Doi Thoai - Tu Do Dan Chu cho To Quoc Viet Nam

Đối Thoại Website: Doi-Thoai.com Email: toasoandoithoai@yahoo.com

Việt Nam - quá khứ và hiện tại

26 Tháng 10 2006 - Cập nhật 13h32 GMT

http://www.bbc.co.uk/vietnamese/forum/story/2006/10/061026_vietnam_past_today.shtml

Trịnh Hội
Trung tâm nhạc Asia, California


	Tác giả bày tỏ suy nghĩ về những thay đổi và chưa đổi ở Việt Nam

Đã khá lâu tôi không đặt bút viết tiếng Việt. Lần cuối cùng tôi chia sẻ những cảm nghĩ của tôi với bạn đọc Việt Nam là khi tôi viết một bài báo trên tờ Việt Báo ở Mỹ năm kia nói về những cảm xúc riêng tư của mình sau khi tìm được ra ngôi mộ của cố tổng thống Ngô Đình Diệm với mộ bia cho đến nay vẫn không được khắc tên, ghi tuổi.

Tôi vẫn còn nhớ rõ những bài học được dạy khi tôi còn ở tiểu học chê trách vua Gia Long sau khi lên ngôi vua đã không trân trọng lịch sử và tiêu hủy toàn bộ những gì thuộc về vua Quang Trung Nguyễn Huệ. Kể cả việc đào bới mồ mã của nhà vua và trộn xương cốt của ông vào thuốc súng bắn ra biển để hủy táng.

Đối với riêng tôi, khi tận mắt thấy được ngôi mộ của cố tổng thống Ngô Đình Diệm, sau trên 4 thập niên kể từ ngày ông bị hành quyết, vẫn không được ghi khắc những gì căn bản nhất của một đời người, tôi chợt cảm thấy hình như cho đến nay ở Việt Nam vẫn còn những bài học lịch sử không được trân trọng. Nếu 200 năm sau chúng ta vẫn vấp phải những lỗi lầm của những người đi trước, thử hỏi cho đến bao giờ dân tộc và đất nước Việt Nam mới thật sự khôn lớn?

Viết cho mình

Nhưng phải thú thật là tôi đã viết bài viết về mộ cố tổng thống Ngô Đình Diệm đầu tiên là cho chính tôi. Tôi đã bị những suy tư của mình dằn vặt tôi suốt gần một năm cho đến khi tôi đặt bút ghi lại những cảm xúc của mình trên trang giấy.

Có thể nói tôi viết để những cảm nghĩ của chính tôi được vơi đi, để không phải bận tâm lo nghĩ vào những việc mà ba mẹ tôi thường bảo là chuyện 'thiên hạ'. Và bài viết này hình như cũng được cho ra đời trong một hoàn cảnh tương tự.

Sau sáu lần về Việt Nam trong hai năm vừa qua, có đôi lần tôi đã ở lại trên dưới một tháng để tìm hiểu thêm về Việt nam của quá khứ và hiện tại, tôi đã cảm nhận và học được một số điều mà cuối cùng tôi đã bị trăn trở khôn miên nhất là về những gì chính tai mình đã nghe và mắt đã thấy. Quả thật, như một người bạn luật sư trẻ của tôi ở Hà Nội từng tâm sự, sẽ không bao giờ chúng ta bàn hết được chuyện đất chuyện nước của người Việt Nam muôn thuở.

Cuộc sống Việt Nam

Có thể tôi nói hơi quá nhưng hình như ở Việt Nam, cuộc sống của mọi người đều giống y đúc cách họ lái xe trên đường phố. Bất kể bằng phương tiện gì. Đi xe đạp, xe thồ hay xe Mercedes. Người có quyền thế hay chỉ là một người bán hàng rong. Tây ba lô, Việt Kiều lai căng như tôi hoặc một bác xích lô.

Người nào luồn lách càng hay sẽ càng đến đích mau hơn. Và những người ngay thẳng thường là những người luôn phải chạy chậm

Ai ai cũng phải luồn lách, ghi nhấn ga vượt đèn, khi thắng gấp, hoặc đôi khi phải dừng hẳn lại nhường cho người lấn đường. Người nào luồn lách càng hay sẽ càng đến đích mau hơn. Và những người ngay thẳng thường là những người luôn phải chạy chậm, sát vào lề đường chỉ mong sao cho mình về đến nhà mà không bị tai nạn.

Có lẽ vì hoàn cảnh xã hội như vậy mà hầu như đa số người dân tôi gặp được và trò chuyện đều chỉ mong sao là họ lo được miếng cơm, manh áo mỗi ngày cho chính bản thân của họ và gia đình thân thuộc.

Chuyện 'thiên hạ', nếu nghe qua họ chỉ có thể chắc lưỡi hoặc tốt hơn một chút là nói lên một lời khuyên chân tình là không nên 'lôi thôi dính vào, mang vạ vào thân’. Kể cả những chuyện 'thiên hạ' mà chính họ là nạn nhân. Chính họ cũng biết là lẽ ra họ phải nói ra cho phải lẽ. Nhưng thôi, một điều nhịn chín điều lành. Mặc dù là một Phật tử nhưng đôi khi tôi vẫn cảm thấy câu nói này nó có vẽ như không thích hợp cho lắm trong thời buổi tranh tối tranh sáng này. Nhất là khi người ta nhịn không phải vì tấm lòng từ tâm bác ái được ẩn dụ trong câu nói, mà vì họ sợ bị liên lụy, sợ nếu nói ra sự thật thì chẳng những không giúp được gì mà còn có thể bị mất việc, hoặc mất luôn cả tài sản, cơ nghiệp, bị cho vào tù như chơi. Mà đã là con người có đủ hỉ, nộ, ái, ố, lạc, dục thì ai lại chẳng sợ những điều này?

Thay đổi và không thay đổi

Có nhiều người cho rằng Việt Nam đã và đang có nhiều thay đổi tích cực. Tôi đồng ý với điều này. Nhưng tôi nghĩ vẫn còn rất nhiều điều Việt Nam chưa thay đổi và sẽ không bao giờ thay đổi nếu như hệ thống điều hành và quản lý của nhà nước Việt Nam vẫn giữ y nguyên như hiện tại. Và nếu như sự hiểu biết của người dân Việt Nam vẫn bị kiểm soát chặt chẽ không được khuyến khích mở rộng trong tương lai.


	Nhiều thanh niên Việt Nam chưa quen có tư tưởng độc lập

Tôi còn nhớ như in lần gặp gỡ nói chuyện rất thân tình giữa tôi và một phóng viên báo chí, tuổi chưa đầy 30 ở Sài Gòn.

Anh là người đã từng được phái đi ra nước ngoài nhiều lần. Có nghĩa là anh là một trong rất ít người trong 80 triệu dân Việt Nam đã có cơ hội tiếp xúc và làm quen với cuộc sống và tư tưởng của các xã hội dân chủ ở phương Đông cũng như ở phương Tây. Mặc dù vậy, anh vẫn không đồng ý với tôi là ở Việt Nam tất cả các báo chí đều bị kiểm duyệt.

Khi tôi hỏi anh nếu như vậy thì tại sao báo chí Việt Nam lại không đưa tin về những người bất đồng chính kiến và quan điểm của họ thì anh trả lời đơn giản là vì họ không tôn trọng pháp luật Việt Nam nên việc họ bị xử phạt như một kẻ phạm tội hình sự là chuyện dĩ nhiên.

Phải thú nhận là lần đầu tiên khi tôi nghe câu trả lời này, tôi đã cảm thấy bực tức nhiều hơn là thông cảm. Nhưng suy cho cùng, nếu như ngay chính một người trẻ tuổi có học thức và hiểu biết như anh vẫn không được tạo cơ hội để cảm nhận được những quyền lợi căn bản nhất của một con người, thì thử hỏi biết đến bao giờ đa số người dân Việt Nam mới hiểu rõ được những quyền lợi và trách nhiệm của chính họ đối với đất nước?

Có thể nói càng biết nhiều về Việt Nam thì tôi lại càng buồn hơn. Buồn vì thấy cuộc sống hằng ngày của người dân Việt Nam vẫn còn quá nhiều khổ cực. Buồn vì biết được trong quá khứ những người có tư tưởng độc lập như nhà thơ Hoàng Cầm, nhà văn Phùng Quán, và biết bao nhiêu người tài giỏi khác đã bị đàn áp mà mãi đến bây giờ họ vẫn không được tôn trọng.

Và tôi buồn nhất là vì chính tôi cũng chỉ biết nói mà không làm được gì giúp cho đất nước Việt Nam. Nhưng như nhà bác học Albert Einstein đã từng phân giải, chúng ta luôn nên học từ quá khứ để sống cho hiện tại và ước mơ cho tương lai (learn from yesterday, live for today, and hope for tomorrow), tôi mong là trong một ngày gần nhất đất nước Việt Nam sẽ chấp nhận và cảm phục sự hiện hữu của những người có tư tưởng độc lập và tạo cho họ một cơ hội để cùng nhau giúp cho mỗi người dân Việt Nam được thật sự có tự do và tự chủ.

................................................

Tuấn, Dallas
Cá nhân tôi không hy vọng sẽ được nhìn thấy một Việt Nam Dân Chủ, Tự Do, trong thế hệ của tôi. Một phần vì người dân trong nước không đủ can đảm để đứng lên tranh đấu đòi hỏi những quyền căn bản con người cho chính mình, thêm nữa những người Việt hải ngoại vì lý do này hay lý do khác đổ hàng tỷ đô la hàng năm vào Việt Nam tiếp sức cho chế độ Cộng Sản.

CSVN tiếp tục đi thêm mô hình của Trung Cộng là mở cửa Kinh Tế, nhưng độc quyền Chính Trị. Họ không bị một áp lực gì để phải thay đổi, thì họ sẽ không thay đổi để tiếp tục hưởng thụ những gì họ đang được hưởng.

Lê, California
Cám ơn báo BBC đã đăng một bài viết hay. Cám ơn anh Trịnh Hội đã nói lên những cảm nghĩ của chính tôi.

Đúng, tác giả đã có những nhận xét rất đúng là người dân Việt Nam luôn phải luồn lách hoặc luồn cúi để chỉ lo cho bản thân mình. Từ chuyện lái xe, cho đến trong trường học, cho đến công sở, và ngòai xã hội. Kẻ nào luồn cúi, luồn lách giỏi thì bao giờ cũng về nhất. Tác giả cũng có những nhận xét rất đúng về tâm trạng của người dân Việt Nam, dù biết mình bị áp bức, bị cướp đi quyền tự do, nhưng họ cũng vẫn sẵn sàng quay đi hướng khác để rồi tự an ủi mình bằng những câu như "một điều nhịn chín điều lành".

Còn một số ít những người được cho là có học thức thì sao? một là họ đã và đang hưởng lợi từ chính quyền hiện tại, họ là những COCC (con ông cháu cha), họ là những người đã luồn cúi để được như ngày hôm nay. Vì thế, những người như vậy thì không thể đứng ra bênh vực cho những người yếu thế.

Ở Việt Nam vẫn còn những người tài giỏi thật sự, nhưng họ cũng chỉ biết dùng cái tài đó để kiếm tìền cho bản thâm và ăn chơi. Một trong những suy nghĩ được tác giả nêu ra trong bài cũng là một điều mà tôi vẫn luôn bị cắn rứt. Đó là câu "tôi buồn nhất là vì chính tôi cũng chỉ biết nói mà không làm được gì giúp cho đất nước Việt Nam". Hy vọng là một ngày nào đó, tôi sẽ không phải bị lương tâm cắn rứt vì sự bất lực của mình đối với xã hội Việt Nam.

--------------------------------------------------------

Hung Gia Loi
Thật bất ngờ khi đọc được bài này của anh Trịnh Hội. Thú thật tôi hâm mộ anh đã lâu, hôm nay lại thấy khâm phục hơn. Tôi được biết anh là dõng dõi nhà Trịnh xưa kia, xa nước lâu thế mà vẫn khắc khoải trăn trở về tương lai dân tộc. Không biết nói gì hơn, xin cảm ơn những suy nghĩ của anh.