Một con số đáng lưu ý và có nhiều ý nghĩa:

 

Tại sao hơn 66% cơ sở Đảng không được biểu dương?

Nhân Hội nghị biểu dương cơ sở Đảng trong sạch, vững mạnh 5 năm liền

9:3', 30/7/ 2005 (GMT+7) Sài Gòn Giải Phóng

Sau mỗi nhiệm kỳ 5 năm, các cấp ủy Đảng cấp trên lại xem xét, công nhận các đơn vị cơ sở Đảng đạt trong sạch, vững mạnh 5 năm liền. Nhiệm kỳ 2000-2004, toàn Đảng bộ TPHCM có 849/2.540 cơ sở Đảng được đề nghị biểu dương khen thưởng, chiếm 33,4% tổng số cơ sở Đảng của Đảng bộ TP. Trong niềm vui vẫn không khỏi băn khoăn khi có tới hơn 66% cơ sở Đảng lúc mạnh, lúc yếu. Tại sao “loại này” vẫn chiếm số đông trong tổ chức cơ sở Đảng?

• Hoạt động: Còn nhiều lúng túng

So với các loại hình tổ chức cơ sở Đảng khác, tổ chức Đảng ở khu vực kinh tế ngoài quốc doanh, trong đó có các công ty cổ phần gặp rất nhiều khó khăn trong hoạt động. Tuy đã có Hướng dẫn 12 của Ban Tổ chức TƯ trước đây và Quy định 140 vừa qua của Bộ Chính trị về chức năng, nhiệm vụ của đảng bộ, chi bộ trong công ty cổ phần có vốn nhà nước, song đa số cơ sở Đảng vẫn hoạt động như khi còn là doanh nghiệp nhà nước (DNNN).

Khi góp ý cho hoạt động của Đảng bộ Công ty cổ phần SAVICO, ông Dương Độc Lập (Phó Ban Dân vận Thành ủy) cho rằng, hoạt động của tổ chức cơ sở Đảng trong công ty cổ phần phải khác với hoạt động trong doanh nghiệp nhà nước.

Theo quy định của Ban Bí thư Trung ương Đảng, khi tính chất doanh nghiệp thay đổi (từ một chủ sở hữu thành đồng chủ sở hữu) thì vai trò tổ chức Đảng cũng phải thay đổi cho phù hợp. Trưởng ban Tổ chức Thành ủy TPHCM Trần Văn Đông phân tích sự khác biệt này: Trong doanh nghiệp cổ phần hóa, có cổ phần của nhà nước bao gồm cổ phần chi phối, cổ phần đặc biệt, hoặc cổ phần ở mức thấp, đồng thời có cổ phần của tư nhân, cổ phần của kinh tế tập thể.

Nếu tính chung loại cổ phần do tư nhân mua của nhà nước và do tư nhân góp vốn thêm vào doanh nghiệp thì đó là bộ phận được tư nhân hóa hay là của tư nhân. Thành ra, nếu trước đây chỉ có một chủ sở hữu là nhà nước và vai trò lãnh đạo của Đảng ủy đối với DNNN thông qua nghị quyết của cấp ủy Đảng, thì nay doanh nghiệp có nhiều chủ sở hữu, đang nắm giữ ít nhất 49% cổ phần và hoạt động theo quyết định của đại hội cổ đông.

Giải pháp chủ yếu của cấp ủy Đảng lãnh đạo ở đây thực chất thông qua các đại diện vốn trong công ty cổ phần. Nếu Đảng bộ đạt trong sạch vững mạnh mà trong doanh nghiệp cổ phần còn tình trạng người lao động bán cổ phiếu ra ngoài theo kiểu “bán lúa non” thì cấp ủy Đảng phải xem lại mình, có phải người lao động chưa nhận thức đúng về giá trị của việc sở hữu cổ phiếu, quyền làm chủ của doanh nghiệp…

“Vì sao có phường với trên 90% đảng viên cốt cán xếp loại là A1 mà địa phương còn ngổn ngang những vấn đề về an ninh trật tự, ma túy, vệ sinh đô thị? Tại sao có quận trung tâm cả nhiệm kỳ vừa rồi với hàng chục dự án xây dựng chung cư nhưng chẳng thực hiện được dự án nào đáng kể? Như vậy, cấp phường, cấp quận dù đạt trong sạch vững mạnh cũng chưa đúng thực chất”. (Trích ý kiến của đồng chí Võ Văn Cương, Phó Bí thư Thành ủy TPHCM tại Hội nghị biểu dương các cơ sở Đảng trong sạch vững mạnh 5 năm liền tổ chức vào sáng 29-7-2005)

Thực tế, từ hoạt động điều hành của hội đồng quản trị, giám đốc doanh nghiệp, không ít cấp ủy lúng túng trong lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị và công tác tổ chức, cán bộ; chưa quan tâm đúng mức đến công tác kết nạp đảng viên. Theo đồng chí Võ Văn Cương, Phó Bí thư Thành ủy TPHCM, các cơ sở Đảng yếu kém là do trình độ năng lực của cán bộ quản lý doanh nghiệp chưa theo kịp với loại hình mới, nội bộ mất đoàn kết, làm ăn thua lỗ, vi phạm nguyên tắc tài chính.

Các cơ sở Đảng trong các doanh nghiệp có 100% vốn nước ngoài cũng gặp nhiều khó khăn, hạn chế, chưa thể hiện được vai trò hạt nhân chính trị, lãnh đạo trong doanh nghiệp. Trong năm 2004, chỉ có 1/7 cơ sở Đảng trong các doanh nghiệp có 100% vốn nước ngoài đạt trong sạch vững mạnh (chiếm 14,3%).

Một bí thư chi bộ của một công ty dạng này nói: Thế là đã rất đáng mừng, chứ các năm trước không có cơ sở Đảng nào trong các doanh nghiệp có 100% vốn nước ngoài đạt trong sạch vững mạnh! Trong loại hình đơn vị sự nghiệp, có một chuyện khó tin nhưng có thật: Thành phố Hồ Chí Minh hiện còn 632 trường học công lập “trắng” chi bộ Đảng (trong đó có 301 trường mầm non-mẫu giáo; 270 trường tiểu học và 61 trường THCS), 107 trường chưa có đảng viên (trong đó có 74 trường mầm non-mẫu giáo, 24 trường tiểu học và 9 trường THCS)…

“Một số cấp ủy chưa quan tâm, đầu tư đúng mức cho công tác củng cố, xây dựng tổ chức cơ sở Đảng. Hệ thống chính trị cơ sở chưa đủ mạnh, còn lúng túng giữa vai trò lãnh đạo của tổ chức Đảng và chức năng quản lý điều hành của chính quyền”-đồng chí Võ Văn Cương nhận xét.

• Đánh giá chưa sát: Suýt… khen thưởng cho đơn vị sai phạm!

Đảng bộ Tổng Công ty Thương mại Sài Gòn và Tổng Công ty Xây dựng Sài Gòn không có cơ sở Đảng được khen thưởng đợt này. Ngoài ra, có 13 đảng bộ như quận 12, Bình Thạnh, Nhà Bè, Công an TP, Sở GTCC, Hải quan, Tổng Công ty Địa ốc… không có cơ sở Đảng TSVM tiêu biểu được tặng cờ. Vì sao 489 cơ sở Đảng được quận, huyện, đảng ủy cấp trên đề nghị khen thưởng nhưng không được chấp nhận?

Theo Hội đồng xét khen thưởng của Thành ủy, đây là những chi bộ cơ sở trong các cơ quan chỉ có vài đảng viên, ít quần chúng; không phức tạp so với các đảng bộ có đông đảng viên như ở phường, xã, doanh nghiệp; thành tích chưa nổi bật; nội bộ chưa thực sự đoàn kết; có cán bộ chủ chốt vi phạm pháp luật; ít phát triển Đảng; hoạt động đoàn thể chưa đều…

Đồng chí Võ Văn Cương cũng thẳng thắn cho rằng, một số cấp ủy chưa bám sát tiêu chuẩn để xây dựng và đánh giá chất lượng tổ chức cơ sở Đảng, nặng thành tích, ngại đụng chạm. Chính vì thế, kết quả đánh giá chưa sát, nhiều nơi tỷ lệ cơ sở Đảng TSVM tiêu biểu, đảng viên đủ tư cách hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ khá cao nhưng chưa thật sự là điển hình tiêu biểu để nhân rộng và nêu gương.

Theo Ban Tổ chức Thành ủy, các quận, huyện, đảng ủy cấp trên cơ sở còn thiếu rà soát, kiểm tra, xét duyệt chặt chẽ, nên nhiều đơn vị cơ sở “trong sạch, vững mạnh” không thực chất, thậm chí có trường hợp… suýt khen thưởng nhầm cho đơn vị sai phạm, điển hình là Công ty Điện lực TP (trực thuộc Đảng bộ khối Bộ Công nghiệp). Đơn vị này đang chuẩn bị đón nhận danh hiệu Anh hùng và Đảng bộ công ty được đề nghị xét công nhận đơn vị TSVM 5 năm liền thì vụ “điện kế điện tử” vỡ lở và thế là, cấp ủy cấp trên vội… rút hồ sơ đề nghị xét khen thưởng!

TUẤN SƠN-HỒNG QUÂN