạ?

Tiến sĩ Hà Sĩ Phu: Tôi thấy là một trong những cái trọng điểm của bức thư đại tướng Võ Nguyên Giáp là đại hội phải đưa vụ này ra mổ xẻ trước đại hội và cái đó mới có thể góp phần để xây dựng cái bộ máy sắp tới. Thế nhưng mà ngay sau cái lời phát biểu của cụ Giáp, thì ông Phan Diễn đã thay mặt họp báo và nói rằng đại hội sẽ chỉ đề cập cái vụ PMU 18 để rút ra cái bài học thôi chứ không có dành thời giờ để mổ xẻ phân tích như là một đề tài lớn ở trong đại hội. Thực ra, đó là ngụy biện, bởi vì thế này, vụ án rất lớn mà hiện nay đã xong đâu mà nói tới cái chuyện chỉ cần nói tóm tắt mấy cái bài học là xong, nó đang cần được điều tra, đang cần được phân tích, đang cần được mổ xẻ thì phải mổ xẻ nó, thứ hai nữa là chính trong quá trình mổ xẻ nó mới đem lại những  ánh sáng…

Việt Hùng: Qua cái sự trình bày của ông Hà Sĩ Phu, người ta có cảm tưởng rằng ông đang kỳ vọng vào những đại biểu về tham dự đại hội 10 này?

Tiến sĩ Hà Sĩ Phu: Vâng, thế người ta còn hy vọng chứ. Tất nhiên cái quyết định là của ban tổ chức thôi, thế nhưng trong cái lời phát biểu của cựu thủ tướng Võ Văn Kiệt, tức không phải quan điểm của một mình thủ tướng Kiệt đâu, lại cho rằng đại hội là quyền tối cao, chứ còn cái ban trù bị đó, cái ban tổ chức mà đứng ra lo trước công việc đó cũng chỉ làm phác ra thế thôi, còn có đưa cái nọ cái kia  ra không, thậm chí ông Kiệt còn nói là có quyết định họp ngần ấy ngày hay là kéo dài hay là rút ngắn là do chính người trong đại hội quyết định, chứ không  phải định thế nào là cứ như thế ấy, nếu như thế các đại biểu đến đại hội chỉ là thừa hành thôi à? Thế cho nên là tôi cũng hy vọng rằng với cái sức chiến đấu và một phần nào hồi sinh trong đảng CSVN, thì những cái người tiến bộ, vì cái quyền lợi của đất nước sẽ đấu tranh để phải đưa được cái vụ này ra thảo luận ở đại hội như là ý kiến của đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Việt Hùng: Từ bên ngoài, thì ông Âu Dương Thệ ông nhận định về cái xu hướng của những đại biểu về tham dự đại hội 10 lần này như thế nào?

Tiến sĩ Âu Dương Thệ: Chúng ta để ý nữa, Phó trưởng ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương Đào Duy Quát chiều 17 tháng 4 đã cho biết là Đại hội sẽ không đem vụ tham nhũng PMU 18 ra bàn và quyết định này của nhóm lãnh đạo bảo thủ độc tài đã phản ảnh cái quán tính suy nghĩ và hành động của họ là quen ở trong độc tài độc đảng, khi nào họ cảm thấy bám víu được thì họ sẽ không chịu lui, không chịu nhìn vào sự thật và không dám nhận những sai lầm. Nhưng có những tin tức cho biết các đại biểu đã nhận được nhiều thông tin về vụ tham nhũng. Nghĩa là trên nguyên tắc có đưa ra những kết luận và đòi hỏi trách nhiệm của những người tổ chức liên lụy hay không? Việc này chúng ta phải chờ đợi trong ít ngày nữa.

Việt Hùng: Nhưng nếu nói như vậy thì phải chăng rằng số đại biểu về tham dự đại hội này, họ sẽ đại diện cho ai?

Tiến sĩ Âu Dương Thệ: Nếu câu hỏi của ông thì chúng tôi thấy như thế này, thứ nhất là những ảnh hưởng tiếng nói của đại tướng Võ Nguyên Giáp, của cựu thủ tướng Võ Văn Kiệt, hay của tướng Chu Huy Mân, hay của TBT Lê Khả Phiêu đã có những tiếng nói hiệu lực nhất định của nó. Thế nhưng chúng ta phải để ý và thận trong thêm nữa là trong gần 1200 đại biểu tham dự Đại hội 10 đã được sắp xếp trong các đại hội đảng bộ tỉnh, thành phố và cơ quan trung ương vào cuối năm vừa qua. Trong đó rất nhiều phần tử đã là vây cánh của nhóm bảo thủ và tham nhũng ở trung ương cũng như ở nhiều địa phương. Cho nên chưa biết thành phần cấp tiến trong các đại biểu có đủ sức mạnh và thuyết phục được thành phần đứng giữa để đòi phải đưa vụ PMU 18 ra thảo luận nghiêm túc và đi đến những quyết định nghiêm khắc đối với những nhân vật dính liếu tham nhũng tày trời này không? Đấy là điều mà chúng ta cần phải theo dõi.

Việt Hùng: Trước khi đóng lại phần I cuộc hội luận chính trị trong-ngoài nước, trong những ngày vừa qua, nhất là giai đoạn cuối này thì ghi nhận có nhiều cuộc vận động hành lang với các nhân vật từ cựu thủ tướng Võ Văn Kiệt, rồi việc lên tiếng của đại tướng Võ Nguyên Giáp, đại tướng Chu Huy Mân, ông Mai Chí Thọ, ông Lê Khả Phiêu... phải chăng đây là một cuộc tranh dành quyền lực đã đến hồi kết ạ?

Tiến sĩ Hà Sĩ Phu: Trước khi trả lời câu hỏi cuối cùng của phần I, tôi xin phép tiếp lời ông Âu Dương Thệ một chút. Ý này rất hay, anh Việt Hùng có hỏi là ý kiến nhân dân mình đều muốn đưa vụ này ra mà lại sợ không có ai ?? để đưa ra trong hội nghị. Vậy tính chất của đại biểu đến dự đại hội có đại diện được cho đa số quần chúng, đảng viên bên ngoài hay đại diện cho nhân dân bên ngoài hay không? Tôi nghĩ ý này rất quan trọng, tôi xin tiếp lời một chút như thế này: Chính đại diện của các vị đi dự đại hội, trước hết phải so với quốc hội: quốc hội là một tổ chức mà tôi nghĩ là gần quần chúng hơn vì nó không phải hoàn toàn đảng mà ông Võ Văn Kiệt còn nhận xét rằng trong 3 chức năng của quốc hội, chức năng đại diện là kém nhất, quốc hội cũng không đại diện được cho nhân dân. Quốc hội thì còn thế huống chi đảng, họ đại diện cho ai để họ ngồi vào đấy. Tôi nghĩ rằng họ cũng chả đại diện gì cho các công nhân đâu, họ cũng không đại diện gì cho giai cấp nông dân cả đâu. Nếu có thì đại diện một chút cho thỏi tiểu nông thôi. Còn số đông phải nghe ngóng để xem xu hướng nào thắng thế để họ theo. Tức là số đông họ đại diện cho anh nào đang thắng thế.

Cho nên, bộ máy cũ khi chỉ đạo bầu ra các đại biểu đi dự đại hội đã là qua sự gạn lọc của mình.Vào đại hội thì họ phải bầu các người mà đã đưa họ ra. Tóm lại là gì, thật ra đại hội tưởng là mới nhưng cũng lại phục vụ cho bộ máy cũ.

Vì thế cho nên hiểu rõ được nguyên nhân rất sâu xa này làm mất tính chủ động của đảng viên, làm mất dân chủ trong đảng. Cho nên tôi nghĩ rằng một trong những ý kiến sâu đậm nhất của cựu thủ tướng Võ Văn Kiệt là yêu cầu vào đại hội, đại hội sẽ quyết định hết.

Việt Hùng: Trở lại câu hỏi liệu rằng đây có phải là cuộc tranh dành quyền lực đến hồi kết không ạ?

Tiến sĩ Âu Dương Thệ: Hiện nay, mâu thuẩn chống đối ở ngay trung ương đảng đã tới mức độ rất lớn là những mâu thuẩn về đường lối, chính sách, và tranh giành về nhân sự, chức vị đã bùng nỗ ra ngay trước Đại hội 10. Trong những đại hội trước thì các khác biệt, mâu thuẩn này vẫn có, nhưng ém nhẹm và giải quyết theo cách khác. Tình hình hiện nay có thể nói đến hai điểm quan trọng.

Điểm thứ nhất là khác biệt về đường lối và chính sách đã đạt tới mức cao cho nên giữa các phe đã thấy không thể ngồi chung một chiếu được với nhau nữa.

Điểm thứ hai là những mâu thuẩn và quyền lợi, tranh giành ngôi thứ đã tới mức mà hai bên không thể nhường lẫn nhau.

Đó là hai đặc điểm của Đại hội 10 so với các đại hội trước. Từ những đặc điểm này đã có dư luận nghĩ rằng, rất có thể là Đại hội 10 sẽ là đại hội chân chính độc quyền cuối cùng của phe nhóm độc tài. Nhưng sự thật ra sao thì chúng ta phải theo dõi để sau Đại hội 10 này sẽ rõ hơn.

Hà Sĩ Phu: Tôi hoàn toàn chia sẻ với nhận xét của tiến sĩ Âu Dương Thệ. Sự đấu tranh nội bộ là một trong những đặc điểm khác hẳn của đại hội này so với các đại hội trước.

Tức là sự vận động hành lang của những người tiến bộ, sự vận động hành lang rất kiên trì, bề bỉ hàng nữa năm liền của  cựu thủ tướng Võ Văn Kiệt. Gần đây nữa thì đến bài phát biểu rất mạnh của tướng Võ Nguyên Giáp. Mọi người thở phào là quả thực những người có chút lòng với đất nước, đối với sự dân chủ đã mạnh hơn trước rất nhiều. Mạnh và có hiệu quả.

Một biểu hiện hiệu quả là chính phanh phui vụ PMU 18 này ra. Khởi phát của hai bên này gần ngang nhau, làm chúng ta mừng. Nhưng phải kiên trì chờ mấy hôm nữa. Xem là, không khí đó có duy trì được trong đại hội hay không?

Việt Hùng: Ðến đây chúng tôi xin đóng lại phần đầu cuộc Hội luận chính trị trong ngoài nước với đề tài: "Ðại hội X đảng Cộng sản Việt Nam trên con đường hội nhập". Hội nhập như thế nào trong bối cảnh chính trị đòi hỏi phải có những thay đổi. Dư luận chờ đợi gì ở Ðại hội X, mời quí vị đón theo dõi phần hai cuộc Hội luận trong một buổi phát thanh tới.