Đối Thoại Website: Doi-Thoai.com Email: toasoandoithoai@yahoo.com
|
BBC phỏng vấn Giáo Sư Tạ văn Tài về Sách Trắng cuả Hà Nội: |
|
Giới Thiệu:
Hà Nội ra Sách Trắng về nhân quyền
Sách Trắng về nhân quyền đầu tiên của Việt Nam đã được
công bố cho các nhà báo trong cuộc họp báo thường kỳ do Bộ
Ngoại giao tổ chức tại Hà Nội chiều ngày 18/8.
Đây là lần đầu tiên Việt Nam có một văn kiện chính thức trình cho dân chúng trong nước và quốc tế quan điểm, và phương cách thực hiện của họ về nhân quyền. Nhân quyền là một chủ đề đôi khi gây ra một số quan ngại trong quan hệ giữa Việt Nam và các nước phương Tây. Tạp chí Việt Nam Ngày Nay phỏng vấn luật sư Tạ Văn Tài, một chuyên gia người Việt ở Virginia, Hoa Kỳ. Ông Tài đánh giá cái nhìn của Việt Nam về nhân quyền như vậy có phù hợp trong thế giới ngày nay hay không.
Tiến sĩ chính trị học, luật sư Tạ Văn Tài từng giảng dạy tại đại học Virginia, nguyên Giáo sư các trường Đại học Luật khoa Sài Gòn, Huế, Cần Thơ, Quốc gia Hành chánh, Vạn Hạnh, Chiến tranh Chính trị và Cao đẳng Quốc phòng, Việt Nam. Ông còn là giảng sư và phụ khảo nghiên cứu, Đại học luật khoa Harvard. Theo những gì mà báo chí trong nước loan tải thì Sách Trắng nói lên quan điểm của Việt Nam về một số chủ đề cơ bản trong khái niệm về nhân quyền. Đó là chủ quyền nội bộ có gì mâu thuẫn với quyền dòm ngó của quốc tế hay không? Hay nguyên tắc chung của luật quốc tế có gì va chạm với lịch sử văn hóa của Việt Nam? Nhân quyền là giá trị phổ quát, hay có giá trị riêng biệt tùy theo sự diễn giải của mỗi quốc gia? Sách trắng cũng nói về Việt Nam quan niệm như thế nào về các quyền đặc biệt, và quyền sống của người dân, trong đó có tự do tín ngưỡng, tự do hội họp, tự do ngôn luận. Một điểm các quan sát viên cho rất mới là sách trắng có nói đến quan hệ giữa Việt Nam với các tổ chức theo dõi nhân quyền quốc tế. Những tổ chức như Human Rights Watch, Amnesty International, Asia Watch đã nhiều lần đưa ra chỉ trích về tình trạng nhân quyền tại Việt Nam, và trong các năm qua Việt Nam không trả lời yêu cầu “xin vào tìm hiểu tình hình thực tế” của các tổ chức này. Lần này một quan chức của Bộ Ngoại giao Việt Nam đưa ra chỉ dấu “chúng tôi sẽ xem xét các chuyến thăm sắp tới của các tổ chức này”
|
Tòa Soạn Đối Thoại (doi-thoai.com): Đối Thoại đã sao chép bài phỏng vấn từ các chương trình phát thanh cuả BBC. Trong mục đích gởi đến độc giả các bài phỏng vấn bằng dạng viết thật nhanh, nếu có sự sơ sót , xin tác giả , độc giả và đài BBC thông cảm. Mời độc giả nghe lại buổi phát thanh để hiệu đính các chỗ sai trước khi xử dụng.
GS Tạ Văn Tài: Theo tôi Việt Nam đã quá lo xa. Điểm thứ nhất là không hề có nước nào bây giờ trên quốc tế có ý định lật đổ chế độ Việt Nam trong vấn đề lợi dụng chủ thuyết nhân quyền hay những đòi hỏi nhân quyền mà lật đổ. Thành ra những lời rào đón trước này thì cũng là một sự lo sợ quá đáng, không cần thiết. Ông đại sứ Mỹ ở Việt Nam có cảnh cáo cộng đồng Việt Nam ở Mỹ là về Việt Nam đừng có làm chuyện tầm bậy, bất hợp pháp, nước Mỹ không có chìa khoá nào để mà mở cửa nhà tù ở Việt Nam đâu. Vậy thì đừng có lo ngại quá, chả có gì phải lo ngại cả.
Xác nhận chủ quyền nội bộ thì cũng đúng đi, nhưng theo tôi trào lưu thế giới bây giờ chủ quyền nội bộ bây giờ không phải là tuyệt đối. Bởi vì khi có những sự xâm phạm về nhân quyền một cách ào ạt, người ta gọi là massive human rights violations thì quốc tế có quyền can thiệp và họ cần đưa ra những chủ trương can thiệp về vấn đề nhân đạo, gọi là humanitarian intervention vì lý do hoà bình và an ninh thế giới. Vì những sự vi phạm ào ạt như là diệt chủng chẳng hạn thì người ta có quyền bàn tới. Vả lại đó cũng là lý tưởng chung của nhân loại.
Vì thế cho nên tôi cũng muốn bàn đến việc thứ hai là đồng ý là kết hợp nguyên tắc chung của luật quốc tế với lịch sử văn hoá, đặc biệt ở Việt Nam, nhưng trong vấn đề nội dung của nhân quyền, thì nhân quyền đã có tính cách phổ quát. Điểm này chính Việt Nam cũng công nhận. Thí dụ tôi lấy cuốn sách Quyền con người trong thế giới hiện đại do viện Thông tin khoa học xã hội Hà Nội xuất bản năm 1995 làm một cuộc nghiên cứu. Cuốn sách này do chủ trương của chế độ đưa ra đã nói trong lời tựa là Việt Nam đến Hội nghị nhân quyền ở Geneva năm 1993, trưởng phái đoàn ông Lê Mai có tuyên bố là "không thể phủ nhận tính phổ biến của nhân quyền". Và báo Nhân Dân sau đó ngày 18 tháng 6 cũng nói là "Các nguyên tắc cơ bản trong văn kiện quốc tế, đó là những giá trị chung của nhân loại mà chúng ta cần phải bảo vệ".
Vậy thì vấn đề tính cách giá trị phổ quát của nhân quyền nó có từ xưa và ngày nay càng được xác nhận trong những văn kiện của LHQ. Từ xưa, từ thời kỳ văn minh của Babylon ở bên Trung Đông hay là thời kỳ xã hội Trung Quốc thời cổ, Mạnh Tử nói rằng "dân vi quý, xã tắc thứ chi, quân vi khinh" - cũng là đã chủ trương nhân quyền từ thời xa xưa rồi. Đến khi những nguyên tắc nhân quyền của quốc gia Tây phương như là của Anh, Mỹ, Pháp. Trong tuyên ngôn năm 1789 cũng đưa ra các nguyên tắc nhân quyền mà về sau các nước phải bắt trước.
Vậy thì tính cách phổ quát này không thể phủ nhận được. Đừng có nghĩ rằng cứ bám vào giá trị văn hoá của Việt Nam để mà hạn chế nhân quyền. Vì giá trị văn hoá cổ truyền của Việt Nam chính ra là phải tôn trọng nhân quyền đến mức rất cao như tôi đã viết trong cuốn sách "Vietnamese Traditional Human Rights" (Truyền Thống Nhân Quyền Việt Nam) xuất bản tại đại học UC Berkly mà thư viện đại học Luật khoa Hà Nội đã có. Điều này chứng tỏ rằng giá trị văn hoá Việt Nam, lịch sử cổ truyền của Việt Nam tôn trọng nhân quyền. Chứ không phải dùng lý luận về giá trị văn hóa để hạn chế nhân quyền được. Như vậy là dùng biện pháp sai. Giống như Lý Quang Diệu đã nói là văn hóa Á Châu, hay ông thủ tướng Mã Lai nói là văn hóa Á Châu là không cho nhân quyền một cách quá trớn. Điều này nếu nói ra thì giống như khinh dân tộc chính mình là dân tộc mình là “nữa người, nữa ngợm, nữa đười ươi” không đáng được hưởng nhân quyền hay sao!
Tôi không đồng ý chuyện dùng cách nói như vậy.