Đối Thoại                                               Website: Doi-Thoai.com                          Email: toasoandoithoai@yahoo.com

Đài Tưởng Niệm

 

Thuyền Nhân Việt Nam trên đảo Bidong đã phá xuống

26 Tháng 10 2005 - Cập nhật 10h23 GMT

 http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/story/2005/10/051026_bidongboatpeople.shtml

Tin từ Terengganu cho biết nhà chức trách địa phương đã phá bỏ tấm bia tưởng niệm thuyền nhân trên đảo Bidong.

BBC :Và trước khi thủ tướng Phan Văn Khải sang Hoa Kỳ thì có một số sự kiện mà BBC đã đưa mà tôi nghĩ ảnh hưởng không nhỏ đến cảm xúc của những người Việt tại Hoa Kỳ vì đa số là những thuyền nhân rời khỏi Việt Nam, tức là sự kiện mà hai bia tượng niệm những người mà số lượng ước tính là vài trăm nghìn người Việt bỏ mạng trên biển Đông khi rời khỏi Việt Nam ở Galang và Bidong thì sự kiện này tôi không thấy vnn đưa thì phải chăng là để tránh cái gọi là phản ứng ở trong nước.

TBT Nguyễn Anh Tuấn :Cái này thì thực ra chúng tôi chưa được chứng kiến bởi vì làm thông tin thì chúng tôi phải có cái xác minh thông tin rõ ràng hơn. Thì chúng tôi chỉ biết rằng là mang máng là có nhưng lúc đó đang chuẩn bị cho những sự kiện lớn ở Mỹ nên chúng tôi thực sự là chưa biết được nhiều nhưng mà chúng tôi thì đồng cảm với BBC, rất nhiều bài viết hay, tôi đánh giá là như vậy. Đặc biệt là bài phỏng vấn, tôi rất thích bài phỏng vấn của BBC cho một người Việt Nam ở trong nước ở bên quân đội, không biết có phải là anh Quang Thống hay không. Còn một bên là ở Mỹ, anh Hùng. Tôi không nhớ tên là gì Hùng nữa. Tôi thấy là BBC làm như thế rất là khách quan và rất là hay và những ý kiến như thế thì đối với tôi nghe thì tôi thấy đồng cảm.

 

 

Tấm bia được khánh thành nhân dịp trên 100 cựu thuyền nhân Việt Nam trở lại thăm trại tị nạn Bidong ở Malaysia hồi tháng Ba vừa qua.

Một tấm bia tương tự trên đảo Galang của Indonesia cũng đã bị đục bỏ hồi tháng Năm, trước chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Susilo Bambang Yudhoyono.

Một quan chức của bang Terengganu, Toh Chin Yaw được AP trích thuật giải thích rằng, "Tấm bia được dựng lên trái phép không có sự đồng ý của chính quyền tiểu bang."

"Tất cả những bia hay tượng đài mà thuyền nhân được phép xây dựng khi họ còn ở trên đảo đều vẫn còn nguyên vẹn," quan chức này nhấn mạnh.

Nhưng ông Trần Đông, giám đốc văn khố thuyền nhân Việt Nam, là tổ chức thiện nguyện vận động dựng bia tưởng niệm nói rằng, "Vấn đề chính ở đây là Hà Nội gây áp lực với Malaysia và Indonesia."

"Trong các buổi gặp gỡ với giới chức Malaysia và Indonesia họ đều cho tôi biết đây là vấn đề cấp quốc gia, Hà Nội không hài lòng, và họ không muốn làm ảnh hưởng đến quan hệ giữa hai nước."

Ông Đông cho biết giới chức Malaysia và Indonesia gợi ý rằng cần phải sửa nội dung của bia tưởng niệm.

Một mặt của bia bằng tiếng Anh ghi ơn những người đã giúp thuyền nhân; mặt kia bằng tiếng Việt, "Tưởng niệm hàng trăm ngàn người Việt đã bỏ mình trên con đường đi tìm Tự do (1975-1996)."

"Dù họ chết vì đói khát, vì bị hãm hiếp, vì kiệt sức hay vì bất cứ lý do nào khác, chúng ta thảy đều cầu nguyện để họ được yên nghỉ dài lâu. Sự hy sinh của họ sẽ không bao giờ bị lãng quên."

Ông Đông nói, ''Không ai nói cho chúng tôi biết cụ thể phải sữa như thế nào, nhưng chúng tôi đoán có lẽ Hà Nội không hài lòng với câu: ...bỏ mình trên con đường đi tìm tự do."

"Nhưng đó là sự thật của lịch sử, và không vì vậy thì Cao ủy tị nạn Liên hiệp quốc và các nước đã không giúp các thuyền nhân Việt Nam."

Ông Đông cho biết Văn khố thuyền nhân nay muốn đem hai tấm bia trở về Úc.

"Tôi không thể tự sửa nội dung bia mà phải có ý kiến của đồng hương thuyền nhân, nhưng làm gì cũng không thể bóp méo lịch sử."

"Hai tấm bia thực ra chỉ là biểu tượng và chúng tôi vẫn tiếp tục vận động mọi người thường xuyên quay lại chăm sóc những nấm mồ hoang của các thuyền nhân xấu số," ông Đông nói.

Ông Alcoh Wong Yahow, người Malaysia, từ nhiều năm qua đã ghi lại tất cả những nấm mồ được biết của thuyền nhân.

"Với sự hổ trợ của người Việt hải ngoại chúng tôi cố gắng chăm sóc cho những ngôi mộ hoang tàn đó, với hy vọng một ngày nào đó có thân nhân đến nhìn."

"Chúng tôi đang giúp cho một cựu thuyền nhân bốc mộ của người thân đem về Canada."

----------------------------------------------------------------------------

Phan Khai, TP HCM
Thực tế những người thuyền nhân đó cảm thấy không có tự do nên họ có ý kiến như vậy, việc gì Hà Nđội lại gây áp lực với hai nước Malaysia và Indonesia? Lịch sử là cái không thể bóp méo được. Nếu mình làm ra và cảm thấy hối hận thì nên có hành động khác, chẳng hạn nước Nhật hồi còn phát xít đã tiêu diệt biết bao nhiêu người, nay phải nhận lỗi. Những gì đã làm, dù tốt hay xấu, cứ để nguyên, không nên dấu hay tìm cách phản bác chối bỏ.

 

 

 

Đài Tưởng Niệm

Thuyền Nhân Việt Nam trên đảo Bidong đã phá xuống

http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/2005/10/25/BidongMonumentBoatPeopleTearedDown_TQuang

2005.10.25

Thanh Quang, phóng viên đài RFA

Thư Khố Thuyền Nhân Việt Nam từ Australia thông báo là Đài Tưởng Niệm Thuyền Nhân Việt Nam trên đảo Bidong đã bị chính quyền Malaysia triệt hạ. Thanh Quang điện thọai cho ông Trần Đông thuộc Thư Khố Thuyền Nhân Việt Nam - một trong những người tổ chức những chuyến trở lại thăm Bidong và Galang – để tìm hiểu về việc này.

Ông Trần Đông cho biết: "Bây giờ đang chờ những chi tiết bên Malaysia gởi qua. Hiện cụ thể mới chỉ có một vài chi tiết sơ khởi thôi."

Thanh Quang: Như vậy đó là những chi tiết nào?

Ông Trần Đông: Thứ nhất là Bia Tưởng Niệm ở Bidong bị phá xuống hoặc là vào ngày 20 hoặc vào ngày 21 tuần rồi. Lý do thứ hai mà Malaysia phải phá Bia Tưởng Niệm là vì ông đại sứ (VN) cùng nhân viên từ thủ đô Kuala Lumpur đi qua Bidong, nên chính quyền bang Terranganu phải hạ Đài Tưởng Niệm này xuống.

Thanh Quang: Thế ai cho biết tin Malaysia triệt hạ Đài Tưởng Niệm Thuyền Nhân Việt Nam?

Ông Trần Đông: Ông Alec cho biết. Ông này là Giám đốc Công ty từng tổ chức toàn bộ phương tiện di chuyển cho cựu thuyền Việt Nam tới Malaysia hồi tháng Ba vừa rồi (để họ trở lại thăm Bidong).

Vấn đề này ở Úc rất nghiêm trọng. Vào cuối tháng này và đầu tháng tới, sẽ có một đoàn văn công Việt Nam, gọi là “Duyên Dáng Việt Nam”, tới Úc trình diễn ở Canberra và Sydney để kỷ niệm ngày thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Trước khi họ trình diễn, họ liên kết với Malaysia để đập phá Bia Tưởng Niệm Thuyền Nhân Việt Nam.

Ông Trần Đông

Thanh Quang: Ngay trước khi nhà cầm quyền Malaysia phá bỏ Đài Tưởng Niệm Thuyền Nhân ở Bidong, họ có thông báo gì với Văn Khố Thuyền Nhân Việt Nam, hay Ban tổ chức những chuyến trở lại thăm Bidong, và cả Galang, vừa rồi của cựu thuyền nhân Việt Nam?

Ông Trần Đông: Bên đó người ta không có nói gì cả. Hồi tháng Bảy, một phái đoàn cựu thuyền nhân Việt Nam có trở lại Bidong, và yêu cầu ông Thủ Hiến Bang Terranganu giữ lại Bia Tưởng Niệm Thuyền Nhân, để tháng Tám sẽ có thêm thuyền nhân Việt Nam về thăm Bidong.

Ông ta chỉ hứa là giữ Bia Tưởng Niệm tới chừng nào hay chừng nấy, vì vấn đề này tùy theo chính quyền trung ương Kuala Lumpur có liên quan tới mối quan hệ Malaysia-VN. Và hồi tháng Tám, đoàn cựu thuyền nhân trở qua thì Bia Tưởng Niệm này vẫn còn.

Thanh Quang: Còn Đài Tưởng Niệm Thuyền Nhân trên đảo Galang ở Indonesia hiện như thế nào?

Ông Trần Đông: Đài Tưởng Niệm này đã bị tháo gở hồi tháng Năm, giờ chỉ còn lại cái khung thôi. Hai tấm marble ghi nội dung tưởng niệm thuyền nhân thì họ đem đi, thoạt đầu để trong bảo tàng viện. Nhưng trong tháng Tám, đoàn cựu thuyền nhân về thăm và tới bảo tàng viện không thấy hai tấm marble này, không rõ họ dời đi đâu.

Thanh Quang: Theo chỗ anh biết thì người Việt tỵ nạn ở hải ngọai này sẽ phản ứng như thế nào trước biến cố đau thương vừa nói?

Ông Trần Đông: Vấn đề này ở Úc rất nghiêm trọng. Vào cuối tháng này và đầu tháng tới, sẽ có một đoàn văn công Việt Nam, gọi là “Duyên Dáng Việt Nam”, tới Úc trình diễn ở Canberra và Sydney để kỷ niệm ngày thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Trước khi họ trình diễn, họ liên kết với Malaysia để đập phá Bia Tưởng Niệm Thuyền Nhân Việt Nam.

Như vậy họ đã thách thức thẳng thừng và tuyên chiến với cộng đồng người Việt hải ngọai. Hiện Ban tổ chức cộng đồng người Việt ở Úc tổ chức một cuộc biểu tình lớn ở Toà Thị Chánh – nơi đoàn văn công vừa nói sẽ tổ chức trình diễn.

Thanh Quang: Thế còn ở những nước có đông người Việt tỵ nạn, như tại Hoa Kỳ, Pháp Quốc…thì phản ứng của họ có thể như thế nào?

Bạn nghĩ gì về việc này? Xin email về Vietnamese@www.rfa.org

Ông Trần Đông: Nói chung phản ứng nơi nào cũng vậy, vì Bia Tưởng Niệm đó là tưởng niệm những người đã chết, mà người đã chết chính quyền Việt Nam vẫn không tha thì những người còn sống họ cư xữ như thế nào? Bia Tưởng Niệm này coi như bàn thờ cho người đã chết, vậy mà họ vẫn đập phá. Nên ai nghe nói cũng đều bực tức, không hai lòng trước việc làm vô nhân đạo này.

Văn Khố Thuyền Nhân Việt Nam kêu gọi cộng đồng Việt tỵ nạn khắp nơi xây Bia Tưởng Niệm Thuyền Nhân; ở từng tiểu bang xây một bia tưởng niệm, nếu giống như mẫu bia ở Bidong và Galang thì càng tốt. Người Việt ty nạn sẽ xay hàng trăm, hàng ngàn Bia Tưởng Niệm Thuyền Nhân tại những nơi mà họ định cư.

Thanh Quang: Văn Khố Thuyền Nhân có định tổ chức những chuyến trở lại Bidong và Galang trong những ngày sắp tới hay không?

Ông Trần Đông: Theo dự trù, Văn Khố Thuyền Nhân Việt Nam sẽ tổ chức hai chuyến, một vào tháng Tư và một vào tháng Bảy. Trước sự kiện các Bia Tưởng Niệm Thuyền Nhân Việt Nam ở Bidong và Galang không còn, nhưng điều đó không có nghĩa là chúng ta không trở lại những nơi kỷ niệm ấy để cầu nguyện cho những người đã nằm xuống.

Trên phương diện nào đó, chúng ta phải thấy rằng những người nằm xuống đó đã lót đường cho những người tỵ nạn còn lại được đi định cư. Vì đã có quá nhiều người chết, khiến làm động tâm các quốc gia trên thế giới, nên mới có hội nghị hồi tháng 7 năm 1979 ồ ạt nhận người đi định cư.

Và 10 năm sau đó số người vượt biên và được đi định cư không hề bị giảm sút. Cho nên vấn đề trở lại thì chúng ta càng phải trở lại. Họ càng phá Bia Tưởng Niệm thì chúng ta càng trở lại.

  

 

Tổng biên tập VNN

nói về chuyến thăm Bắc Mỹ của ông Khải

28 Tháng 6 2005 - Cập nhật 01h27 GMT

http://www.bbc.co.uk/vietnamese/regionalnews/story/2005/06/050627_tuan_nguyen_transcripts.shtml

 

Một trong những người theo dõi sát sao và có những tiếp xúc rộng rãi nhất với đoàn Việt Nam tới thăm Hoa Kỳ và Canada chính là ông Nguyễn Anh Tuấn, Tổng Biên Tập Vietnamnet.

Ông cũng là nhà báo và quan chức báo chí cao cấp nhất của một tờ báo ở Việt Nam tới Bắc Mỹ để đưa tin về chuyến thăm của Thủ tướng Việt Nam cùng phái đoàn với đỉnh điểm là cuộc hội kiến lịch sử ngày 21 tháng Sáu giữa Tổng thống George W. Bush và Thủ tướng Việt Nam Phan Văn Khải.

Câu hỏi đầu tiên BBC đặt ra cho ông là ngày làm việc chính thức và quan trọng nhất của đoàn Việt Nam ở Canada đã diễn ra như thế nào?

Nguyễn Anh Tuấn:
Cũng rất là trang trọng và chúng tôi đánh giá rằng kết quả rất là tốt. Buổi sáng thì thủ tướng đã đến làm việc với quốc hội Canada và thăm và làm việc, hội đàm với ông chủ tịnh thượng viện và ông chủ tịch hạ viện và đồng thời phó thủ tướng Vũ Khoan có làm việc với các bộ và một số bộ trưởng thứ trưởng đi trong đoàn cũng làm việc với các bộ tương đương của bên Canada. Chiều thì lúc 15h30 lễ đón chính thức thủ tướng bắt đầu, lúc đó thì trong sự kiện này có bắn mười chín loạt phát đại bác chào mừng, đây là lễ đón nguyên thủ quốc gia trang trọng ở mức trang trọng nhất cùng với hai thủ tướng đi duyệt đội danh dự, quốc ca hai nước được cử lên. Ngày hôm qua thì không phải là ngày thăm chính thức mà thủ tướng đến thăm chỗ nhà Việt Nam để khai trương nhà Việt Nam và có nói chuyện với một số bà con Việt Kiều và nhân viên đại sứ quán tại đây.

BBC:
Dạ thưa ông về mặt quan hệ thương mại thì kim ngạch hai bên cũng chỉ là ở mức vài trăm triệu dollar, đầu tư thì cũng không hẳn là nhiều vậy trong chuyến thăm lần này thì hai bên có những ký kết hay những sự mời gọi gì để Canada sẽ đầu tư nhiều thêm và có những cái gì cụ thể hơn không

Tôi nghĩ rằng cái quan trọng nhất, điểm nhấn là việc Canada ủng hộ Việt Nam gia nhập WTO và cái thứ hai là các doanh nghiệp trong đoàn doanh nghiệp đi cùng thì cũng tiếp tục hội đàm, thảo luận với một số tập đoàn lớn của Canada như là Nortel.

Theo tôi thì vấn đề Việt Nam gia nhập tổ chức thương mại thế giới WTO thì có lẽ những cái vướng mắc chính bây giờ vẫn là vướng mắc với Mỹ và các hiệp định chưa thực hiện được với Trung Quốc thì Canada cũng chưa hẳn là mấu chốt quan trọng đúng không.

Đúng ạ, thì hiện nay cũng không phải là điểm quan trọng nhất nhưng mà dù sao có thêm một đối tác, một nước mà ủng hộ thì cũng tốt hơn. Nhân dịp này thủ tướng cũng muốn là nhận được sự ủng hộ chính thức của Canada thì tôi nghĩ cũng là một điểm tốt.


Và thưa ông sau cái ngày đầu tiên, sau những nghi lễ chính thức của Canada thì những ngày tiếp theo của đoàn thì có những sự kiện gì đi về thực chất không.

Tôi nghĩ­ rằng là cũng có đi vào thực chất ở chỗ là các doanh nghiệp nói chung là xúc tiến thương mại nhiều hơn. Mở các diễn đàn doanh nghiệp giữa hai nước và đặc biệt là làm việc với các tập đoàn như chủ tịch tập đoàn Menulife, rồi anh em Việt kiều cũng đến gặp và chào thủ tướng và thủ tướng cũng tiếp thân mật. Tôi nghĩ rằng có lẽ cái quan trọng nhất là Canada và Việt Nam phải tìm ra sự hợp tác gần gũi hơn nữa ở trong lĩnh vực kinh doanh, trong lĩnh vực thương mại.

Vâng, cũng nói về vấn đề Việt kiều tại Canada thì tôi cũng được biết là cũng như ở Hoa Kỳ thôi, thì cũng là cũng sẽ có những cái nhóm họ rất to tiếng những cái nhóm họ chiếm các diễn đàn họ tổ chức biểu tình thì phái đoàn có sự chuẩn bị tâm lý về vấn đề này không.

Chúng tôi nghĩ cũng là chuyện bình thương thôi, cũng không có vấn đề gì để quá căng thẳng. Chuyện đó là chuyện quá khứ lịch sử và chuyện có những người đi biểu tình là chuyện bình thường. Ở Canada thì chúng tôi thấy có ít lắm. Lúc buổi trưa tại quốc hội thì có khoảng mười, mười hai người gì đó thôi, rất là ít. Tôi thấy là ở nước Mỹ cũng vậy thì tỉ lệ cũng rất là nhỏ nếu như chúng ta nhìn ra là một triệu ba trăm bà con người Việt mình sống ở đó, làm ăn ở đó mà tổng tất cả những người đi biểu tình ở bốn thành phố mà đoàn đã đi qua thì không tới một nghìn.

Thì cũng phải thừa nhận là đoàn không đi qua những chỗ gọi là thủ đô của người Việt tị nạn đúng không ạ. Ví dụ như California thì đoàn không qua hoặc là một số các bang đông người Việt nhất thì đoàn đâu có qua phải không ạ.

Không, nhưng mà ở bên California thì người ta cũng đến nhiều lắm. Thực ra mấy cái thành phố vừa qua thì những người đi biểu tình thì rất nhiều người là từ Cali sang.

Và nói về chuyện biểu tình thì tôi cũng phải hỏi anh một điều mà cũng gây tranh cãi tức là một số đài ở nước ngoài họ nói về chuyện là có cái chyện là có cái đối xử gọi là không lịch sự hoặc là nó không đúng mức đối với những người trong phái đoàn mà trong đó có bản thân anh thì cái chuyện xảy ra với cá nhân anh thì như thế nào ạ.

Thì thế này, chúng tôi ở trong Nhà Trắng đi ra, lúc ấy là sau khi cái phút lịch sử xong ấy, tức là giữa tổng thống Bush và thủ tướng Việt Nam Phan Văn Khải có công bố trước báo chí xong thì chúng tôi ra khỏi Nhà Trắng.

Lúc chúng tôi đi ra thì thấy là có một số bà con đứng ở ngoài thì chúng tôi cũng dừng chân đứng khựng lại một tí để nhìn xem vậy thì là có bao nhiêu bà con. Lúc ấy thì cảnh sát Mỹ đứng thưa nên bà con thấy thế thì mọi người ào đến, nhảy sang và tấn công. Tôi nghĩ tôi cũng không nghĩ là ở một nước Mỹ mà tại sao mọi người lại tấn công lại đánh người như vậy thì rõ ràng là kể cả về mặt văn hóa, nhân cách rồi cho đến là về pháp lý là đều sai.

Mà họ đánh bằng chân tay hay có dùng vũ khí gì không ạ

Có người thì dùng tay chân để đánh có người thì dùng cán cờ. Tôi thì tội bị dùng cán cờ đánh.

Và họ đánh vào đâu trên người anh

Đánh vào đầu

Nhưng mà có lẽ cũng hy vọng là không có vấn đề gì phải không ạ

Vâng cũng không có gì, thì lúc đó họ đánh hai cái. Một người đánh bằng cái cán nhỏ, còn một người thì đánh bằng cán to thì sau đó là tôi chạy thôi và họ đuổi theo và cái túi đồ nghề phóng viên của tôi, thì lúc ấy tôi làm như một phóng viên, vừa kéo túi vừa chạy thì họ đá vào túi, họ chửi bới.

Thế cảnh sát có can thiệp không ạ

Cảnh sát lúc đó nhảy ra can thiệp thì sau đó họ mới bị khựng lại

Và chuyện đó đã để lại cho anh ấn tượng như thế nào ạ

Tôi thì tôi thực sự nhìn thấy những người đó thấy cũng thương thương họ bởi vì họ cũng nhếch nhác, không phải là những người thể hiện một cái gì đó đẳng cấp hai trình độ hoặc là một cái năng lực nào đó. Tôi nhìn thấy họ nói năng rồi là họ gào thét rồi là ăn mặc rồi là cách hành xử thì tôi thấy tôi cảm giác đó là những người có vẻ là những người thuộc tầng lớp thấp của xã hội hay sao ấy. Tôi cảm giác như vậy. Tôi thực sự thấy thương họ nhiều hơn.

Và trong cái chuyến thăm của ông Phan Văn Khải tới Hoa Kỳ thì tôi cũng đã được đọc những bài bình luận cũng chính của người Mỹ họ viết là người Mỹ đã bỏ được quá khứ lại đằng sau rồi thì họ cũng hy vọng là những người Mỹ gốc Việt thì cũng sẽ làm được điều tương tự và sẽ không có những chuyện như thế xảy ra trong tương lai, thế nhưng có một điều ở đây là trong chuyến đi thăm của thủ tướng Phan Văn Khải thì dường như thủ tướng cũng không có một động thái rõ ràng để thể hiện thiện chí vô cũng của phía chính phủ Việt Nam đối với cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ đúng không ạ.

Tôi thấy rằng là động thái bằng lời nói thì rất là nhiều rồi. Ở trong nước thì bằng những nghị­ quyết bằng những quyết sách cụ thể. Tất nhiên là cũng bằng những nỗ lực rất là nhiều của chính phủ và của đảng và sang bên này thì thủ tướng tôi nghĩ rằng chắc là nói không nhiều nhưng bằng hành động nhiều hơn. Ngay khi xuống sân bay, chưa đi đến khách sạn mà còn đang rất là mệt sau một chuyến bay dài thì thủ tướng đã thu xếp đến thăm một gia đình Việt kiều, thăm hỏi xem tình hình bà con ở bên này thế nào. Tôi nghĩ rằng những cái hành động này đã thay cho những lời tuyên bố nhiều hơn.

Và trong quá trình phát biểu thì thủ tướng cũng nói rõ là chính sách của Việt Nam ngay trong lần đầu tiên ở Seatle khi đặt chân đến Mỹ thì lúc gặp báo chí thì đầu tiên thủ tướng cũng nêu là thông điệp như vậy. Tất nhiên là nếu như mọi người mong đợi là thực sự mạnh mẽ thì cũng phải có thời gian và cái điểm chủ chốt lần này đi là không phải là vấn đề này chẳng hạn cho nên thủ tướng tập trung vào vấn đề quan hệ với Mỹ nhiều hơn. Cái chính thức với chính quyền nhiều hơn.

Và ngay ở Seatle là điểm đặt chân đầu tiên của thủ tướng thì đã cũng xảy ra một sự cố và anh đã có bài bình luận nói về cách cư xử chính khách và nói rằng là thủ tướng Phan Văn Khải trước những câu hỏi mà một số người cho rằng là không đáng trả lời, thế rồi trước những cái la ó như: tên nói dối, kẻ sát nhân. Thì thực chất lúc đó anh có mặt tại chỗ chứng kiến thì anh thấy thủ tướng Phan Văn Khải đã có những cái phản ứng như nổi nóng và những sự việc đó đã tác động tới thủ tướng như thế nào.

Tôi thấy rằng cái việc để người ta la lối nói năng bừa bãi như vậy trong một cuộc họp báo thì tôi thấy đó là một cái tinh thần không chuyên nghiệp. Chúng ta làm báo chí chẳng bao giờ chúng ta đi làm như vậy, đúng không, những nhà báo chuyên nghiệp như anh cũng vậy thôi> Chúng ta đến chúng ta có quyền đặt câu hỏi chất vấn, chúng ta có quyền tranh luận nhưng chúng ta không có quyền mạt sát.

Nếu như một nhà báo chân chính và đàng hoàng thì không bao giờ làm như vậy thì đây tôi đánh giá không phải là những nhà báo chân chính, những nhà báo chuyên nghiệp mà đây là có thể là những người mạo danh hoặc làm như thế nào đó để gọi là báo chí vậy thôi. Thế còn đứng trước những tình huống đó tôi thấy tôi thực sự thán phục với tư cách một người quan sát. Tôi thấy thán phục thủ tướng là ở chỗ thủ tướng không nổi nóng, vẫn rất là từ tốn trả lời câu hỏi, tôi thấy là phục vì nếu bình thường ta có quyền không trả lời bởi vì đây không phải là phóng vấn mà là nhục mà thì tôi thấy là có quyền từ chối trả lời chứ, đúng không. Thì hôm đó thủ tướng rất từ tốn trả lời sau đó thủ tướng chỉ nói một câu là nhưng mà anh cũng phải giữ văn hóa và giữ lịch sự chứ.

Và thủ tướng không hề nói, hay có nói hay không cái câu là đuổi người này ra hoặc là có ai trong đoàn nói là đuổi người này ra.

Tôi nghĩ lúc đó loáng thoáng tôi không nghe rõ. Vào lúc đó thì sau này diễn ra ồn ào. Tức là đầu tiên thủ tướng rất từ tốn, thì thủ tướng nói rất bình tĩnh nhưng anh đã hỏi thì tôi sẽ phải nói và tôi sẽ trả lời thì tôi thấy thủ tướng rất là bình tĩnh ôn tồn. Thì sau đó có một người nữa, nữ gì đó ầm ĩ cả lên thì tôi không nghe được, lúc đó tôi đứng ở phía dưới thì tôi đang mải nhìn quan sát cô ấy nói như thế nào thì tôi không có để ý là thủ tướng có nói câu gì tiếp hay không. Lúc đó tôi tập trung nhìn vào thái độ của cô kia thì đúng hơn. Nhưng mà cái ấn tượng ban đầu của tôi, lúc mà thủ tướng trả lời cho cái anh nào đó thì lúc đó tôi thấy tôi tập trung thì lúc đó hội trường còn đang im ắng còn sau đó thì nó ồn ào lên thì mình cũng chịu không để ý.

Có phải vì sự kiện đó mà họp báo kết thúc sớm không ạ

Tôi nghĩ cũng không hẳn bởi vì cuộc họp báo dự kiến cũng chỉ mỗi bên, phóng viên Việt Nam và phóng viên Mỹ, nói chung là khoảng ba câu hỏi thì lúc đó cũng tới ba câu hỏi rồi. Câu hỏi thứ nhất là tôi hỏi, câu hỏi thứ hai là một phóng viên của một phân nhánh của đài ABC của Mỹ tại Seatle, anh chàng đó tôi cũng không nhớ tên, hỏi nối theo cái câu hỏi của tôi. Tức là thủ tướng trả lời xong anh ấy hỏi nối theo cái vấn đề với người Việt Nam ở nước ngoài như vậy, tình cảm đi thăm như vậy, khẳng định như vậy, thế thì tại sao, thủ tướng nghĩ thế nào khi mà anh em hoặc là những bà con mình đứng bên ngoài biểu tình nói mình chuyện này chuyện kia thì thủ tướng thấy thế nào và thông điệp của thủ tướng gửi cho họ là cái gì. Thì thủ tướng rất là ôn tồn nói là tôi trả lời cho câu hỏi trước đã là thông điệp rồi, tôi thấy thủ tướng lúc đó là khá ôn tồn. Tôi thấy câu đó là hay. Thế thì sau đó là đến câu của anh chàng kia, thì thực ra thế cũng dự kiến đã là kết thúc nhưng chỉ có tiếc là lẽ ra nó kết thúc mà vui thì thoải mái và đúng là chuyên nghiệp theo đúng tinh thần cuộc họp báo thì nó hay hơn.

Và anh cũng là người không xa lạ gì với nước Mỹ tại vì anh cũng tới học ở Harvard, học về quản lý công và bây giờ anh làm trong truyền thông thì bây giờ anh với nhìn nhận của một người làm báo thì anh thấy rõ ràng Việt Nam là một trong năm nước bây giờ vẫn theo chủ nghĩa cộng sản, Hoa Kỳ là nước đi đầu trong thế giới tư bản thì rõ ràng hai cái sự vênh nhau như vậy thì liệu trong cái thời gian tới này hai nước muốn kéo nhau lại gần thì liệu có phải có một sự thay đổi nào ở Việt Nam, tôi không nói thay đổi gọi là theo cái nghĩa là bỏ chủ nghĩa cộng sản nhưng ít nhất thay đổi theo cái nghĩa là xã hội sẽ gần với nhau hơn, ở theo góc cạnh là mỗi một cá nhân sẽ có quyền tự do nhiều hơn như là anh đã chứng kiến trong khi anh ở Mỹ học hoặc là trong cái chuyến thăm mà vừa rồi anh tới nước Mỹ.

Tôi thì tôi nghĩ chắc chắn là sẽ có những thay đổi và hai nước sẽ hiểu nhau và thông cảm nhau hơn và chúng ta đã hội nhập với thế giới, không chỉ với riêng nước Mỹ mà với nhiều quốc gia khác nhau, thì chúng ta phải chơi theo luật chung thì rõ ràng thay đổi để chơi theo luật chung thì Việt Nam đã thay đổi rồi còn những cái khác thì xã hội nó có những thay đổi nhưng thay đổi đó là thay đổi tốt bởi vì rõ ràng là Việt Nam từ ngày hội nhập với thế giới thì ngày càng tốt lên, càng mạnh hơn, đất nước phát triển, khác rất là nhiều và chúng ta có vị thế mới.

Tôi ủng hộ và tôi nghĩ đó là đúng không có gì cả. Thế còn chủ nghĩa cộng sản hay chủ nghĩa tư bản thì đó là một lý tưởng, một sự lâu dài của loài người. Mà ngay cả loài người cũng mong muốn đến một cái điều gi đó tốt đẹp. Thế còn trước mắt mỗi chúng ta, mỗi quốc gia, dân tộc thì đều mong muốn quốc gia dân tộc mình sẽ tốt hơn. Nhân dân thì ấm no hơn, hạnh phúc hơn. Rồi vị thế của quốc gia mình. Rồi hình ảnh quốc gia trước ánh mắt của bè bạn quốc tế càng ngày càng tốt hơn thì tôi nghĩ đó là đích, là những việc chúng ta đang cần phải làm thôi.

Khi mà theo dõi các tường thuật của anh trên mạng vnn thì tôi thấy anh cập nhật tin tức rất nhanh và đầy đủ nhưng tôi có một cái nhận xét của một nhà báo tức là trong những cái tường thuật của anh thì cái khen rất nhiều, những cái chê có vẻ hơi ít. Tức là cái nhìn về một nhà lãnh đạo, đây tôi nói dựa trên quan điểm báo chí phương Tây, tức là nó không có một mức độ đánh giá nhìn nhận mà nó có thể đứng xa hơn một chút, thì anh thấy thế nào?

Cái này thì có lẽ ai cũng thế thôi, tôi nghĩ rằng tôi là một thành viên báo chí của đoàn Việt Nam và chúng ta sang đất này mọi thành viên báo chí của đoàn Việt Nam cũng như của người Việt Nam, lúc này là lúc mong muốn những gì tốt đẹp nhất, những hình ảnh tốt đẹp nhất của Việt Nam ở trên vũ đài chính trị thế giới và đặc biệt là nước Mỹ, là cái nơi số một thế giới hiện nay. Thì có lẽ có một chút gì đấy xen lẫn, một chút là cảm tính và một chút cảm xúc trong đó mà thực sự nó thắng lợi nhiều. Anh thấy thực sự rõ ràng là không chỉ riêng chúng tôi mà cả báo chí Mỹ mà tôi phỏng vấn, tôi phỏng vấn bạn bè Mỹ chứ.

Tôi phỏng vấn thượng nghĩ sĩ John McCain, tôi phỏng vấn ông Richard Armitage trước là thứ trưởng thứ nhất bộ ngoại giao Hoa Kỳ. Rồi tôi trao đổi với nhiều người bạn Mỹ khác, kể cả một số anh em người Việt đã sinh sống làm ăn lâu dài ở Mỹ, có những cương vị trong chính phủ Mỹ hiện nay thì họ đều đánh giá như vậy. Còn tất nhiên là không có gì là hoàn hảo cả, chắc chắn là nó có những khiếm khuyết nhất định nhưng cái đó chưa phải là lớn, chưa phải nổi trội lên so với những cái đạt được thì có lẽ ta chưa nhìn thấy nó nhiều chứ không phải tôi không nhìn thấy nó mà tôi thấy cũng có, có thể có những cái như vậy. Chúng ta nhìn như một tỉ lệ chẳng hạn như là 80 phần trăm nó đẹp, còn 20 phần trăm còn xù xì thô ráp một chút. Thì 80 phần trăm kia nó sẽ át đi nhiều hơn và cảm xúc và cái nhìn của mình sẽ gắn vào 80 phần trăm kia chẳng hạn.


Khi mà anh đi thì ngày 21 tháng Sáu thì thủ tướng Phan Văn Khải của Việt Nam gặp với Tổng thống Bush của Hoa Kỳ thì cũng chính là ngày nhà báo Việt Nam. Tôi biết là ở Việt Nam vẫn có ban văn hóa tư tưởng trung ương, rồi có các ban bệ để quản lý báo chí một cách chính thức. Thì trong các tường thuật của anh thì tôi cũng muốn hỏi anh là anh có phải cân nhắc, có phải suy tính tới những cái đề nghị hay là những cái gợi ý của những người quản lý báo chí lúc trước khi anh đi không.

Hiện nay thì chúng tôi thấy có một cái là Ban Văn hóa Tư tưởng Trung ương không phải quản lý theo cái lối áp đặt mà theo lối gợi ý thì đúng hơn. Có thể có những tư duy trao đổi, có những cái suy nghĩ còn không áp đặt được vì tất cả báo chí Việt Nam bây giờ hoạt động theo luật báo chí và đem nhau ra xem xét xử lý tất cả là trên luật báo chí chứ không có cái gì khác được thì chúng ta đã là dân chủ rất nhiều rồi trong chuyện này. Thế nhưng mà chúng tôi là những người làm báo, tôi nghĩ là báo nào cũng thế thôi, chúng ta phải nghĩ đến bạn đọc, đến quyền lợi của bạn đọc, quyền lợi của đại đa số. Thì ở Việt Nam chúng tôi tự thấy rằng là mình phải đem lại cái gì đó tốt đẹp cái gì đó giá trị. Thế nên khi mình phản ánh đem lại tính trung thực, khách quan, nhiều chiều và làm sao đem lại lợi ích tốt nhất cho đông đảo bạn đọc của mình, công chúng của mình. Và trong quá trình đi thăm này, chúng tôi chưa bị một lời nào, câu nào của BVH TT-TU bảo chúng tôi phải đưa thế nọ thế kia cả. Chỉ có điều là khen, tôi nghe anh em ở nhà bảo BVH TT-TU khen các báo kỳ này, đánh giá là đi đưa như vậy là kịp thời thông tin đầy đủ và tương đối hấp dẫn với bạn đọc.

Và trước khi thủ tướng Phan Văn Khải sang Hoa Kỳ thì có một số sự kiện mà BBC đã đưa mà tôi nghĩ ảnh hưởng không nhỏ đến cảm xúc của những người Việt tại Hoa Kỳ vì đa số là những thuyền nhân rời khỏi Việt Nam, tức là sự kiện mà hai bia tượng niệm những người mà số lượng ước tính là vài trăm nghìn người Việt bỏ mạng trên biển Đông khi rời khỏi Việt Nam ở Galang và Bidong thì sự kiện này tôi không thấy vnn đưa thì phải chăng là để tránh cái gọi là phản ứng ở trong nước.

Cái này thì thực ra chúng tôi chưa được chứng kiến bởi vì làm thông tin thì chúng tôi phải có cái xác minh thông tin rõ ràng hơn. Thì chúng tôi chỉ biết rằng là mang máng là có nhưng lúc đó đang chuẩn bị cho những sự kiện lớn ở Mỹ nên chúng tôi thực sự là chưa biết được nhiều nhưng mà chúng tôi thì đồng cảm với BBC, rất nhiều bài viết hay, tôi đánh giá là như vậy. Đặc biệt là bài phỏng vấn, tôi rất thích bài phỏng vấn của BBC cho một người Việt Nam ở trong nước ở bên quân đội, không biết có phải là anh Quang Thống hay không. Còn một bên là ở Mỹ, anh Hùng. Tôi không nhớ tên là gì Hùng nữa. Tôi thấy là BBC làm như thế rất là khách quan và rất là hay và những ý kiến như thế thì đối với tôi nghe thì tôi thấy đồng cảm.