Đối Thoại          Website: Doi-Thoai.com         Email: toasoandoithoai@yahoo.com


Ông Trần Bạch Đằng ơi! Ông đừng xúi dại

Thứ Bảy, 24/06/2006, 18:05 (GMT+7)

http://www.tuoitre.com.vn  

 

Đối Thoại :

Dân VN, đặc biệt dân Sài Gòn không ai lạ gì với tên gọi Trần Bạch Đằng !Tên Ông đã gắn liền với những nhức nhối tận lục phủ ngũ tạng cuả dân Sài Gòn !!!Bây giờ  Ông lớn tiếng xúi các nhà báo đấu tranh cho đến cùng! Họ đấu tranh cho đến cùng  để họ vào tù ra khám chăng ? Chúng tôi thách thức Ông đấu tranh đến cùng để huỷ bỏ nghị định 56 báo chí do Ông Phan văn Khải ký rồi bỏ chạy và  16 tấn vàng cuả chánh phủ miền Nam hiện giờ ở đâu .

Về 16 tấn vàng, Ông là nhân chứng, Ông là người trong cuộc tung tin “thằng” Nguyễn văn Thiệu” đã bỏ chạy  với 16 tấn vàng mà chính Ông biết rất rõ, vàng vẫn còn đó. Sao Ông giữ im lặng để đoàn quân cuả Ông đem văn hóa “thằng”,”con” v.v. . . truyền bá khắp nơi. Ông là người trong cuộc chia năm xẻ bảy chiến thắng 16 tấn vàng mà !!

Hãy đấu tranh đến cùng để đem 16 tấn vàng về với ngân sách quốc gia. Ai đã cướp số vàng đó ? Ông hãy chỉ rõ tên và họ đúng là “thằng”. Hy vọng không có “thằng” Ông trong đó.

 

TTCT - Nhiều vấn đề nóng bỏng của xã hội đang đòi hỏi các nhà báo ngày càng phải thể hiện tích cực vai trò thông tin của mình. Nhưng làm sao để đấu tranh cho sự phát triển toàn diện của xã hội và tự nâng cao mình khi báo chí hiện vẫn phải gặp không ít khó khăn từ thái độ, cung cách cùng cơ chế quản lý của các cơ quan công quyền?

Làm sao để báo chí được “mở rộng cửa”, được cung cấp đầy đủ thông tin từ phía các cơ quan chính quyền?... Tuổi Trẻ Cuối Tuần đã trao đổi thẳng thắn những vấn đề trên với ông Trần Bạch Đằng, một nhà cách mạng lão thành đồng thời cũng là một người cầm bút, từng dấn thân và đấu tranh cho sự phát triển của báo chí cách mạng VN. Ông nói:

- Hiện nay,  có thể thấy giữa dư luận và quản lý nhà nước luôn luôn có những mâu thuẫn. Mâu thuẫn này xuất phát từ nhiều động lực khác nhau. Thứ nhất, nhiều người thuộc giới cầm quyền quen một lề lối bản năng là không muốn tất cả những vấn đề của xã hội, của các nhà lãnh đạo, quản lý... được đưa lên mặt báo, đưa ra công luận. Bên cạnh đó, cũng có nhiều người đề phòng hơi quá, ngại những bộc bạch của mình bị lợi dụng.

Những thái độ này cho thấy chẳng qua đó chỉ là một thói quen quá cũ kỹ, khó bỏ. Bổ sung cho các yếu tố này chính là ý thức của nhà báo, nhà báo không đủ bản lĩnh, năng lực để phản ánh hoặc trong phản ánh sự thật vẫn còn những cái quá yếu, nói những sự thật lẽ ra không cần phải nói. Nói khác đi, nhà cầm quyền có thói quen của nhà cầm quyền trong cung cấp thông tin và nhà báo cũng có thói quen của báo chí trong phản ánh sự thật... 

Cứ có chuyện gì xảy ra là nhào vô nói, nói đủ thứ mà quên rằng nhiệm vụ của một nhà báo còn phải biết nhìn thấy trình độ tiếp nhận thông tin của quần chúng để định hướng.

VN chưa phải là một nước có nền dân chủ lâu năm, dân trí cũng chưa cao như những nước phát triển khác, nên cái hiểu của dân ở nhiều vấn đề đôi khi vẫn còn hạn chế. Vì vậy, bên cạnh việc phê phán quản lý nhà nước, những yếu kém của xã hội nói chung, thách thức dành cho báo chí hiện tại còn là việc nhìn nhận và đấu tranh với những thói tật của quần chúng, đó là những điều không giản đơn.

Chúng ta phê phán người nhận hối lộ là đúng nhưng tại sao không đề cập tới những người sẵn sàng bỏ ra 20.000 USD để hối lộ, để đạt được mục đích của mình? Cái não trạng chung kiểu “Tôi chả cần cố gắng gì, chỉ cần đưa ít tiền cho anh là tôi đạt được mục đích của mình” gần như đã được “bình thường hóa” trong xã hội. Bộ máy quản lý nhà nước đã có tiêu cực, đã có sai hiển nhiên không cãi vào đâu được nhưng có ai nhìn ra vấn đề chính não trạng này của người dân đã giúp cho những ý đồ xấu diễn ra rất dễ. Đấu tranh chống cái não trạng tệ hại đó phải là một mục đích của báo chí. 

* Như vậy, qua đó, báo chí có thể rút ra bài học gì?

Bạn đọc đón nhận tờ Tuổi Trẻ hằng ngày ra ngày chủ nhật đầu tiên vào ngày 2-4-2006 và tờ Tuổi Trẻ Chủ Nhật chuyển thành tờ Tuổi Trẻ Cuối Tuần. Như vậy báo Tuổi Trẻ ngày đã phát hành liên tục bảy ngày trong tuần

- Nhiều tờ báo mang tính chất như là tiếng nói của công luận, của người dân nhưng nhiều vấn đề đưa ra chưa có tính định hướng xã hội, chưa hướng đến cái chung lớn, chưa mang tầm xã hội.

Báo chí muốn đấu cho tới, muốn phân tích cho rõ đầu đuôi ngọn nguồn, làm cho ra mọi vấn đề thì phải làm được hai mặt ấy, nếu không chính báo chí lại giúp tiêu cực có chỗ đứng... Nói cách khác, ngoài việc báo chí đòi hỏi cán bộ có tư cách thì cũng phải đòi hỏi người dân thật lương thiện.

* Ông có nói tới thói quen “bản năng” của nhà cầm quyền đối với dư luận, vậy làm sao để thay đổi được thói quen đó?

- Lấy cái mốc lịch sử từ 30 năm trở lại đây, cụ thể hơn là từ Đại hội VI đến giờ ai cũng thấy là đã có một thay đổi rất lớn. Báo chí đã được nói mạnh hơn, đấu mạnh hơn, theo tôi, cũng nhờ có những điều kiện khách quan như: sự phát triển chung của kinh tế, sản xuất; phát triển tư duy và xu hướng chung trên cả thế giới...

Có nghĩa là chúng ta cũng cần phải có một quá trình cố gắng nữa cho đến khi đời sống vật chất của người dân được nâng lên, dân trí cao hơn hay nói chung là các sản phẩm của sự phát triển kinh tế đều được nâng cao lên... Đó sẽ là nền tảng để báo chí phát triển, còn hiện tại ở VN hình như mọi thứ vẫn chưa đủ điều kiện, chưa cho phép báo chí làm được điều mà mình mong muốn.

* Vậy theo ông, báo chí VN hiện nay đã đáp ứng được sự kỳ vọng của người dân chưa?

- Chưa, còn lâu. Có nhiều cái tôi nghĩ báo chí còn phê phán rất nhẹ, cần làm mạnh hơn nữa và kiên quyết đấu tranh hơn nữa.

* Nhưng như ông đã thấy, bản thân báo chí đâu phải muốn làm gì cũng được?

- Sao các anh không dựa vào luật, không bám vào luật để đấu tới cùng? Tôi biết có trường hợp các báo còn phụ thuộc vào sự điều khiển của Nhà nước, của Ban Tư tưởng văn hóa... nhưng cũng có nhiều khi do chính các anh không đủ dũng khí để làm tới cùng.

* Ông có nói tới một số yếu kém của báo chí, mặt mạnh mặt yếu của từng tờ báo. Vậy theo ông, làm sao để các báo có một tiếng nói chung mạnh mẽ hơn để khỏi phụ lòng kỳ vọng của nhân dân?

- Tôi có thể nói rằng báo chí VN hiện tại thiếu sự liên kết chặt chẽ. Hội nhà báo chưa phải là một cơ quan có tính chất và nhiệm vụ chuyên nghiệp, chưa xác định được vai trò của mình... Bảo vệ nhà báo chân chính và trừng trị nhà báo xấu tính, cả hai mặt đó hội nhà báo đều không làm được, vậy tồn tại để làm gì? Theo tôi, báo chí muốn mạnh thì phải chỉnh đốn lại hội nhà báo theo một tính chất khác, nhiệm vụ khác, phải hoạt động giống như một nghiệp đoàn.

Chủ tịch hội nhà báo phải thật sự do chính các nhà báo bầu ra. Và nếu hội hoạt động chủ yếu bằng cơ chế, bằng kinh phí của Nhà nước thì làm sao độc lập, làm sao dũng cảm đấu tranh và tự đấu tranh ngay trong nội bộ của mình. Bây giờ báo chí được phê phán tới cả Thủ tướng, cả Bộ Chính trị thì tại sao các nhà báo không tự phê phán mình, tự hỏi xem mình đang là cái gì, bản thân tổ chức mình là cái gì, mình đã đóng góp gì cho sự tự do báo chí?...

* Ông có những nhận xét gì về cung cách quản lý báo chí của Nhà nước hiện nay?

- Tôi nghĩ, thông qua báo chí, Nhà nước cứ nói thẳng nói thật, nói đúng là người dân lập tức nghe theo. Nhà nước nên coi báo chí là tiếng nói của người dân và người làm báo cũng phải thấy được trách nhiệm của người dân giao phó cho mình, đó là sự phân công của xã hội.

Nói về trình độ quản lý, tôi chỉ xin nêu ví dụ về việc qui định khống chế số lượng trang quảng cáo trên báo, chỉ riêng việc đó cũng đã thể hiện sự tụt hậu của ta so với nhiều nước lân cận. Nhiều tờ báo của Singapore, Thái Lan... có số trang quảng cáo gấp bốn năm lần so với trang nội dung nhưng có ảnh hưởng gì đến ai đâu? Tập quảng cáo kèm theo, ai muốn đọc thì đọc, không thì bỏ ra ngoài...

* Như vậy, Nhà nước cần quản lý như thế nào để báo chí có nhiều đóng góp hơn cho xã hội?

- Nói gì thì nói Đảng và Nhà nước có vai trò lãnh đạo của mình mà báo chí muốn hay không muốn cũng phải theo. Nhưng theo tôi, quan trọng nhất vẫn là báo chí biết tự điều chỉnh việc nói cái gì và không cần thiết nói cái gì, năm nay nói được đến mức này, năm sau phải nói được nhiều hơn, nói sự thật đến mức độ nào thì đủ...

* Có nghĩa là báo chí vẫn phải làm việc trong một giới hạn, như vậy có mâu thuẫn với việc ông đã bảo báo chí phải đấu tranh tới cùng...?

- Đất nước chúng ta vẫn chưa phát triển toàn diện về mọi mặt, vì vậy chúng ta vẫn phải làm việc trong một hoàn cảnh và điều kiện cho phép, người dân cũng sử dụng và hưởng thụ trong một mức độ cho phép, theo tôi, như vậy là vừa phải, nếu không mọi thứ sẽ dễ rối loạn...

* Xin hỏi một câu cuối cùng! Theo ông, làm sao để giảm thiểu sự mâu thuẫn (nếu có) giữa chính quyền và báo chí, với tư cách là đại diện của công luận như ông đã nói ở trên?

- Muốn đạt được điều này, đòi hỏi phải có sự giác ngộ từ hai phía. Tôi nghĩ cả hai đều cần phải có sự thông cảm và gần gũi nhau hơn, tuy nhiên phần lớn trái bóng vẫn nằm trong chân bộ máy chính quyền và các cơ quan quản lý báo chí. Nếu chính quyền đã thật sáng suốt, công bằng, thật giỏi giang thì không có lý do gì phải sợ công luận, cũng không cần thiết phải tự ti. Thậm chí phải biết làm thế nào để sử dụng báo chí, coi báo chí như một công cụ để phát triển quốc gia.

Ngược lại, về phía báo chí, cũng cần thiết phải có sự kiên định của mình, không vô cảm trước những vấn đề thời cuộc nhưng cũng phải có nghệ thuật trong công việc làm báo... để thuyết phục được không chỉ người dân mà còn cả chính quyền.

Không thể báo chí là báo chí, chính quyền là chính quyền, Nhà nước có quyền không đồng ý một mặt nào đó của báo chí và báo chí cũng có quyền không đồng ý những gì mà Nhà nước làm, nhưng cả hai phải đối xử với nhau sòng phẳng và phải cùng đi trên một con đường, hướng tới mục tiêu cuối cùng là đưa đất nước mình thoát khỏi sự tụt hậu, làm đời sống của mọi người dân ngày càng khá lên... Nếu được như vậy, tôi kỳ vọng rồi đây chúng ta sẽ tạo ra được một dư luận xã hội đồng thuận như thời kháng chiến...

NGỌC VINH - HOÀI TRANG thực hiện