Hỏi về tự do báo chí ở Việt Nam

Nghe thứ trưởng Đỗ Quý Doãn

Tòa Soạn Đối Thoại (doi-thoai.com): Đối Thoại đã sao chép bài phỏng vấn từ các chương trình phát thanh cuả BBC. Trong mục đích gởi đến độc giả các bài phỏng vấn bằng dạng viết thật nhanh, nếu có sự sơ sót , xin tác giả , độc giả và đài BBC thông cảm. Mời độc giả nghe lại buổi phát thanh để hiệu đính các chỗ sai trước khi xử dụng.

Ô Đỗ Quý Doãn:Tôi thấy việc xếp hạng đó của tổ chức Nhà báo không biên giới là việc hoàn toàn không có căn cứ. Bởi vì thực ra trong những năm qua thì báo chí Việt Nam có sự phát triển rất là tốt về mọi mặt. Quyền tự do báo chí và tự do ngôn luận trên báo chí của công dân thì được bảo hộ, không chỉ bằng thực tế mà được bảo hộ bằng các qui định trong luật báo chí. Đặc biệt là lãnh đạo của đất nước VN của chúng tôi, nhân dân Việt Nam thì luôn luôn đánh giá rất cao vai trò của báo chí. Rõ ràng là lúc nào là vị lãnh đạo đất nước của chúng tôi cũng như các tổ chức cũng luôn luôn xác định báo chí là công cụ để giám sát các bộ, giám sát các hoạt động trong xã hội. Đặc biệt là những vấn đề báo chí nêu có liên quan đến bất cứ ai, bất cứ vị trí nào. Nếu xem xét là sai, vi phạm pháp luật thì cũng đều được xử lý nghiêm minh.

Tôi nghĩ là tự do hành nghề của báo chí cũng như tự do ngôn luận, báo chí nhận ý kiến của nhân dân, báo chí trở thành diễn đàn của nhân dân nó thể hiện rất rõ trong thời gian vừa qua.

Tôi không hiểu là căn cứ vào những vấn đề gì mà tổ chức các nhà báo không biên giới lại có một sự xếp loại như vậy?

BBC: Báo chí tại Việt Nam thì thường được coi rằng chỉ là công cụ tuyên truyền của đảng CS mà thôi, còn sự tự do báo chí thật sự có thể có nhưng tiếng nói đối lập hay thế nào đó thì không có. Thế cho nên người ta xếp là tự do báo chí tại Việt Nam kém thì Việt Nam mới ở trong 10 nước đội xổ như thế...

Ô Độ Quý Doãn: Tôi có thể nói một điều như thế này, báo chí đối với quốc gia nào cũng đều là công cụ, bất cứ một hệ như thế nào đó cũng là công cụ. Ngay đối với các nước khác nó cũng là công cụ thôi. Cho nên tôi nghĩ thể hiện điều đó như thế nào ở trên tờ báo và tờ báo đó thể hiện ý kiến của mình như thế nào, tôi nghĩ là ở Việt Nam tất cả có điều là báo chí không chỉ là làm nhiệm vụ là cơ quan công cụ như vậy. Nó còn là diễn đàn của nhân dân, nhân dân được thể hiện tất cả những ý kiến của mình ở trên báo.

BBC: Thưa ông, các đồng nhiệp của tôi ở trong nước thì người ta có nói rằng về lãnh vực xã hội thì có thể còn tạm được nhưng riêng về chính trị thì họ ít có khả năng động cựa được gì về báo chí thì ông nghĩ thế nào ạ?

Ô Độ Quý Doãn: Bây giờ cần phải hiểu thế nào là chính trị. Tôi nghỉ vấn đề xây dựng các đường lối, chủ trương, xây dựng hiến pháp, xây dựng pháp luật, xây dựng các đường hướng phát triển. Báo chí vẫn đăng công khai tất cả các nghị quyết, các chỉ thị để toàn dân góp ý, có thể cũng ít nơi mà có thể nói một văn bản pháp luật được đăng để toàn dân tham gia ý kiến.

Cũng có thể nói là một nghị quyết, một văn bản nào đó liên quan đến đường lối chính sách cũng đều được lấy ý kiến. Tôi nghĩ những cái đó cũng là người dân người ta có quyền như vậy, huống hồ chi là trong những hoạt động báo chí. Tôi nghĩ tất cả những điều đó nó được thể hiện ở rất nhiều góc độ, ở rất nhiều khía cạnh khác nhau.

Còn vấn đề khi giao quyền đó, anh xử dụng đến đâu và xử dụng như thế nào thì tôi nghĩ cái đó cũng cần phải xem lại ở nhiều góc độ và nhiều khía cạnh khác.

BBC: Quyền xử dụng như ông vừa mới nói thì cũng là điều mà nhiều người cũng thường hay có ý chê trách. Tức là tình trạng kiểm duyệt ở Việt Nam là mạnh tay quá, ông nghĩ thế nào ạ?

Ô Độ Quý Doãn: Không, hiện nay trong luật báo chí ở Việt Nam đã khẳng định báo chí ở Việt Nam không bị kiểm duyệt trước khi phát sóng. Điều đó đã được luật khẳng định và tôi nghĩ luật bảo hộ. Còn việc trách nhiệm của các cơ quan báo chí thì người ta xem xét những thông tin để người ta đưa lên. Tôi nghỉ là tất cả những thông tin đó là do quyền của các tờ báo, của các cơ quan báo chí người ta xem xét để người ta đăng. Còn các cơ quan nhà nước hoàn toàn không có sự kiểm duyệt và điều đó được khẳng định trong luật.

BBC: Thế nhưng có lẽ như điều đó vẫn xảy ra vì với báo chí điện tử, chẳng hạn như gần đây thì có nhiều nguồn tin cho biết là các mạng Talawas cũng bị chận ở Việt Nam, thì ông nghĩ thế nào ạ?

Ô Độ Quý Doãn: Thưa ông tờ Talawas là một báo điện tử hoạt động ở nước ngoài, nó lưu hành ở trên mạng internet thì việc đó tôi nghì là nó phát hành ở nước ngoài thì ở Việt Nam làm sao có thể ngăn chận được điều này?

BBC: Có nhiều người nói rằng ở Việt Nam bây giờ hơn mấy trăm tờ báo nhưng thực ra thì đều nói cùng một tiếng nói mà thật ra không có những tờ báo có tiếng nói ngược lại, tiếng nói đối lập thì ông nghĩ thế nào?

Ô Độ Quý Doãn: Tôi xin nói một điều như thế này. Thứ nhất là ở Việt Nam thì tôi cũng rất là coi trọng sự đa dạng trong thống nhất. Mỗi tờ báo là một cơ quan của một tổ chức, có thể là một đoàn thể, có thể là một hội nghề nghiệp, có thể là một tổ chức chính trị, có thể là một cơ quan nhà nước... tất cả nó đều phản ảnh sự đặc thù, ý kiến, nguyện vọng và những nét hoạt động và những tâm tư nguyện vọng đề xuất của những cơ quan, của những tổ chức đó. Tôi nghĩ điều đó là sự đa dạng và sự đa dạng đó nó lại nằm trong một sự thống nhất ở chỗ là tất cả cũng vì mục tiêu để xây dựng đất nước Việt Nam của chúng tôi.

 Quyền tự do báo chí của công dân những năm qua được bảo hộ bằng pháp luật
 

Thứ trưởng Bộ Văn hóa và Thông tin Đỗ Quý Doãn