Đối Thoại                                               Website: Doi-Thoai.com                          Email: toasoandoithoai@yahoo.com

 Hội luận trong ngoài nước về vấn đề trẻ hoá lãnh đạo tại Việt Nam

 

RFA 2005/09/20 21:00

 

Giới Thiệu:

2005.09.20

Việt Hùng, phóng viên đài RFA

Ông Phương Nam - Ðỗ Nam Hải, một nhà dân chủ tại Việt Nam. Và Ông Hà Sĩ Phu

 

Ðể triển khai công tác chỉ hướng nhân sự cho Ðại Hội 10 đảng Cộng Sản Việt Nam vào năm tới, mới đây, ông Phạm Thế Duyệt, Chủ tịch Mặt Trận Tổ Quốc Việt Nam đã công khai kêu gọi sự trẻ hóa đội ngũ lãnh đạo trong hàng ngũ đảng mà theo ông Ủy viên Trung Ương nên đưa những người dưới 50 tuổi vào Trung Ương.

Lời kêu gọi này có ý nghĩa gì, phải chăng đã đến lúc hội nhập mà Việt Nam cần phải trẻ hóa đội ngũ này hay không, hay lời kêu gọi chỉ đưa ra như lời cảnh báo của một xu hướng chính trị muốn thay đổi Việt Nam?

Mời quí vị theo dõi qua cuộc Hội Luận do Việt Hùng điều hợp với sự tham dự ông Phương Nam - Ðỗ Nam Hải, một nhà dân chủ tại Việt Nam và ông Trần Ngọc Thành, đại diện báo Ðàn Chim Việt tại Ba Lan. Từ thành phố Hồ Chí Minh ông Ðỗ Nam Hải phát biểu:

 

Tòa Soạn Đối Thoại (doi-thoai.com): Đối Thoại đã sao chép bài phỏng vấn từ các chương trình phát thanh cuả RFA. Trong mục đích gởi đến độc giả các bài phỏng vấn bằng dạng viết thật nhanh, nếu có sự sơ sót , xin tác giả , độc giả và đài RFA thông cảm. Mời độc giả nghe lại buổi phát thanh để hiệu đính các chỗ sai trước khi xử dụng.

Phương Nam - Ðỗ Nam Hải: Theo tôi nghĩ, việc này nếu có thì cũng chỉ ở trong nội bộ đảng Cộng Sản Việt Nam thôi, đấy không phải là công việc của toàn dân tộc, nhưng mà đảng Cộng Sản Việt Nam hiện nay đang là lực lượng chính trị duy nhất lãnh đạo đất nước nghĩa là họ bao trùm lên cả toàn dân tộc cho nên việc họ trẻ hóa thế này, theo tôi trong đảng họ cảm thấy cần thiết, nhưng đối với toàn dân tộc dù có là dưới 50  hay trên 50 tuổi đi nữa cũng là chuyện nội bộ của đảng Cộng Sản Việt Nam mà thôi, và cái đấy không giải quyết được tận gốc của vấn đề.

Việt Hùng: Từ bên ngoài ông Trần Ngọc Thành, ông có chia xẻ suy nghĩ cuả Ông PN Ðỗ Nam Hải hay không?

Trần Ngọc Thành: Thực ra  tôi thấy thế này, , ông Phạm Thế Duyệt là một người lãnh đạo cao cấp của đảng cộng sản, nhưng theo dư luận trong nước thì ông cũng là một trùm tham nhũng.

Nếu ông đưa ra đề nghị trẻ hóa cán bộ trong điều kiện độc đảng và đầy những tệ nạn tham nhũng như hiện nay thì chắc chắn tôi nghĩ không phải là mang lại lợi ích cho dân tộc mà đó là sự kéo dài tồn tại của đảng cộng sản tức là tiếp tục nuôi dưỡng tham nhũng mà thôi.

Cái thứ hai nữa là, thực tế Việt Nammấy chục năm qua, đội ngũ cán bộđảng, từ Bộ chính trị, Ban chấp hành Trung Ương hay đội ngũ Bộ, Thứ trưởng thì dần dần cũng được trẻ hóa, nhưng mà tình hình kinh tế ở đất nước này không đi lên, Việt Nam vẫn là một trong những nước nghèo nhất thế giới và tham nhũng năm sau cao hơn năm trước.

Từ chỗ tham nhũng vài chục triệu lên hàng trăm triệu, hàng mấy tỷ,  hàng mấy chục tỷ thì ta thấy những việc làm của đảng cộng sản từ bấy lâu không mang lại tác dụng gì cho dân tộc cả, mà chỉ nhằm duy trì chế độ độc đảng mà thôi....

Việt Hùng: Đó là với ông Trần Ngọc Thành, là người từng sống qua hai chế độ từ một nước Ba Lan Cộng sản sang một nước Ba Lan Dân chủ. Về phía mình thì ông Phương Nam - Đỗ Nam Hải ...

Phương Nam - Đỗ Nam Hải: Tôi hoàn toàn nhất trí với ý kiến vừa rồi của anh Trần Ngọc Thành. Anh đã có nói rằng là dù có dưới 50 hay dưới 40 đi chăng nữa thì nó cũng vẫn  thế thôi, cũng chẳng có gì khác đâu. Bởi vì tôi lấy ví dụ như Cuba chẳng hạn, ngày mùng 1 tháng 1 năm 1959 khi cách mạng Cuba thành công thì Fiedel Casto và những đồng chí của ông ta cũng chỉ trên dưới 30 thôi. Nhưng bởi vì Cuba cũng là một nước Cộng sản, Cuba cũng là nước theo chế độ độc đảng cho nên từ đó đến nay 46 năm rồi nhưng độc tài thì vẫn hoàn độc tài trong đất nước Cuba đó. Giống như Cách mạng tháng 8 năm 1945. Khi cuộc cách mạng đã thành công thì các vị lãnh đạo của ĐCSVN sau này cũng trẻ lắm, cũng chỉ 30 thôi. Nhưng bởi vì chính dưới chế độ độc đảng cho nên nó không có một sức ép của các lực lượng chính trị khác, của toàn xã hội lên chế độ độc đảng đó. Cho nên cuối cùng dù ban đầu họ có thể là những người tốt, mang lý tưởng đấu tranh vì độc lập tự do của tổ quốc, cuối cùng họ cũng tha hóa, cũng biến chất, và cũng độc tài,và củng là  tham nhũng.

Trần Ngọc Thành: Tôi thấy thế này, thực ra đây chẳng qua là một hình thức thôi. Họ cố gắng đưa ra một tiếng nói có vẻ mới nhưng thực chất là cái cũ. Thứ hai nữa đối với thực tế Việt Nam hiện nay thì từ trước tới nay cách lựa chọn của ĐCSVN vừa hồng vừa chuyên. Nhưng hai cái đó hiện nay cũng là một tiêu chuẩn  tượng trưng thôi. Tiêu chuẩn hiện nay đối với Việt Nam “tiền là trên hết”.

Tôi thấy rằng theo dư luận ở trong nước, tất cả các chức vụ ở Việt Nam đều có một giá nhất định. Từ Bộ, Thứ trưởng, Chủ tịch tỉnh, phường, hay kể cả những danh hiệu như nghệ sĩ ưu tú hay nghệ sĩ nhân dân đều có cái giá của nó cả. Tôi thấy rằng nhiều khi cũng hơi nực cười khi đưa ra lời kêu gọi như thế ở trong điều kiện của Việt Nam hiện nay.

Việt Hùng: Đó là với cái nhìn có vẻ không mấy tích cực cho lắm. Tuy nhiên, trong chiều hướng tích cực hơn là lời kêu gọi của ông Phạm Thế Duyệt có thể coi đây là một thời điểm chuyển tiếp thế hệ lãnh đạo.

Phương Nam - Ðỗ Nam Hải: Không. Tôi không chia sẻ điều này. Tôi nghĩ rằng đây nó giống như con kỳ nhông, thay đổi sắc màu để phù hợp với thời đại thôi, chứ nó không phải là một đổi mới thực chất. Đổi mới thực chất hiện nay là vấn đề của mọi vấn đề, nguyên nhân của mọi nguyên nhân mà gây nên những nỗi bất công, sự tụt hậu của đất nước này chính là chế độ độc đảng.

Cho nên cái muốn thay đổi mà triệt để nhất chính là từ chế độ nhất nguyên độc đảng hiện nay chuyển sang chế độ đa nguyên đa đảng trong tương lai. Những người trẻ hay già trong ĐCSVN nếu vẫn yêu lý tưởng Cộng sản đó thì họ cứ việc yêu. Thế nhưng mà anh phải để cho những người khác, có những lý tưởng khác với lý tưởng Cộng sản họ cùng phải được cạnh tranh với anh. Lúc đó mới có được sự bình đẳng ở trong chính trường. Theo tôi nghĩ rằng chính cái đấy là cái giúp đảng Cộng sản để họ trở nên tử tế hơn trước dân tộc và trước chính bản thân họ.

Việt Hùng: Từng phục vụ là làm việc trong bộ máy của nhà nước Việt Nam, với ông Trần Ngọc Thành theo ông thì dựa trên tiêu chí nào để chọn Ủy viên trung ương dưới  50 mà lại không chọn 40 hay 30, hay 60 mà lại lấy con số 50 ạ?

Trần Ngọc Thành: Từ trước đến nay họ gọi thời gian cống hiến, tức là thời gian vào đảng, tôi cũng từng là đảng viên, tôi cũng từng làm việc ở Việt Nam 17, 18 năm ở trong các chức vụ đảng và chính quyền tôi cũng đã từng tham gia. Trước kia thì họ dựa vào tiêu chuẩn "hồng", tiêu chuẩn "hồng" dựa trên tiêu chuẩn số tuổi đảng cũng như thời gian cống hiến đối với đảng để họ chọn. Hiện nay thì tất nhiên có cái khác rồi, như anh Phương Nam - Đỗ Nam Hải nói thì tất cả những cái đó không có ý nghĩa gì cả.

Muốn thực sự đưa đất nước đi lên chỉ có một vấn đề là chuyển đổi từ chế độ độc tài sang chế độ dân chủ thật sự, đa nguyên đa đảng. Thứ hai, một trong những thể chế dân chủ đòi hỏi phải có tự do báo chí. Báo chí là người giám sát tất cả những hành động của riêng không chỉ là đảng cầm quyền, mà đảng đối lập, mà tạo ra những cuộc cạnh tranh lành mạnh trong xã hội dân chủ. Chỉ có như thế thì trẻ hóa mới mang lại ý nghĩa.

Việt Hùng: Có ý kiến nói rằng đó chỉ là một dịp để thay những gương mặt cho các phe nhóm đang ảnh hưởng trong chính trường hiện nay. Giả sử như có đi thì liệu yếu tố trẻ có làm thay đổi bầu không khí chính trị tại Việt Nam hay không ạ?

Trần Ngọc Thành: Tôi không nghĩ là sẽ thay đổi. Cho nên bây giờ dù có là 50 hay 40, 30 thì cũng thế mà thôi. Cho nên vấn đề là phải làm sao chúng ta, toàn dân tộc chúng ta kết hợp với sức mạnh của thời đại để có thể chuyển biến được chế độ từ nhất nguyên độc đảng hiện nay sang dân chủ đa nguyên đa đảng trong tương lai. Theo tôi nghĩ chỉ có đường đó mới có thể giải quyết được vấn đề một cáchtận gốc.

Việt Hùng: Qua sự trình bày của ông thì có vẻ như ông không mấy được tin tưởng vào những người đảng viên trẻ, chẳng hạn như cở tuổi như ông chẳng hạn. Nhưng đâu có phải rằng tất cả những người tham gia hàng ngũ đảng... tất cả cũng đều, đâu có phải là vơ đũa cả nắm đâu?

Phương Nam - Ðỗ Nam Hải: Nói như thế không có nghĩa là những người trên 50 tuổi đều là những người xấu hết, hoặc là những người dưới 50 đều là những người xấu. Trong số họ đều có những người tốt và những người xấu. Tôi muốn nói đến đây là thể chế chính trị. Thể chế chính trị nó không có áp lực của các lực lượng chính trị khác, của toàn xã hội. Cho nên có thể trước đó người ta tốt, thế nhưng sau đó người ta sẽ trở nên vẫn là độc tài, vẫn là tha hóa... ý tôi muốn nói là như vậy.

Trần Ngọc Thành:  Tôi thấy rằng thế này. Thứ nhất ở trong nước thì tôi cũng đồng ý với những ý kiến của anh Đỗ Nam Hải vừa rồi. Thực tế ra tôi thấy là những người được cầm quyền hiện nay, tức là ở trong chức vụ cở cao cở thấp, từ những lứa tuổi 40, 50 phần lớn họ được đào tạo ở nước ngoài. Một số người được tu nghiệp ở Mỹ, ở Tây Âu và họ được tiếp xúc, được đào tạo trong một môi trường dân chủ. Nhưng khi về Việt Nam thì họ có áp dụng những cái mà họ được chiêm ngưỡng hoặc là được thừa hưởng hay không? Đó là một chuyện khác vì họ phải làm việc trong một môi trường độc tài, họ bắt buộc phải thích nghi với môi trường độc tài đó. Mặt khác thì môi trường và thể chế độc tài thì mang lại tiền bạc và quyền lực cho họ. Do đó tội gì phải thay đổi.

Chỉ có một điều tiên quyết là cần phải bỏ ngay điều 4 hiến pháp, tức là ĐCSVN độc quyền lãnh đạo, lúc đó có một thể chế dân chủ thì cái này nó mang lại ý nghĩa.

Thực tế khi cuộc cách mạng ở Ba Lan xảy ra thực ra không phải chỉ có lớp trẻ mà ngay cả những người già mà họ có tư tưởng cấp tiến thì họ cũng đều có thay đổi. Do đó một trong những yếu tố mà kể cả lớp trẻ và lớp già đồng thuận với những người đấu tranh dân chủ thì đưa lại cuộc cách mạng ở tại Ba Lan cũng như ở Đông Âu không đổ máu. Thứ hai nữa là hiện nay ở Ba Lan các đảng không riêng gì đảng cánh tả, tức là đảng Cộng sản cũ hay là một số đảng khác thì họ cũng thường xuyên trẻ hóa đội ngũ cán bộ. Vì trẻ hóa đội ngũ cán bộ trong một chế độ dân chủ thì mang lại lợi ích cho đảng của họ thì còn mang lại lợi ích cho dân tộc. Nhưng nếu như trẻ hóa một đội ngũ cán bộ trong một thể chế độc tài thì chỉ mang lại sự kéo dài hay sự vững mạnh cho chế độ độc tài thôi, chứ còn nhân dân thì không được thừa hưởng gì. Vì ai cũng ý thức rằng sức trẻ là sức bật.

Việt Hùng: Qua sự trình bày thì có vẻ như việc đưa ra lời kêu gọi trẻ hóa đội ngũ lãnh đạo này như chỉ là để xoa dịu lòng dân trong bối cảnh hiện nay, xã hội có quá nhiều điều bức xúc?

Phương Nam - Ðỗ Nam Hải: Đúng. Tôi nghĩ là như vậy. Giống như một con kỳ nhông thay đổi sắc màu thôi để nó đối phó với môi trường xung quanh đang hàng ngày hàng giờ biến đổi thì họ cũng phải thay đổi. Nhưng cái thay đổi đấy thì rõ ràng là không thực chất.

Bây giờ bảo chuyện vào trung ương dưới 50, tôi cũng trao đổi với một số anh em ở trong nước thì mọi người bảo rằng: “Giời ơi các bố, có khi các bố trẻ mà lãnh đạo thì còn khổ hơn cả mấy bố già nữa cơ! Bởi vì các bố ăn chưa đủ, các bố già thì ăn đủ rồi, cho nên các bố còn tìm đường hạ cánh an toàn. Chứ còn mấy bố trẻ thì các bố ăn chưa đủ cho nên còn tệ hại hơn nữa. Mà các bố trẻ thì tuổi còn ít hơn, cho nên khả năng nắm quyền lực sẽ lâu hơn, cho nên có khi còn "sắt son", tôi nói “sắt son” trong ngoặc kép, sắt son với chế độ độc đảng còn hơn mấy bố già nữa!”

Cho nên, theo tôi thì tôi không hy vọng vào việc thay đổi này.

Việt Hùng: Câu hỏi cuối cùng xin được đặt ra với ông Trần Ngọc Thành, từng là đảng viên đảng Cộng sản, bằng vào những kinh nghiệm của mình ông nghĩ rằng lời kêu gọi của ông Chủ tịch MTTQVN này có được Bộ chính trị lưu tâm đến hay không ạ?

Trần Ngọc Thành:  Tôi nghĩ rằng có thểcũng là một điểm họ cũng đưa ra, giống như anh Phương Nam - Đỗ Nam Hải vừa nói tức là nó là việc trang sức trong bối cảnh hiện nay để có thể có cái gí mới. Nhưng thực ra tôi nghĩ rằng những cái đó chẳng mang lại kết quả gì. Thứ hai nữa là cái này còn phụ thuộc vào việc đấu đá, các bè cánh hiện nay ở trong nước. Vấn đề là người vào chức vụ có tiền hay không? thứ hai là họ thuộc về phe phái nào? Đấy là cái quyết định còn tất cả những cái khác thì tôi nghĩ là yếu tố phụ, và là yếu tố trang sức mà thôi.

Việt Hùng: Thay mặt quý thính giả của đài, xin cám ơn ông Trần Ngọc Thành từ Ba Lan, ông Phương Nam - Đỗ Nam Hải từ Việt Nam đã dành thời giờ cho cuộc hội luận ngày hôm nay.