Điều đáng lưu ý là tất cả những cuộc đình công này đều trái luật vì không đúng trình tự, thủ tục được pháp luật qui định và không do công đoàn lãnh đạo.

Công đoàn cơ sở và công nhân

Phát biểu tại hội nghị, ông Mai Đức Chính, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam cho biết là theo qui định của luật lệ hiện hành, chỉ có công đoàn cơ sở mới được quyền tổ chức các cuộc đình công.

Tuy nhiên thực tế cho thấy hầu hết các cuộc đình công đều tự phát.

Các cán bộ công đoàn cơ sở đều phụ thuộc vào chủ nhân nên khó có thể đứng ra lãnh đạo công nhân tranh đấu đòi quyền lợi chính đáng của công nhân.

Mặt khác năng lực của cán bộ công đòan cơ sở tại các công ty xí nghiệp ngòai quốc doanh còn yếu, chưa đáp ứng được nhu cầu của giai đọan hội nhập hiện nay.

Nhận định này của ông  Mai Đức Chính được ông Trần Hồng Mẫn, Chủ tịch Liên đòan Lao động Thành phố Cần Thơ đồng tình.

Phó Chủ tịch Tổng Liên đòan lao động Việt Nam Mai Đức Chính cũng khẳng định là nghị định và thông tư  hướng dẫn việc bồi thường thiệt hại cho doanh nghiệp khi công nhân đình công trái luật là không khả thi.

Ông Chính đưa ra một ví dụ là vừa qua, một công ty ỏ thành phố Hồ Chí Minh kiện ra tòa đòi công nhân đình công phải bồi thường thiệt hại cho công ty vì không xác định được chủ thể trong số 10 ngàn công nhân đình công.

Trong các cuộc thảo luận tại Quốc hội để sửa đổi vào bổ xung một số điều của Bộ Luật Lao động, các đại biểu đều cho rằng sửa luật chỉ giải quyết được phần ngọn vì tình hình vi phạm pháp luật lao động của giới chủ nhân là phổ biến trong khi các thanh tra lao động không đến các công ty xí nghiệp để giải quyết vấn đề là cội rễ của đình công.

Thực tế đã chúng minh điều này vì từ khi luật Lao động sửa đổi có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2007 cho đến nay, đình công trái luật vẫn không thuyên giảm mà lại gia tăng đáng kể.