CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT
NAM
Độc Lập - Tự Do - Hạnh Phúc
----------oOo----------
BẢN TƯỜNG TRÌNH
SỰ KIỆN
(Xảy ra lúc 13h ngày 21.6.2005 đến 11h trưa ngày 22.6.2005 tại tỉnh Bình Định)
Kính gửi:
Ông Phan Văn Khải,
Thủ tướng nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam.
Kính thưa Thủ tướng,
Chúng tôi gồm 8 tu sĩ và 1 cư sĩ có tên sau đây:
Xin trình bày đến Thủ tướng sự kiện như sau:
Vào lúc 8h30, ngày 21.06.2005, sau khi dự tang lễ của cố Hòa Thượng Thích Đổng Minh, một Cao tăng có nhiều cống hiến cho đạo pháp và dân tộc, tại chùa Long Sơn, TP Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, chúng tôi lên xe trở về lại Huế.
Đến cầu Bà Di thuộc tỉnh Bình Định, lúc nầy đã 13h, chúng tôi bàn với nhau ghé lại Tu viện Nguyên Thiều để hầu thăm, đảnh lễ đức Đệ tứ Tăng Thống GHPGVNTN, Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Quang, và ăn cơm trưa rồi tiếp tục lên đường về Huế.
Chúng tôi bảo tài xế cho xe dừng lại ở một quán cơm để tài xế dùng cơm ở đường quốc lộ. Chúng tôi dùng xe ôm vào Tu viện Nguyên Thiều, mới đi được lối 5 mét thì có hai thanh niên mặc thường phục nhảy ra dang hai tay chận xe chúng tôi lại và bảo: “Các thầy không được vào trong Tu viện, vì trong đó thiếu an ninh”. Chúng tôi hỏi, anh là ai ? Cán bộ hay dân thường mà chận xe chúng tôi ? Anh cho chúng tôi xem giấy tờ công vụ. Hai thanh niên lúng túng, không xuất trình giấy tờ. Mấy anh xe thồ lo sợ nên chúng tôi quyết định cho họ trở lui và đi bộ vào Tu viện Nguyên Thiều.
Trong lúc đi, chúng tôi thấy có một chiếc xe Jeep chạy ngược về phía chúng tôi, trong xe có chở theo mấy thanh niên, một người tráng niên to cao đồ sộ và 1 thanh niên mặc y phục cảnh sát giao thông. Xe đến gần chúng tôi rồi dừng lại. Một người thanh niên mặc trang phục cảnh sát giao thông nhảy xuống, trên túi áo không có bảng tên, như những Cảnh sát giao thông khác, anh bảo chúng tôi: “trong đó không có an ninh, các thầy không được vào”, rồi nhảy lên xe, chạy đến chỗ anh tài xế đã chở chúng tôi, ra lệnh xuất trình giấy tờ, rồi tịch thu toàn bộ giấy tờ, bằng lái, ra lệnh cho tài xế vào chở quý thầy về, không được đi tiếp, đến đây sẽ trả giấy tờ nếu không, sẽ giam xe và không giao trả giấy tờ xe. Anh tài xế chạy xe vào và van xin khóc lóc xin quý thầy hoan hỷ lên xe về cho con với, nếu không con và vợ con con chết mất. Động lòng thương anh tài xế, chúng tôi phải lên xe về. Nhưng chúng tôi ai cũng hoài nghi. Hai thanh niên chận xe, không hề có giấy tờ công vụ, ông cảnh sát giao thông không mang bảng tên, tịch thu giấy tờ không lập biên bản! Họ là ai? cán bộ hay kẻ trấn lột có phương tiện di chuyển ?
Chiếc xe Jeep mang biển số 77B - 0469, trên xe có người tráng niên to cao, ông cảnh sát giao thông không có bảng tên và 3, 4 thanh niên mặc thường phục, dẫn độ chiếc xe 12 chỗ ngồi chở chúng tôi đến thị trấn Gò Găng, cách cầu Bà Di về phía Bắc độ từ 10-12 cây số thì dừng lại, họ trao trả giấy tờ cho anh tài xế xe. Chúng tôi xuống xe, đi đến chiếc xe đã dẫn độ chúng tôi, để chất vấn họ những điều thắc mắc, là tại sao chúng tôi bị chận đường không cho vào Tu viện Nguyên Thiều ? Hai thanh niên chận xe là ai? Họ thuộc thành phần nào trong xã hội ? Thường dân hay cán bộ ? Người mặc sắc phục cảnh sát giao thông mà không mang bảng tên mình trên túi áo là ai cảnh sát giao thông thật hay giả ? Chiếc xe mang biển số xanh 77B - 0469, là xe của ai mà có những hoạt động phi pháp ?
Nhưng, những thắc mắc bức xúc ngờ vực của chúng tôi đã không được quan tâm giải thích, họ cho xe chuyển bánh để chạy. Chúng tôi thấy đây không phải là thái độ làm việc nghiêm chỉnh của những người có chức có quyền mà nghi họ là đám thanh niên nhân danh chính quyền có những hành vi sai trái, bất hợp pháp. Do đó chúng tôi đã không cho xe họ chạy, vì nghi chiếc xe nầy là phương tiện di chuyển của nhóm người hoạt động bất hợp pháp. Họ đã xô Hòa Thượng Thích Thiện Hạnh ngã xuống đất, để cho xe chạy nhưng không chạy được. Sự kiện trở nên căng thẳng. Càng lâu dân chúng càng đông, người cho quạt, người cho nón, người đem nước, đem ghế ngồi … Rồi nào Công an giao thông, Công an áo xanh, xe bít bùng, dùi cui áo giáp… được huy động đến mỗi lúc càng nhiều.
Lúc đó có Trung tá Phó Công an huyện An Nhơn tỉnh Bình Định, Dương Văn Cang và Chủ tịch xã Nhơn Thành, ông Đặng Văn Tảo, mời chúng tôi vào nhà dân gần đó để làm việc. Sau khi nghe chúng tôi trình bày sự việc, họ mời chúng tôi về Uỷ Ban Nhân Dân xã Nhơn Thành làm việc. Chúng tôi không đi và đề nghị Trung tá Dương Văn Cang và ông Đặng Văn Tảo Chủ tịch xã lập một biên bản với những sự kiện xảy ra tại hiện trường để chúng tôi về. Biên bản ghi rõ Công an giao thông giả dạng là ai? Tên gì? Những người hành hung Hòa Thượng Thiện Hạnh là ai ? Tên gì, hai thanh niên mặc thường phục là Công an hay thường dân. Trước những đòi hỏi đó, họ không giải quyết và nói về Uỷ ban xã rồi sẽ làm việc. Chúng tôi không đồng ý và cứ ngồi chờ giải quyết. Dưới cái nắng gay gắt giữa đường nhựa hơn cả mấy tiếng đồng hồ, Thượng Tọa Thích Trí Tựu bị ngất xỉu bên lề đường nên phải đem vào nhà dân gần đó săn sóc. Càng lúc dân chúng càng kéo tới đông. Trước tình hình đó, các vị đồng ý lập một biên bản có sự thoả thuận cả hai bên, bên gây sự và bên bị gây sự, mời chúng tôi và những đối tượng gây sự cùng lên xe số 77B - 0469 về Uỷ Ban xã Nhơn Thành làm việc.
Khi đến trụ sở xã, ông Chủ tịch xã, Đặng Văn Tảo mời chúng tôi vào hội trường để làm việc. Ở hội trường, chúng tôi thấy có anh thanh niên to mập, mặc thường phục, mà nhân dân cho chúng tôi biết, đó là ông Trịnh Minh Ty, phó phòng PA 38, Công an tỉnh Bình Định, Trung tá Dương Văn Cang, phó Công an huyện An Nhơn và ông Đặng Văn Tảo, Chủ tịch xã Nhơn Thành. Chúng tôi đề nghị chúng ta nên làm việc nghiêm chỉnh, bằng cách có biên bản và đưa hai thanh niên thường phục và anh mặc sắc phục cảnh sát lên hội trường cùng làm việc với chúng tôi, có quý vị đại diện các cơ quan ban ngành cùng làm việc, để xác định những vị ấy là ai? Nhưng, ông Chủ tịch xã cứ nói quanh co rằng, họ là người ở địa phương khác, làm sao chúng tôi đưa họ lên đây làm việc được? Và tôi cũng không biết họ là ai? Chúng tôi nói: xin quý vị đưa họ lên đây, để cùng chúng tôi làm việc cho rõ sự thật, sau đó, lập biên bản đúng sự kiện, rồi chúng tôi sẽ về Huế, kẻo hết giờ hành chánh. Ông Chủ tịch nói: Chức năng và quyền hạn Chủ tịch xã, chúng tôi chỉ giải quyền theo mức độ của chúng tôi thôi. Chúng tôi nói: chúng tôi chưa yêu cầu quý vị giải quyết gì cả. Chúng tôi chỉ yêu cầu, quý vị đưa hai thanh niên mặc thường phục và anh thanh niên mặc sắc phục cảnh sát giao thông không mang bảng tên, tịch thu giấy tờ xe không lập biên bản, trả giấy tờ không lập biên bản ấy, cùng chúng tôi làm việc có chính quyền làm chứng, để chúng tôi biết rõ họ là ai, là thành phần nào trong xã hội mà thôi. Nhưng ông Chủ tịch vẫn cứ nói quanh co, không chịu đem ba người đó vào hội trường cùng làm việc. Sau đó, ông Chủ tịch nói mấy người đó, họ đi đâu rồi, tôi không biết. Chúng tôi nói: Ông Chủ tịch nói như vậy không được, những thanh niên ấy, chúng tôi nghi ngờ giả dạng Công an để chấn lột tài sản và khủng bố nhân dân giữa ban ngày ở chỗ đông người, nên chúng tôi đã chận xe, giữ phương tiện và chỉ mặt các thanh niên ấy cho chính quyền biết để xử lý.
Chính quyền đã lập biên bản đưa tất cả chúng tôi và những kẻ gây sự về UBND xã, cùng làm việc. Sao bây giờ ông Chủ tịch thả cho họ đi đâu, kể cả chiếc xe, là phương tiện di chuyển của họ? Ông Chủ tịch ngồi im lặng, sau đó cứ tiếp tục nói quanh co cho qua chuyện mà không trực tiếp giải quyết vấn đề. Chúng tôi lại hỏi Trung tá Dương Văn Cang, phó Công an huuyện An Nhơn: cảnh sát giao thông khi thi hành công vụ không mang bảng tên, và chỉ một mình đón xe tịch thâu giấy tờ của tài xế lái xe trên đường, không lập biên bản và trả lại giấy tờ cũng không lập biên bản; hành động của một người Công an giao thông như vậy có đúng luật pháp quy định không? Trung tá Cang trả lời: Nếu một Công an hành động như thế là hoàn toàn không đúng luật pháp. Chúng tôi nói: Cán bộ thi hành luật pháp mà phi pháp luật như vậy còn gì là thể thống một quốc gia pháp trị. Chúng tôi hết sức lo ngại, không những cho chúng tôi mà cho cả mọi người dân Việt Nam đều sống quá bất an, trong một đất nước mà Thủ tướng đã tuyên bố: “Việt Nam có an ninh nhất thế giới”.
Giữa ban ngày mà có người, mặc sắc phục Công an không có bảng tên chận dân thâu giấy tờ của dân và hành xử một cách tùy tiện như vậy, thật cực kỳ nguy hiểm. Cho nên, chúng tôi muốn quý vị xác nhận người mặc sắc phục cảnh sát giao thông ấy là thực hay giả. Hai cậu thanh niên mặc thường phục cùng ngồi trên chiếc xe mang biển số 77B � 0469 đã dẫn độ xe hợp đồng 12 chỗ ngồi của chúng tôi, từ cầu Bà Di đến thị trấn Gò Găng xã Nhơn Thành, tỉnh Bình Định là ai? Xin họ lên hội trường cùng chúng tôi làm việc, và lập một biên bản nói cụ thể sự việc để cho chúng tôi về Huế. Trời đã tối, chúng tôi còn nhiều Phật sự phải làm vào ngày mai. Nhưng ông Chủ tịch cứ nói loanh quanh rằng: “Những người ấy họ đi đâu rồi, chúng tôi không biết”; có khi thì nói: “Họ là những thanh niên không phải ở địa phương của chúng tôi, làm sao chúng tôi biết được”; hoặc có khi nói: “Chúng tôi là cấp xã, có biết thêm chăng chỉ một vài vị ở cấp huyện, chứ ở cấp tỉnh làm sao chúng tôi biết được”. Ông Chủ tịch cứ mãi nói loanh quanh. Chúng tôi đề nghị lập biên bản làm việc hẳn hoi, không nên quanh co. Nếu làm việc xong xuôi mà trời quá tối, thì chúng tôi sẽ đến Tu viện Nguyên Thiều đăng ký xin nghỉ lại, sáng mai chúng tôi về Huế. Ông Ty phó phòng PA 38, Công An tỉnh Bình Định trả lời: “Để tôi hỏi Hòa Thượng Huyền Quang có chịu tiếp quý thầy không, và hỏi địa phương ở đó có cho quý thầy ở lại Tu viện Nguyên Thiều và thăm Hòa Thượng Huyền Quang không đã”! Chúng tôi hỏi tại sao? Ông Ty trả lời: “Vì ở địa phương đó bất ổn”. Chúng tôi hỏi: Anh Ty nói như vậy e không đúng lắm, Việt Nam ta hết sức tự hào về mặt an ninh, và thế giới cũng công nhận điều đó. Nếu ở địa phương Tu viện Nguyên Thiều mà mất an ninh thì, các cơ quan an ninh lãnh lương nhân dân, lãnh lương nhà nước làm gì mà không giải quyết cho yên ổn?. Khi chúng tôi đặt vấn đề như vậy thì, Ông Ty tự động bỏ đi. Sau đó, ông Đặng Văn Tảo Chủ tịch xã cũng tự động bỏ hội trường làm việc ra đi. Và người tự động bỏ hội trường ra đi sau cùng là Trung tá Dương Văn Cang, phó Công an huyện An Nhơn, lúc nầy đúng 18h. Không ai nói với chúng tôi lời nào!
Hội trường bỏ trống, chỉ còn lại chúng tôi, sau đó chúng tôi cho người đến hiện trường cách xã Nhơn Thành ½ cây số, trình với Hòa Thượng Thiện Hạnh, Hòa Thượng Như Đạt, và các Thượng tọa khác. Sau đó, các Hòa thượng, các Thượng tọa đã cùng đến UBND xã Nhơn Thành. Sau khi nghe trình bày phong cách làm việc của chính quyền xã Nhơn Thành và đại diện các cơ quan chính quyền khác, các Hòa thượng, Thượng tọa đã quyết định ở lại tại UBND cho đến khi nào công việc được giải quyết một cách minh bạch.
Từ 18h đến 20h, một mình chúng tôi ngồi tại hội trường xã Nhơn Thành, đói khát cả ngày, chúng tôi điện vào Tổ đình Thập Tháp xin quý thầy cho cơm ăn.
Hơn 20h cùng ngày, ông Chủ tịch xã đến và mời chúng tôi làm việc, ông nói: Quý thầy có đề nghị gì nữa không, để ngày mai chúng tôi trình lên cấp trên xin giải quyết. Chúng tôi trả lời: Ngày mai, chúng tôi muốn chính quyền làm việc nghiêm túc với chúng tôi. Nghĩa là, làm việc phải có lập biên bản, phải có mặt anh thanh niên mặc sắc phục cảnh sát giao thông và hai thanh niên mặc thường phục chận xe không cho chúng tôi vào Tu viện Nguyên Thiều thăm Hòa Thượng Thích Huyền Quang, và nhờ chính quyền và các cơ quan chức năng, làm sáng tỏ họ là ai, là Công an giả hay là Công an thật, họ là thành phần nào trong xã hội?
Sau đó, ông Chủ tịch xã đề nghị chúng tôi vào chùa Thập Tháp nghỉ, ngày mai tiếp tục làm việc. Nhưng chúng tôi đã từ chối và quyết định ngủ tại Uỷ Ban xã Nhơn Thành. Ông Chủ tịch đồng ý và trực tiếp ghi tên, tuổi và nơi cư trú của mỗi chúng tôi.
Đến 12h đêm, ông Phan Phi Hổ Trưởng ban Tôn giáo và ông Lang phó Ban Tôn giáo tỉnh Bình Định đến hội trường xã Nhơn Thành gặp chúng tôi, muốn trao đổi và làm việc, nhưng chúng tôi thấy quá khuya nên đã đề nghị các vị vào sáng ngày mai làm việc.
Ngày 22.6.05, lúc 6h sáng, tại UBND xã Nhơn Thành, chúng tôi thấy có các ông Lê Viết Hà, Đại tá Trưởng Công An Thành Phố Huế, ông Phạm Đức Thuận, Trung tá phó phòng PA 38, Công An tỉnh Thừa Thiên Huế, ông Lê Công Dung, Thượng tá trưởng phòng PA 38, Công An tỉnh Quảng Trị, ông Lê Văn Hiền, Thiếu tá phó phòng PA 38, Công An tỉnh Quảng Trị, nhưng không thấy vào phòng làm việc.
Vào lúc 7h30, sáng ngày 22.6.05, chúng tôi được ông Chủ tịch UBND xã Nhơn Thành mời đến phòng Chủ tịch làm việc. Khi làm việc, ngoài ông Chủ tịch, còn có ông Bùi Thái Sơn cán bộ Tư pháp. Ông Chủ tịch nói: Quý thầy có đề nghị gì không, chúng tôi xin ghi nhận để trình lên cấp trên, có hướng giải quyết. Chúng tôi nói: “Những gì chúng tôi đã đề nghị ngày hôm qua, xin ông Chủ tịch cứ căn cứ vào đó mà làm việc. Và, cấp trên đã trả lời như thế nào, xin ông Chủ tịch cho chúng tôi biết. Ông Chủ tịch vẫn cứ nói quanh co rằng, là Chủ tịch xã, chúng tôi làm việc ngang quyền hạn của Chủ tịch xã mà thôi. Ông Chủ tịch nói quanh co một hồi rồi ông bỏ đi, đi đâu không biết, có lẽ ông Chủ tịch đi hỏi ý kiến cấp trên, rồi tiếp tục trở lại bàn làm việc và cứ nói loanh quanh. Điệp khúc ấy diễn tiến từ lúc 16h ngày 21.6.05 mãi đến 8h30, sáng ngày 22.6.05 mà chưa kết thúc được. Cán bộ cấp cao, có quyền, có chức thì ngồi tại hậu trường, điều khiển cán bộ xã ngồi ghế chủ toạ họp dân trong phòng. Vì không có quyền nên bí thì chạy ra hậu trường hỏi, rồi vào phòng họp nói quanh co. Cứ như vậy, điệp khúc ấy được lặp đi lặp lại nhiều lần; thấy mà thương cho thân phận ông Chủ tịch xã Nhơn Thành, tỉnh Bình Định. Giá như các vị cấp cao, có quyền mà đích thân trực tiếp điều khiển phiên họp thì có phải tốt hơn không? Nhất là người đã trực tiếp gây ra sự kiện?
Chúng tôi đề nghị làm việc theo pháp luật thì phải có biên bản, phải biết rõ thành phần tham dự, gồm những ai, nội dung của vấn đề làm việc là gì, những gì đã giải quyết được, những gì chưa giải quyết được, cần chuyển lên cấp trên, chứ làm việc với ông Chủ tịch kiểu điều khiển từ xa nầy thì khổ chúng tôi quá, và cách thức làm việc “ném đá giấu tay” như thế nầy, thật là một tai họa lớn, một nỗi bất hạnh xót xa cho dân tộc Việt Nam.
Tuy, chúng tôi đề nghị như vậy, nhưng hết ông Chủ tịch bỏ đi, lại đến ông Bùi Thái Sơn, cán bộ Tư pháp tự động bỏ phòng làm việc đi ra ngoài thật lâu, mới trở lại bàn làm việc.
Đến 9h30, ông Phan Phi Hổ, Trưởng ban Tôn giáo tỉnh Bình Định thấy cuộc họp bế tắc vì lời qua tiếng lại, không giải quyết được gì, nên vào phòng làm việc, ông nói: “Sự việc xảy ra như thế nầy, chúng tôi biết trễ quá, một cán bộ Tôn giáo như tôi, thấy các nhà chức sắc Tôn giáo như thế nầy, chúng tôi cảm thấy hết sức khó chịu”. Ông Trưởng ban Tôn giáo xin phép ông Chủ tịch xã để được tiếp chuyện với chúng tôi. Sau đó ông đề nghị ông Chủ tịch xã, quý thầy đề nghị như thế nào, làm việc có biên bản thì mình hãy làm việc đúng như quý thầy, điều gì thuộc quyền hạn của mình thì mình giải quyết, điều gì không thuộc quyền hạn của mình, thì mình đề đạt lên cấp trên.
Sau lời đề nghị của ông Trưởng ban Tôn giáo tỉnh Bình Định, ông Chủ tịch xã cho anh Bùi Thái Sơn, cán bộ Tư pháp tiến hành lập biên bản buổi làm việc. Biên bản được ghi chép những điều phản ảnh, những ý kiến của chúng tôi để điều tra làm sáng tỏ sự việc. Những gì thuộc phần hành của xã, xã giải quyết, không giải quyết được thì trình cấp trên giải quyết và sẽ có thông báo cho chúng tôi biết. Biên bản lập xong, đọc lại cho mọi người làm việc cùng nghe, và những người có trách nhiệm đều ký vào biên bản.
Buổi làm việc kết thúc vào lúc 10h30, ngày 22.6.2005. Lúc này có các vị Công An tỉnh Thừa Thiên Huế, Công An tỉnh Quảng Trị nhưng không thấy có ông phó phòng PA 38, Công An tỉnh Bình Định.
11h trưa cùng ngày, chúng tôi thấy xe Công An tỉnh Quảng Trị dẫn độ Thượng Tọa Thích Hải Tạng về Quảng Trị; còn chúng tôi được các vị Công An Thừa Thiên Huế dẫn độ về đến Huế đúng 20h30, ngày 22.6.2005.
Huế, ngày 02 tháng 7 năm 2005
Người viết tường thuật
(đã ký)
Tỷ kheo: Thích Thái Hòa
Bản sao kính gửi:
§ Đức Đệ tứ Tăng Thống GHPGVNTN “kính đệ trình”
§ Văn phòng Tổng Thư ký Viện Hoá Đạo “để nhờ đệ trình Hòa thượng Viện
trưởng Viện Hóa Đạo và Hội Đồng Lưỡng Viện giám lãm”
§ Ban Tôn giáo Chính phủ
§ Bộ trưởng Bộ Công An
§ Ban Tôn giáo các tỉnh: Thừa Thiên Huế, Bình Định, Quảng Trị
§ Giám đốc Sở Công An tỉnh Bình Định, Thừa Thiên Huế, Quảng Trị
§ Trưởng Công An Thành Phố Huế
§ Các Tổ đình, các chùa tại Thừa Thiên Huế “để biết”.