Đối Thoại Website: Doi-Thoai.com Email: toasoandoithoai@yahoo.com
Phản ứng trước thông tư 02 về quy định quản lý Internet |
2005.07.26
Việt Long, phóng viên đài RFA
Thông tư 02 về quy định quản lý Internet mà nhà nước Việt Nam ra hôm 14/7 vừa qua dường như đã gặp phản ứng mạnh mẽ từ phía những người sử dụng dịch vụ Internet công cộng ở trong nước cũng như các đại lý kinh doanh Internet. Việt-Long hỏi chuyện bạn trẻ Lê Phương ở Hà Nội, là người thường phải dùng Internet cho việc học tập và giải trí.
Việt Long: Những điểm nào trong thông tư 02 này khiến những người dùng Internet ở Việt Nam quan tâm?
Lê Phương: Nó có 3 điểm chính khiến người ta chú ý. Thứ nhất là các cửa hàng Internet công cộng chỉ được phép hoạt động từ 6h sáng đến 12h đêm. Riêng cái điều này thì bản thân em cũng như rất nhiều người đều rất tán thành.
Thứ hai là bắt trẻ em dưới 14 tuổi nếu muốn vào hàng Net thì phải có người lớn đi kèm. Điều này không thực tế và bị nhiều người phản đối. Thời buổi khó khăn, người đông của khó, tối ngày lo kiếm ăn thì mấy ai có thời gian để kèm con ra hàng Net.
Mà nếu không theo quy định thì trẻ em sẽ không được sử dụng dịch vụ máy tính và Internet công cộng. Như vậy thì Việt Nam vốn đã chậm và tụt hậu so với thế giới về công nghệ hàng chục năm, nay lại càng có cơ tụt xuống nữa.
Việt Long: Riêng về điểm này thì khi ra quy định chính quyền họ có thể muốn hạn chế cái chuyện trẻ em ở thành phố đang ngày càng bỏ nhiều thời gian ra chơi điện tử hơn. Rồi họ cũng lo cả cái chuyện trẻ con truy cập vào web sex nữa.
Lê Phương: Tất nhiên là không thể để cho trẻ con chơi điện tử quá nhiều vì nó không tốt cho sức khoẻ. Nhưng muốn hạn chế thì phải cung cấp đủ cho các em nhỏ sân chơi để chúng nó chạy nhảy, thể dục thể thao chứ không phải là ra cái lệnh siết chặt Internet như vậy.
Mà cũng đừng cho rằng trẻ em chỉ biết chơi điên tử. Trong thời đại bùng nổ thông tin trẻ em bây giờ tiếp thu cái mới rất nhanh. Theo Lê Phương biết thì nhiều em nhỏ trình độ máy tính rất khá, thậm chí bé tý đã biết lập trình rồi. Nếu được tạo điều kiện tốt thì hay lắm.
Việt Long: Thế còn vấn đề web sex thì sao?
Lê Phương: Muốn ngăn web sex thì nhà nước phải đặt tường lửa. Việc đặt này công an văn hoá chỉ mất một loáng là xong, có khó khăn gì đâu mà không làm đi. Lê Phương đã để tâm chú ý một thời gian dài và thấy rằng quả thực họ không làm điều đó đến nơi đến chốn. Họ chỉ đặt tường lửa vài ba trang web sex gọi là cho có thôi.
Việt Long: Bạn nói tiếp điểm thứ ba.
Lê Phương: Thực ra lệnh bắt trẻ em phải có người lớn đi kèm mới được vào hàng Net không phải là cái gây bàn cãi, bức xúc nhiều nhất đâu. Khiến người ta phản đối mạnh nhất chính là cái quy định thứ 3 bắt người lớn vào hàng Net thì phải trình chứng minh thư hoặc giấy tờ tuỳ thân khác như thẻ sinh viên, thẻ học sinh, bằng lái xe…
Việt Long: Xuất trình cho ai?
Lê Phương: Theo thông tư 02 này thì phải trình chứng minh thư cho chủ hàng Net. Cái việc bắt trình chứng minh thư thì người ta đã rậm rịch làm từ lâu rồi nhưng chưa dứt khoát, nhưng mà làm cho nhiều người cũng rất ngại khi ra hàng Net. Bởi vì mỗi năm ra đủ các loại lệnh cấm này, chỉ thị nọ ai mà nhớ hết được.
Bây giờ thì lại còn thêm quy định là cửa hàng Internet phải có sổ ghi chép lưu giữ thông tin của khách hàng như tên họ, địa chỉ. Rồi thì phải cài đặt phần mềm để lưu lại trên máy tính những địa chỉ mà khách đã truy cập, những thông tin mà khách đã trao đổi trên mạng trong vòng 30 ngày.
Cho nên phản ứng từ phía nhiều người dùng Internet công cộng có thể nói là mạnh mẽ lắm. Bởi vì theo như họ lập luận thì đấy là cái sự xâm phạm quyền tự do công dân, xâm phạm bí mật đời tư của họ mà.
Bạn nghĩ gì về thông tư 02 này? Xin email về Vietnamese@www.rfa.org
Việt Long: Lê Phương có thể dẫn ra đây một vài ý kiến mà những người không đồng ý họ đã bày tỏ không?
Lê Phương: Có nhiều ý kiến nói rằng là dù công an hay lực lượng vũ trang muốn hỏi giấy tờ người dân thì cũng phải tuỳ tình huống, tuỳ lúc tuỳ nơi. Huống hồ chủ hàng Net hay là người trông hàng Net thì đâu có quyền mà làm điều đó. Bây giờ có phải là thời chiến tranh nữa đâu mà bắt người dân phải theo dõi, giám sát lẫn nhau.
Mà suy cho cùng thì vào hàng Net truy cập mạng cũng là một dạng mua hàng, ở đây là bỏ tiền ra mua cái sự giải trí hay là thu thập, trao đổi thông tin. Mất tiền mua hàng mà còn bị hỏi giấy tờ tuỳ thân thì vô lý lắm.
Việt Long: Theo báo chí trong nước thì các quan chức Nhà nước đều nói rằng điều ấy là bình thường, nếu một người vào hàng Internet công cộng mà không với mục đích xấu thì việc gì phải ngại ngần chuyện xuất trình giấy tờ. Họ cũng lập luận rằng như vậy cũng là tốt thôi, bởi vì tất cả là để nhằm tạo một môi trường thông tin, giải trí lành mạnh trên mạng. Bạn nghĩ sao?
Lê Phương: Hiển nhiên việc tạo môi trường văn hoá, thông tin lành mạnh là điều ai cũng mong muốn và một người dân như Lê Phương thì cũng rất hoan nghênh và ủng hộ.
Nhưng có lẽ phải dùng phương pháp khác. Nếu chỉ vì e ngại có người dùng Internet để làm bậy mà xét hỏi giấy tờ tất cả thì lại là gây phiền hà. Vả lại trung bình mỗi ngày một cửa hàng dịch vụ Internet có hàng trăm khách hàng vào sử dụng.
Muốn xem giấy tờ của khách và ghi lại thì chủ hàng Net phải thuê thêm nhân viên để làm, mà kinh doanh Net hiện nay cũng khó khăn lắm, nhiều khi chỉ còn là lấy công làm lãi thôi.
Việt Long: Tiên đoán hậu quả của quy định này ra sao?
Lê Phương: Chắc chắn khi cái lệnh siết chặt việc quản lý Internet này chính thức có hiệu lực, đầu tháng tám này, thì lượng người vào các điểm Internet công cộng sẽ giảm sút vì thủ tục quá phiền hà mà.
Khách giảm đi trong khi lại còn phải tăng thêm chi phí quản lý, các hàng Net bị đẩy vào tình thế khó khăn dở khóc dở mếu. Nên nếu sắp tới có nhiều hàng Net phải đóng cửa thì có lẽ cũng là hệ quả của thông tư 02 thôi.
Việt Long: Đấy là những lo lắng mà các chủ cửa hàng Net đưa ra. Thế còn phía tức là những người sử dụng dịch vụ Internet công cộng, thì họ có thêm ý kiến gì không?
Lê Phương: Chi phí tăng thì giá truy cập sẽ tăng, sẽ không còn là 3 ngàn một tiếng nữa mà có thể là 3 ngàn rưởi bốn ngàn cơ. Với học sinh sinh viên, nhất là dân ngoại tỉnh lên Hà Nội học, đời sống vốn đã khó khăn đủ thứ thì nay dù giá có tăng lên dẫu chỉ là chút xíu cũng đủ khiến cơ hội sử dụng máy tính và truy cập Internet công cộng của họ giảm đi. Việc học tập và trao đổi thông tin sẽ bị cản trở.
Việt Long: Còn những người đã đi làm hay không còn đi học thì sao?
Lê Phương: Họ cũng lo, cũng e ngại chứ, vì mỗi ngày có hàng trăm người vào cửa hàng Net mà đều phải trình giấy tờ thì việc nhầm lẫn, thậm chí là làm rơi, làm mất giấy tờ tất yếu sẽ xảy ra. Trong khi thủ tục làm giấy tờ ở Việt Nam mình thì rất phiền hà và tốn nhiều thời gian. Như vậy thì quả là làm khó cho người truy cập Internet công cộng quá.
Ngoài ra nếu thông tin của khách hàng phải lưu lại trong máy tính suốt 30 ngày thì nếu chẳng may bị người khác vô tình đọc hay tệ hơn là bị đánh cắp rồi đưa ra công khai, tán phát lung tung thì ai sẽ là người chịu trách nhiệm. Chủ cửa hàng Internet hay là nhà nước đứng ra đền bù. Chờ được vạ thì má đã sưng, chỉ tổ thiệt thân.
Mà chắc chắn điều này sẽ xảy ra. Rồi lại còn mối lo bị ăn cắp thông tin, ăn cắp tiền trong thẻ tín dụng, ăn cắp tài khoản ở ngân hàng này. Cái quy định bắt phải lưu lại thông tin của khách này quả đúng là mảnh đất màu mỡ và là cơ hội quý hơn vàng để tội phạm và lừa đảo trên mạng ở Việt Nam phát triển.
Việt Long: Thế thì rắc rối, phiền hà cho người dùng Internet công cộng quá nhỉ?
Lê Phương: Vâng. Đấy là với các cá nhân. Thế còn xét trên bình diện xã hội thì hậu quả lớn nhất có thể xảy ra là việc phổ cập Internet ở Việt Nam vốn đã chậm hàng chục năm so với thế giới, nay mà vì thế mà có thể khựng lại hoặc nếu tăng thì cũng rất ì ạch.
Như vậy thì sẽ khó khăn hơn trong vịêc đưa đất nước thoát khỏi cảnh đói nghèo, tụt hậu, chứ chưa nói gì đến ước mơ phát triển thành hổ thành rồng ở Đông Nam Á.
Việt Long: Xin hỏi bạn một câu cuối cùng. Trước những biện pháp siết chặt Internet phần nhiều là không được lòng dân như vậy mà Đảng và nhà nước Vịêt Nam vẫn đưa ra thì là một người trẻ trong nước, Lê Phương nghĩ sao?
Lê Phương: Hệ thống báo đài, trang web báo điện tử trong nước do Nhà nước kiểm soát là đến 600-700 tờ các loại, còn web site hải ngoại vốn vẫn bị gọi là phản động thì tuy nhiều nhưng chắc cũng không thể quá con số 100. Tỷ lệ áp đảo 7/1 đấy. Lợi thế thuộc về bên nào thì đã rõ lắm rồi.
Dân gian có cái câu là “nói phải củ cải cũng nghe”. Lo gì người dân Việt Nam thông minh mắc bẫy phản động, trúng âm mưu diễn biến hòa bình. Cho nên chỉ cần báo đài trong nước dưới sự lãnh đạo, kiểm soát của Đảng cứ sự thật mà phản ánh thì với lực lượng áp đảo 7/1 phần thắng là tất yếu, sợ gì mấy cái web site hải ngoại mà phải ra lệnh siết chặt Internet cho dân thêm phiền hà.
- Thông tư liên tịch về quản lý đại lý Internet
Thông tư liên tịch về quản lý đại lý Internet:
Hạn chế Internet “đen”, phát triển Internet “xanh - sạch”
Lễ ký kết Thông tư liên tịch số 02/2005/TTLT (gọi tắt là Thông tư 02) về quản lý đại lý Internet giữa Bộ Bưu chính, Viễn thông, Bộ Văn hóa Thông tin; Bộ Công an và Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã được tổ chức tại Hà Nội, ngày 14/7/2005. Theo quy định, Thông tư này sẽ có hiệu lực sau 15 ngày, kể từ ngày đăng Công báo. Đây có thể được coi là một cố gắng của các cơ quan quản lý Nhà nước nhằm tạo hành lang pháp lý cho sự phát triển lành mạnh của Internet Việt Nam, đồng thời đưa hoạt động của các đại lý Internet đi vào nền nếp.
Phát triển nhanh nhờ chính sách đúng
|
Phát biểu tại Lễ ký kết, Bộ trưởng Bộ BCVT Đỗ Trung Tá cho rằng trong thời gian vừa qua, công tác quản lý Internet của chúng ta đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận, nhưng do sự phát triển quá nhanh của Internet nên năng lực quản lý của các cơ quan hiện vẫn chưa theo kịp yêu cầu. Nhiệm vụ đặt ra cho các cơ quan quản lý hiện nay là đảm bảo sự phát triển, phát huy tối đa hiệu quả của Internet, mang tri thức nhân loại phục vụ cho sự nghiệp CNH- HĐH đất nước, đồng thời hạn chế thấp nhất những ảnh hưởng tiêu cực của Internet (không chỉ là sự ảnh hưởng đến đời sống chính trị mà đặc biệt nghiêm trọng là sự ảnh hưởng tiêu cực đến giới trẻ). “Lễ ký kết này một lần nữa khẳng định sự quyết tâm của các cơ quan quản lý là đảm bảo sự phát triển đi đôi với quản lý tốt. Là hoạt động thiết thực đưa Internet phục vụ sự phát triển của đất nước nói chung và tạo điều kiện cho lớp trẻ Việt Nam phát huy năng lực sáng tạo của mình, học tập tri thức của thế giới nói riêng”, Bộ trưởng Đỗ Trung Tá nói. |
Có thể khẳng định rằng, trong khoảng thời gian 5 năm trở lại đây, nhờ những chính sách quản lý hợp lý và phù hợp với xu thế phát triển, như việc ban hành Nghị định số 55/2001/NĐ-CP về quản lý, cung cấp và sử dụng dịch vụ Internet, với quan điểm rất mới “quản lý phải theo kịp yêu cầu của sự phát triển”, Internet Việt Nam đã phát triển với tốc độ chóng mặt, giá cước Internet liên tục được giảm xuống, số lượng người sử dụng Internet gia tăng ngày càng nhanh. Theo số liệu thống kê của Trung tâm Thông tin mạng Internet Việt Nam (VNNIC), tính đến hết tháng 6/2005, số lượng thuê bao Internet Việt Nam đã đạt con số 2,7 triệu thuê bao, tương đương số lượng quy đổi khoảng 7,5 triệu người sử dụng Internet, đạt mật độ 9,1%. Mật độ người dùng Internet tại Việt Nam đã vượt mật độ trung bình của khu vực châu Á là 8,4%, và đang tiếp cận nhanh đến mật độ trung bình của thế giới là 13%.
Về thị trường Internet tại Việt Nam, hiện tại có 6 doanh nghiệp cung cấp dịch vụ kết nối Internet (IXP), số lượng doanh nghiệp cung cấp dịch vụ truy nhập Internet (ISP) được cấp phép là 15. 15 cũng là số lượng các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ ứng dụng Internet (OSP). Trong đó, VNPT là doanh nghiệp hiện chiếm 48% thị phần Internet Việt Nam, 52% còn lại thuộc về các ISP khác.
Trong sự phát triển mạnh mẽ của Internet Việt Nam với chất lượng ngày càng tăng, giá cước truy nhập ngày càng giảm, nội dung thông tin ngày càng phong phú, các đại lý Internet công cộng đã đóng góp một vai trò rất quan trọng trong việc góp phần phổ cập Internet rộng rãi tới cộng đồng xã hội. Tuy nhiên, bên cạnh vai trò lớn và yếu tố tích cực nêu trên, hoạt động của các đại lý Internet đã bộc lộ một số mặt tiêu cực như liên quan đến tội phạm mạng, để xảy ra tình trạng ăn cắp mật khẩu, tài khoản truy cập, sử dụng Internet để tiến hành các hoạt động tội phạm như buôn bán ma túy, mại dâm, các hành vi vi phạm trật tự xã hội. Chẳng hạn như tại Thành phố Đà Nẵng, qua kiểm tra, các cơ quan chức năng đã nhận thấy phần lớn các đại lý Internet tại đây đều có sai phạm (mức độ sai phạm và hành vi sai phạm có khác nhau). Hay như tại Hà Nội, thanh tra Sở VHTT đã tiến hành các đợt kiểm tra các đại lý Internet. Kết quả cho thấy, những vi phạm chủ yếu của các đại lý Internet là để khách hàng truy cập vào những website có nội dung đồi trụy, khiêu dâm, kích dục trên mạng. “Những hành vi vi phạm này đã và đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tầng lớp thanh thiếu niên, đặc biệt là trẻ vị thành niên, khiến dư luận hết sức bức xúc”, Thứ trưởng Bộ VHTT Đỗ Quý Doãn nói.
Hạn chế Internet “đen”, phát triển Internet “xanh”
“Việc 4 Bộ phối hợp ban hành Thông tư 02 về quản lý đại lý Internet không có mục đích nào khác hơn là nhằm thúc đẩy sự phát triển của Internet Việt Nam, đưa đại lý Internet vào hoạt động có nề nếp, qua đó góp phần loại trừ Internet độc hại (Internet “đen”) và phát triển Internet với nội dung thông tin sạch, lành mạnh (Internet “xanh”)”, Thứ trưởng Bộ BCVT Lê Nam Thắng phát biểu.
Thông tư liên tịch này đã kế thừa những văn bản quản lý Internet từ trước đến nay như Nghị định 55/2001/NĐ-CP, Thông tư số 04/2001/TT-TCBĐ hướng dẫn thi hành Nghị định 55, Quyết định của Bộ trưởng Bộ Công an về đảm bảo an toàn, an ninh thông tin trên mạng Internet..., đồng thời đưa ra nhiều biện pháp quản lý nhằm hạn chế sự phát triển và tác động của Internet “đen”, đưa quản lý Internet đi vào nề nếp như:
- Quy định, cụ thể hóa các điều kiện kinh doanh đại lý Internet như mặt bằng, diện tích tối thiểu dành cho một máy tính, các điều kiện phòng cháy chữa cháy, môi trường. Quy định này nhằm đảm bảo an toàn vệ sinh và sức khỏe cho người sử dụng Internet.
- Thông tư quy định chủ đại lý Internet hoặc người điều hành hoạt động đại lý phải có trình độ tin học loại A (có bằng A về tin học) trở lên.
- Sau 6 tháng kể từ khi bắt đầu kinh doanh, chủ đại lý Internet hoặc người điều hành phải trải qua 1 khóa đào tạo về Internet do các ISP tổ chức...
Một điểm mới ở Thông tư liên tịch này là quy định về thời gian hoạt động của đại lý. Nếu như trước kia, việc mở cửa hoạt động suốt ngày đêm của nhiều đại lý Internet đã gây ảnh hưởng không nhỏ tới tình hình trật tự an toàn xã hội thì nay, Thông tư quy định thời gian hoạt động của đại lý là từ 6 giờ sáng đến 24 giờ đêm.
Thông tư 02 cũng tăng cường trách nhiệm của các ISP với những quy định mới như: Các ISP phải tổ chức tập huấn về nghiệp vụ cho các đại lý Internet, xây dựng các hợp đồng mẫu, có chương trình phần mềm quản lý đại lý tập trung tại doanh nghiệp, giám sát hoạt động của các đại lý...
Với người sử dụng, Thông tư 02 quy định đối tượng được sử dụng Internet là từ 14 tuổi trở lên. Nếu đối tượng dưới 14 tuổi khi sử dụng Internet công cộng phải có sự giám sát và bảo lãnh của người lớn. “Người giám sát trẻ dưới 14 tuổi sử dụng Internet phải là người thân của đứa trẻ và cần có thông tin rõ ràng về nhân thân để cơ quan chức năng có thể theo dõi và ràng buộc trách nhiệm”, Thứ trưởng Lê Nam Thắng nói.
Thông tư 02 cũng đã làm rõ trách nhiệm giữa các cơ quan nhà nước, tránh chồng chéo cũng như bỏ lọt lĩnh vực quản lý, với việc phân cấp rõ ràng trách nhiệm của các Bộ, ngành, UBND...
Tuy đặt niềm tin vào tính hiệu lực và hiệu quả cao đối với việc quản lý đại lý Internet của Thông tư 02 khi văn bản này đi vào cuộc sống, song các nhà quản lý cũng thừa nhận rằng, Internet Việt Nam đang có tốc độ phát triển rất nhanh, đang và sẽ có những vấn đề mới phát sinh trong thực tế cuộc sống mà Thông tư này chưa thể điều chỉnh kịp thời và điều chỉnh hết được. “Vì thế, ý thức của mỗi con người là rất quan trọng. Không nên tuyệt đối hóa bất cứ một biện pháp quản lý nào mà cần kết hợp mọi biện pháp quản lý để từ đó nâng cao ý thức của người dân, của xã hội trong việc phát triển Internet “xanh và sạch”, hạn chế cao nhất sự thâm nhập và ảnh hưởng của Internet “đen””, Thứ trưởng Đỗ Quý Doãn khẳng định.
Lộc Minh