Đối Thoại Website: Doi-Thoai.com Email: toasoandoithoai@yahoo.com

LS Nguyễn Văn Đài

Quyền tự do lập đảng ở Việt Nam (với nhiều ý kiến)

26 Tháng 4 2006 - Cập nhật 19h37 GMT

http://www.bbc.co.uk/vietnamese/forum/story/2006/04/060425_quyenlapdang.shtml

Nguyễn Văn Đài
Luật sư, Hà Nội

Trong những tháng đầu năm 2006, chúng ta đã chứng kiến sự trưởng thành và phát triển mạnh mẽ của phong trào vận động cho thể chế dân chủ trong nước, có sự tham gia của cả đảng viên Cộng sản và người ngoài đảng.

'Thay đổi phải đến từ tư tưởng'

http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/story/2006/04/060427_nguyenvandai_interview.shtml


	Luật sư Nguyễn Văn Đài hiện đang sống và làm việc ở Hà Nội

Bài viết về 'quyền thành lập đảng ở Việt Nam' của luật sư Nguyễn Văn Đài, đang sống và làm việc ở Hà Nội, đăng trên trang web của BBC đã gây nhiều chú ý.

Đây đang là một trong những bài được đọc nhiều nhất tại trang web của BBC, và thu hút nhiều tranh luận đa chiều.

Nói chuyện với đài BBC ngày hôm nay, luật sư Nguyễn Văn Đài nói nhiều bạn bè của ông ở Việt Nam, đã gọi điện cho ông tâm sự rằng "mặc dù họ không muốn công khai bày tỏ ý kiến về bài viết, nhưng ngỏ ý chia sẻ và động viên cùng tác giả."

Nguyễn Văn Đài: Và tôi cũng đọc các ý kiến độc giả BBC phản hồi trên mạng. Tôi thấy đa số các ý kiến không đề cập khía cạnh pháp luật của vấn đề - một trọng tâm trong bài của tôi - mà họ chỉ nêu chính kiến ủng hộ hay không ủng hộ việc lập đảng.

Tại Việt Nam hiện nay, làm gì liên quan tôn giáo, nhân quyền cũng chịu rất nhiều sức ép. Tôi viết baì này cũng chỉ xuất phát từ lương tâm mình. Tôi không làm vì quyền lực hay địa vị gì cả. Công việc trực tiếp của tôi mỗi tuần đều nhận rất nhiều thư từ, điện thoại từ nông thôn, vùng miền núi phía Bắc. Họ kể những chuyện như việc họ thờ phụng Chúa nhưng chính quyền địa phương đến giải tán.

Tại Việt Nam hiện nay, làm gì liên quan tôn giáo, nhân quyền cũng chịu rất nhiều sức ép. Tôi viết baì này cũng chỉ xuất phát từ lương tâm mình.

Nguyễn Văn Đài, luật sư

Là luật sư, tôi tham gia nhiều vụ như thế. Nhưng giải quyết từng vụ việc cụ thể cũng chỉ là làm phần ngọn mà thôi. Gốc rễ của nó lại xuất phát từ bản chất của chế độ này. Ví dụ bạn tôi ở thành phố, thường xuyên bị làm khó dễ vì hộ khẩu, công an đến nhà, không cần giấy tờ gì đã xộc vào kiểm tra hộ khẩu, tước chứng minh thư của họ - trong khi luật thì quy định công dân có quyền tự do đi lại, cư trú. Nhưng họ dùng những văn bản, nghị định để vô hiệu hóa cái quyền hiến định ấy.

Những vụ như thế xảy ra nhiều, không thể giải quyết được hết. Và tôi nghĩ là đó cũng chỉ là cái ngọn thôi, không xem xét tận gốc thì vẫn cứ xảy ra mãi.

BBC:Đại hội X vừa kết thúc, theo anh, đại hội có đem lại thay đổi gì lớn không?

Mặc dù qua thông tin bên ngoài và suy đoán, thì phần nào biết trước kết quả, nhưng chúng tôi là người có đạo, vẫn cầu nguyện để mong có sự thay đổi nào đó. Nhưng cuối cùng kết quả vẫn là như vậy. Nên tôi không hy vọng có thay đổi rõ nét nào sau kỳ đại hội này.

Sự thay đổi, nếu có, cũng phải xuất phát từ chính nhân dân, chứ không phải do Đảng Cộng sản. Mà qua nhiều năm bị bưng bít thông tin, nên sự nhìn nhận ra bên ngoài của người dân nói chung còn rất hạn chế.

Tôi tiếp xúc với nhiều người dân đi khiếu kiện, thực sự mà nói hiểu biết của họ về chính những quyền của mình còn rất hạn chế. Nên không thể nói một sớm một chiều được. Nhưng có quyền hy vọng trong thời gian không xa, nhân dân sẽ hiểu hơn về quyền của mình và khi tư tưởng nhân dân thay đổi, chính quyền sẽ buộc phải thay đổi.

BBC:Nhưng luật sư cũng không thể phủ nhận là cuộc sống của người dân nói chung đã cải thiện hơn trước?

Cuộc sống thay đổi, dĩ nhiên, có phần do Đảng Cộng sản chủ trương đổi mới về kinh tế. Mà đó là nghĩa vụ và trách nhiệm của một nhà nước, chứ không phải là sự ban ơn. Người dân lao động và đóng thuế để nuôi bộ máy của chính quyền và đảng. Nghĩa vụ của một đảng cầm quyền là phải tìm ra đường lối thích hợp nhất cho 83 triệu người.

Và cuộc sống có đổi thay cũng là do nỗ lực của từng người dân. Cứ thử đến các công trường xây dựng, đồng ruộng, người ta sẽ thấy người dân phải lao động vất vả để nuôi mình, nuôi gia đình. Những dịch vụ về cơ sở hạ tầng của nhà nước thì người dân cũng phải trả tiền, chứ nhà nước không cho không người dân một cái gì cả.

Mục tiêu cũng như khát vọng của toàn thể dân tộc Việt Nam là xây dựng một xã hội tự do, dân chủ, công bằng và bác ái với một thể chế chính trị đa nguyên, đa đảng.

Để đạt được mục tiêu và khát vọng đó thì phải khôi phục lại sự hoạt động của các đảng chính trị từng có ở Việt Nam trước đây như đảng Xã hội, đảng Dân chủ, Quốc Dân Đảng, Đại Việt, … và phải có sự ra đời của những đảng phái chính trị mới.

Tôi là một luật sư hoạt động trong lĩnh vực nhân quyền và tự do tôn giáo trong nhiều năm. Dưới đây, tôi đưa ra những nghiên cứu và quan điểm của cá nhân tôi về quyền tự do thành lập đảng ở Việt Nam trong lịch sử và theo Hiến pháp, pháp luật hiện hành.

Tôi mong muốn có sự đóng góp ý kiến cũng như tranh luận của các luật sư, các nhà nghiên cứu pháp luật trong và ngoài nước nhằm cổ vũ cho sự khôi phục lại hoạt động cũng như sự thành lập mới của các đảng phái chính trị ở Việt Nam.

Về mặt lịch sử

Trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, ở Việt Nam có rất nhiều đảng phái chính trị cùng hoạt động bình đẳng với đảng Cộng sản, và tất cả điều có mục tiêu chung là dành độc lập dân tộc. Và ngày 2-9-1945 trong Tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh tuyên bố với nhân dân Việt Nam và thế giới rằng: “Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo Hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được ; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc.”

Lời nói bất hủ ấy ở trong bản Tuyên ngôn độc lập nǎm 1776 của nước Mỹ.

Suy rộng ra, câu ấy có ý nghĩa là: mọi Dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền hạnh phúc và quyền tự do.

Bản Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của Cách mạng Pháp nǎm 1791 cũng nói : "Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi ; và phải luôn luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi". Đó là những lẽ phải không ai chối cãi được…” (Trích Tuyên ngôn độc lập ngày 2-9-1945 của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa).


	Luật sư Nguyễn Văn Đài trong buổi gặp đại sứ Mỹ lưu động về tự do tôn giáo, John Hanford, ở Bộ Ngoại giao Mỹ đầu năm 2006

Hiến pháp đầu tiên năm 1946 của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa qui định tại Điều 1: “Tất cả mọi quyền bính trong nước là của toàn thể nhân dân Việt Nam, không phân biệt nòi giống , gái, trai, giàu nghèo, giai cấp, tôn giáo.”

Điều 5 qui định: “Tất cả công dân Việt Nam đều ngang bằng về mọi phương diện: chính trị, kinh tế, văn hóa.”

Điều 7: “Tất cả công dân Việt Nam đều bình đẳng trước pháp luật, đều được tham gia chính quyền...”

Cách đây hơn 60 năm, trên đất nước Việt Nam của chúng ta đã từng có một chính phủ dân chủ, đa đảng với một bản Hiến pháp hết sức tiến bộ mà lại trong bối cảnh đất nước lúc đó thù trong, giặc ngoài.

Như vậy ngay trong bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và trong bản Hiến pháp đầu tiên, đại đa số nhân dân Việt Nam đã lựa chọn và khẳng định Việt Nam là một thể chế chính trị đa nguyên, đa đảng.

Và điều này đã được cụ thể trong chính phủ đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đó là một chính phủ đa đảng. Trong chính phủ đó ngoài Quốc dân đảng chỉ hiện diện trong một thời gian ngắn, còn đảng Xã hội và đảng Dân chủ đã hoạt động và tồn tại cùng với đảng Cộng sản cho đến năm 1988, là năm họ đã tự tuyên bố giải thể với lý do đã hoàn thành nhiệm vụ lịch sử (dù trong thực tế có thể có những lý do khác).

Sự ra đời của các đảng chính trị trước đây, bao gồm cả đảng Cộng sản dưới thời Pháp thuộc là dựa vào sự ủng hộ của lực lượng quần chúng mà họ làm đại diện, sau đó họ tuyên bố thành lập chứ không phải theo một thủ tục pháp lý nào, và cũng không có bất kỳ một cơ quan nào để đăng ký hay cấp phép cho họ.

Bản thân đảng Cộng sản đã được thành lập ở Trung Quốc chứ không phải ở Việt Nam.

Như vậy, cách đây hơn 60 năm, trên đất nước Việt Nam của chúng ta đã từng có một chính phủ dân chủ, đa đảng với một bản Hiến pháp hết sức tiến bộ mà lại trong bối cảnh đất nước lúc đó thù trong, giặc ngoài. Ngày nay, trong một đất nước hòa bình, thống nhất và xu thế dân chủ hóa diễn ra trên tòan cầu, thì không thể có lý do gì để hạn chế hay ngăn cản nhân dân Việt Nam xây dựng một xã hội dân chủ và đa đảng để cho tất cả mọi người dân đều có cơ hội tham gia vào xây dựng Tổ quốc.

Về mặt pháp luật hiện hành

Hiến pháp và pháp luật của Việt Nam hiện nay không có Điều nào cấm hay hạn chế công dân của mình thành lập một đảng chính trị. Như vậy công dân Việt Nam có quyền làm những gì mà pháp luật không cấm. Trong Hiến pháp Việt Nam hiện nay:

Điều 2 qui định: “Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nước của dân, do dân và vì dân. Tất cả quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân…”

Điều 50 qui định: “Ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, các quyền con người về chính trị, … được tôn trọng…”

Điều 53 qui định: “ Công dân có quyền tham gia quản lý Nhà nước và xã hội,…”

Điều 68 qui định: “Công dân có quyền tự do lập hội,..”

Như vậy mọi quyền lực Nhà nước đều thuộc về nhân dân và của nhân dân, người dân có quyền tham gia quản lý Nhà nước bằng cách lập những đảng chính trị khác nhau để đại diện cho mình. Vì trong Hiền pháp không có qui định cấm các đảng chính trị khác thành lập và hoạt động.

Điều 4 Hiến pháp qui định đảng Cộng sản là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội, nhưng không qui định ở Việt Nam chỉ duy nhất có một đảng Cộng sản được tồn tại và phát triển.

Như vậy đảng Cộng sản cũng chỉ là một tổ chức chính trị bình đẳng với các đảng phái và tổ chức chính trị khác hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật.

Về mặt thực tiễn

Hiện tại, đảng Cộng sản Việt Nam có khoảng 3 triệu đảng viên so với khoảng 83 triệu người Việt Nam, như vậy đảng cộng sản chỉ đại diện cho một bộ phận rất nhỏ dân số Việt Nam.

Trong lịch sử phát triển của nhân loại, cả về khía cạnh lịch sử cũng như pháp lý, chưa bao giờ có thực tế xảy ra là một đảng chính trị này cho phép hay đồng ý cho một đảng chính trị khác ra đời hay thành lập. Mà các đảng chính trị được thành lập trên cơ sở có sự ủng hộ của một bộ phận người dân mà họ làm đại diện.

Thông thường ở các nước, các đảng phái chính trị được tự do thành lập. Và ở một số nước, họ có Tòa án Hiến pháp là nơi để các đảng chính trị đăng ký hoạt động hoặc Ủy ban bầu cử trung ương là nơi để các đảng chính trị đăng ký khi tham gia tranh cử.

Hiện tại, đảng Cộng sản Việt Nam có khoảng 3 triệu đảng viên so với khoảng 83 triệu người Việt Nam, như vậy đảng cộng sản chỉ đại diện cho một bộ phận rất nhỏ dân số Việt Nam. Trong khi đó còn khoảng 80 triệu người Việt Nam có rất nhiều những ý kiến khác, những quan điểm khác về xây dựng đất nước, và họ có quyền có một hoặc nhiều chính đảng khác, ngoài đảng Cộng sản để đại diện cho quyền lợi và tiếng nói của họ.

Do vậy cả về khía cạnh lịch sử, khía cạnh pháp lý và thực tiễn, mọi người dân Việt Nam không phân biệt dân tộc, tôn giáo, tín ngưỡng,… đều đã và đang có quyền tự do thành lập đảng.

Để thành lập đảng ở Việt Nam?

Đây là câu hỏi mà hiện nay rất nhiều người Việt Nam đang tìm câu trả lời. Theo nghiên cứu của cá nhân tôi thì cách làm dưới đây có thể phù hợp:

Trước hết là những công dân nào muốn hành lập một đảng chính trị mới, họ nên đứng ra thành lập một Ủy ban gọi là Ủy ban vận động thành lập đảng (việc thành lập Ủy ban này không phải xin phép).

Uỷ ban này sau khi soạn thảo ra Điều lệ đảng và cương lĩnh tạm thời thì đưa ra cho quần chúng nhân dân để lấy sự ủng hộ. Ủy ban nên đặt ra khi thu được bao nhiêu chữ ký ủng hộ(ví dụ là 100, 500 hay 100.000,…) thì đủ để công bố thành lập đảng và làm lễ ra mắt trước tòan thể nhân dân Việt Nam và bè bạn Quốc tế.

Việt Nam trong xu thế tất yếu đi đến một xã hội dân chủ với thể chế chính trị đa đảng đó là chân lý, mà chân lý thì không một ai có thể phủ nhận hoặc chối bỏ được.

Trước những đòi hỏi bức xúc của quá trình dân chủ hóa đất nước, những thành viên cũ của đảng Dân chủ và đảng Xã hội cùng với hậu duệ của họ hoàn toàn có quyền để khôi phục lại hoạt động của hai đảng này.

Những thành viên của hai đảng Dân chủ và đảng Xã hội chỉ cần ra tuyên bố trước nhân dân Việt Nam và thế giới về việc khôi phục lại hoạt động của họ mà không cần phải xin phép hay đăng ký vì lý do đơn giản trước đây họ tự giải tán thì nay họ có quyền tự phục hồi hoạt động của họ.

Tôi tin rằng thế hệ trẻ Việt Nam sẽ tự đứng lên để nắm lấy quyền và cơ hội của mình, đừng bao giờ thụ động ngồi chờ vào sự ban cho của người khác.

--------------------------------------------

Award, Việt Nam
Tư tưởng đa nguyên đa đảng đã tồn tại từ lâu. Cũng có rất nhiều bài viết, ý kiến này nọ. Nhưng một bài viết, một ý kiến chính trực thì rất hiếm. Hầu hết mọi ý kiến thường chỉ là chửi bới, những phân tích không có căn cứ, cơ sở khoa học. Nay Luật sư Nguyễn Văn Đài đã sử dụng những lý lẽ, cơ sở khoa học để phân tích vấn đề. Bản thân tôi là một đảng viên ĐCSVN, hoạt động trong lĩnh vực khoa học nhưng tôi thật sự nghiêng mình trước những lý lẽ cũng như sự can đảm của anh. Tôi chúc anh gặp nhiều thuận lợi trên con đường đấu tranh cho phong trào dân chủ.

Ater Nguyễn, Anh
Bản chất của đang nguyên không phải là để dân chủ hơn mà là dân chủ cho những kẻ hão danh, lắm tiền và chỉ phục vụ lợi ý cho một số nhỏ trong tầng lớp xã hội. Thế thôi, chứ còn người dân thì vẫn vậy, thậm chí còn tệ hơn khi đang còn độc đảng. Tôi nghĩ những người như ông ấy sẽ được hưởng ứng tại Phi châu, như Angola chẳng hạn. Còn Việt Nam tôi nghĩ cho tới hiện nay cũng tạm ổn, dĩ nhiên còn phấn đấu nhiều, nhưng nói gì thì nói ĐCS của tại Việt Nam vẫn là biểu tượng cho sự đoàn kết và phát triển.

Trần Minh, Hà Nội
Tôi thấy thất vọng vì nhiều người tham gia diễn đàn này mà không có được văn hoá tổi thiểu trong tranh luận. Các vị không hề đưa ra lập luận của mình mà chỉ lặp đi lặp lại một việc đã quá nhàm là chụp mũ cho người khác là theo Mỹ là phản động. Tôi mong một số vị ở đây hãy bỏ một phút suy nghĩ trước khi post bài để thể hiện mình là người có văn hoá và để khỏi bôi xấu them những gì các vị đang cố bảo vệ.

Việt Nam không có nhiều dầu như Iraq, Việt Nam không có vị trí địa chính trị như Afghan. Vậy thì Mỹ chống phá Việt Nam để làm gì?

Theo tôi lập luận rằng Mỹ và CIA đang tìm mọi cách chống phá Việt Nam là hết sức thiếu cơ sở. Không hiểu những người đưa ra lập luận này đã từ đặt chân lên nước Mỹ chưa? Các vị có chút hiểu biết gì về chính sách đối ngoại của Mỹ hay không? Việt Nam không có nhiều dầu như Iraq, Việt Nam không có vị trí địa chính trị như Afghan. Vậy thì Mỹ chống phá Việt Nam để làm gì? Hay các vị nghĩ Mỹ là một quốc gia mất trí chỉ chuyên đi phá hoại mọi thứ trên đời này. Vậy thì các vị giả thích làm sao chuyện Thủ tướng Phan Văn Khải sang Mỹ, giải thích làm sao chuyện ta đón tiếp Bill Gates. Chắc đó không phải là hợp tác với giặc, phỏng ạ!!

Việt Nam chỉ có một vị trí rất rất nhỏ trong chính sách của Mỹ. Việt Nam cần tranh thủ hợp tác với Mỹ nhiều hơn để! có cơ hội tiếp tục phát triển đất nước. Các vị không muốn Việt Nam trở thành Iraq, tôi hy vọng các vị cũng không muốn Việt Nam thì Bắc Triều Tiên. Lập luận cho răng tình hình ở Việt Nam sau khi đa đảng sẽ giống như Iraq hay Afghan là cực kỳ phi lý.

Khi đưa ra lập luận này tôi hy vọng các vị không có ý định so sánh Việt Nam hiện nay với Iraq dưới chế độ độc tài của Saddam hay Afghan dưới thời Taliban. Một điều nữa tôi tin chắc là nếu được lựa chọn giữa chính quyền hiện tại do Mỹ ủng hộ và chế độ cũ, người dân Iraq và Afghan sẽ chẳng bao giờ muốn quay trở lại với những chế độ bạo tàn trước đây. Việt Nam hiện nay rất khác các nước nói trên, Việt Nam không có những vấn đề sắc tộc hay tôn giáo để có thể chia cắt đất nước. Tôi tin chắc Việt Nam sẽ có cơ hội phát triển mạnh mẽ hơn dưới một chế độ dân chủ.

Cuối cùng, tôi không thấy cần thiết phải phản bác lập luận rằng một chế độ dân chủ sẽ khiến quyền lực tập trung vào tay người giàu. Các vị hãy tự hỏi quyền lực ở Việt Nam hiện nay đang tập trung vào tay ai? Quyền lực có thuộc về nhân dân lao động như Đảng vẫn tuyên truyền hay không? Những người có quyền lực đó họ có nghèo không?

Anna Le, Hà Nội
Tôi hiện đang sống và làm việc tại Hà Nội, và cũng là một luật sư. Đọc bài viết của Ls Đài thấy không có gì mới. Tất cả những điều đó đều ghi trong sử, sách nhưng người dân qua hai thế hệ bị tuyên truyền nhồi sọ đã không còn đặt ra những câu hỏi tại sao nữa. Nói một cách khác là đã bị tê liệt phản ứng.

Quy định pháp luật của nhà cầm quyền cộng sản đâu phải là quá dở hay quá hạn hẹp, nhưng theo tôi trên thế giới này không có nơi nào mà khoảng cách giữa quy định pháp luật và thực tế hành vi của nhà cầm quyền lại xa mù khơi như ở Việt Nam. Tôi đề nghị và phát động việc thành lập Đảng Dân Chủ Tự do tại Việt Nam. Đó là một lời kêu gọi cụ thể. Tất cả chúng ta hãy đóng góp ý kiến cho tôn chỉ, cương lĩnh và chương t! rình hành động của Đảng Dân Chủ Tự do bên cạnh việc vẫn tiếp tục đấu tranh cho dân chủ bằng những hình thức khác.

Nguyễn Long, Hà Nội
"Tương lai không bảo đảm, không bảo hiểm được.'' Phải nói rằng tôi hoàn toàn đồng ý với ý kiến của anh Phan. Một ý kiến mà tôi thấy khá sâu sắc. Và một câu nói tôi thấy khá tâm đắc. Đa nguyên đa đảng là một su hướng chung - tuy nhiên ở thời điểm hiện tại của Việt Nam điều đó chưa thích hợp. Điều này sẽ thích hợp hơn trong vòng 15 năm nữa. Nhân dân việt nam cần sự ổn định để phát triển kinh tế.Điều đó bây giờ đã đạt được. Việt chuyển đổi sang một thể chế chính trị tiến bộ hơn trước sau gì cũng xảy ra. Nhưng đối với việt nam nó sẽ chuyển đổi một cách từ từ và đảm bảo tính ổn định.

ADK, Hà Nội
Tôi ủng hộ ý kiến của Anh Đài về quan điểm thành lập các đảng khác, đặc biệt chỉ cần thêm 2 đảng trước đây đã hoạt động. Tôi cũng rất mừng là trên diễn đàn có rất nhiều ý kiến khác nhau về vấn đề đa nguyên - đa đảng. Đọc qua các ý kiến này, tôi thấy rằng rất nhiều bạn rất "lo lắng và ngần ngại" trước sự bất ổn định xã hội do việc tranh chấp giữa các đảng phái. Đồng thời, các bạn cho rằng chế độ đảng độc quyền sẽ đem lại sự ổn định xã hội, từ đó có sự phát triển kinh tế.

Bằng chứng các bạn đưa ra là sự phát triển kinh tế của Việt nam từ sau thời kỳ đổi mới cho đến nay. Tôi thấy rằng đây là một nhận định nhầm lẫn. Bởi vì, từ một xã hội bị bó buộc các hoạt động kinh tế tự do, sau khi đổi mới, tất yếu sẽ có những biến động lớn về kinh tế. Điều này không hoàn toàn là thành quả của sự độc quyền chính trị. Hơn nữa, tốc độ phát triển kinh tế với mức 8%/năm thì chưa phản ánh hết sự phồn vinh của một xã hội, bởi vì nếu lạm phát ở mức 8-9%/năm thì thành quả trên sẽ trở nên vô nghĩa.

Chế độ độc quyền chính trị chỉ phù hợp trong thời kỳ chiến tranh, khi đó rất cần sự đồng thuận lâu dài của các tấng lớp xã hội để đạt được mục tiêu thống nhất đất nước. Nhưng khi chuyển sang thời kỳ phát triển kinh tế, mô hình độc quyền xã hội đã trở thành một “lực cản” đối với xã hội. Các ví dụ trên thực tế cho thấy, ĐCS hiện nay rất thụ động với những biến động của xã hội và thế giới.

Độc quyền chính trị chỉ tạo dựng một xã hội có bề ngoài tương đối ổn định, nhưng về lâu dài đã làm thoái hóa sự phát triển của xã hội, làm hạn chế các cơ hội của những nhóm người khác trong xã hội có thể đưa ra những biện pháp tích cực để phát triển xã hội.

Sự thụ động thể hiện rằng: chính quyền không phục vụ và không thấu hiểu những mong muốn của người dân ( ngừoi lao động, doanh nhân, nhà khoa học, nông dân…). Trong khi người dân lại mong đợi Đảng cầm quyền phải thay đổi phương pháp và biện pháp quản lý xã hội, nhưng luôn thất vọng với những gì ĐCS đã làm trong hơn 10 năm qua: nạn tham nhũng vẫn phát triển và ở mức độ tinh vi hơn và ảnh hưởng rộng hơn; nền kinh tế có thay đổi nhưng không có nhiều tiến bộ hơn các nước khác.

Như vậy, độc quyền chính trị chỉ tạo dựng một xã hội có bề ngoài tương đối ổn định, nhưng về lâu dài đã làm thoái hóa sự phát triển của xã hội, làm hạn chế các cơ hội của những nhóm người khác trong xã hội có thể đưa ra những biện pháp tích cực để phát triển xã hội. Vậy tại sao một số nước đã áp dụng chế độ đa nguyên đa đảng thì tình hình xã hội lại trở nên rối ren hơn? Trả lời câu hỏi này, tôi cho rằng vấn đề chính là nhận thức của ngừơi dân, trình độ văn hoá của người dân.

Thực tế cho thấy, các vấn đề xã hội tại các nước Mỹ la tinh có áp dụng chế độ đa đảng rất là phức tạp, nhưng hoàn toàn khác với tình hình tại Thái Lan. Tôi cho rằng, người Thái có nhận thức và trình độ văn hóa cao hơn những người dân tại các nước Mỹ la tinh này, nên việc biểu tình phản đối chính phủ của người Thái rất kỷ luật và có mục tiêu rõ ràng.

Như vậy, cũng là một thái độ phản đối đảng cầm quyền nhưng cách thể hiện và động lực là khác nhau. Không thể coi hành động biểu tình chống Đảng cầm quyền là một vấn đề tiêu cực của xã hội được! Quan trọng là phải biết mục tiêu của cuộc biểu tình này có đúng đắn không? có hợp pháp không?

Minh
Hiếm khi tôi đọc được bài nào hợp tình hợp lý thế này. Nếu được phát hành rộng rãi trong nước, bài viết này sẽ trở thành hiện tượng đặc biệt. Rất có thể tên tuổi của tác giả này sẽ đi vào lịch sử. Tôi tin vào mục đích tốt đẹp của một trí thức đương thời như anh.

Nhiều người Việt Nam, nếu không muốn nói là đa số, đều mong đất nước đi theo hướng đa đảng. Đất nước đã độc lập. Sứ mệnh giải phóng dân tộc của ĐCSVN đã hoàn thành. Việc cần cần thiết bây giờ là xây dựng đất nước trở nên phồn thịnh, bình đẳng, dân chủ, để Việt Nam đuổi kịp các nước trong khu vực, để người Việt ra nước ngoài được tự hào giới thiệu mình là ngừơi Việt Nam.

Đảng muốn làm giàu đấy nhưng sự trì trệ không cho phép kinh tế nhảy vọt. Đảng muốn dân chủ nhưng nhưng là dân chủ trong khuôn khổ. Đảng cam kết chống tham nhũng nhưng những ung nhọt tham nhũng nằm ngay trong cơ thể Đảng. Đảng không thể tự làm bác sỹ cầm dao rạch bụng mình mà lấy những khối u đó ra. Không phải bàn cãi, cần phải có lực lượng đối lập. Nhưng ai có thể làm lực lượng đối lập? Ai có thể thành lập Đảng đây?

Tôi không tin mấy ông hải ngoại suốt ngày rêu rao chống cộng. Các ông mà nhảy vào thì rồi lại loạn thêm. Tôi mơ tưởng một ngày gần đây, một đảng mới được êm thấm ra đời, được hoạt động và thúc đẩy đất nước phát triển. Việc có một đảng mới sẽ chỉ làm tốt hơn hình ảnh của ĐCS trong lịch sử.

NVL
Tại sao lại phải đa đảng, đa nguyên? Dưới sự lãnh đạo của Đảng CSVN hiện giờ mọi thứ đều tốt đối với tôi. Tôi không thấy mình bị thiệt thòi điều gì, luôn có những gì mà mình muốn. Ngày nay tôi muốn đi chơi Châu Âu hay Mỹ là một việc không khó khăn. Tôi không biết rõ người nông dân làm gì để sống nhưng tôi có điều kiện kinh doanh thì tôi có quyền làm giàu ở VN, vậy là tự do rồi. Có người nói tôi nhờ là đảng viên nên được ưu đãi, thì ai cấm mọi người vào Đảng CSVN đâu?

Bạn là đảng viên và bạn phấn đấu thì bạn có được vị trí lãnh đạo nhờ vào tài năng của bạn, Đảng cho phép đảng viên làm kinh tế thì chúng ta có quyền làm và chúng ta cũng biết làm ra trò như mọi người. Bằng chứng là cá nhân tôi không nghèo, tôi có thể đi ra nước ngoài khi nào tôi cần; nhà nước Việt Nam đâu có cấm công dân nước mình xuất ngoại đâu!

Có người chửi chúng tôi là tư bản đỏ, nhưng xin hỏi chúng tôi có đóng góp cho đất nước không? Có đấy nhé. Không có chúng tôi chống Mỹ thì làm sao có ngày nay cho VN, không có chúng tôi làm kinh tế giỏi thì làm sao kinh tế Việt Nam tăng trưởng liên tục như thế? Tư bản đỏ hay tư bản trắng gì thì cũng làm giàu cho tổ quốc thôi. Nói chuyện với bạn bè của tôi thì ai cũng đồng ý là đa đảng chỉ làm hại cho xã hội Việt Nam hiện thời mà thôi.

Tóm lại chúng tôi ủng hộ Đảng CSVN với đường lối lãnh đạo hợp tình, uyển chuyển như hiện nay. Chúng tôi, những đảng viên, biết mình làm tốt cho Đảng và xã hội cho nên không cần thêm cái cạnh tranh vô trật tự của đa nguyên, đa đảng.

Trần Vinh, Việt Nam
Có một số người bảo tại sao Đảng không trưng cầu ý dân ? Tôi xin nói là Đảng CSVN không có tư cách tổ chức trưng cầu ý dân, đó là việc của Quốc hội (các bạn có phải là quốc hội đâu mà đòi "trưng cầu ý dân vậy", nếu có ý kiến gì thì liên hệ trực tiếp với đại biểu quốc hội do mình bầu ra. Việt Nam có 84 triệu dân khphải chỉ có mình các bạn) Tại sao DCSVN lãnh đạo? Đó là do quy định của Hiến Pháp, mà hiến pháp là do nhân dân VN (thông qua Quốc Hội do họ bầu ra) lập ra.

Hiến pháp là bộ luật căn bản nhất trên lãnh thổ CHXHCNVN, trên đất VN ngay cả "luật trời" mà trái với hiến pháp CHXHCNVN thì cũng phải dẹp bỏ luật trời! Anh Đài xun xoe một ông đại sứ Mỹ để đòi một điều trái hiến pháp CHXHCNVN thì xem ra anh Đài bị bệnh nặng lắm rồi! Mỹ đã từng đưa sang gần triệu quân, nuôi 1 đội quân tay sai (hơn 1 triệu) làm bia thịt cho họ mà cũng bị nhân dân VN rượt chạy ra biển không kịp cởi quần (Mỹ kêu là di tản cho đỡ nhục - thực ra là chạy t1n loạn hồi 4/1975). Không hiểu anh Đài hy vọng là phen này Mỹ sẽ đưa sang Việt Nam bao nhiêu quân để "bảo vệ tự do cho dân Việt Nam" đây?

Nguyễn Kim Chi, Irvine, USA
Xin trích dẫn một đoạn ngắn như sau: “Tưởng anh Nguễn văn Đài là ai, hoá ra chỉ là người lặp lại lời mớm của ông "Đại sứ Mỹ lưu động." Nhìn anh đứng bên cạnh ông Mỹ tôi thấy tội nghiệp anh. Anh Đài nên hiểu rằng ông đại sứ Mỹ (dù là lưu động hay không lưu động) cũng chẳng có tư cách gì mà bàn chuyện Việt Nam có tự do hay không. Anh Đài cũng nên hiểu (nếu chưa hiểu thì phải học cho hiểu) rằng người Việt Nam mà đi phục vụ cho mưu đồ của "ngoại bang chống VN" thì chẳng có tương lai sáng sủa đâu...”; “Cái gương ngụy SG, xa xưa hơn nữa là bè lũ Trần Ích Tắc và bè lũ Lê Chiêu Thống còn sờ sờ ra đó...” Không biết ở Việt Nam còn bao nhiêu người mang tư tưởng kỳ quặc như thế này.

Tuổi trẻ lớn lên trong phạm vi chật hẹp của môi trường tin tức một chiều, nhồi sọ; lại được di truyền bởi sự thù hận vô cớ của những ông già Việt Cộng bảo thủ, thì dĩ nhiên sẽ không ít những sản phẩm ”tội nghiệp” như thế. Có lẽ tất cả những đại sứ trên thế giới đều là đại sứ lưu động, ngay cả đại sứ Vietnam.

Ngày nay, cuộc sống con người không chỉ gói trọn trong phạm vi nhỏ một đất nước nữa mà được mở rộng ra trên toàn địa cầu. Bởi thế có rất nhiều tổ chức không biên giới được thành lập, gồm nhiều dân tộc, đất nước khác nhau tham gia để bảo vệ quyền sống con người. Do đó, nếu nơi đâu có sự mất dân chủ, nơi đâu người dân bị quyền lực tướt mất quyền con người thì bảo đảm sẽ có sự can thiệp của các tổ chức trên.

Vì vậy, ngày hôm nay, các nước trên thế giới dòm ngó vào Việt Nam là chuyện bình thường, chứ không phải là “mưu đồ ngoại bang” nữa, mà ngược lại mỗi con người hôm nay đều phải học tư cách làm người bằng cách bảo vệ lẫn nhau quyền sống con người.

Luật sư Đài đang thể hiện tư cách làm người qua bài viết đó của anh. Hồ Chí Minh cũng từng đứng chụp hình chung với Mỹ, với Pháp, với Trung Cộng…thì không hiểu có đáng tội nghiệp hay không?

Còn nữa, tới hôm nay, sau khi Việt Nam đã cho ra nghị quyết 36, thế mà những ngôn từ như “ngụy, bè lũ” vẫn còn trên môi những người trẻ Việt Nam thì thật đáng buồn. Mới đây, ông Bill Gate vào Việt Nam, biết bao nhiêu sinh viên Việt Nam ao ước được bắt tay, đứng gần chụp hình chung với Bill Gate, không hiểu những người này có đáng tội nghiệp hay không? Không hiểu các sinh viên trẻ này đang chuẩn bị thực hiện mưu đồ gì đây? Tội nghiệp cho Bill Gate!

Ngọc-Hà Nội
Trong bất kỳ một thể chế chính trị nào cũng đều có những mặt tích cực và mặt hạn chế của nó. Là một người hiểu biết chúng ta phải nhìn nhận một cách khách quan xem mặt tích cực và tiêu cực cái nào lớn hơn cái nào. Xét như hoàn cảnh kinh tế chính trị của Việt nam hiện nay thì không cần phải đòi hỏi người có trình độ cũng dễ dàng nhận thấy là chính trị ổn định, kinh tế ngày càng phát triển, đời sống của nhân dân đang được cải thiện.Vậy mà một số người chỉ nhìn cái hiện tượng để suy cái bản chất của vấn đề.

Họ không nhận thấy (hoặc cố tình không nhận thấy) được những thành tựu mà ĐCS Việt nam đã đem lại cho nhân dân, họ chỉ thấy những tiêu cực rồi kêu gọi, hô hào đòi phải đa nguyên, đa đảng, ông luật sư Nguyễn Văn Đài là một ví dụ như vậy. Tôi xem qua bài viết của ông thì thấy có vẻ ông cũng có một chút kiến thức về lịch sử, nhưng hình như là ông muốn luận về ngôn từ, còn ông không hiểu về ngữ nghĩa cũng như hoàn cảnh của những câu nói bất hủ. Còn ông bảo Việt nam phải đa đảng, điều này tôi hoàn toàn đồng ý với quan điểm của anh Nguyên (hanoi), chúng ta hãy xem các nước Đông âu, Iraq, AFganishtan, xem tình hình chính trị của họ như thế nào, điều này ai cũng nhận ra.

Ông Đài phải nên hiểu một điều rằng, nhu cầu an toàn là nhu cầu cao nhất của con người, nếu một đất nước không ổn định về chính trị thì người dân cũng như chính quyền chẳng thể làm được gì ngoài xung đột! Tôi không hiểu ông Đài là luật sư kiểu gì mà ông muố n đẩy dân tộc ông vào con đường bất ổn định về chính trị. Cuối cùng tôi xin có đôi lời gửi ông luật sư đó là: "hãy sử dụng kiến thức của mình như những công cụ sản xuất để tạo ra sản phẩm cho xã hội, đừng dùng nó như là công cụ phương tiện gây án."

Trần Diễm Quỳnh, TP HCM
Anh Fantome, Paris nói đúng, cái anh Nguyen Linh, TP HCM đọc bài của người ta mà lộn sang bài của người khác rồi còn bày đặt ra câu hỏi này kia. Để tham gia diễn đàn này cần phải có đầu óc thật minh mẫn và sáng suốt. Tui đây là đàn bà không dám có ý kiến gì hết, Đảng nào cũng được, một Đảng cũng được mà mười Đảng cũng tốt, miễn sao khi tui đi lên ủy ban phường hoặc các cơ quan chức năng khác không có ai làm khó cho tui, bắt tui chạy lui chạy tới mười mấy lần mới lấy được một chữ ký mà lẽ ra chỉ cần một vài lần là người ta có thể giải quyết được cho tui. Kính chúc các quý ông mạnh khỏe để lo cho tương lai đất nước.

Fantome, Paris
Đề nghị ông Nguyên Linh, TP. HCM xem lại bài viết của anh Đài xem cho nào anh ta nói "hơn 70% dân số VN chán ngán CS" và ông cũng xem đảng CS lấy tư cách gì đại diện cho 83 triệu người.

Đồng ý là nhân dân ta đã nhịu nhiều đau khổ do chiến tranh với ngoại bang nhưng ông phải biết rằng dân vẫn khổ sở với nghèo nàn lạc hậu, với sự ăn trên ngồi trước của các ông 'tư bản đỏ.' Những điều đó có thể là ông không thấy hoặc không muốn thấy, nếu là thế thì tôi khuyên ông nên tự nhìn lại bản thân trước khi nói người khác nhé. Hãy sống trung thực một tí.

Nguyên Linh, TP. HCM
Xin hỏi ông Đài cơ sở nào mà lại nói hơn 70% dân số VN chán ngán CS và ông lấy tư cách gì đại diện cho NDVN thành lập đảng. Nhân dân đã chịu quá nhiều đau khổ do chiến tranh bởi chính những kẻ ngoại bang mà ông không biết sao!

Chẳng lẽ VN đang yên ổn làm ăn,nâng cao đời sống, phấn đấu vì dân giàu nước mạnh, không tốt hơn là cứ lo mà thành lập đảng để suốt ngày lo tranh giành quyền lực phục vụ cho thiểu số những kẻ làm giàu trên sự bóc lột sức lao động người khác? Để rồi kẻ giàu lại càng giàu trong khi người nghèo lại càng nghèo; rồi hô hào nào là "dân chủ, tự do" nhưng thử hỏi đó là thứ dân chủ gi? Chẳng phải là thứ dân chủ hai mặt hay sao: một mặt kêu gọi dân chủ nhưng thực tế là làm gì, chỉ gây mất sự yên bình, lại tiếp tục đem sự lầm than cho mọi người hay sao?

all4vn, Biên Hòa
Thưa ông Nguyễn Linh, TP HCM, Tôi, gia đình tôi, bạn bè tôi, người dân sống quanh tôi đang là một nhóm trong số 70% đó. Tôi hỏi ông lấy tư cách gì đại diện cho "nhóm của tôi" mà nói như vậy? Lấy tư cách gì đại diện cho hơn 70% dân số VN này phản đối nguyện vọng dân chủ ? Ông biết nhân dân chịu đau khổ vì chiến tranh, thế ông có biết nguyên nhân tại sao không? Vì nước ta nhỏ nhưng lại là một miếng mồi ngon. Ta muốn sống được, phải dựa vào các nước lớn hơn. Nửa thế kỷ trước, Ngụy quyền Sài Gòn đã nhìn nhận ra điều ấy và đã thực hiện. Cộng Sản nói gì? "Tay sai - theo đuôi" ư? Nhưng thực tế bây giờ họ đang lập lại điều đó với Mỹ, chỉ là ông không đủ tri thức để nhận biết thôi. Xin gởi lời cảm ơn đến Luật sư Nguyễn Văn Đài.

ABC
Tôi ủng hộ anh Đài, vì tôi đang sống ở VN nên tôi hiểu rất rõ những gì đang xảy ra ở đây. Tôi thấy anh là một con người dũng cảm, dám nói ra những điều mà nhiều người không dám nói.

Triển đại ca
Gửi bạn Phan và một số bạn cho rằng có một số nước trên thế giới đa nguyên đa đảng nhưng cuộc sống cũng không tốt hơn.

Tôi cho rằng đa nguyên đa đảng mà không tốt đó là do họ làm chưa tốt thôi. Như Việt Nam trước 1975 cũng có 2 chế độ, nếu như 2 miền tập trung vào làm kinh tế, thì chắc chắn ngày nay đã có 1 Miền nam VIệt nam giàu có, phồn vinh. Nhưng thay vì làm kinh tế thì chúng ta lao vào đánh nhau sút đầu mẻ trán, rồi cuối cùng bảo tại chiến tranh nên nghèo, tại nước ngoài xâm lược lên phải đánh nhau.

Còn bạn nói cuộc sống người dân hiện đang ổn định thì không đúng. Để chứng minh điều này quá dễ. Nếu bạn đang ở Hà Nội, Sài gòn hay ở trung tâm thủ phủ các Tỉnh thì mời bạn ra ngoại ô, về các huyện, các xã. Ở đó bạn sẽ thấy rõ cuộc sống ra sao. Bạn sẽ biết 1 ngày những người không làm kinh doanh buôn bán, không làm công chức nhà nước, mỗi ngày những người làm nghề tự do đó kiếm được bao tiền. Hoặc bạn có thể trực tiếp sống cùng họ 1 tuần là đủ.

Còn nếu chuyển sang đa đảng, tôi cũng nghĩ rằng có thể sẽ phải mất ổn định một thời gian , thậm chí đổ máu nữa. Chắng có cái hạnh phúc nào tự đến cả. Phải giành giật mới có được. Nhưng nhưu thế còn hơn là sống cuộc sống hiện nay.

Nếu đa đảng không mang lại ấm no, thì ít ra cũng cho con người ta cái quyền tự lựa chọn chế độ chính trị. Tôi thì chỉ là kẻ làm nghề kinh doanh, buôn bán. Từ truớc tới giờ muốn làm gì thì phải làm bằng được, hỏng vứt đi, làm cái khác. Chứ kẻ nào mà bảo tôi đừng làm, trong khi tôi vẫn thắc mắc nghi ngờ thì thế nào cũng có ngày tôi làm bằng được. Thì tôi nghĩ sao thì tôi suy mọi người như vậy thôi. Tôi cũng nghĩ những người nghèo hơn tôi mà không có tự do như tôi vừa kể thì cũng là thiệt cho họ rồi.

Ẩn danh
Tranh cãi về đa đảng dân bầu thế này, có người đồng tình có người phản đối. Vậy tại sao Đảng lại không trưng cầu dân ý? Vậy thì tôi hỏi các vị, ở nước ta có cái gì là trưng cầu dân ý bao giờ chưa? Cái lợi trước tiên của đa đảng dân chủ là bạn được nêu ý kiến của mình và ý kiến của bạn có sức tác động đấy. Còn bây giờ thì vô ích, góp ý cho đại hội X thế mà có ra gì đâu

Phan
Lập luận cho rằng đa nguyên đa đảng thì tốt cho nền kinh tế và làm lành mạnh hệ thống chính trị không phải là không có sức thuyết phục.

Nhưng người dân Việt Nam đang tự hỏi: "thế tại sao ở nhiều nước Châu Phi, Châu Mỹ La tinh, và Đông Âu hiện tại... lại không thực sự khởi sắc từ khi... đa nguyên đa đảng?".

Pakistan đã trở nên... ổn định hơn (ít nhất là ở vẻ ngoài của nó) từ khi một vị tướng lĩnh quân đội lên nắm quyền. Chile dưới thời Pinochet cũng "vươn lên mạnh mẽ". Có thể thấy tình huống tương tự ở Hàn Quốc ở các năm 70, họ cũng trở nên ổn định và thịnh vượng hơn dưới "bàn tay sắt". Gần hơn ở ĐNA, Malaysia thực chất cũng chỉ là "đối lập cho có", vì ông Mahathir đã làm gì... thì chắc mọi người đã rõ.

Tôi nói dài dòng chỉ để muốn nói rằng cái gọi là "độc tài" không phải lúc nào cũng không đúng. Trong một gian đoạn nào đó, đôi khi sự "độc tài" có thể mang lại những sức mạnh khôn lường. Sự "độc tài" dưới khối óc của những người thông minh vẫn tốt hơn là sự "nhiều thầy nhiều mối" nhưng "thối ma". Ở Ukraina hiện nay có thể xem là một điển hình của sự thất bại về mô hình phương Tây được áp dụng ở các nước khác.

Chính trị không bao giờ nên rập khuôn, không có mẫu số chung nào cả. Hãy để cho người dân Việt Nam yên ổn sống và làm ăn, chúng tôi không thể đánh đổi cái hiện tại (mà chúng tôi hy vọng là nó không tồi tệ như người ta vẫn xỉa xói) để đổi lấy cái "tương lai không bảo đảm, không bảo hiểm" được.

Trung Hiếu, Hà Nội
Tự đáy lòng, tôi vô cùng cảm kích tác giả bài viết này - Luật sư Nguyễn Văn Đài, anh đã nói hộ cho tâm nguyện của hàng triệu triệu người VN đang khát khao một nền dân chủ trên quê hương mình.

Những phân tích có cơ sở pháp lý của anh, cho thấy rõ đảng CSVN đang bước trên cả luật pháp, họ bất chấp dân nguyện, họ cho mình cái quyền cai trị dân tộc này một cách mù quáng, nói chính xác hơn là họ vì lợi ích cá nhân chứ không phải vì lợi ích dân tộc.

Đã đến lúc dân tộc VN không thể làm ngơ trước thái độ lì lợm của đảng CS, chúng ta hãy mạnh dạn thành lập đảng mà chúng ta chọn, nếu tất cả mọi người cùng đồng lòng thì chính quyền CS không thể có đủ chỗ để nhốt hết những người đòi quyền dân chủ.

Tôi ước đoán số người chán ngán với cái chế độ CS này có lẽ sẽ chiếm đến 70% dân số cả nước. Ở một nước dân chủ con số đó nói lên điều gì? Đó là chế độ hiện hành phải rời khỏi chính trường, còn ở VN chúng ta tại sao không?

Một điều này nữa, chính quyền CS hãy tổ chức chưng cầu ý dân xem và phải có sự giám sát của quốc tế, là người dân có còn thích sống dưới sự cai trị của đảng CS không? Nếu đảng nói là chính quyền này là của dân, do dân và vì dân, thì xin đảng hãy dũng cảm làm điều đó.

Nếu số người ủng hộ chiếm quá bán thì tiếp tục duy trì lãnh đạo, còn không được như thế thì hãy trao quyền cho nhân dân quyết định. Đó mới đích thực là một chính quyền thực hiện đúng lời nói của mình là do dân và vì dân!

An Bằng
Có bao giờ họ tự cưa cái ghế của mình. Các nhà lãnh đạo VN hiện nay bao giờ cũng biện minh cho sự lãnh đạo duy nhất của mình bằng cách nêu lên những thành quả trong quá khứ mà chẳng bao giờ họ biết sám hối những gì mình đã gây ra biết bao tai hoạ cho nhân dân VN.

Các vị lãnh đạo VN có bao giờ biết đến cụm từ "Thăm dò dư luận, trưng cầu ý dân để biết người dân đòi hỏi cái gì đâu". Trong đợt góp ý vừa qua nhiều bài góp ý rất sâu sắc của những vị có tâm và có tầm nhưng rồi có vị lãnh đạo cho rằng đó là những ý kiến lạc lõng không đáng để ý. Tôi nghĩ những vị có tư duy như vậy không xứng đáng lãnh đạo đất nước, và cũng mong rằng các quan chức đó hãy vào các trang web nầy để coi dân đen phát biểu nhé.

akay
Tôi hoàn toàn đồng tình với ý kiến của bạn Đức Giang ! Tôi hiện đang sống và làm việc tại Tp HCM, tôi và những người xung quanh tôi đều nhận thấy rằng dưới sự lãnh đạo của ĐCS Vietnam, chúng tôi không hề bị hạn chế gì về sự phát triển và chúng tôi tin tưởng rằng trong tương lai không xa chắc chắn sẽ phồn thịnh.

Dưới chế độ hiện nay, người dân Việt Nam hoàn toàn có cơ hội để làm giàu chính đáng, để cống hiến cho đất nước. Tôi khuyên anh Đại, nếu anh thực sự có tài, hoặc ít ra là có chút ít kiến thức về luật thì anh nên tìm việc gì đó mà làm cho có ích cho bản thân và con anh, đừng đi lo cho xã hội vội. Anh chưa đủ tầm đó đâu !

Nguyên, Hà Nội
Tôi thật tiếc là vẫn còn có một số người không hiểu thế nào là yêu nước như anh Đài. Anh là người có học, có suy nghĩ và là một con người Việt Nam. Sao anh không phấn đấu và cống hiến sức lực của mình cho bản thân mình và cho xã hội.

Trước khi nghĩ đến một Đảng phái nào anh phải hiểu thế nào là Đảng Cộng sản Việt Nam. Mà xin lỗi anh, anh đã là đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh chưa nhỉ? Anh hãy tìm hiểu cho kỹ rồi mới phát ngôn.

Hãy trở thành đoàn viên chân chính, một công dân chân chính và khi đủ điều kiện thì anh hãy phấn đấu để trở thành Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Một con người có học mà muốn đất nước mình bạo loạn, nhân dân mình lầm than, sống không có ngày bình yên như IRAQ, Apganistan, ...mà chính nước Mỹ là chủ mưu, chủ trò và vì mục đích bá chủ của nó tham gia vào. Tôi còn muốn "Tâm sự với anh nhiều", nhưng để khi khác. Anh hãy là một con người Việt Nam chân chính.

Nguyễn Vinh, Hoa Kỳ
Cám ơn thượng đế đã cho tôi hít thở không khí tự do sau bao nhiêu năm sống trong cái lồng kín XHCN, dưới sự dòm ngó cai trị, chăm sóc nhồi sọ của một đảng chính trị vừa cầm quyền, vừa cầm tiền. Từ kinh nghiệm sống trong 2 chế độ, một trong lồng không khí quánh đặc, đen đủi của dòm ngó, tò mò, theo dõi; của áp đặt giữa cho và nhận, một trong thế giới tự do bao la màu xanh của trời biển, tôi thấy mình khỏe ra và lớn hẳn lên.

Luật Sư Đài cùng bao nhiêu người khác đã lớn lên trong những ngày sống trong thế giới tự do ấy. Thấy được bầu trời tự do, sự lớn mạnh kinh tế của các nước Tư Bản là nhờ vào thuyết đa đảng, những người dân yêu nước như luật sư Đài không thể không nói; và ông đã can đảm nói (đáng tiếc có mấy ai có can đảm này).

Nguyễn Hà, London
Tôi là người không ưa gì chế độ độc đảng, tuy nhiên tôi thấy hài lòng với vai trò của ĐCS Viẹt Nam. Nguyễn Văn Đài, tôi thấy ông ấy là một luật sư mà lại nói những điều vớ vẩn. Ông ấy hãy xem các nước Đông âu và Nga thì thấy tầng lớp cai trị lắm đảng toàn là những kẻ giàu sang, một xã hội rối ren, và bảo vệ lợi ích cho những có bất chính.

Trường Giang, TP. HCM
Gửi anh Đức Giang, Luân Đôn. Anh Đức Giang quả là một kẻ không rành về kinh tế. Anh Giang có biết rằng Thái Lan liên tục tăng trưởng GDP trên dưới 10% (thường là trên 10%) trong gần 20 năm liền trước khi xảy ra khủng hoảng năm 1998 hay không ? Do đó, khi anh Giang lấy con số tăng trưởng GDP 8% ra để lập luận thì đủ hiểu kiến thức kinh tế của anh Giang ở mức nào.

Anh Giang có biết rằng chi phí hoạt động của Đảng Cộng sản VN là từ tiền thuế của nhân dân, là từ tiền bán dầu khí, là từ ngân sách quốc gia không ? Do đó, tôi nực cười khi anh Giang phản đối việc doanh nghiệp tài trợ cho một đảng phái chính trị tại Anh Quốc. Vấn đề là cần phải có luật pháp minh bạch và cách thực thi luật pháp minh bạch dưới sự giám sát thực sự của dân chúng, anh Giang ạ. Và người ta cần cả luật pháp về việc thành lập các đảng phái chính trị cũng như cách giám sát hoạt động của các đảng phái chính trị nữa, anh Giang ạ.

Linh, Moscow
Ông Đài không phải lên tiếng bảo vệ cho những người bất công ở Việt Nam thì cho ai? Những người dân bị đảng cướp mất quyền lập đảng, lập báo, bị công an đàn áp, bỏ tù khi họ có ý kiến khác với chính quyền.

Cơ chế vừa đá bóng vừa thổi còi hiện nay rõ ràng rất cản trở đất nước phát triển. Có cạnh tranh chính trị, ĐCS hiện nay sẽ hóa thiện nhanh hơn nhiều.

Cơ chế vừa đá bóng vừa thổi còi hiện nay rõ ràng rất cản trở đất nước phát triển. Có cạnh tranh chính trị, ĐCS hiện nay sẽ hóa thiện nhanh hơn nhiều, nếu được đa số nhân dân tín nhiệm thì ai cấm họ lãnh đạo đất nước. Lúc đó thì quá Danh chính ngôn thuận, được dân hậu thuẫn lo sợ gì mấy thứ Diễn biến hòa bình vớ va vớ vẩn.

Đoan Ngọc
Thưa ông Đài, Tôi chẳng hiểu ông nói hoạt động trong lĩnh vực tôn giáo và nhân quyền trong nhiều năm NHưng ở đâu? Ở Việt nam hay ở Mỹ? Theo tôi, nếu ông muốn tiếp tục hành nghề thì ông hành nghề ở Mỹ sẽ có nhiều việc hơn cho ông là hành nghề ở ở Việt nam. Còn nếu muốn làm chính trị thì ông đừng nên tạm dừng hành nghề luật sư" hoạt động trong lĩnh vực nhân quyền và tôn giáo" của ông lại.

Đức Giang, London
Thưa luật sư Văn Đài. Tôi chẳng hiểu anh thích nhắc đến việc đa nguyên đa đảng để làm gì. Thưa anh rằng anh thử nhìn xem các nước khác sau khi có sự can thiệp của Mỹ vào để tạo một chính phủ được cọi là dân chủ thì người dân nhận được những gì. Đất nước Iraq rồi Afganistan họ có nhận được một cuộc sống âm lo hạnh phúc hay không. Hay chỉ làm thêm những đổ máu vì nội chiến vì tranh chấp quyền lực giữa các đảng phái.

Rồi thì Thái Lan với việc đa đảng tình hình chính phủ của họ như thế nào. Tôi thiết nghĩ anh nên tập trung vào việc làm sao cho Đảng cộng sản Việt Nam - mà có lẽ trong ngôn từ của anh sẽ là Chính phủ Hà Nội hay là các ông Cộng sản - tạo ra một xã hội công bằng hơn cho nhân dân Việt Nam được hạnh phúc hơn.

Đất nước Iraq rồi Afganistan họ có nhận được một cuộc sống âm lo hạnh phúc hay không. Hay chỉ làm thêm những đổ máu vì nội chiến vì tranh chấp quyền lực giữa các đảng phái.

Bất kỳ đất nước nào trên thế giới đều không có sự bình đẳng cho dù ở Mỹ hay ở Anh Quốc. Luật sư là một thành phần bảo về những người bị bất công. Anh hãy cố gắng làm điều đó hơn là làm những điều với tôi là 'điều vớ vẩn', kêu gọi thành lập thêm đảng phái chính trị. Nếu anh tài giỏi giúp được đất nước đi lên về kinh tế thì về thể chế chính trị nhất định sẽ thay đổi.

Tôi chẳng quan tâm nó là đa nguyên hay đơn nguyên mà tôi quan tâm đến chính phủ đã làm gì cho dân giàu nước mạnh mà thôi. Với mức phát triển kinh tế hơn 8% trong năm qua. Tôi đánh giá cao vai trò lãnh đạo của đảng cộng sản Việt Nam hiện tại. Liệu rằng một việc đa nguyên đa đảng của anh liệu có giúp nền kinh tế phát triển nhanh hơn hay là nó chỉ còn lại 5%.

Để lập được một đảng đủ mạnh đối lập với đảng cộng sản mà không dựa vào Mỹ và những kẻ theo tôi là phản động lưu vong sẽ là bất khả thi đối với bất kỳ ai.

Tôi đã đươc chứng kiến một cuộc họp của 'nhánh' đảng lao động tại London. Mọi người đến đều phải nộp tiền và luôn có những doanh nghiệp đứng ra tài trợ cho đảng. Liệu ai đó muốn làm trò cười cho thiên hạ khi lập một đảng phái với vài trăm người như anh ủng hộ không.

Nếu tôi là người lãnh đạo của Việt Nam tôi sẽ cho các anh tha hồ mà lập đảng với điều kiện tài chính minh bạch không được nhận sự viện trợ của Mỹ và phương tây. Chúc anh thành công với những gì anh đang cố theo đuổi.

Vô Danh, Hà Nội
Cảm ơn luật sư Đài có quan điểm khác với ĐCS. Nóii khác với ý ĐCS như ông Trần Độ , Hà Sỹ Phu... còn đi đứt nữa là đòi thành lập đảng phái khác. Ông Đài định tiến tới tranh quyền lãnh đạo à?

Fantome
Tưởng ông Trần Vinh là ai, hoá ra chỉ là người lặp lại lời của những ông "cộng sản bảo thủ". Đề nghị ông Trần Vinh trước khi phê phán tư cách người khác thì hãy xem lại tư cách của mình đi đã và ông hãy xem lại những điều anh Văn Đài viết xuất phát từ hiến pháp và tuyên ngôn của Việt Nam chứ không phải từ ông ngoại bang nào "mớm" cả.

Thanh
Đáng tiếc là VN còn quá nhiều người nghĩ như anh Trần Vinh. Nên nhìn sự vật "động" hơn anh ạ, đừng để thành kiến nó che mất đi

VHD, Washington DC
Tôi rất hân hạnh đã được bắt tay luật sư ở Washington DC năm rồi . Anh viết rất đúng, tôi đã đọc đi đọc lại Hiến Pháp Việt Nam nhiều lần và không thấy chổ nào cấm người dân tổ chức hội họp, thậm chí cán bộ nhà nước cũng không được quyền xâm phạm vào những nơi riêng tư của người dân nếu chưa có sự chấp thuận của TAND ... Điều 69, 70 và 73 của hiến pháp nói rõ hơn vấn đề này. Chúc anh luôn được nhiều phước lành và anh sẽ luôn là một trong những tiếng nói của những người Việt Nam đang bị đàn áp và bưng bít ngày nay.

Việt, Praha, Cộng hòa Czech
Theo nhận định của tôi bài viết này của Luật sư Nguyễn Văn Đài sẽ đánh dấu cho một giai đoạn lịch sử mới của nền chính trị Việt Nam.

Vô Danh
Tôi Không rành về luật nhưng những phân tích của LS Nguyễn Văn Đài nghe rất có lý. Tôi mong chờ nhiều luật sư khác cũng lên tiếng về vấn đề này để chúng tôi có cơ sở pháp lý vững vàng khi muốn thành lập đảng của mình.

Mai Quỳnh, Hà Nội
Tôi thật sự cảm động khi đọc bài này, người viết dũng cảm, không chỉ giải thích có tình có lý mà còn đưa ra phương thức thực tế để hành động. Nhưng làm thế nào để tránh sự trấn áp của chính quyền chuyên chính?

Trần Vinh, Việt Nam
Tưởng anh Nguễn văn Đài là ai, hoá ra chỉ là người lặp lại lời mớm của ông "Đại sứ Mỹ lưu động". Nhìn anh đứng bên cạnh ông Mỹ tôi thấy tội nghiệp anh. Anh Đài nên hiểu rằng ông đại sứ Mỹ (dù là lưu động hay không lưu động) cũng chẳng có tư cách gì mà bàn chuyện VN có tự do hay không. Anh Đài cũng nên hiểu (nếu chưa hiểu thì phải học cho hiểu) rằng người VN mà đi phục vụ cho mưu đồ của "ngoại bang chống VN" thì chẳng có tương lai sáng sủa đâu.

Là người VN mà muốn bàn luận chuyện gì đó của VN thì anh hãy xuất phát từ luật pháp VN (do Quốc hội do dân VN bầu ra) lập ra, chứ đừng xuất phát từ những gì mà một đại sứ lưu động của ngoại bang chống VN nào đó mớm cho anh nói theo lời mớm của kẻ ngoại bang nào đó thì anh có thể tự xưng là ý kiến của bản thân anh (tôi chẳng phản đối gì), chứ đừng xưng là "toàn thể dân tộc VN".

Luật pháp VN chẳng có điều nào cấm anh thành lập đảng, chỉ có điều anh nên nhớ: làm tay sai cho ngoại bang chống phá VN, vi phạm luật pháp VN thì chẳng có "đại cường quốc" nào dù tự xưng là "tự do dân chủ", là "văn minh" mà cứu nổi anh đâu. Cái gương ngụy SG, xa xưa hơn nữa là bè lũ Trần Ích Tắc và bè lũ Lê Chiêu Thống còn sờ sờ ra đó.