Câu chuyện vật giá lạm phát tiếp tục gây bối rối cho chính phủ Việt Nam, nhất là từ tháng 7 có thể  phải ngừng việc kềm giá nhiều mặt hàng thiết yếu. Trong khi ấy người tiêu dùng  lo lắng vì vật giá đã vượt quá tầm tay.

 

Lãi xuất cho vay hiện nay là 18%, khá thấp so với mức lạm phát không dưới 16%.

Mặc dù chính phủ Việt Nam cố gắng kềm chế lạm phát, nhưng các thông tin vừa được tổng cục thống kê công bố cho thấy những chỉ dấu đầy lo ngại. Thậm chí  giới chuyên gia còn cho rằng thực tế mức tăng vật giá đã  làm cho cuộc đua lãi suất tiền gởi của các ngân hàng thương mại trở nên vô nghĩa.  Cơ quan tính toán của chính phủ đưa ra chỉ số tăng giá tiêu dùng  5 tháng đầu năm 2008, dựa theo so sánh với các mốc thời gian của năm 2007.

Tính chung, 5 tháng đầu năm 2008  chỉ số giá tiêu dùng nếu làm tròn số tăng sấp sỉ 16% so với cuối tháng 12 năm ngoái ; tăng hơn 19%  nếu so với 5 tháng đầu năm 2007 và  tăng  hơn 25 %  nếu so tháng 5/2008 với tháng 5/2007.

Cả ba cách tính đều cho chỉ số cao hơn 15%, là mức lãi suất tiền gởi tiết kiệm cao nhất mà một số ngân hàng thương mại đang áp dụng. Với mức lạm phát tăng vật giá như vừa nói thì lãi suất cho vay 18% một năm hiện nay vẫn là khá thấp. Tuy nhiên theo điều 476 bộ luật dân sự, lãi suất cho vay của ngân hàng thương mại không thể vượt quá 150% mức lãi suất cơ bản tiền đồng Việt Nam do Ngân hàng Nhà nước công bố. Mức lãi suất cơ bản hiện nay là 12%.

Mức tăng vật giá là một thực tế đáng lo ngại qua phản ánh của người dân TP.HCM:

“Nếu mà lên nữa thì chắc chết quá, ớn lắm! khó khăn ghê lắm, giá thịt giá gạo giá xăng coi như lên tới đỉnh rồi, còn lên nữa thì chưa thấy nói. Cái gì cũng lên hết khủng khiếp lắm, nó cứ từ từ bò lên, người ta phải chịu đựng, gia đình nhà nào ít người thì còn tương đối, chứ con đông thê thảm lắm, rau cũng chẳng mua nổi, rau muống bây giờ cũng là xa xỉ nữa.”        

Mặc dù  hiện nay còn trong thời  hạn chính phủ ra lệnh kềm giữ các mặt hàng thiết yếu không cho tăng giá, như điện nước, xăng  dầu, phân bón sắt thép.  Trong lúc đang kềm giá mà vật giá đã tăng như vậy, thì liệu khi lò so nén bung ra  giá cả còn leo thang tới đâu. Tiến sĩ Lê Đăng Doanh, chuyên gia độc lập về nghiên cứu kinh tế  ở Hà Nội  đưa ra nhận định với chúng tôi:

“Kéo dài các biện pháp về hành chính thì sẽ dẫn đến những cái méo mó thị trường và những hiệu ứng phụ mà chúng ta không mong muốn.”

Đối với mặt hàng thép, sản phẩm tối cần thiết của thị trường xây dựng, ông Nguyễn Tiến Nghi phó chủ tịch Hiệp Hội Thép VN trụ sở ở Hà Nội  thấy rõ khả năng giá thép sẽ tăng vào đầu tháng 7 sắp tới:

“Trong thời điểm nhất định thì Nhà nước quản lý có yêu cầu các doanh nghiệp thép là cho tới tháng 6 chưa được tăng giá thép. Thế còn sau tháng 6 theo tôi nghĩ chắc chắn là phải theo cơ chế thị trường. Tôi nghĩ là biện pháp đó chỉ là biện pháp tức thời chứ không thể lâu dài được mà buộc phải để thị trường điều tiết.” 

Ngày 27/5 trên Vietnam Net,  Tiến sĩ Nguyễn Đức Kiên, ủy viên của Ủy ban Kinh tế  Quốc hội  nhận định rằng, chính phủ nên  sớm đưa ra sách lược  đối phó  với tăng giá sau tháng 6.  Không những vậy, ông Kiên kêu gọi “chính phủ nên đẩy kịch bản 30/6 lên sớm hơn”, nghĩa là  sớm để thị trường ấn định giá một phần sản phẩm trong nhóm 10 mặt hàng thiết yếu. Vì theo ông Kiên đằng nào cũng không thể kềm giá được thì nên bỏ, và chỉ tiếp tục kềm giá những mặt hàng liên quan trực  tiếp với an sinh xã hội.

Tiến sĩ Nguyễn Đức Kiên cho rằng lương thực thực phẩm chiếm tới hơn 42%  các mặt hàng để tính chỉ số giá tiêu dùng, nên chính phủ cần ổn định giá lương thực thực phẩm. Ông Kiên đề nghị nhập khẩu thực phẩm như các loại thịt gia súc gia cầm để điều tiết thị trường, nhưng phải làm sao để không ảnh hưởng tới người chăn nuôi.

Ngoài ra, TS Nguyễn Đức Kiên còn góp ý chính phủ nên trả giá xăng cho thị trường, dùng tiền bù lỗ xăng dầu để bù lỗ cho các  mặt hàng khác.