Đối Thoại          Website: Doi-Thoai.com         Email: toasoandoithoai@yahoo.com

Con số 4 tỉ USD ở đâu ra?

 

00:09:58, 22/05/2006

http://www2.thanhnien.com.vn/Chaobuoisang/2006/5/22/149329.tno

Tại vòng đàm phán thứ 12 với Mỹ về việc gia nhập WTO của Việt Nam, có một thông tin rất đáng lưu ý, đó là Nhà nước ta đã trợ cấp 4 tỉ USD đối với hàng dệt may xuất khẩu! Đó là một con số làm cho rất nhiều người, kể cả một số thành viên trong đoàn đàm phán, cũng "ngớ ra" không biết từ đâu ra, đồng thời có ý phàn nàn về thống kê trong lĩnh vực này chưa tốt?

Vào lúc đó, còn có thông tin đây là một vấn đề nổi cộm trong đàm phán và có thể Mỹ sẽ áp dụng thời hạn tự vệ trong dệt may 12 năm mà Mỹ đã ký khi Trung Quốc gia nhập WTO. Rất may là vấn đề này đã được thỏa thuận, Mỹ sẽ không áp dụng thời hạn tự vệ trong dệt may đối với Việt Nam. Điều đó một mặt là kết quả của việc chứng minh của phía Việt Nam, một mặt khác có thể là phía Mỹ đã nhận ra nhiều sự thật về hàng dệt may của Việt Nam rất dễ nhận ra.

Thứ nhất, quy mô xuất khẩu dệt may mới có 4,6 tỉ USD của Việt Nam còn rất nhỏ bé so với quy mô xuất khẩu lên đến 40 tỉ USD của Trung Quốc và càng nhỏ bé so với nhu cầu nhập khẩu lên đến 70 tỉ USD của Mỹ.

Thứ hai, ngành dệt may của Việt Nam khác rất xa so với các nước, đó là tính gia công rất cao, giá trị gia tăng chiếm tỷ trọng rất thấp, chỉ vào khoảng 20%, còn tới 80% nguyên phụ liệu phải dựa vào nhập khẩu từ nước ngoài.

Phần nhập khẩu từ nước ngoài cho đến năm 2005 vẫn còn phải chịu thuế suất thuế nhập khẩu rất cao - gấp từ 5 đến 10 lần so với thuế suất thuế nhập khẩu tương ứng của những nước đã là thành viên WTO. Nói cách khác, trợ cấp từ phía Chính phủ đối với phần nhập khẩu này không những không có mà còn mang dấu âm.

Phần giá trị tăng thêm chiếm tỷ trọng thấp (20%) và tính ra chưa đến 1 tỉ USD, nhưng đã phải gồng gánh bao nhiêu thứ: phải nộp thuế, phải dành một phần để tái đầu tư, còn công xá của người lao động nữa chứ! Mà công xá của người lao động mang tiếng là làm hàng xuất khẩu, làm cho doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, nhưng làm quần quật 8 tiếng đồng hồ một ngày, khi gấp rút còn phải 10 - 12 tiếng, với 25 - 26 ngày một tháng, nhưng một tháng chỉ 700 - 800 nghìn đồng, chỉ tương đương khoảng  45- 50 USD một tháng, hay trên 1,5 USD/ngày, trong khi một lao động Việt Nam phải nuôi gần 2 người, tính theo đầu người còn thấp xa so với mức nghèo khổ của Ngân hàng Thế giới. Đã vậy, có phải ngày nào, tháng nào cũng có đủ công ăn việc làm! Hơn nữa, với tổng kim ngạch 4,6 tỉ USD giá trị thực thu ngoại tệ ở trong nước chỉ chưa đầy 1 tỉ USD, thì 4 tỉ USD trợ cấp của Chính phủ sẽ nằm vào đâu?

Thứ ba, trong sản lượng sản phẩm dệt may của Việt Nam, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chiếm tỷ trọng khá cao. Trong tổng sản lượng vải lụa sản xuất, khu vực này chiếm tới 45%; trong tổng sản lượng quần áo may sẵn, khu vực này chiếm 41,3%; trong tổng sản lượng quần áo dệt kim, khu vực này cũng chiếm 29,2%. Tỷ trọng xuất khẩu của khu vực này trong các sản phẩm trên còn cao hơn nữa.

Nhân đây, cũng cần nói tới vấn đề lớn thứ hai là vấn đề thời hạn để Việt Nam được công nhận là nền kinh tế thị trường, giống như Trung Quốc cũng bị áp đặt khi gia nhập WTO. Việt Nam đổi mới là chấp nhận kinh tế thị trường. Trên thực tế, chúng ta đã làm được rất nhiều việc để tiến tới kinh tế thị trường, từ việc giảm các doanh nghiệp Nhà nước (hiện chỉ còn 4,3 nghìn doanh nghiệp, giảm 2/3 so với cách đây trên 15 năm); phát triển nhanh doanh nghiệp ngoài quốc doanh, nhất là sau khi có Luật Doanh nghiệp (hiện lên đến trên 100 nghìn); hoàn thiện pháp luật để không những tạo sự ra đời nhiều hơn của doanh nghiệp (mục tiêu đến năm 2010 sẽ có 500 nghìn), mà còn tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng cho các thành phần kinh tế; hình thành thể chế kinh tế thị trường...

Thời hạn để được công nhận là kinh tế thị trường kéo dài đến tận 2018, trong khi mục tiêu của Việt Nam đến năm 2010 sẽ hình thành và thực hiện đồng bộ thể chế kinh tế thị trường, đến năm 2020 cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại!

Ngọc Minh