Đối Thoại Website: Doi-Thoai.com Email: toasoandoithoai@yahoo.com
|
RFA phỏng vấn LS Nguyễn văn Đài : Điều gì Hiến Pháp và Luật Pháp không cấm thì người dân có quyền làm |
2006/04/28 21:00
Hiến pháp Việt Nam không quy định chỉ duy nhất có 1 đảng CS được tồn tại và phát triển2006.04.28Giới Thiệu:Việt Hùng, phóng viên đài RFA Nói về quyền tự do thành lập đảng tại Việt Nam, Luật sư Nguyễn Văn Ðài từ Hà Nội cho rằng, Pháp luật và Hiến pháp Việt Nam không cấm, tức là được quyền thành lập.
Luật sư Nguyễn Văn Ðài. Do đâu mà Luật sư Nguyễn Văn Ðài lại đưa bài viết mang tựa đề: Quyền tự do thành lập đảng tại Việt Nam vào thời điểm ngày sau Ðại hội X đảng Cộng sản Việt Nam. Trong câu chuyện với Việt Hùng, luật sư Nguyễn Văn Ðài đưa ra quan điểm của mình. |
Tòa Soạn Đối Thoại (doi-thoai.com): Đối Thoại đã sao chép bài phỏng vấn từ các chương trình phát thanh cuả RFA. Trong mục đích gởi đến độc giả các bài phỏng vấn bằng dạng viết thật nhanh, nếu có sự sơ sót , xin tác giả , độc giả và đài RFA thông cảm. Mời độc giả nghe lại buổi phát thanh để hiệu đính các chỗ sai trước khi xử dụng.
LS Nguyễn Văn Đài: Tôi đã viết bài Quyền tự do lập đảng tại Việt Nam rất lâu rồi, vì trước đó có rất nhiều người hỏi tôi là việc họ muốn thành lập một đảng ở Việt Nam, hoặc họ khôi phục lại những đảng trước đây đã có tại Việt Nam thì có vi phạm hiến pháp và luật Việt Nam hay không? Luật pháp Việt Nam có cho phép họ làm điều đó hay không?
Tôi trả lời với họ rằng việc này pháp luật và hiến pháp Việt Nam không cấm họ làm điều đó, họ được quyền tự do thành lập.
Việt Hùng: Nếu nói theo luật pháp và hiến pháp của nhà nước Việt Nam thì đã qui định rất rõ, trong điều 4 của bản hiến pháp cũng đã minh định quyền độc tôn lãnh đạo của đảng CSVN.
LS Nguyễn Văn Đài: Vâng, trong điều 4 hiến pháp năm 1992 thì qui định đảng CSVN là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội. Nhưng trong điều 4 cũng không qui định ở Việt Nam chỉ duy nhất có một đảng CS được tồn tại và phát triển. Như vậy đảng CS chỉ là một tổ chức chính trị bình đẳng như khác tổ chức chính trị khác. Nhưng không có nghĩ là họ được độc quyền tồn tại trên đất nước Việt Nam. Hiến pháp không qui định như vậy và trong cả văn bản không có điều nào qui định rằng ở Việt Nam chỉ có duy nhất một đảng CS được phép ra đời và hoạt động.
Cho nên, khi tôi viết bài này thì tôi căn cứ vào trong quá trình lịch sử trước đây, trong bản hiến pháp năm 1946, cũng như của hiến pháp năm 1992.
Việt Hùng: Nhưng tại sao luật sư lại nói đến chuyện của thế kỷ trước, tức là cách đây 60 năm rồi?
LS Nguyễn Văn Đài: Tôi đã đọc rất kỹ bản hiến pháp năm 1946 và cũng đọc rất kỹ bản hiến pháp năm 1992. Tôi thấy rằng bản hiến pháp năm 1946 của nước VNDCCH hơn hẵn bản hiến pháp năm 1992. Trong thời gian ngắn thì không thể phân tích được tất cả những điểm của hiến pháp năm 1946. Tôi chỉ phân định một điểm quan trọng. Tức là trong bản hiến pháp 1992, tất cả các chương về quyền công dân, là công dân Việt Nam có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do lập hội theo qui định của pháp luật. Tức là trong tất cả các điều liên quan đến quyền công dân đều có một cái đuôi: "theo qui định của pháp luật". Thì pháp luật đó đã vô hiệu hóa, hoặc hạn chế quyền của người dân. Thí dụ trong hiến pháp qui định người dân Việt Nam có quyền tự do cư trú, tự do đi lại. Nhưng trong đó lại có qui định về vấn đề hộ khẩu, qui định người Việt Nam đi khỏi nơi cư trú thì phải thông báo tạm vắng và đến nơi ở mới phải thông báo tạm trú. Như vậy nó đã phần nào hạn chế quyền tự do của người dân đã được ghi nhận trong hiến pháp.
Do vậy tôi thấy bản hiến pháp năm 1946, trong chương qui định quyền công dân không có cái đuôi là "theo qui định của pháp luật".
Việt Hùng: Thưa luật sư, luật đang hành nghề tại Việt Nam. Luật sư vẫn còn nhớ rằng trước đây khi còn sinh thời thì bà luật sư Ngô Bá Thành cũng đã phát biểu ở quốc hội rằng Việt Nam có cả một rừng luật nhưng toàn xài luật rừng. Tức là những điều gì trong luật pháp và hiến pháp không ghi thì tức là cấm.
LS Nguyễn Văn Đài: Vâng, đúng quan điểm trước đây của chính quyền Việt Nam là tất cả những điều nào không ghi trong luật pháp cho người dân được phép làm thì tức là cấm. Nhưng gần đây họ đã thay đổi nhận thức, tức là những gì pháp luật không cấm thì người dân được phép làm.
Luật sư Ngô Bá Thành phát biểu một câu rất đúng là ở Việt Nam có một rừng luật nhưng điều luật rừng. Bởi vì tại sao? Hiến pháp thì trong đó qui định đến 26 quyền tự do của người dân, nhưng kèm theo 26 quyền tự do đấy là có những văn bản luật, văn bản nghị định, pháp lịnh nó hạn chế hay vô hiệu hóa 26 quyền tự do đó. Bởi vì đã là quyền tự do thì không phải xin phép, là quyền đương nhiên của con người. Người ta có quyền thực hiện hay không thực hiện. Quyền tự do ấy chỉ bị hạn chế bởi chính năng lực hay khả năng của con người thôi. Một khi người ta muốn thực hiện thì phải thực hiện được quyền đó.
Ví dụ, như quyền tự do báo chí là quyền đương nhiên rồi. Vấn đề là chính phủ phải làm sao để khi người dân muốn thực hiện quyền tự do báo chí là người ta có thể thực hiện được, chứ chính phủ không được phép dùng luật pháp để hạn chế quyền tự do báo chí của người dân.
Việt Hùng: Trong bài viết của luật sư có một đoạn: "Trước hết là những công dân nào muốn hành lập một đảng chính trị mới, họ nên đứng ra thành lập một Ủy ban gọi là Ủy ban vận động thành lập đảng".
LS Nguyễn Văn Đài: Nhiều người Việt Nam hỏi tôi rằng theo luật pháp thì họ có quyền thành lập đảng hay không? Tôi nói rằng luật pháp không cấm và họ có quyền tự do thành lập đảng. Nhưng thành lập đảng như thế nào thì người ta không biết. Trong bài viết tôi có nói là theo nghiên cứu và kinh nghiệm cá nhân của tôi, tôi đã đi nhiều nước và tôi cũng đã học kinh nghiệm của những đảng phái chính trị ở các nước khi họ thành lập như thế nào thì tôi đã rút ra được kinh nghiệm, và tôi viết ra như vậy để giúp cho họ trong các cách mà họ có thể thành lập được đảng.
Việt Hùng: Nhưng thưa luật sư Nguyễn Văn Đài, mặc dù chưa công khai và chính thức hoạt động ở tại Việt Nam, nhưng trong lòng xã hội cũng như dư luận xã hội cũng có những đảng phái mà họ đã có những hoạt động ở tại Việt Nam nhưng họ chưa công khai thôi.
LS Nguyễn Văn Đài: Vâng, khi tôi viết bài này tôi cũng hy vọng là sau bài viết của tôi cũng giúp cho rất nhiều người mà họ mong muốn thành lập đảng, họ sẽ đứng lên tự thành lập đảng của mình, hoặc những đảng phái đã được thành lập rồi còn đang giữ bí mật thì họ có thể ra công khai trước công chúng được anh ạ.
Việt Hùng: Điều luật sư viết, phải chăng đó là trăn trở và suy tư của luật sư, hay là vấn đề của xã hội là một cách tự nhiên của xã hội, đến lúc nó phải vận hành như vậy? Cách nhìn của luật sư như thế nào?
LS Nguyễn Văn Đài: Một phần là những trăn trở, suy tư của cá nhân. Tôi cũng đã đi rất nhiều vùng, rất nhiều miền ở trên đất nước Việt Nam này, cũng như gặp rất nhiều người thì tôi cũng hiểu những tâm tư và nguyện vọng của họ. Tôi đã gặp rất nhiều người dân thuộc mọi thành phần xã hội, từ người lái trâu, người bán hàng nước, cho đến những doanh nhân, những luật sư khác thì họ đều có một trăn trở, suy tư là làm sao để Việt Nam có một chế độ dân chủ thật sự để mọi người dân đều phát huy được quyền của mình. Họ đều khẳng định rằng, tất yếu là phải có chế độ đa đảng.
Khi đặt vấn đề xã hội hiện nay, như tệ nạn tham nhũng, suy thoái đạo đức, làm sao để giải quyết được những vấn nạn đó, thì câu trả lời chung của tất cả mọi người là chỉ có chế độ đa đảng mới có thể giải quyết được điều đó. Và điều này xuất phát từ thực tiễn của xã hội, cộng với những trăn trở, suy tư của cá nhân tôi mà tôi viết lên bài "Quyền tự do thành lập đảng ở Việt Nam".
Việt Hùng: Nếu như bây giờ trường hợp của những đảng phái mà họ đã có những hoạt động ở tại Việt Nam rồi, hoặc là những đảng phái mà họ đã có những hoạt động từ trước đây, họ muốn hoạt động trở lại. Trên căn bản nào để họ có thể hoạt động lại ạ?
LS Nguyễn Văn Đài: Đối với những đảng phái như đảng Dân Chủ, đảng Xã Hội thì bản thân họ đã tham gia lãnh đạo đất nước cùng với đảng CS từ năm 1945, cho đến năm 1988 thì họ mới tự tuyên bố giải thể. Việc họ tự muốn giải thể với việc họ tự tuyên bố khôi phục lại là chuyện rất bình thường thôi. Không cần theo một thủ tục pháp lý nào cả.
Những thành viên của đảng Xã Hội và đảng Dân Chủ thì họ có thể công bố trước các phương tiện thông tin đại chúng và toàn thể nhân dân Việt Nam rằng là kể từ ngày này họ khôi phục lại hoạt động của đảng Dân Chủ Việt Nam. Và tất cả những ai muốn gia nhập vào đảng của họ thì chỉ cần chấp hành điều lệ của họ là được.
Việt Hùng: Còn những đảng, giả dụ như bây giờ mới chuẩn bị ra công khai chẳng hạn thì họ sẽ phải làm những cái gì?
LS Nguyễn Văn Đài: Tôi đã ghi rất cụ thể, rõ ràng trong bài viết của mình. Nếu như những nhóm người nào muốn thành lập đảng của mình thì trước hết họ nên thành lập một ủy ban, gọi là ủy ban vận động thành lập đảng. Sau đó họ đưa ra cương lĩnh chính trị của họ để thu thập ý kiến. Họ đặt ra một lượng cụ thể, thì dụ như 100, 500, hay 100.0000 người. Khi đủ số lượng chữ ký ủng hộ như vậy thì họ sẽ công bố chính thức là đảng của họ bắt đầu hoạt động, và họ có thể tổ chức Đại hội đảng như Đại hội đảng CS 10 vừa qua.
Việt Hùng: Nhưng thưa luật sư rằng cho đến bây giờ thì đảng CSVN không chấp nhận là có một đảng đối lập nào, hoặc là đảng phái khác hoạt động ở tại Việt Nam.
LS Nguyễn Văn Đài: Vâng, như bài viết cũng đã phân tích rất rõ rồi. Theo hiến pháp và pháp luật Việt Nam thì cũng không có một chương, một mục, một điều nào qui định cho phép đảng CSVN có quyền cấp phép cho những đảng phải khác hoạt động cả. Việc thành lập một chính đảng là phù hợp vào việc ủng hộ của người dân. Chỉ cần ra đảng phái chính trị có sự ủng hộ của một bộ phận người dân nào đó thì họ có quyền tuyên bố lập đảng được. Không cần phải quan tâm đến sự cho phép của đảng CSVN.
Trong điều 4 hiến pháp năm 1992, trong phần cuối cũng có nói là đảng CSVN và các tổ chức của đảng hoạt động trong khuôn khổ hiến pháp và pháp luật. Như vậy đảng CSVN cũng phải tuân thủ vào hiến pháp và pháp luật. Mà hiến pháp và pháp luật không cấm các đảng phái chính trị mới ra đời, thì đương nhiên là đảng CSVN không can thiệp vào chuyện đó được.
Việt Hùng: Đó là trên lý thuyết, nhưng còn trên thực tế?
LS Nguyễn Văn Đài: Tôi hy vọng rằng giữa lý thuyết và thực tế vào thời điểm này, tôi tin tưởng rằng những ai muốn thành lập đảng ở Việt Nam thì họ có thể thành lập được và họ sẽ ra đời một cách công khai được.
Việt Hùng: Xin cám ơn luật sư Nguyễn Văn Đài.