Doi Thoai - Tu Do Dan Chu cho To Quoc Viet Nam

Đối Thoại Website: Doi-Thoai.com Email: toasoandoithoai@yahoo.com

Chứng hoang tưởng Olympic Bám chặt lấy Trung Quốc

Ngày 30-7-2008

BẮC KINH - Với thời gian hơn một tuần chút ít trước khi Trung Quốc trình diễn vai trò là nước chủ nhà cho sự kiện quốc tế lớn chưa từng có tại đây, chính phủ đang không bỏ quên chút gì cho cơ may của mình.

Những biện pháp an ninh nghiêm ngặt trong thời gian trước khi Thế vận hội Olympic Mùa hè diễn ra ở Bắc Kinh đã được áp đặt để đảm bảo cho thủ đô của Trung Quốc giới thiệu được bộ mặt đẹp đẽ nhất của mình ra với thế giới. Thế nhưng có một số biện pháp, và thái độ mà trong đó người ta bắt buộc phải tuân thủ, lại gần giống với chứng hoang tưởng, theo như nhận định của một số cư dân nước này sống ở ngoại quốc và những nhà phân tích hải ngoại.

Để chắc chắn không có gì gây nguy hiểm cho suất diễn lớn của Trung Quốc sau 30 năm cải cách kinh tế và không khí cởi mở ngày càng tăng, chính phủ đã nới lỏng cũi xích cho những chính sách về an ninh trật tự trên một phạm vi rộng. Camera giám sát đã được cài đặt tại các đường phố và ngõ hẹp, những người bất đồng chính kiến bị ngăn trở hoặc phải chịu quản thúc tại gia, thị thực nhập cảnh cho một số người nước ngoài nào đó đã bị từ chối.

Tại thủ đô, người dân Trung Quốc ở nông thôn bị hạn chế lên, nhiều người ăn mày và công nhân di cư được lệnh phải dời đi.

Đối với chính phủ Trung Quốc, Olympic cho họ rất nhiều cơ hội. Chúng là cơ may tốt nhất cho Trung Quốc quảng bá nền kinh tế vững mạnh của mình và là một thời cơ lớn để cho thế giới thấy rằng - bất chấp một lịch sử xâm lược, chiếm đóng và những chỉ trích gần đây về thành tích vi phạm nhân quyền của mình - Vương quốc Trung tâm của thế giới này giờ đây vẫn là một cường quốc lớn của thế giới.

Thế nhưng nỗi ám ảnh cho chính quyền bằng việc tổ chức một Thế vận hội thành công đang lấy đi những niềm vui thích thường vẫn vây quanh sự kiện thể thao lớn nhất hành tinh này.

Nỗi bức bách phải đảm bảo an toàn tuyệt đối có thể cũng đã tiêu tốn tiền bạc cho Trung Quốc. Bắc Kinh đã giành ra 40 tỉ Mỹ kim cho Thế vận hội, song các hãng du lịch và các khách sạn đang thông báo tình hình kinh doanh sút kém so với mong đợi và thậm chí lượng đặt chỗ thấp hẳn so với năm ngoái. Các lĩnh vực kinh doanh khác tại thủ đô cũng đang phải chịu khốn khổ trước những mệnh lệnh của chính phủ yêu cầu đình chỉ hoạt động để tránh ô nhiễm hoặc đã phải đóng cửa để tách khỏi cái gọi là "không khí yên bình" của thành phố.

Mục tiêu trước đây nhằm thu hút nửa triệu du khách ngoại quốc đến Trung Quốc trong thời gian Olympic không còn là một quyền ưu tiên. Chính quyền đã hoảng sợ trước những phản kháng của Tây Tạng ở cả trong nước và ngoài nước vào đầu năm nay và giờ đây là những nỗi lo sợ rằng những nhóm bất mãn khác sẽ gây ra những tình trạng chia rẽ khó xử, ví như biểu tình trên đường phố, các phản kháng hoặc là những vụ việc nghiêm trọng hơn.

"Đây là trường hợp khá dị thường. Nhiều quốc gia từng tổ chức Olympic vẫn muốn đẩy mạnh thương mại và du lịch. Đó là điều tự nhiên, thế nhưng đúng là vì tất cả những nỗi lo sợ này - khủng bố, phản kháng về Tây Tạng, v.v.. - chính phủ Trung Quốc đang tưởng tượng rằng 'Chúng tôi muốn không có sự cố nào, chúng tôi muốn không có phiền toái và chúng tôi sẵn sàng chi tiền tốn kém'." đó là lời của Joseph Cheng, một giáo sư khoa học chính trị và là nhà phân tích lâu năm về Trung Quốc tại trường đại học Hong Kong. "Đó là lý do vì sao họ đang áp đặt những hạn chế về thị thực nhập cảnh và họ sẵn sàng chịu đựng những thiệt hại về thương mại và du lịch."

Kể từ tháng Ba, Trung Quốc đã ngừng lưu hành thị thực nhập xuất cảnh nhiều lần, gây khó khăn và tốn kém rất nhiều cho doanh nhân nước ngoài và dân chúng muốn tới nước này. Trong thời gian diễn ra hội chợ thương mại mùa xuân hàng năm tại Quảng Đông, một trong những hội chợ lớn nhất tại Trung Quốc, nhiều thương gia không thể lấy được thị thực nhập cảnh. Những hạn chế trong việc cấp thị thực đang gây tổn hại tới hoạt động du lịch và làm nản lòng các du khácch.

"Năm nay lượng du khách ngoại quốc ít hơn một cách đáng lưu ý so với năm ngoái," theo lời một cán bộ thuộc văn phòng điều hành Dịch vụ Du lịch Trung Quốc tại Bắc Kinh, song bà từ chối cho biết tên.

Một người đàn ông từng bán vé du lịch tới thăm các ngõ hẻm hutong nổi tiếng của Bắc Kinh bên ngoài Tử Cấm Thành trong năm-sáu năm qua cũng đồng ý với nhận xét trên. "Dường như không có nhiều du khách ngoại quốc hơn trước và khách trong nước xem ra cũng ít hơn xưa. Cũng có ít du khách đến từ Hong Kong và Đài Loan hơn," theo lời một người bán dạo cho biết họ anh ta là Wang.

Theo một cán bộ thuộc văn phòng yêu cầu cấp thị thực tại Hong Kong, tất cả du khách tới Trung Quốc phải xuất trình không những một vé khứ hồi, mà còn cả những biên lai đã trả tiền đặt chỗ của khách sạn cho khoảng thời gian họ sẽ lưu trú. Nếu họ có kế hoạch lưu lại nhà người thân và bạn bè, họ phải cung cấp một thư mời từ những người chủ nhà của mình, bằng cớ về sự cư trú của chủ nhà, ví như một bản thỏa thuận thuê nhà hay các giấy tờ chủ quyền nhà đất, và một bản sao chụp căn cước của gia chủ. Để lưu trú cùng người thân, du khách phải cung cấp bằng cớ về quan hệ họ hàng.

Những thủ tục nghiêm ngặt này gây khó thậm chí cho cả người Trung Hoa là kiều dân ở nước ngoài về thăm Trung Quốc để tham dự Thế vận hội. Một số người nước ngoài từng tới Trung Quốc hoạt động kinh doanh trước đây đã bị từ chối cấp thị thực.

An ninh bị siết chặt cũng đã gây rối loạn cho cuộc sống của những người nước ngoài đang lưu trú tại Trung Quốc.

Lekson Johnson là một thương gia lâu năm từ Nigeria tới từng sống tại Quảng Châu, thủ phủ tỉnh Quảng Đông miền nam Trung Quốc trong khoảng ba tới bốn năm. Ông mua quần áo, điện thoại di động và các hàng hóa khác rồi đem bán tại quê nhà. Theo Johnson, năm nay cảnh sát đã tăng cường kiểm tra hộ chiếu và đã cầm giữ những người Nigeria, nhiều người trong số này đã phải lưu lại quá lâu so với thời hạn thị thực do bị từ chối gia hạn.

Ông Johnson cho hay là ông đã nhìn thấy nhiều người Nigeria bị bắt. Họ bị giữ tới ba tháng tại những vùng ngoại ô thành phố, và không được phép rời nước này trừ phi chịu nộp phạt.

Các nhân viên cơ quan cảnh sát Quảng Châu cho hay họ không biết được về nhiều vụ việc rắc rối và văn phòng giải quyết các yêu cầu của cơ quan truyền thông đã không trả lời điện thoại gọi đến.

Tại Bắc Kinh, một lực lượng cảnh sát ước tính tới 400.000 người, kể cả các chuyên gia chống khủng bố và các đội tuần tra, đã được triển khai để đảm bảo an toàn cho Thế vận hội.

Thứ Sáu tuần trước các cảnh sát quá hăng hái đã được đưa lên phim bởi nhóm tin tức đài truyền hình Hong Kong trong khi họ xô ngã một nhà báo, đẩy vào mặt anh ta và tấn công liên tiếp các nhà báo khác đang cố quay cảnh hỗn loạn của hàng nghìn người mua vé tại một quầy bán vé Olympic. Đoạn phim này đã được đưa lên Internet tại trang web của YouTube.

Trong lúc đó, các đài truyền hình do nhà nước kiểm soát thường xuyên phô bày những chào mời của chính phủ khẩn cầu công chúng hãy là những "cặp mắt và đôi tai" để biết tin tức xung quanh mình và báo cáo bất cứ điều gì khác thường hoặc ám muội.

Những tên lửa đất đối không cũng đã được triển khai tại một vài nơi thi đấu Olympic nhằm đánh trả nguy cơ tấn công khủng bố tiềm tàng, mặc dù mối đe doạ từ những kẻ khủng bố ở hải ngoại được cho là nhiều khả năng sẽ không xảy ra. Chính phủ tỏ ra lo lắng hơn rằng những nhóm bất mãn trong nước sẽ sử dụng Thế vận hội để đưa ra công khai những nỗi bất bình và cương lĩnh hành động của họ.

Trong tháng này, một người đàn ông đã xông vào một đồn cảnh sát ở Thượng Hải và đâm chết năm nhân viên cảnh sát. Theo các bản tường trình, anh ta đau khổ vì bị cảnh sát điều tra những biểu hiện được cho là đã ăn cắp xe đạp. Thứ Hai tuần trước, hai quả bom đã phát nổ trên hai chiếc xe buýt ở thành phố Côn Minh phía tây nam nước này, giết chết hai người. Cảnh sát đang điều tra về những lời tuyên bố được một nhóm khủng bố Hồi giáo đưa ra nhận trách nhiệm về vụ việc.

Trung Quốc cho là tổ chức Hành động Hồi giáo miền Đông Thổ Nhĩ Kỳ đang lập kế hoạch tấn công khủng bố các khu vực thi đấu tại Olympic, và theo họ đây là một nhóm đang đòi hỏi cho người dân tộc thiểu số Uighur ở Tân Giang miền tây có một nhà nước ly khai tự do tách khỏi sự cai trị của Trung Quốc.

Không khí chung đang nuôi dưỡng nỗi sợ hãi thậm chí trong số những người dân Bắc Kinh đang sôi nổi về vai trò đăng cai Omypic lần đầu tiên của họ.

"Giờ đây tôi thấy lo sợ khi phải tới những chỗ đông người," đó là lời một phụ nữ Bắc Kinh nói với Asia Times Online khi cho hay bà muốn ở nhà xem các cuộc tranh tài qua TV hơn là tới khu gần đó có một màn ảnh lớn được dựng lên cho các cư dân ở đây cùng xem.

Cindy Sui là một nhà báo tự do tại Đài Bắc.

Hiệu đính: Blogger Trần Hoàng

Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2008

ASIA TIMES

Olympic paranoia clutches China
By Cindy Sui
Jul 30, 2008
BEIJING - With a little more than a week to go before China plays host to its biggest ever international event, the Chinese government is leaving nothing to chance.

Strict security measures ahead of the Summer Olympic Games in Beijing have been imposed to ensure the Chinese capital presents China's best face to the world. But some of the measures, and the manner in which they are being enforced, border on paranoia, according to expatriate residents and overseas analysts.

To make sure nothing jeopardizes China's grand debut after 30 years of economic reforms and increasing openness, the government has unleashed wide-ranging security policies. Surveillance cameras have been installed on streets and narrow alleys, dissidents have been detained or placed under house arrest, visas to certain foreigners have been denied.

Rural Chinese have been restricted from entering the capital and many beggars and migrant workers have been told to leave.

To the Chinese government, the Olympics are a wealth of opportunity. They are China's best chance to showcase its powerful economy and a prime opportunity to show the world that - despite a history of invasion, occupation and recent criticism for its human-rights record - the Middle Kingdom is now a major world power.

But the government's obsession with holding a successful Games is taking away much of the fun which surrounds the world's biggest sporting event.

The draconian security push could also be losing China money. Beijing has earmarked US$40 billion for the Games, but travel agencies and hotels are reporting less than expected businesses and even drops in bookings compared to last year. Other businesses in the capital are suffering from government orders to suspend operations to avoid pollution or closed for detracting from the city's so-called "orderly atmosphere".

Its previous goal of attracting half a million overseas visitors to China during the Olympics is no longer a priority. The government was spooked by the Tibetan protests at home and abroad earlier this year and now fears that other dissatisfied groups will cause embarrassing disruptions, such as street demonstrations, protests or worse.

"This is fairly unique. Many countries that hold the Olympics want to promote trade and tourism. That's natural, but exactly because of all these worries - terrorism, Tibetan protests, etc - the Chinese government is think ing 'We want no problems, we want no troubles and we are willing to pay the price'," said Joseph Cheng, a political scientist professor and longtime China analyst at the City University of Hong Kong. "That's why they are imposing tighter visa restrictions and they are willing to suffer the losses in trade and tourism."

Since March, China has stopped issuing multiple-entry visas, making it much more difficult and costly for foreign business people to travel to the country. During the annual spring trade fair in Guangzhou, one of the biggest in China, many businessmen could not get visas. The visa restrictions are hurting tourism and discouraging visitors.

"This year there are a noticeably fewer foreign tourists, compared to last year," said an official at the administrative office of the China Travel Service in Beijing, who declined to give her name.

A man who has been selling tours to Beijing's famous hutong alleys outside the Forbidden City for the past five to six years agreed. "There don't seem to be more foreign tourists than before and domestic tourists also appear fewer than before. There are also fewer tourists from Hong Kong and Taiwan," said the vendor, who gave his surname as Wang.

According to an official at China's visa applications office in Hong Kong, all visitors traveling to China must produce not only a roundtrip ticket, but paid hotel bookings for the duration of their stay. If they plan to stay with relatives or friends, they must provide an invitation letter from their host, proof of their host's residence, such as a rental agreement or property ownership papers, and a copy of the host's identification card. To stay with relatives, tourists must provide proof of kinship.

These stringent requirements make it difficult even for overseas Chinese who are foreign nationals to visit China for the Games. Some foreigners who have visited China for business in the past have been denied visas.

Tightened security has also disrupted the lives of foreigners living in China.

Lekson Johnson is a longtime trader from Nigeria who has lived in Guangzhou, the provincial capital of Guangdong in south China, for three to four years. He buys clothes, mobile phones and other goods to sell back home. According to Johnson, police this year have stepped up passport inspections and detentions of Nigerians, many of whom are forced to overstay their visas because they have been refused extensions.

Johnson has seen many Nigerians arrested. They are detained for up to three months in the outskirts of the city, and not allowed to leave the country unless they pay a fine, he said.

Staff at the Guangzhou police bureau said they were unaware of such incidents and the office dealing with news media inquiries did not answer its phone.

In Beijing, an estimated 400,000 police, including anti-terrorism experts and patrol squads, have been deployed to provide security for the Games.

Overly eager police last Friday were captured on film by Hong Kong TV news crews as they pushed a journalist to the ground, shoved him in the face and harassed other reporters trying to cover a chaotic scene of thousands of ticket buyers at an Olympic ticket office. The footage was put on the Internet website YouTube.

Meanwhile, state-controlled television stations frequently air government commercials appealing to the public to be its "eyes and ears" in neighborhoods and to report anything unusual or suspicious.

Ground-to-air missiles have also been stationed at some Olympic venues to counter potential terrorist attacks, although threats from overseas terrorists are widely considered unlikely. The government is more concerned that disgruntled groups within China will use the Games to publicize their grievances and agendas.

This month, a man stormed into a Shanghai police station and stabbed five police officers to death. According to reports, he was upset over being investigated by police for allegedly stealing bicycles. Last Monday, two bombs exploded on buses in the southwestern city of Kunming, killing two people. Police are investigating claims by an Islamic terrorist group that it was responsible for the blasts.

China has said the East Turkestan Islamic Movement - a group seeking a separate state free from Chinese rule for ethnic minority Uighurs in China's western Xinjiang region - has been plotting terror attacks on Olympic venues.

The atmosphere is breeding fear even among Beijingers who are excited about hosting their first Olympics.

"I'm afraid to go to crowded places now," said one Beijing woman who told Asia Times Online she'd rather stay home to watch the competitions on TV than walk to a big screen built in her neighborhood for residents to watch together.

Cindy Sui is a freelance journalist from Taipei.