Kiểm tra thực hiện Luật đất đai: Giải tỏa nhiều, tái định cư ít

TT - Kết thúc đợt kiểm tra ở Khánh Hòa, trưởng đoàn kiểm tra số 8 Bùi Ngọc Tuân cho biết đã nhận được rất nhiều hồ sơ, đơn thư khiếu kiện của dân với tổng chiều dày... hơn 1m.

Không chỉ ở Khánh Hòa, tại Long An dự án giải tỏa nhiều nhưng đền bù ít, khu tái định cư không có bao nhiêu...

Long An: dân kêu về chuyện tái định cư

Ngày 17-8, làm việc với UBND thị xã Tân An, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên - môi trường Đặng Hùng Võ nói: “Long An là một trong những tỉnh mà tôi nhận điện thoại của dân nhiều nhất, hầu hết đều phản ảnh việc bồi thường giải phóng mặt bằng không thỏa đáng, lấy đất làm dự án tràn lan nhưng chỗ ở của dân thì không quan tâm”.

Quả vậy, trong số trên 150 người dân tiếp xúc với đoàn từ 11 giờ  đến hơn 18 giờ, có hơn phân nửa là “kêu” về giá bồi thường không thỏa đáng. Trong đó, người dân bị thu hồi đất ở KCN Xuyên Á (huyện Đức Hòa) tỏ ra đầy bức xúc.

Đại diện các hộ dân này, bà Nguyễn Thị Thu Thảo (xã Mỹ Hạnh Nam) cho biết khu vực của bà Nhà nước thu hồi đất với giá bồi thường chỉ 20.000 -30.000đ/m², giao cho DN, có người bị thu hồi hết đất phải che lều bạt ở tạm bợ.

Thế nhưng để mua lại đất ở khu tái định cư thì phải mất 1,2 triệu đồng/m². Bà Thảo bị thu hồi trên 23.000m², nhưng số tiền đó không đủ mua một miếng đất cất nhà chứ đừng nói đến ruộng vườn canh tác.   

Gần cuối buổi tiếp dân chiều qua (17-8), một cụ già được người dân dìu lại trước bàn của Thứ trưởng Đặng Hùng Võ. Ông chậm rãi cầm micro lên và đề đạt với thứ trưởng ba vấn đề mà ông cho là “nóng” nhất hiện nay ở Long An.

Khánh Hòa: “mượn cái chỉ thị của tỉnh cũng không có” Sáng 17-8, sau thời gian kiểm tra tại tỉnh Khánh Hòa (từ 11-8), trưởng đoàn kiểm tra số 8 Bùi Ngọc Tuân đã có buổi làm việc với lãnh đạo UBND tỉnh về tình hình thực hiện Luật đất đai (LĐĐ) tại địa phương này. Ông Bùi Ngọc Tuân đánh giá cao các kết quả mà tỉnh đã thực hiện được như: ban hành kịp thời năm văn bản để triển khai thực hiện LĐĐ; tổ chức thực hiện được việc xây dựng kế hoạch sử dụng đất của tất cả các huyện, thị xã, thành phố và các phường trong tỉnh... Thế nhưng, ông Bùi Ngọc Tuân băn khoăn: “Đã mấy lần chúng tôi có yêu cầu cho mượn chỉ thị 36 của tỉnh nhưng đến nay trong tay cũng không có. Vì vậy chúng tôi không biết là trong chỉ thị đó thì việc điều chỉnh, mà đặc biệt là vấn đề bãi bỏ một số nội dung qui định trước đây của UBND tỉnh trái với LĐĐ  có nói đến hay chưa?”. Vẫn theo ông Tuân, về quá trình tổ chức, thi hành các văn bản của tỉnh cũng như của trung ương thì ở một số cấp, kể cả một số ngành rất lúng túng. Ông Tuân nói: “Chúng tôi có cảm giác là vẫn chưa thoát ra khỏi cơ chế cũ. Có nơi vẫn ám ảnh về hạn mức sử dụng đất nông nghiệp mà cái đó thì LĐĐ đã bãi bỏ rồi, tức là không còn hạn điền, hạn mức sử dụng đất nông nghiệp nữa. Bây giờ chỉ còn hạn mức giao đất nông nghiệp không thu tiền. Nhưng ở một vài nơi chúng tôi đến kiểm tra thì các đồng chí lãnh đạo, các đồng chí làm công tác quản lý vẫn còn lẫn lộn giữa hai chuyện này”.                                             PHAN SÔNG NGÂN

Thứ nhất, các đơn thư khiếu nại của dân phải giải quyết thế nào chứ hiện nay nó cứ đi lòng vòng từ huyện đến tỉnh, đến trung ương rồi trả lại cho dân và cuối cùng phải vứt vào sọt rác.

Thứ hai, đề nghị đoàn đi kiểm tra ngay trên 30 dự án khu dân cư mà UBND tỉnh đã ký giao cho các DN, lấy đi trên 1.000ha đất của nông dân, làm cho khoảng 5.000 người phải thất nghiệp. Các dự án này thực chất là lấy đất của dân, phân lô bán nền với giá cao khiến dân bất bình.

Thứ ba, việc bồi hoàn không thỏa đáng cũng là nguyên nhân khiến khiếu kiện kéo dài, làm dân mất lòng tin.

Báo cáo của UBND thị xã Tân An với đoàn về tình hình triển khai các dự án đầu tư trên địa bàn thị xã nổi lên một vấn đề: “Hầu hết các dự án của các nhà đầu tư tư nhân đều không có phương án tái định cư cho dân”.

Ví dụ trong số tám dự án của nhà đầu tư với diện tích 775,84ha đã thực hiện xong giai đoạn chi trả bồi thường và giải phóng mặt bằng, thì chỉ có hai dự án có phương án tái định cư nhưng đến nay vẫn chưa giao đất tái định cư cho hộ bị giải tỏa.

Lướt qua danh mục các dự án có chủ đầu tư, trưởng đoàn kiểm tra Võ Tử Can chất vấn: “Sao không thấy khu tái định cư cho dân ở đâu hết, vậy trường hợp này thì ai sẽ lo chỗ tái định cư cho dân?”.

Rất tiếc câu hỏi này không được UBND thị xã Tân An trả lời rõ. Tiến sĩ Trần Hồng Lĩnh, thành viên đoàn kiểm tra, bức xúc: “Đối với những dự án này chủ đầu tư không lo chỗ tái định cư cho dân, chẳng lẽ Nhà nước phải lo? Mà nếu làm vậy thì khác gì Nhà nước tự mua dây trói mình”.    

Trước đó vào chiều 16-8, ông Võ Tử Can đã đi thực địa kiểm tra tình hình tái định cư cho các hộ dân ở những khu vực bị giải tỏa.

Tại khu  tái định cư Mai Thị Non (huyện Bến Lức), đứng trước những căn nhà xây dựng đồ sộ, nhiều tầng, ông Võ Tử Can băn khoăn: “Liệu đây có thật sự là nhà của người dân tái định cư, tôi thấy họ đều là dân nghèo thì làm sao xây nổi nhà nhiều tầng như thế này?”.

Liên hệ lại với khu tái định cư Long Cang đang trong giai đoạn san lấp mặt bằng, ông Can cho rằng cần phải xem lại qui hoạch xây dựng ở khu này vì buộc người dân phải xây  một trệt, một lầu.

Trong khi đó, hầu hết người dân ở đây đều là những hộ nông dân nghèo, làm sao họ đủ tiền để xây nhà to như vậy? Ông Can cũng lo lắng với 100m² đất không biết làm sao nông dân “sống” được!

Bà Rịa - Vũng Tàu: báo cáo không đúng sự thật

Ngày 17-8, ông Nguyễn Khải, trưởng đoàn kiểm tra tình hình thực hiện Luật đất đai tại huyện Châu Đức, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã phát hiện chính quyền địa phương báo cáo không đúng sự thật về công tác đền bù giải tỏa và bố trí tái định cư.

Theo UBND huyện, những người dân bị giải tỏa trắng trong các dự án triển khai tại huyện đều được tái bố trí hoặc nhận tiền đi thuê nhà. Nhưng qua tiếp xúc, người dân phản ảnh dự án triển khai từ năm 2001 nhưng đến tháng 4-2005 họ mới được nhận tiền thuê nhà. Ông Khải cho biết sẽ yêu cầu lãnh đạo tỉnh trả lời về việc này.

Theo các thành viên trong đoàn, nội dung số đơn thư của người dân Bà Rịa - Vũng Tàu gửi đến đoàn chủ yếu đều liên quan đến đền bù giải tỏa, tái định cư và giá đền bù. Số đơn thư khiếu kiện còn tồn ở tỉnh chưa giải quyết xong gần 1.700 đơn. 

Trước đó, vào ngày 16-8, tại cuộc làm việc với lãnh đạo UBND tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên-môi trường Đặng Hùng Võ đã chất vấn và phát hiện chính quyền tỉnh này vi phạm Luật đất đai khi không cho phép người sử dụng đất thực hiện các quyền của mình trong khu vực chưa có qui hoạch chi tiết.

Sóc Trăng: thiếu kinh phí làm qui hoạch

Ngày 17-8, làm việc tại huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng,  trưởng đoàn kiểm tra đất đai Đỗ Đức Đôi - vụ phó Vụ Đăng ký thống kê đất đai - đánh giá đây là đơn vị báo cáo đầy đủ chi tiết, dám nhìn thẳng vào những sai sót, vướng mắc trong thực hiện Luật đất đai mới.

Ông Đôi hỏi: “Huyện có thực hiện công bố các dự án qui hoạch cho dân biết không? Nếu có thì công bố ở đâu?”.

Ông Lê Văn Sơn, trưởng phòng kinh tế huyện, nói: “Địa bàn huyện có bốn dự án  của trung ương đang thực hiện. Đúng ra khi xây dựng dự án phải thăm dò dân, công bố qui hoạch, phương án đền bù nhưng… huyện đã không công bố qui hoạch”.

Ông Trần Anh Dũng, chủ tịch huyện Long Phú, trình bày thêm: “Huyện nghèo, cán bộ yếu và thiếu, ngân sách thu không đủ chi. Hằng năm  kinh phí qui hoạch sử dụng đất chỉ đủ cho một xã (khoảng 100 triệu đồng), cả huyện 15 xã, thị trấn cần 1, 2 tỉ đồng kiếm không ra. Vì vậy mà trong thực hiện Luật đất đai mới chúng tôi còn nhiều thiếu sót!”.

MINH LUẬN - Đ.TRANG -  TRẦN ĐỨC