Đối Thoại                                            Website: Doi-Thoai.com                            Email: toasoandoithoai@yahoo.com

RFA Phỏng vấn Tiến Sĩ Lê Ðăng Doanh :

Kinh tế thị trường là kinh tế thị trường,

 

RFA   2005/06/22 21:00

Giới thiệu:

Cũng liên quan đến chuyến viếng thăm của thủ tướng Phan Văn Khải lần đầu tiên đến Hoa Kỳ sau 30 năm kết thúc chiến tranh. Chúng tôi kính mời quý vị theo dõi bài tường thuật của biên tập viên Nam Nguyên của chúng tôi đang cộng tác tại Đông Nam Á phỏng vấn ông Lê Đăng Doanh.

 Tòa Soạn Đối Thoại : Đối Thoại đã sao chép bài phỏng vấn từ các chương trình phát thanh cuả RFA. Trong mục đích gởi đến độc giả các bài phỏng vấn bằng dạng viết thật nhanh, nếu có sự sơ sót , xin tác giả , độc giả và đài RFA thông cảm. Mời độc giả nghe lại buổi phát thanh để hiệu đính các chỗ sai trước khi xử dụng.

Nam Nguyên: Thưa tiến sĩ Lê Đăng Doanh, tổng thống Hoa Kỳ George W. Bush ủng hộ Việt Nam gia nhập tổ chức thương mạ i thế giới và theo lời phát ngôn nhà trắng Scott McCloudland vào WTO Việt Nam có những nghĩa vụ phải thực hiện và hoàn tất. Theo ông nghĩ con đường gia nhập tổ chức thương mại thế giới của VN đã rộng mở chưa? Có kịp vào cuối năm nay hay không trong hội nghị Hồng Kông?

TS Lê Đăng Doanh: Theo tôi biết thì hội nghị Hồng Kông sẽ diễn ra vào tháng 12 và con đường vào tổ chức thương mại thế giới của Việt Nam là vất vả. Mặc dầu đã có những tiến bộ đáng kể nhưng tôi hiểu rằng là những biện pháp kỷ thuật, những biện pháp cần phải tiến hành và tiếp tục đàm phán với Hoa Kỳ đòi hỏi những nỗ lực không nhỏ. Không những các nỗ lực đó cần phải thực hiện trên giấy tờ, trên luật pháp trong các qui định mà trước hết là các doanh nghiệp, các cơ quan thực thi của VN phải hiểu và phải thực hiện cái đó. Và cái đó đòi hỏi nỗ lực rất là cao.

Thứ hai nữa là vào tổ chức thương mại thế giới thì Hoa Kỳ phải chấp nhận cho VN cái PNTR, tức là cái Permanent Normal Trade Relation status (Qui chế quan hệ mậu dịch bình thường).  Và cái đó thì đòi hỏi phải có quốc hội thông qua. Và tôi không rành là quốc hội Hoa Kỳ từ nay cho đến khỏang  tháng 10 thì có đưa vào chương trình việc đó hay chưa? Và việc đó đòi hỏi có sự vận động, có sự nỗ lực rất là lớn. Điều cuối cùng thì sớm hay muộn thì VN sẽ vào tổ chức thương mại thế giới, vì Việt Nam có quyết tâm, xứng đáng và đang nỗ lực để thực thi các cam kết của mình. Chỉ có điều là vào sớm hơn thì tốt hơn là vào muộn hơn.

Nam Nguyên: Giả dụ như VN sẽ được vào WTO sớm thí dụ như vào giữa sang năm chẳng hạn. Ông có nghĩ là sẽ có sự sụp đổ hàng loạt ở một số khu vực kinh tế của VN thiếu chuẩn bị hay không ạ?

TS Lê Đăng Doanh: Tôi không nghĩ là sẽ có một sự sụp đổ hàng loạt lớn như vậy. Dẫu là có mở ra chăng nữa thì tiến triển sẽ tiến triển từ từ  và từng  bước, ngay cả hàng hóa của nước ngoài có  tràn vào thì tôi nghĩ rằng cũng không phải tràn vào một cách nó ào ạt và mau lẹ đến như vậy. Bởi vì ở VN ngoài thị trường ở thành phố thì thị trường ở nông thôn rất là rộng lớn. Các thị trường ở nông thôn cần phải có thời gian mới chấp nhận được.

Nam Nguyên: Thưa ông như thế thì với những cam kết cải tổ kinh tế, xã hội và chính trị mà thủ tướng Khải có tuyên bố và ngay cả trong bản thông cáo chung cũng có đề cập tới thì ông có nghĩ rằng VN sẽ tiến tới được cái đích là Hoa Kỳ và phương Tây công nhận Việt Nam là quốc gia có nền kinh tế thị trường không ạ?

TS Lê Đăng Doanh: Đương nhiên. Tôi nghĩ rằng việc đó sẽ phải diễn ra sớm hay muộn. Bởi vì Việt Nam sẽ thật sự là một nền kinh tế thị trường. Chỉ có điều là các quan niệm thế nào là kinh tế thị trường, hiện nay các nhà kinh tế đang có các thước đo khác nhau. Vấn đề ở đây là Hoa Kỳ có một số các tiêu chuẩn nhất định, và các tiêu chuẩn đó thì VN, tôi hy vọng là trong một thời gian không xa cũng sẽ đáp ứng được và giải trình được với phía Hoa Kỳ.

Nam Nguyên: Thưa tiến sĩ, khúc mắc nhiều nhất trong vấn đề vừa nói theo ý tiến sĩ là Việt Nam cần phải đẩy mạnh cải tổ ở lãnh vực nào ạ?

TS Lê Đăng Doanh: Theo tôi hiểu thì Hoa Kỳ muốn Việt Nam mở rộng hơn nữa các khu vực dịch vụ mà cho đến nay thì phần lớn do các tổng công ty lớn của các doanh nghiệp nhà nước đang nắm giữ. Đấy là vấn đề về phía nước nào khi mở cửa ra cũng phải thận trọng. Đòi hỏi phải có một sự chuẩn bị và về phía Việt Nam cũng đòi hỏi có một sự chuẩn bị. Việt Nam đã có bước đi đầu tiên như là đã có cấp giấy phép cho các công ty bảo hiểm của Hoa Kỳ, rồi thì đã có bước đầu thực hiện hiệp định thương mại song phương Việt Nam – Hoa Kỳ. Hoa Kỳ đang muốn có một bước gọi là VTA+, tức là cộng thêm vào lãnh vực thương mại Việt Nam – Hoa Kỳ, hai bên sẽ tiếp tục đàm phán. Và tôi hy vọng là cuộc đàm phán tháng 7 này thì sẽ kết thúc một cách thành công.

Nam Nguyên: Thưa tiến sĩ trong trường hợp tiến tới chỗ là được công nhận là nền kinh tế thị trường thì cụm từ mà trong nước thường ngày hay dùng là “Kinh tế thị trường theo định hướng XHCN” thì lúc đó sẽ có thay đổi hay không ạ?

TS Lê Đăng Doanh: Tôi nghĩ là hai chuyện đó khác nhau. Kinh tế thị trường là kinh tế thị trường, còn định hướng XHCN ở đây là muốn nói đến dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng văn mình, rồi muốn nói đến một loạt các cái định hướng là Việt Nam muốn một xã hội bình đẳng và có một xã hội tôn trọng sự tham gia và vai trò của người lao động. Theo tôi việc đó là một nền kinh tế thị trường như mô hình Thụy Điển đang làm các việc như vậy, một nền kinh tế thị trường như là Cộng Hòa Liên Bang Đức cũng làm ở mức độ rất là đáng kể và kinh tế thị trường ở Thụy Điển và ở Cộng Hòa Liên Bang Đức thì khác xa với kinh tế thị trường ở Hoa Kỳ hay là kinh tế thị trường ở Hồng Kông.

Nam Nguyên: Chúng tôi xin có câu hỏi cuối cùng là trong mấy ngày vừa qua chắc là tiến sĩ có theo dõi chuyến đi của phái đoàn Việt Nam. Vậy thì tiến sĩ đánh giá ra sao về những thành quả đã đạt được ạ?

TS Lê Đăng Doanh: Tôi đánh giá rất cao các thành quả đã đạt được trong chuyến thăm lịch sử của thủ tướng Phan Văn Khải và trong cuộc gặp gỡ tổng thống Hoa Kỳ là George W. Bush. Và đánh giá rất cao kết quả đã đạt được trong thông cáo chung Hoa kỳ ủng hộ các cải cách của VN. Hoa Kỳ sẽ tiếp tục đối thoại với Việt Nam và Hoa Kỳ tôn trọng sự an ninh và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam. Tôi nghĩ đó là một móc rất là lịch sử, một tiến bộ rất là lớn. Thứ hai nữa là nó đánh dấu Việt Nam và Hoa Kỳ sẽ cùng hợp tác để tiến tới một tương lai mới có mối quan hệ hợp tác hữu nghị, có hợp tác nhiều mặt, là một  đối tác xây dựng có quan hệ ổn định lâu dài vì lợi ích cho cả hai bên. Về mặt đó thì tôi tin rằng chuyến viếng thăm của thủ tướng Phan Văn Khải sẽ đi vào lịch sử và sẽ bắt đầu một giai đoạn phát triển mới. Và giai đoạn phát triển mới giữa hai nước cũng sẽ góp phần vào hòa bình, ổn định và an ninh trong cả khu vực.

Nam Nguyên: Tôi là Nam Nguyên, phóng viên đài RFA tại Bangkok, Thái Lan cảm ơn tiến sĩ Lê Đăng Doanh đã dành cho chúng tôi cuộc phỏng vấn ngày hôm nay.