Đoàn Hưng Quốc (Đối Thoại)

Trước ngày thủ tướng Phan Văn Khải sang Mỹ thì Việt Nam đã thông báo hợp tác với Hoa Kỳ trong cuộc chiến chống khủng bố mà đối tượng trực tiếp là thành phần Hồi Giáo cuồng tín (Vietnam, U.S. to Improve Intelligence, Military Ties – nhật báo Washington Post ngày 17 tháng 6 năm 2005). Một lần nữa Việt Nam đang chuẩn bị để trở lại vị thế quan trọng trong chiến lược toàn cầu của Hoa Kỳ.

Khu vực Đông Á bao gồm các nước trong khối ASEAN, Nhật Bản, Đại Hàn, Đài Loan và Trung Hoa là một trong các trọng điểm mậu dịch tòan cầu; một cuộc khủng hoảng lớn trong khu vực này sẽ chấn động đến nền kinh tế thế giới. Các nước sản xuất lớn tại vùng Đông Á lại lệ thuộc vào dầu hoả nhập cảng từ Trung Đông; tàu bè chở dầu phải chạy dọc theo vịnh Thái Lan rồi mới ngược đường lên hướng Bắc đến Nhật Bản, Đài Loan v.v.... Con dường thuỷ này cho đến nay vẫn bị đe doạ bởi tệ nạn hải tặc, bọn cướp biển thường lẩn khuất trong số hàng trăm đảo nhỏ của Indonesia rồi đợi khi vắng vẻ cho tàu nhỏ ra cặp sát tàu hàng, lén leo lên và cướp hàng hoá. Cho đến năm 2001 sau khi Al Queda tấn công Washington DC và New York thì lại có thêm một hiểm hoạ mới xuất hiện: tại khắp các nước Indonesia, Philippines, Mả Lai, Singapore, Thái Lan dọc theo thủy lộ đều có nhóm Hồi Giáo cuồng tín nổi dậy gây nhiều xáo trộn cho an ninh xã hội; thành phần này có một tham vọng chung là thành hình một Đế Quốc Hồi Giáo trải dài từ phía Nam Châu Âu (Tây Ban Nha) xuống Trung Đông, bao gồm Ấn Độ, Mã Lai, Thái Lan và ngừng lại ở vùng biên giới với miền Nam nước Việt! Hoa Kỳ và tất cả các nước trong vùng Đông Á rất lo lắng cho trường hợp khủng bố Hồi Giáo dùng tàu nhỏ tự sát cho nổ bom đánh chìm một tàu chở dầu (supertanker) ở vịnh Thái Lan; khi đó nền kinh tế của toàn khu vực sẽ rúng động, giá tiền bảo hiểm cho chuyên chở dầu hoả tăng vọt, thị trường chứng khoán và mậu dịch quốc tế sẽ bị xáo trộn không kém gì sau lần tấn công ngày 11 tháng 9 năm 2001!

Điều nghịch lý là mặc dù con đường thuỷ huyết mạch như vậy mà không một cường quốc nào của vùng Đông Á có thể tăng cường quân sự để bảo vệ. Lý do không phải thiếu khả năng mà vì sau lịch sử hàng ngàn năm đầy tranh chấp thì các nước trong vùng rất nghi ngại lẩn nhau: ví dụ như Nhật Bản mà bành trướng hải lực để tuần tiểu đường thủy thì các nước Trung Quốc, Đại Hàn, Philippines, Singapore vốn bị Nhật xâm chiếm trong Đệ Nhị Thế Chiến sẽ phản đối kịch liệt; còn Trung Quốc mà gởi quân đội đến các đảo dọc vịnh Thái Lan để tiểu trừ khủng bố thì Đài Loan, Phi Luật Tân, Việt Nam vốn có tranh chấp hải phận với Trung Quốc lại hết sức sợ hải. Chính vì mâu thuẩn này mà các nước ASEAN trong đó có cả Việt Nam có thể chấp nhận đón rước tàu chiến Hoa Kỳ mà lại không cho quân đội Trung Quốc hay Nhật Bản có cơ hội bành trướng về phương Nam. 

Nhưng sự hiện diện của lính Mỹ cũng tạo ra những vấn đề mới. Năm 2002 chính quyền Singapore bắt một tổ khủng bố âm mưu tấn công tàu chiến Hoa Kỳ đậu tại hải cảng nước này. Nhà cầm quyền Phi Luật Tân phải cho hơn 800 Thủy Quân Lục Chiến Mỹ đồn trú để hợp tác và huấn luyện lính Phi chống nhóm phiến lọan Hồi Giáo, thì ngược lại bọn khủng bố này cũng tìm đủ cách để trả đủa và dùng bom tự sát tấn công căn cứ Mỹ. Indonesia là một trạm tuyển mộ và huấn luyện của Al Queda, và có nhiều đảo trong đó hòan tòan do nhóm ly khai Hồi Giáo kiểm sóat mà quân đội Indonesia không bao giờ bén mảng đến. Bạo lực Hồi Giáo cũng gây nhiều xáo trộn tại Thái Lan nhất là với đa số Phật Giáo, và trong tương lai chắc chắn cũng sẽ nhắm tấn công các nơi du lịch của người Âu, Úc và Mỹ trong xứ.

Trong tòan vùng Đông Nam Á thì chỉ có Việt Nam là nơi an ninh hòan tòan không có khủng bố Hồi Giáo. Người Việt vốn chịu ảnh hưởng văn hóa Trung Hoa và chuộng nền văn minh Âu Mỹ, thiểu số Hồi giáo rất nhỏ và dễ bị nhận diện nên rất khó lòng tạo được các tổ khủng bố. Ba mươi năm sau chiến tranh, Việt Nam lại mở cửa đón nhận du khách, doanh thương và cả quân đội Hoa Kỳ. Lính Mỹ khi sang Việt Nam được thỏai mái và an tòan hơn bất cứ nơi nào khác! Vì những lý do này, và vì Việt Nam có những hải cảng lớn cho căn cứ và tàu chiến nên Hoa Kỳ và Việt Nam đã thỏa thuận hợp tác chống khủng bố Hồi Giáo và hợp tác quân sự, bắt đầu với những bước nhỏ như Việt Nam gởi một số sĩ quan sang Mỹ huấn luyện về ngôn ngữ và kỷ thuật. Trung Quốc dù không hòan tòan hài lòng về sự hiện diện của quân đội Mỹ tại vùng Đông Nam Á nhưng cũng không phản đối vì một mặt con đường hàng hải huyết mạch vịnh Thái Lan cần được bảo vệ; mặc khác người gốc Hoa tại Philippines, Indonesia, Malaisia tuy là thiểu số nhưng chủ động trong các nền kinh tế nên trở thành đối tượng của đa số Hồi Giáo, nên việc Hoa Kỳ ngăn chận sự bành trướng của khối Hồi Giáo tại Đông Nam Á cũng thuận lợi cho chủng tộc người Hán và cho doanh nghiệp trong vùng; và cuối cùng trong cuộc chiến chống khủng bố thì sự hiện diện của quân đội Hoa Kỳ sẻ chú trọng vào một ít lực lượng đặc biệt và tàu chiến nhanh lẹ mà không cần sự hiện diện ồ ạt của hải và lục quân nên không tạo cho Trung Quốc có ấn tượng là bị bao vây.

Trong tương lai chúng ta sẽ không lấy làm ngạc nhiên khi Hoa Kỳ có căn cứ tại Việt Nam để huấn luyện quân đội Philippines, Indonesia chống du kích; địa điểm để lính Mỹ sang tập chiến đấu trong các vùng lau sậy; và các căn cứ thu nhập dữ kiện tình báo theo dõi điện thọai và truyền thông của khủng bố Hồi Giáo trong vùng Đông Nam Á.

Từ trước đến nay ai cũng biết Việt Nam là một tiền đồn ngăn chận sự bành trướng của Trung Hoa về phương Nam mà ít nhớ rằng Việt Nam cũng là  ranh giới cuối cùng cho ảnh hưởng của Hồi Giáo về phương Đông. Khéo vận dụng được vị trí này và phối hợp với các lực lượng lớn trên thế giới kể cả Hoa Kỳ, Trung Quốc, Nhật Bản ,có thể là một cơ hội để Việt Nam cân bằng ảnh hưởng của các cường quốc và tạo một thế đứng vững chải để phát triễn về kinh tế, chính trị, quân sự và ngoại giao.