Đối Thoại          Website: Doi-Thoai.com         Email: toasoandoithoai@yahoo.com

---

Chuyện ăn uống : Báo động đỏ

 

Thứ Tư, 30/08/2006, 07:05

http://www.tienphongonline.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=58731&ChannelID=2

>> Cà phê, mỳ, bún, tỏi... đều bị pha hóa chất

TP - 19.636 cơ sở vi phạm; 6 tháng đầu năm xảy ra 22 vụ ngộ độc khiến 534 người ngộ độc, 11 người thiệt mạng; Tỷ lệ mẫu thịt không đạt tiêu chuẩn về vi sinh vật ở Hà Nội là 81,3%, TPHCM là 32%.

Nhiều người dân Hà Nội thường chọn chợ Hàng Bè để mua   thực phẩm          Ảnh Phạm Yên

“Xem xong bộ phim này có lẽ không có ai muốn mua loại hàng hóa nào nữa, nhưng chúng ta thì vẫn phải sống”- Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phúc Thanh đã thốt lên như vậy khi Ủy ban Khoa học – Công nghệ – Môi trường của Quốc hội báo cáo Ủy ban Thường vụ QH về kết quả giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật trong lĩnh vực quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP) dưới hình thức chiếu một bộ phim trong phiên họp chiều qua (29/8).

“Như thế này thì không dám ăn cái gì nữa”

Lộ rõ vẻ lo ngại xen lẫn sợ hãi, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, ông Tráng A Pao nói như vậy. Còn bà Nguyễn Thị Hoài Thu - Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội - thì  “tổng kết” rằng: “Không ăn uống gì thì cũng chết mà ăn thì cũng chết!”.

Vì thế, có thể dùng cụm từ “báo động của báo động” để thể hiện sự lo ngại chung của phần lớn  đại biểu sau khi nghe báo cáo giám sát. Bởi lẽ, chỉ riêng số liệu thống kê trong 6 tháng đầu năm 2006 đã cho kết quả rất nhức nhối: có tới 19.636 cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm vi phạm các quy định về VSATTP.

Cũng trong thời gian này,  đã xảy ra 22 vụ ngộ độc thực phẩm khiến 534 người bị ngộ độc, trong đó có 14 người thiệt mạng. Không chỉ vậy, báo cáo giám sát còn cho thấy tình trạng vi phạm nghiêm trọng về chất lượng VSATTP còn diễn ra ở hầu hết các lĩnh vực.

Đặc biệt, có những con số có thể khiến bất cứ ai nghe thấy cũng phải kinh hoàng như : tại Hà Nội qua kiểm tra 72 mẫu thịt thì tỷ lệ mẫu không đạt tiêu chuẩn về vi sinh vật là 79,6%. Còn tại Đà Nẵng, qua kiểm tra 72 mẫu thịt tình hình cũng gần như ở Hà Nội.

Một mặt hàng rất phổ thông khác là sữa tươi, tính chung trong một đợt khảo sát thì có tới 80,9% số mẫu tại các điểm vắt sữa và 90% mẫu sữa bán tại cửa hàng bán lẻ không đạt tiêu chuẩn. Còn mặt hàng không thể thiếu trong bất kỳ bữa ăn nào là rau thì cũng mới chỉ có 4,49% diện tích trồng rau được gọi là rau an toàn...

Chất lượng VSATTP như vậy đã dẫn đến những thảm họa với không ít cá nhân, gia đình, đơn vị. Báo cáo giám sát khẳng định tình hình ngộ độc thực phẩm vẫn chưa kiểm soát được.

Hậu quả là từ năm 2001 đến 2005 có trên 5,2  triệu người mắc các bệnh truyền qua đường thực phẩm (tả, lỵ trực trùng, thương hàn, tiêu chảy). Chưa dừng lại, còn có trên 23.000 người bị ngộ độc và có 265 người trong số này tử vong...

Và không chỉ thiệt hại về người, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát còn dẫn một kết quả mà Ngân hàng Thế giới tham vấn cho Bộ NN&PTNT: “Vì không đảm bảo chất lượng VSATTP, chỉ riêng hàng nông sản chúng ta đã bị thua thiệt gần 1 tỷ USD”.

Tại luật hay tại cơ quan chức năng?

Vẫn ông Cao Đức Phát nhận định khá thuyết phục về nguyên nhân của tình trạng mất VSATTP đến mức nghiêm trọng này là “cả pháp luật lẫn cơ chế chính sách còn rất lủng củng”.

“Bộ NN&PTNT quy định điều kiện rau an toàn phải đáp ứng nhưng Bộ NN&PTNT lại không được cấp chứng nhận cho rau an toàn. Bộ Y tế có thẩm quyền cấp chứng nhận nhưng Bộ Y tế lại không có bộ phận để làm việc đó”- Ông Phát dẫn chứng.

Chưa hết, vẫn theo ông Phát, về sản phẩm sữa thì Bộ NN&PTNT chỉ có thẩm quyền quản lý sữa ra khỏi con bò, còn dòng sữa từ khi ra khỏi con bò đến nhà máy lại thuộc phạm vi phụ trách của cơ quan khác. “Điều này không những gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan chức năng mà còn gây ra tình trạng nhiều khi không biết xử lý theo pháp luật nào ngay cả khi phát hiện sai phạm”- Ông Phát nhận định.

Từ góc độ khác, Thứ trưởng Bộ Y tế Trịnh Quân Huấn cho hay: “Chúng ta đã ban hành hàng trăm văn bản về VSATTP nhưng việc thực hiện lại chưa được bao nhiêu”.

Cả ông Phát lẫn ông Huấn cũng như nhiều ý kiến khác có chung quan điểm các địa phương có vai trò quyết định trong việc bảo đảm VSATTP nhưng thực tế thì lãnh đạo các địa phương lại chưa để tâm đến việc vô cùng quan trọng này.

“Chính phủ đã ban hành chương trình hành động bảo đảm VSATTP từ nay đến 2010 nhưng chưa thấy các tỉnh có “động đậy” gì” - Ông Huấn nói. Ông Huấn cũng cho rằng chế tài hiện nay quá nhẹ đối với các cơ sở vi phạm nên chưa đủ sức răn đe.

Tuy nhiên, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn Yểu nói rất thẳng thắn rằng nguyên nhân thì có nhiều nhưng rõ ràng Chính phủ đã chậm chạp trong việc ban hành nghị định hướng dẫn thi hành Pháp lệnh VSATTP.

Ông Yểu cũng khẳng định, sự phối hợp chưa tốt giữa các cơ quan chức năng cũng là nguyên nhân chính của việc pháp lệnh chậm đi vào cuộc sống, hiệu quả thấp. “Nếu có sự chỉ đạo tập trung về vấn đề này thì sẽ tháo gỡ được chứ còn bản thân pháp lệnh không có vấn đề gì cả”- Phó Chủ tịch QH nói.

Về chế tài mà cơ quan chức năng cho rằng còn nhẹ, ông Yểu khẳng định, đó là do sự tham mưu chứ khuôn khổ pháp luật hiện nay cho phép việc rút giấy phép đối với những vi phạm nghiêm trọng. Ông Yểu cũng tán đồng quan điểm, Nhà nước phải có  ngân sách cho vấn đề này. “5 năm tới cần chi bao nhiêu và từng năm là bao nhiêu tỷ đồng thì cơ quan chức năng trình, Quốc hội sẽ quyết”- ông Yểu khẳng định.

Hữu Khôi

---