Đối Thoại Website: Doi-Thoai.com Email: toasoandoithoai@yahoo.com
|
RFA Phỏng vấn nhà hoạt động dân chủ Vũ Thư Hiên |
RFA 2005/09/12 21:00
|
Giới Thiệu: Phỏng vấn nhà hoạt động dân chủ Vũ Thư Hiên2005.09.12Việt Long, phóng viên đài RFA Trong số những người đến tham gia họp mặt diễn đàn dân chủ nhóm tại Nam California, có nhà hoạt động dân chủ Vũ Thư Hiên đến từ Âu Châu. Việt Long đã có cuộc trao đổi với ông như sau.
|
Tòa Soạn Đối Thoại (doi-thoai.com): Đối Thoại đã sao chép bài phỏng vấn từ các chương trình phát thanh cuả RFA. Trong mục đích gởi đến độc giả các bài phỏng vấn bằng dạng viết thật nhanh, nếu có sự sơ sót , xin tác giả , độc giả và đài RFA thông cảm. Mời độc giả nghe lại buổi phát thanh để hiệu đính các chỗ sai trước khi xử dụng.
Việt Long: Thưa ông Vũ Thư Hiên là một người thường xuyên theo dõi tình hình ở trong nước, ông thấy tinh thần đấu tranh dân chủ và khao khát dân chủ của người dân trong nước hiện nay ra sao?
Vũ Thư Hiên: Tôi nghĩ rằng ở trong nhân dân Việt Nam, qua những người tôi tiếp xúc, tôi đi khỏi nước cũng đã 12 năm, tôi thấy nỗi bất bình đã tích tụ khá nhiều. Từ nỗi bất bình ấy, người ta sẽ tiến lên cái sự tìm hiểu cái nguồn gốc và nếu như với những người mà người ta suy nghĩ nhiều thì sẽ đi đến chỗ cách quản trị đất nước theo kiểu độc tài sẽ không giải quyết được những nỗi bất bình của họ.
Việt Long: Thưa ông, ông có những dấu hiệu cụ thể của người dân trong nước đối với chế độ hiện nay hay không? Bởi vì có một số người về trong nước trở ra thì cho rằng người dân bây giờ dễ thở một chút và có vẻ an phận. Họ cho rằng như vậy cũng là đủ sống rồi.
Vũ Thư Hiên: Chúng ta cần phải phân biệt 2 cái bề mặt và phần chìm ở bên dưới. Tôi nghĩ rằng xã hội hiện nay do cách quản trị không được tốt, thí dụ như vụ Thái Bình là một vụ lớn mà mọi người có thể đều đã biết, hay là vụ giải quyết đất đai cho nông dân ở Kim Nổ chẳng hạn. Đấy là vấn đề nổi cộm, đặc biệt là vấn đề ruộng đất.
Không phải chỉ riêng cho nước Việt Nam mà cho những nước sau thời gian độc tài toàn trị đều gặp cái đó, kể cả những nước đang chuyển sang dân chủ. Tôi quan sát những việc đó cũng xảy ra ở Nga hoặc những nước Châu Âu, đó là một vấn đề khó giải quyết.
Nhưng nếu như là một xã hội dân chủ những cách giải quyết sẽ không phải là đơn tuyến mà sẽ là đa tuyến, có nghĩa là tất cả những người có trí tuệ sẽ đóng góp vào cách giải quyết tốt nhất.
Những cái mâu thuẩn thì bao giờ cũng còn. Xã hội nào cũng có những cái mâu thuẩn cả , nhưng mà những cái mâu thuẩn sẽ bớt đi và đời sống nhân dân sẽ ổn định hơn.
Thế còn nói về những biểu hiện rằng nhân dân an phận thì cái đó cũng có . Bởi vì con người khi chưa có biến động thì vẫn sống bình thường . Và sau những cuộc chiến tranh kéo dài thì chúng ta thấy rằng bây giờ người dân đã được dễ thở hơn, tư hữu tài sản phần nào được tôn trọng , rồi người ta được hoạt động kinh tế cá thể, mỗi người có thể tự kiếm sống thêm , và người ta có điều kiện để xây được cái nhà, lợp lại cái mái , cho con đi học, cưới vợ cho con ...chuyện đó là bình thường .
Việt Long: Nhưng mà những hiện tượng như vậy, có nghĩa là người dân họ hoàn toàn chịu an phận và không có nghĩ gì về thay đổi chế độ hay không ?
Vũ Thư Hiên: Tôi tự nghĩ là bình thường thì người dân không nghĩ tới chuyện thay đổi gì đâu . Người ta tìm cái sự thích ứng nhiều hơn. Ðấy là tâm lý chung cuả quần chúng. Ví dụ như năm 1991 tôi có mặt tại Nga , tất cả mọi người đều thích ứng với hệ thống Xô Viết trước đó. Nhưng đến ngày 19 tháng 8 năm 1991 thì cái sự bùng nổ nó đến một cách bất thình lình đến nỗi những người bạn Nga của tôi ở trong ban chấp hành trung ương Đảng Cộng Sản Nga như Anh (?) , trưởng ban đối ngoại cuả đảng CS, cũng không hề biết gì cả . Đêm mà khi xảy ra sự kiện thì tôi có gọi địện hỏi thì anh ta tỉnh bơ (Anh ở gần nhà trắng của ông Yelsin hơn tôi thế mà sao tôi biết được) Đại khái nó đến cái mức là tất cả mọi người đều bàn hoàn trước cái sự bùng nổ đó. Thì tôi nghĩ rằng cái thước đo cái sự bất mãn ở trong quần chúng có thể khác nhau so với người này với người khác do việc tìm hiểu tình hình của mỗi người khác nhau . Nhưng việc đã nổ ra rồi thì mọi người đều thấy cả . Cái mà tôi thấy là cái bất ngờ đối với tôi . Tôi không ngờ rằng những người Xô Viết lúc trước có thể bất bình đến nỗi đổ xô ra đường ngăn cản xe tăng . Cuối cùng, cái nước rất là lớn là Cộng Hòa Liên Bang Các Nước Xã Hội Chủ Nghĩa Xô Viết có thể sụp đổ trong có một ngày.
Việt Long: Thưa ông, tổng bí thư Lê Duẩn trong một tác phẩm tham luận có viết rằng khi mà tình hình cách mạng xảy ra rồi , thì nhà cách mạng đó tài dở hơn bất kỳ nhà lãnh đạo, bất kỳ nhà cách mạng nào, thì ông có cho rằng trường hợp đó đã ứng dụng tại Nga . Câu hỏi kế tiếp của chúng tôi là nó có cơ hội nào, một tình huống nào, hay là trong bao lâu nữa có thể xảy ra ở Viêt Nam hay không ?
Vũ Thư Hiên: Tôi không có đọc câu đó của ông Lê Duẩn , thế nên tôi không biết là có đúng ông Lê Duẩn nói như vậy không . Nhưng khi mà nhà nước không tính được trước tất cả những cái gì có thể xảy ra trong những kịch bản mà người ta mường tượng ở trong đầu thì đôi khi họ sẽ phải đối mặt với cái bước ngoặc mà họ không ngờ tới . Và ở trong tình thế chính quần chúng sẽ làm ra những điều mà chẵng có ai dự kiến trước được.
Việt Long: Thưa ông, đó chính là tình hình cách mạng mà ông Lê Duẩn đã nói tới . Thì cách mạng lúc đó tài giỏi hơn bất kỳ nhà lãnh đạo hay nhà cách mạng nào!
Vũ Thư Hiên: Nói như thế thì ông ấy là người cao kiến đấy . Như thế, thì ông ấy đã nhìn trước được một số vấn đề . Nhưng giá như ông nhìn thấy rằng hãy để cho con người được sống bình thường trong cuộc sống bình thường, không bị gò bó trong các quy định ngặt nghèo, dù rằng sau đó là thiên đường thì chắc chắn ông ấy đã làm được nhiều công việc thắng lợi.
Việt Long: Thưa ông, ông có nhận xét như thế nào về tương quan lực lượng giữa những người đòi hỏi dân chủ trong đó có cả những người Đảng Viên cấp tiến và thành phần bảo thủ trong Đảng, tương quan lực lượng giữa hai bên hiện nay như thế nào ?
Vũ Thư Hiên:Tôi nghĩ rằng nói tới tương quan lực lượng thì ai cũng thấy rằng Đảng Cộng Sản cũng như nhà nước hiện nay là cái lực lượng áp chế, cái lực lượng lớn hơn hẳn ; và cái lực lương kia là lực lượng rất nhỏ bé . Nhưng lịch sử Việt Nam đã chứng tỏ rằng đôi khi quần chúng trước biến cố nào đó thường thường do tình thế mà đi đến sự bùng nổ, thì đôi khi nhóm rất nhỏ cũng có thể đứng đầu dẫn dắt các đám quần chúng ấy ; và sự bùng nổ sẽ đưa cái thắng lợi nghiêng về phía họ.
Việt Long: Thưa ông, chúng tôi hỏi câu đó là bởi vì gần đây ông cũng biết là có một số nhà cựu lãnh đạo Cộng Sản Việt Nam , nhất là cựu thủ tướng Võ Văn Kiệt , ông Trần Quang Cơ và một số nhà lãnh đạo cao cấp khác thì bây giờ viết những bài báo rất là công phu để mà vạch ra những sai lầm của Đảng Cộng Sản Việt Nam trong quá trình cai trị trong mấy chục năm qua . Hiện tượng đó mới đây và mới bùng nổ thôi, thì ông có nhận xét như thế nào ?
Vũ Thư Hiên: Tôi nghĩ là ông Trần Quang Cơ thì khác, đó là lãnh vực riêng , ông ta bàn về vấn đề ngoại giao và ông ấy vạch ra được các cách xử trí không được đúng , không biện chứng , không hợp tình thế ..v.v...
Còn ông Võ Văn Kiệt trong cái bài mà ông ấy mới viết , tức là Nguồn gốc sức mạnh của chúng ta là sự đoàn kết
Tôi nghĩ không phải bây giờ ông Kiệt mới biết được điều ấy . Có điều ông ấy phải kêu lên cái điều đó vì ông ta thấy lòng người ly tán. Và ông ấy nghĩ rằng nếu mà đoàn kết lại thì đất nước sẽ có thêm sức mạnh . Nhưng dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản, đó không phải là người đấu tranh cho dân chủ, bởi vì ông không muốn thay thế chế độ độc đảng, độc quyền lãnh đạo của Đảng bằng một chế độ mà nhân dân tự chọn được người đại diện cho mình, và những người đại diện ấy sẽ cùng hội bàn với nhau để tìm đường lối và những chính sách của từng thời kỳ có lợi ích cho đất nước .
Việt Long: Vâng, xin cám ơn ông Vũ Thư Hiên .