Bạn Vũ Minh Quân thân mến,

Đọc bức thư của bạn gửi Tiến sĩ Nguyễn Thanh Giang, tôi rất vui vì thấy rằng các bạn trẻ trong nước đã bắt đầu quan tâm đến vấn đề dân chủ hóa đất nước. Gần 10 năm về trước khi còn là một sinh viên năm thứ 3, tôi cũng không có được những hiểu biết hay quan tâm đến tương lai đấy nước như bạn bây giờ. Sự thực là quan điểm của bạn trong bức thư còn có những nhầm lẫn nhất định, nhưng tinh thần can đảm trong việc bày tỏ chính kiến thì rất đáng khích lệ. Trong hoàn cảnh mà rất nhiều "nhân sỹ, trí thức" vẫn chỉ biết ngậm miệng ăn tiền, hèn nhát không dám phê phán chính quyền độc đảng, làm ngơ trước những thực trạng đau lòng của đất nước,... thì những tiếng nói của các bạn trẻ như bạn -- bất kể lập trường đúng sai như thế nào -- cũng đều đáng hoan nghênh. Rất mong là bạn sẽ tiếp tục tìm hiểu và học hỏi thêm để có thể đóng góp nhiều ý kiến giá trị, chứ không vì bất cứ lí do nào mà bỏ cuộc giữa chừng.

Trở lại quan điểm về khác biệt văn hóa đông-tây của bạn. Bạn nói đúng rằng có những khác biệt giữa văn hóa của người phương Tây với văn hóa của chúng ta, những người phương Đông. Nhưng sự khác biệt về văn hóa này hoàn toàn không (thể) là lí do cản trở chúng ta tiếp nhận những giá trị văn minh phương Tây, đặc biệt là những tri thức khoa học và triết học tiến bộ. Chẳng hạn, những thành quả của khoa học tự nhiên, mà chủ yếu được phát kiến bởi người phương Tây, đã trở thành tài sản chung của nhân loại và hoàn toàn thích hợp với bất cứ một xã hội nào: phương Tây, phương Đông, hay thế giới Hồi giáo,... và còn có tác dụng giúp dung hòa xung đột giữa những nền văn minh khác nhau.

Những nguyên lý cơ bản về dân chủ và tự do cũng vậy, đã trở thành phổ quát và là tài sản chung của nhân loại chứ không chỉ thuộc về văn hóa phương Tây như bạn hiểu nhầm. Dân chủ và tự do, nói một cách ngắn gọn, là một thể chế chính trị mà quyền lực thuộc về toàn dân và chỉ nhằm một mục đích duy nhất là phục vụ nhân dân. Trong một chế độ dân chủ, không một thế lực nào được phép đứng trên pháp luật để tùy tiện lạm dụng quyền lực hà hiếp nhân dân. Chế độ dân chủ tự do đảm bảo tất cả mọi người những quyền tự do cơ bản, đặc biệt là quyền tự do tư tưởng, tự do phát biểu chính kiến, tự do báo chí,… và đặc biệt tự do mưu cầu hạnh phúc cá nhân. Lịch sử cũng đã chứng minh rằng chỉ có trong một xã hội dân chủ thì người dân mới có được tất cả những điều kiện cần thiết để sống với đầy đủ phẩm giá làm người, cũng như có được tự do cần thiết để phát triển hết năng lực bản thân. Một điều quan trọng nữa là trong một xã hội dân chủ thì mọi người đều bình đẳng trước pháp luật; trong đó ngành tư pháp lại hoàn toàn độc lập với hành pháp nên sẽ không có chuyện những người nắm quyền lợi dụng pháp luật theo kiểu tùy tiện “sinh sát” vận mệnh của người dân. Người dân trong xã hội dân chủ, do đó, sẽ cảm thấy an toàn hơn trong một xã hội độc tài đảng trị…

Còn có nhiều những điều hay ho khác nữa về dân chủ và tự do, mà nếu viết ra thì sẽ quá dài dòng. Tuy nhiên, chỉ cần như vậy thì bạn cũng có thể thấy được rằng những giá trị của dân chủ và tự do là phổ quát và hoàn toàn thích hợp với bất cứ một nền văn hóa nào. Điều này cũng đã được chứng minh với trường hợp Nhật Bản, Hàn Quốc, và Đài Loan. Cả ba quốc gia này đều có nền văn hóa phương Đông, khá tương đồng với văn hóa Việt Nam và Trung Quốc. Thế nhưng cả ba nước này đều đã phát triển vượt bậc về mọi mặt, và đều là các nước dân chủ tự do.

Hiện tại các chế độ độc tài, mà đảng cộng sản Việt Nam là một, đều đang tìm mọi cách để biện minh cho sự tồn tại của họ. Lý do về khác biệt văn hóa thường được đưa ra một cách rất ngụy biện, nhưng chỉ có thể lừa bịp được những người dân sống trong điều kiện thiếu thốn về thông tin – mà sự thiếu thốn này lại chính là mục đích và công cụ của những chế độ độc tài nhằm kiểm soát tư tưởng người dân.

Bạn là một sinh viên trẻ, có kiến thức và có nhiệt huyết của tuổi trẻ. Hy vọng rằng sự bưng bít thông tin của đảng cộng sản như việc dùng tường lửa, sẽ không có tác dụng ngăn chặn bạn tiếp xúc với thế giới bên ngoài, từ đó học hỏi và truyền bá các giá trị văn minh, dân chủ cho những người kém may mắn khác.

Chúc bạn nhiều nghị lực và thành công.

Nguyễn Tâm Bảo