“Đưa nghị trường đến từng nhà dân”

“Đưa nghị trường đến từng nhà dân”

22:24' 19/09/2005 (GMT+7)

(VietNamNet) - Mong muốn đó đã được thể hiện rõ trong ý kiến của phóng viên Báo Tuổi trẻ, VietNamNet, Tiền phong... tại Hội thảo “Kinh nghiệm và các phương thức hiệu quả của báo chí trong việc đưa tin về QH” do VPQH tổ chức trong hai ngày 19 - 20/9 tại Đà Nẵng.

Có trên 50 ĐB của các cơ quan báo chí và quản lý tham dự, 4 trong 10 tham luận thuộc về báo giới và ông Ngô Đức Mạnh, Giám đốc Trung tâm thông tin, thư viện và nghiên cứu khoa học thuộc VP QH chủ trì hội thảo này.

Có lẽ cơ quan chủ trì cũng không nghĩ là lại nhiều ý kiến sôi nổi đến vậy, trong đó có những nội dung đã được nhắc đi nhắc lại trên một lần như: làm sao để “ĐB không “trốn” nhà báo..." Và có cả những vấn đề mới phát sinh như: Lúc nào thì có thể tổ chức thường xuyên những cuộc bàn tròn trực tuyến, giao lưu trực tiếp với các ĐBQH và các thành viên Chính phủ...

Có những câu chuyện có lời giải ngay, có những câu trả lời phải  đợi lời “quyết” ở cấp cao như là Uỷ ban thường vụ QH…

Vấn đề khiến  cuộc trao đổi diễn ra hết sức sôi nổi trong cả ngày thảo luận là: Làm thế nào để báo chí - cầu nối giữa đại biểu  và người dân - tiếp cận dễ dàng hơn với ĐB nhằm làm tốt hơn chức năng của mình.

Đôi bên đều khó

“Thật khó khăn khi tiếp cận với các quan chức có tránh nhiệm”- ông Dương Tiến, báo Công an TP.HCM bức xúc. Ông Tiến kể có vụ việc báo ông nêu lên, sau đó cần có sự trả lời của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Minh Hiển, liên lạc gặp tại nghị trường không được, phóng viên liên lạc với Văn phòng Bộ GD-ĐT bị yêu cầu làm công văn, xong công văn thì Văn phòng Bộ lại đòi hỏi có câu hỏi chi tiết. Thế nhưng... 9 tháng sau vẫn chưa có hồi âm.

Là phóng viên tác nghiệp lâu năm tại nghị trường, Nguyễn Văn Hải, phóng viên báo Tuổi Trẻ TP HCM cũng thốt lên: “Thật khó tiếp cận được Bộ trưởng Nguyễn Minh Hiển vì ông ấy không bao giờ chịu ra khỏi hội trường”.

Không hiểu sao tại vài kỳ họp gần đây khi tôi đề nghị phỏng vấn quan chức nào cũng gặp phải câu trả lời tương tự “văn bản đâu?”- Hữu Khôi, phóng viên báo Tiền Phong bổ sung. Theo nhà báo Hữu Khôi, những vấn đề mà bạn đọc đòi hỏi ngày càng thời sự, nếu các quan chức cứ đòi văn bản thì sẽ mệt cho cả hai bên vì khi phóng viên có được câu trả lời thì vấn đề đã hết tính thời sự từ lâu.

Nhà báo Lương Bích Ngọc từ VietNamNet cũng có “nỗi niềm” tương tự: “Báo điện tử mà chờ trả lời bằng văn bản thì còn gì điện tử”.

Đó là những thông điệp từ phía báo chí. Còn từ phía các đại biểu Quốc hội và cơ quan quản lý thì sao?

Theo Cục trưởng Cục báo chí, ông Hoàng Hữu Lượng, bắt nguồn từ những lời phàn nàn rằng: “ĐB chỉ được có 15 phút nghỉ giảo lao, các nhà báo ùa ra phỏng vấn, không có thời gian nghỉ ngơi, lại tạo sự lộn xộn trong hành lang QH, trong hai kỳ họp trở lại đây, Bộ VH-TT đã có sự hạn chế đối với tác nghiệp bằng cách chỉ có các phóng viên ảnh mới được vào hội trường Ba Đình còn phóng viên viết thì không. “Thẻ xanh”, “thẻ vàng" để phân biệt phóng viên viết với PV ảnh xuất hiện từ đó”.

Đồng thời ông Lượng cũng chỉ ra rằng: Luật báo chí đã có quy định về trả lời PV, QH đã tổ chức phòng họp riêng để trả lời  để tránh trường hợp một người trả lời, nhiều báo đều đăng: “Đồng chí A đã dành  riêng cho báo A...”. Trách nhiệm của ĐB là làm luật, là thảo luận nhiều vấn đề về chính sách, sau đó mới là trả lời phỏng vấn.

Cái thẻ cũng không giải quyết vấn đề gì. Còn làm sao tiếp cận để lấy được thông tin, thực hiện được cuộc phỏng vấn thì đó là do khả năng tác nghiệp của từng người, không cứ là phải thực hiện ở hành lang. Ông Lượng nói.

Gỡ thế nào?

Bà Đinh Thuý Hằng, giảng viên Phân viện Báo chí Tuyên truyền nói, muốn báo chí là cầu nối để người dân tham gia vào chính trị, vào quá trình dân chủ, Trung tâm Thông tin Thư viện và Nghiên cứu Khoa học thuộc Văn phòng Quốc phải là người cung cấp thông tin, cố vấn, giúp đỡ chứ không phải là nơi quản lý báo chí. Nếu các ĐB, Bộ trưởng không muốn trả lời PV thì Trung tâm có thể tổ chức họp báo.

Đồng tình với quan điểm này, ông Hoàng Hữu Lượng nói rằng cùng với việc thực thi nghiêm túc quy chế người phát ngôn tại các Bộ, ngành nếu như có vấn đề gì đó xã hội đang quan tâm, bức xúc thì nên tổ chức họp báo ngay tại các kỳ họp Quốc hội. Ông Lượng cũng nói.

Tôi đồng ý mọi việc phải thẳng thắn, minh bạch. Trong bối cảnh hiện nay, chúng ta phải nói thẳng với nhà báo và nhà báo sẽ cân nhắc điều gì không đăng nhằm bảo vệ quyền lợi quốc gia.

Ông Ngô Đức Mạnh, Giám đốc Trung tâm Thông tin Thư viện và Nghiên cứu Khoa học VPQH) cam kết: Sẽ tạo thêm nhiều điều kiện thuận lợi hơn cho phóng viên nghị trường tác nghiệp tại các kỳ họp Quốc hội tới.

“Chúng tôi sẽ tạo thuận lợi cho phóng viên từ khâu tài liệu đến những thông tin, cách thức để phóng viên thuận lợi hơn khi tiếp cận với các đại biểu Quốc hội, các quan chức. Cụ thể: sẽ biên soạn lại tài liệu để có trọng tâm hơn, nêu những vấn đề mới, những thay đổi về chính sách, sẽ có sự so sánh trước đây thế nào còn bây giờ ra sao. Phòng dành cho báo chí sẽ có thay đổi: rộng hơn, có nhiều điều kiện tác nghiệp hơn như mạng, điện thoại và cung cấp số điện thoại liên lạc của các trưởng đoàn ĐBQH". Ông Mạnh nói.

PV Văn Hải đề xuất: Nên tạo điều kiện cho các PV tiếp cận với các dự án luật ngay từ khâu thảo luận chính sách.  Khi nghe Chủ tịch QH nói: “Khuyến khích các UB mở rộng cửa để các phóng viên vào từ khâu soạn thảo luật đến khâu thẩm tra”, chúng tôi thấy đây là tin mừng.

Từ những đề xuất của bạn đọc, PV VietNamNet “ý kiến”: Chủ tịch QH và Chủ nhiệm các Uỷ ban của QH, các thành viên Chính phủ nên thực hiện giao lưu trực tuyến, bàn tròn trực trên báo điện tử trước khi khai mạc kỳ họp hay là chuẩn bị thông qua dự luật quan trọng, trước hoặc sau trả lời chất vấn.

Ông Ngô Đức Mạnh trả lời: “Ý tưởng đó rất hay nhưng cần sự chuẩn bị cả hai bên và cần được sự đồng ý của phía được đề nghị nhưng phía chúng tôi sẽ chuyển ý kiến này. Còn việc chuyển ý kiến của người dân đến các ĐB, các thành viên Chính phủ, nếu được giao thì trung tâm sẽ làm nhưng hiện nay thì chưa, các nhà báo có thể chuyển đến các Uỷ ban của QH”.

Chúng ta cũng phải chia sẻ với QH và ĐBQH rất bận rộn. Phải có sự chia sẻ với nhau. Ông nói.

• Nguyễn Lương (thực hiện)