Phỏng vấn hàng tuần:

BBC Phỏng vấn Ông Hoàng Minh Chính

Ông Hoàng Minh Chính sang Hoa Kỳ chữa bệnh theo lời mời của một bác sỹ Việt kiều

BBC(Bình Khuê): Thưa quý vị, ông Hoàng Minh Chính năm nay 85 tuổi, hiện đang ở Hoa Kỳ để chữa bệnh theo lời mời của một bác sĩ Việt kiều. Trước khi nói chuyện với đài BBC ít phút thì ông có cuộc tiếp xúc với tiểu bang đối ngoại của Hạ viện Hoa Kỳ. Chủ đề trao đổi là gì? Ông Hoàng Minh chính cho biết:

Ô Hoàng Minh Chính: Vừa rồi thì tôi được tiếp kiến ông Edward Royce, Phó chủ tịch Ủy ban ngoại giao của Hạ viện Hoa Kỳ. Chúng tôi rất lấy làm sung sướng và hân hạnh, cuộc tiếp kiến này cho thấy lập trường chính trị của ông phó chủ tịch Edward Royce và của Ủy ban đối ngoại của Hạ viện rất thông cảm với cuộc đấu tranh của đồng bào tôn giáo ở Việt Nam trong tình hình mà chính quyền Cộng sản hiện nay đang đàn áp.

Ủy ban đó cũng biểu thị là sẵn sàng ủng hộ cuộc đấu tranh của đồng bào và điều đó làm cho tôi rất phấn khởi.

BBC: Cuộc gặp gỡ vừa rồi do ông đề nghị hay phía Hoa Kỳ chủ động thu xếp để gặp ông ạ?

Ô Hoàng Minh Chính: Tôi đã được biết là Phó chủ tịch Ủy ban đối ngoại của Hạ viện đã có cảm tình nhiều với cuộc đấu tranh vì dân chủ ở trong nước Việt Nam. Vị Phó chủ tịch này cũng có thiện chí rằng nếu tôi có dịp thì sẽ tới để trình bày trước ủy ban. Đấy là một dịp rất quý đối với tôi và tôi tiếp lời mời đó và tôi tới trình bày một cách tương đối ngắn gọn về vấn đề đàn áp đối với tôn giáo hiện nay ở Việt Nam.

BBC: Tuy nhiên bên phía chính quyền Việt Nam nói là có đàn áp tôn giáo hay có sự bóp nghẹt dân chủ thực ra thì không đúng. Họ thường nói rằng cuộc sống chính trị ở Việt Nam bây giờ vẫn ổn định và thực tế chúng ta thấy là Việt Nam cũng là một chính phủ đang được quốc tế công nhận, không có một vấn đề gì trên trường quốc tế cả.

Ô Hoàng Minh Chính: Sự thật tôi thấy chính quyền Việt Nam họ có hai con mắt gỗ và tai gỗ. Chính quyền cộng sản đã đi ngược lại với lời hứa của Phan Văn Khải đối với TT George Bush về vấn đề nới tay, không đàn áp mạnh mẽ đối với những tôn giáo nữa. Nhưng thực tế ra họ chỉ làm vài việc một cách để xoa dịu phong trào thôi, rồi cuối cùng trong tình hình hiện nay thì họ lại đàn áp một cách rất quyết liệt.

Tôi nói một thí vụ như cuộc đàn áp đối với tôn giáo Hòa Hảo đến nỗi dẫn đến việc hai giáo dân là ông Út và ông Bửu đã phải tự thiêu để phản đối về việc đàn áp của chính quyền cộng sản VN đối với tôn giáo Hòa Hảo và sự tự thiêu đó vừa mới xảy ra vào 8:30 sáng ngày 5/8/2005.

BBC: Thưa ông, ông có nói đó là những giáo dân theo đạo Hòa Hảo tự thiêu để phản đối nhưng chính quyền Việt Nam thì cũng có cách giải thích riêng của họ. Họ nói rằng đó là hai người đã chống đối người thi hành công vụ, quấy phá  trật tự an ninh. Trong nước đã đưa tin như vậy và báo chí cũng là một công cụ mà chúng ta biết là truyền tãi thông tin ra cho người dân rất nhanh và người ta cũng thường tin theo báo nhiều hơn. Ông nghĩ thế nào về chuyện bên nhà nước thì họ nói một cách khác theo cách nói của ông?

Ô Hoàng Minh Chính: Đồng bào chỉ muốn đòi được tự do tôn giáo thôi. Nhưng chính quyền Việt Nam lúc bấy giờ ở địa phương đó bắt mấy vị chức sắc của giáo hội PGHH vì thế cho nên hai ông Út và Bửu phẫn nộ quá phải tự thiêu để chống lại vấn đề đàn áp tôn giáo và đặc biệt là đàn áp tôn giáo Hòa Hảo.

Đó là một sự thật hiển nhiên, thế mà lại khủng bố đem vòi rồng với lựu đạn cay để đàn áp hàng ngàn đồng bào tới viếng ông Út.

Một sự kiện nữa là đối với giáo hội PGVNTN hiện tại nay thì giáo chủ hàng đầu là HT Thích Huyền Quang và HT Thích Quảng Độ hiện nay đang bị quản chế rất là nghiêm ngặt. Không phải chỉ mới quản chế gần đây mà quản chế các cụ đó hàng chục năm nay rồi. Và đến bây giờ lại quản chế một cách quyết liệt hơn nữa.

Đấy là sự đàn áp công khai đối với tất cả các tôn giáo Việt Nam. Do đó cho nên tình hình đó không những buộc tôi phải lên tiếng mà sự thật ra mọi người có lương tâm và có danh dự và đau xót trước tình hình của đồng bào trong nước và trước hết là của đồng bào tôn giáo thì không thể không lên tiếng.

BBC: Để quý vị tiện theo dõi, Bình Khuê xin điểm lại tin tức đã được loan tãi trong nước cách đây chưa lâu: Hồi trung tuần tháng 8 báo CAND thành phố HCM đăng tin là ở huyện Chợ mới tỉnh An Giang, thì ông Trần Văn Út, ông Võ Văn Bửu cùng với một số người khác vi phạm luật giao thông sau đó gây rối vị viên chức khởi tố, rồi tới ngày 5 tháng 8 thì ông Út đã châm lửa tự thiêu ngay tại nhà riêng khi giới chức tới để mời ra trụ sở công quyền làm việc. Cũng trong ngày hôm đó thì ông Võ Văn Bửu tẩm xăng tự thiêu tại nhà riêng.

Thế còn trường hợp HT Thích Quảng Độ và HT Thích Huyền Quang thì VN tuyên bố là hai vị này không hề bị giam giữ hay quản chế hành chính mà vẫn đang sinh hoạt và tu hành bình thường. Tuy nhiên từ đầu năm ngoái phát ngôn viên của Bộ ngoại giao ông Lê Dũng nói là do có những hành vi vi phạm pháp luật thì hai ông này đã bị điều tra để làm rõ vụ việc.

Hồi đầu năm nay thì đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam ông Michael Marine đã có cuộc viếng thăm HT Thích Quảng Độ.

Thưa ông, chính quyền Việt Nam và gần đây nhất là Thứ trưởng ngoại giao ông Lê Văn Bàng khi trả lời phỏng vấn với đài BBC thì cũng có nói đương nhiên cần có sự thay đổi rồi nhưng sự thay đổi cần diễn ra một cách từ từ, phải có những bước chuyển một cách nhất định chứ không thể nào làm ngay lập tức, ngay một lần được. Bởi vì làm nhanh và làm cực đoan quá thì sẽ dẫn đến xáo trộn xã hội, điều đó rõ ràng là không có lợi cho một dân tộc, một quốc gia. Tại sao ông không nghĩ rằng mình có một phối hợp nó nhẹ nhàng, uyển chuyển hơn để đem lại sự thay đổi từng bước đó ạ?

Ô Hoàng Minh Chính: Sự thật là như thế này. Những anh em dân chủ và phong trào dân chủ ở trong nước cũng giống như các giáo hội yêu cầu chính quyền Việt Nam này phải có đối thoại. Đối thoại hòa bình và đối thoại một cách bình đẳng, đối thoại một cách văn minh. Nhưng chính quyền VN không chấp nhận đối thoại đó. Những người dân chủ phải lên tiếng mạnh mẽ hơn nữa, dân chúng tôi lên tiếng rất là mạnh mẽ, dân chúng tôi cũng phản đối những hành vi bạo lực.

BBC: Và ông nghĩ rằng ông sẽ nhờ đến sự giúp đỡ của Hoa Kỳ trong việc đem lại cải tổ hay thay đổi cho Việt Nam theo hình thức như thế nào ạ?

Ô Hoàng Minh Chính: Chính quyền VN nói rằng bây giờ phải từ từ. Nhưng cái từ từ ấy đã kéo dài hơn nữa thế kỷ nay rồi, chứ không còn phải đợi cái từ từ ấy thêm nữa thế kỷ nữa. Như vậy là nhân dân Việt Nam sẽ không còn sống nỗi với cái từ từ như thế.

Tại làm sao chính quyền VN lại sợ đối thoại một cách bình đẳng công khai. Chúng tôi yêu cầu không phải dân chủ theo kiểu từ từ, mà bây giờ phải dân chủ ngay lập tức. Nói chuyện với nhau trong tinh thần đồng bào chung một nước. Đối thoại bình đẳng hòa bình với đồng bào trong nước. Và trước hết là với lực lượng dân chủ tự do ở trong nước hiện nay, giới trí thức hiện nay. Đấy là điều chúng tôi yêu cầu.

BBC: Không có một xã hội nào có thể hoàn hảo được. Nếu như ông và các nhà  hoạt động tranh đấu khác lại đòi hỏi rằng chính quyền Việt Nam phải có những thay đổi ngay lập tức, phải đối thoại ngay lập tức và phải làm ra những gì mà phía những người hoạt động muốn đưa ra thì có hơi cầu toàn quá và đòi hỏi Việt Nam phải hình thành một xã hội hoàn hảo không, thưa ông?

Ô Hoàng Minh Chính: Ở đây phải nói một điều như thế này. Đây nói về những nhà nước các quốc gia tự do dân chủ. Các quốc gia tự do dân chủ này đứng hàng đầu thí dụ như Hoa Kỳ, thí dụ như các nước EU, sự thật ngay cả các nước đó, chính quyền đó cũng không hoàn hảo. Đấy là đứng về phương diện tự do dân chủ. Nhưng còn chính quyền Việt Nam và chính quyền của những nước chuyên chế độc tài thì họ không có đến 1% cái dân chủ của các nước dân chủ trên thế giới này.

Chính vì thế cho nên những chính quyền đó là những chính quyền tàn bạo, chống nhân dân chứ không phải vì nhân dân.

BBC: Ngay trước khi có cuộc gặp với Ủy ban đối ngoại Hoa Kỳ, thì ông Hoàng Minh Chính cũng có bài phát biểu tại đại học Harvard của Mỹ về đề tài dân chủ cho Việt Nam.

Khi ông lên máy bay để sang Hoa Kỳ thì tin tức chính thức ở Việt Nam đưa tin là ông được sang Hoa Kỳ để chữa bệnh. Thế nhưng ông đã có những cuộc gặp gỡ như cuộc gặp gỡ với tiểu bang của hạ viện Hoa Kỳ và ông cũng lên tiếng đấu tranh vì những thứ mà ông nói là vì tự do tôn giáo v.v...

Vậy thì liệu lý do đưa ra để ông được ra khỏi VN đến Hoa Kỳ để chữa bệnh và hoạt động của ông bây giờ thì liệu nó có hơi trái nhau không? Hay là có cái gì nó không phù hợp với nhau không ạ?

Ô Hoàng Minh Chính: Tôi được bác sĩ Nguyễn Xuân Ngãi mời sang bên này để chữa bệnh và bác sĩ Ngãi cũng đã bảo trợ cho tôi. Điều đó hoàn toàn đúng. Mục đích chính của tôi là sang bên này để chữa bệnh. Bởi vì tôi bị ung thư tiền liệt tuyến và sang bên này lại phát hiện thêm nữa là ung thư đại tràng rất nghiêm trọng và nếu không chữa thì có thể nói rằng chỉ đến sang năm nữa là tôi qua đời, không thể sống được.

Đó là một sự thật. Nhưng một con người Việt Nam có lương tâm, có liêm sĩ thì không thể nào chỉ nghĩ tới cuộc sống riêng của mình, nghĩ tới bộ lông của mình mà không biết tới cái đau khổ hiện nay của đồng bào và trước hết là của đồng bào các tôn giáo đang bị đàn áp một cách rất dã man.

Tôi nghĩ là một con người bình thường thôi  cũng không thể không lên tiếng, huống hồ gì tôi là một người dân chủ, do đó chuyện tôi lên tiếng là lương tâm, đó là trách nhiệm, đó là danh dự mà phải lên tiếng. Nếu người nào phản đối việc lên tiếng đó, thì chỉ có chính quyền CSVN mới phản đối những sự lên tiếng đó như của tôi và của đồng bào trong nước cũng như của đồng bào hải ngoại và của quốc tế mà thôi.

BBC: Khi ông sang Hoa Kỳ thì ông đã được cộng đồng người Việt đón tiếp rất là nồng hậu. Vậy thì trong thời gian vừa qua ông tiếp xúc với đồng bào người Việt ở Hoa Kỳ thì ông có cảm nhận như thế nào?

Ô Hoàng Minh Chính: Trong thời gian qua chúng tôi tiếp xúc với đồng bào hải ngoại không nhiều. Thực tế chúng tôi đã được tiếp xúc vào khoảng độ vài chục vị thuộc hàng ngũ trí thức lớn và đồng thời cũng có những vị trí thức trẻ thuộc các hội đoàn, đảng phái và các giới cả nam lẫn nữ. Chúng tôi rất vui mừng thấy các vị đã đối xử một cách rất nhã nhặn, rất chân thành làm cho tôi rất cảm động.

Các vị cũng đã nói rằng sẵn sàng liên kết phong trào ở hải ngoại thành một phong trào dân chủ thống nhất để rồi sẽ cùng phong trào dân chủ ở trong nước thành một phong trào dân chủ Việt Nam thống nhất. Tôi nghĩ rằng ý tưởng đó hoàn toàn chính xác,  cho nên điều đó làm cho tôi rất phấn khởi và chúng tôi sẽ đem tư tưởng đó để báo cáo với phong trào dân chủ và quý đồng bào ở trong nước về tin mừng đó.

BBC: Từ nãy đến giờ ông có nhắc đến phong trào dân chủ cho Việt Nam, tự do tôn giáo cho Việt Nam và ông có đề cập đến chuyện phối hợp với những hoạt động của cộng đồng người Việt ở hải ngoại. Nhưng cũng có những ý kiến cho rằng là phần người VN đã ra định cư ở nước ngoài thì cũng có ít nhiều không vừa lòng với chính quyền trong nước về những lý do trước đây về cuộc chiến 75.

Vậy thì liệu khi ông nói là muốn kết hợp với nhóm người Việt ở nước ngoài thì liệu có làm cho người ta nghĩ rằng đây là một sự kết hợp không hoàn toàn là chỉ vì dân chủ, tự do tôn giáo mà còn có thể vì những lý do sâu xa hơn nữa về vấn đề miền Bắc và miền Nam hay không, thưa ông?

Ô Hoàng Minh Chính: Về điều nay thì tôi nghĩ rằng chính quyền Việt Nam phải có một sự hiểu biết về đồng bào ở hải ngoại. Riêng tôi thì thấy rằng đồng bào ở hải ngoại phải xa rời tổ quốc mà ra đi, thực chất đấy là vô cùng bất đắc dĩ bởi vì đồng bào mất sạch hết tất cả, tài sản, nhà cửa rồi đến vị thế mà ra đi, bây giờ đã đi đến chỗ thành tài, thành sự nghiệp. Tôi thấy đấy là sự cố gắng rất cao của đồng bào. Hiện nay đồng bào ở hải ngoại phải nói rằng ít nhất ra cũng có tới 300 ngàn vị thuộc các nhà bác học, kỹ sư, giáo sư, tiến sĩ và những nhà chuyên gia đã đóng góp với các chính quyền ở các nước phát triển.

Nhưng chính quyền Việt Nam hiện nay lại nghi kỵ đồng bào hải ngoại, đấy là một sai lầm rất lớn. Như chính quyền Cộng sản hiện nay mà đối xử với đồng bào một cách chân thành, tôn trọng và có một thái độ đối thoại bình đẳng với đồng bào thì tôi nghĩ rằng đồng bào sẽ sẵn sàng chấp nhận ngay. Nhưng phải đối thoại một cách bình đẳng, tự do và không có một sự kỳ thị nào hết tất cả. Chứ bây giờ ở trong lòng vẫn cứ nghi kỵ đồng bào nhưng ngoài mặt thì làm ra vẻ kính trọng đồng bào. Tôi thấy đấy là trò lá mặt lá trái. Điều đó không thể chấp nhận được. Đồng bào ở hải ngoại mà tôi có dịp tiếp xúc, tôi thấy đồng bào rất cởi mở, rất tha thiết với tổ quốc, với nhân dân. Bây giờ chỉ  mong có sự đóng góp thôi. Và tôi rất kính trọng tình cảm đó của đồng bào.

BBC: Ông có nói là từ thời điểm ông bước chân xuống sân bay Hoa Kỳ đến bây giờ thì ông chỉ tiếp xúc với một số nhỏ chừng độ vài chục người Việt ở Hoa Kỳ thôi. Và chúng ta cũng biết có tới hàng triệu người Việt Nam đang sống ở Hoa Kỳ thì ông nghĩ rằng trong số hàng triệu người đó, ông gặp vài chục người thì liệu có giúp ông hiểu hết những tâm tư nguyện vọng của cả một cộng đồng. Hay là ông chỉ hiểu được phần nào nguyện vọng của người ta thôi?

Ô Hoàng Minh Chính: Câu hỏi của cô vừa rồi phải nói là rất thú vị. Vài chục người đã có đủ để đại diện cho 3 triệu đồng bào hải ngoại không? Tôi nghĩ rằng số lượng ấy chưa nhất thiết đã là phải làm sao để gặp được tất cả 3 triệu. Nhưng số lượng chỉ vài chục ấy cũng đã như là một sự phản ánh một cách tương đối đầy đủ về tình cảm, ý nghĩ của 3 triệu đồng bào hải ngoại. Bởi vì những vị tôi có dịp được gặp thuộc về các hội đoàn và các đảng phái và là hàng ngũ tiêu biểu nhất ở hải ngoại. Ngoài ra những vị trí thức tên tuổi, các vị trí thức lớn và ở các giai tầng xã hội ở hải ngoại. Cả những vị lớn tuổi cho đến trẻ tuổi, cả nam lẫn nữ. Tôi nghĩ rằng sự tiếp xúc đó có thể nói rằng tương đối đầy đủ để cho phép tôi đánh giá được đấy là một lực lượng tiêu biểu đại diện cho 3 triệu đồng bào hải ngoại. Tuy chưa tuyệt đối đầy đủ.

BBC: Thưa quý vị ông Hoàng Minh Chính năm nay 85 tuổi. Ông từng giữ chức vụ cao trong bộ máy nhà nước như Thứ trưởng Bộ giáo dục, Phó chủ nhiệm trường đảng Nguyễn Ái Quốc, Viện trưởng Viện triết học Mác Lênin.

Như quý vị vừa nghe thì ông Hoàng Minh Chính nói rằng ông tin rằng ông hiểu rõ tâm tư tình cảm của cộng đồng người Việt ở hải ngoại và cụ thể là giới trí thức người Việt ở Hoa Kỳ.

Thế với trí thức trẻ trong nước thì ông đánh giá ra sao?

Khi được hỏi thì rất nhiều bạn trẻ thanh niên ở thành phố có thể coi là trí thức và là tương lai của đất nước. Họ thường nói rằng họ không cảm thấy có bị bức bách gì nhiều lắm hay có những vấn đề mà khó khăn cho họ trong cuộc sống và họ nghĩ rằng cuộc sống như thế thì cũng tự do rồi, cũng dân chủ rồi, họ không có nhu cầu đòi hỏi gì thêm. Liệu quan điểm đó có phản ánh đúng tình hình hiện trạng của Việt Nam hay không khi khá nhiều người được hỏi đều nói như vậy?

Ô Hoàng Minh Chính: Quan điểm ấy không phải là đại diện cho đa số của đồng bào ở trong nước. Sự thực đa số đồng bào trong nước hiện nay là nông dân, là những người chiếm khoảng chừng độ 65, 70% và những người lao động chân tay phải hàng ngày kiếm sống. Sự thật đấy là tuyệt đại đa số của nhân dân ở Việt Nam hiện nay.

Những người đó hiện nay đang có những cuộc đấu tranh để mưu sinh và rất khốn khổ, bị chính quyền hiện nay bốc lột. Do đó những tiếng nói trên là tiếng nói của số nhỏ thôi. Và những tiếng nói ấy tôi nghĩ rằng là nếu chấp nhận một cuộc sống hiện nay, coi như là thỏa mãn rồi, thì tôi nghĩ đấy là chấp nhận một cuộc sống nô lệ. Và cuộc sống nô lệ đó chẳng có gì sung sướng và hạnh phúc cả.

BBC: Ông có nói là ông sẽ phẩu thuật và sau khi phẩu thuật một tuần là bình phục lại ạ?

Ô Hoàng Minh Chính: Vâng, khoảng 1 tuần nữa thì làm cuộc phẩu thuật cuối cùng này ạ. Và đấy là phẩu thuật nguy hiểm nhất gì bởi rằng nếu không làm thì trong vòng 6, 7 tháng thì tôi có thể đi sang thế giới bên kia, tôi không muốn đi sang thế giới bên kia sớm. Tôi hy vọng rằng cuộc phẩu thuật này sẽ tốt đẹp.

BBC: Ông dự tính là sau khi phẩu thuật xong thì ông sẽ về nước ngay ạ?

Ô Hoàng Minh Chính: Vâng, sau khi phẩu thuật xong rồi thì tôi cũng mong sẽ được sớm trở về nước để tiếp tục cuộc đấu tranh vì tự do dân chủ của đất nước và cũng  để hưởng ứng cuộc đấu tranh của đồng bào tôn giáo ở trong nước hiện nay đang rất bức xúc ạ.

BBC: Xin cảm ơn ông Hoàng Minh Chính, một nhân vật bất đồng chính kiến hiện đang sang Hoa Kỳ chữa bệnh đã dành thời gian trả lời cuộc phỏng vấn dài với BBC.Chỉ ít phút ngay sau khi ông tiếp xúc với Phó chủ tịch Ủy ban ngoại giao của Hoa Kỳ. Bình Khuê cũng xin chúc cho cuộc phẩu thuật sắp tới của ông diễn ra tốt đẹp và chúc ông sớm bình phục.

 Hai giáo dân là ông Út và ông Bửu đã phải tự thiêu để phản đối việc chính quyền cộng sản Việt Nam đàn áp tôn giáo Hoà Hảo... chính quyền đã đem vòi rồng và lựu đạn cay tới đàn áp hàng ngàn đồng bào tới viếng ông Út...

Ông Hoàng Minh Chính