Đối Thoại                                               Website: Doi-Thoai.com                          Email: toasoandoithoai@yahoo.com

---

RFA phỏng vấn Ông Lê Hồng Hà về bài viết cuả “Tiến Sĩ” Ðỗ Mười (II) : báo Nhân Dân là của ai? của nhân dân hay là của một số các ông thôi?

Giới Thiệu: Thưa quý thính giả, trong buổi phát thanh trước quý vị đã nghe ông Lê Hồng Hà, một trong các nhà lý luận thực tiễn hàng đầu của Việt Nam nhận xét về định hướng xây dựng CNXH qua bài viết của nguyên TBT Đỗ Mười mới đây. Tiếp tục câu chuyện với Việt Hùng, hôm nay ông Lê Hồng Hà trình bày từ một cái nhìn chung của một xu hướng chính trị, đánh giá về những toan tính của một số lãnh đạo bảo thủ đang nắm quyền lực, quyền uy và quyền lợi riêng trong chính trường Việt Nam.

Tòa Soạn Đối Thoại (doi-thoai.com): Đối Thoại đã sao chép bài phỏng vấn từ các chương trình phát thanh cuả RFA. Trong mục đích gởi đến độc giả các bài phỏng vấn bằng dạng viết thật nhanh, nếu có sự sơ sót , xin tác giả , độc giả và đài RFA thông cảm. Mời độc giả nghe lại buổi phát thanh để hiệu đính các chỗ sai trước khi xử dụng.

Việt Hùng: Trở lại bài của ông Đỗ Mười, dư luận sau khi đọc bài đó người ta có cảm tưởng rằng ông Đỗ Mười viết bài này như là để phản bác ông Võ Văn Kiệt cũng như các nhà cách mạng lão thành và các thành phần cấp tiến ở trong đảng.

Ông Lê Hồng Hà: Tôi suy nghĩ là có cái đó, nhưng đây chỉ là sự chống đỡ đối với hàng chục, hàng trăm ý kiến tốt người ta đang xây dựng, trong đó có cả ý kiến của Lê Đăng Doanh, Lê Tiến, Phan Đình Diệu, Trần Văn Hà v.v... Đây là ông ấy chống đỡ cả. Bởi vì bài của ông Đỗ Mười là nằm chung trong một chiến dịch chống đỡ. Muốn xem sự chống đỡ có tính cách chung ấy thì Tạp Chí Cộng Sản số 21 có bài của ông Nguyễn Phú Trọng.

Việt Hùng: Cũng liên quan đến vấn đề mà ông đề cập đến là bài của ông Nguyễn Phú Trọng, thì ông Nguyễn Phú Trọng đã nhân danh chủ tịch hội đồng lý luận có nói rằng là những điều mà bây giờ Ban bí thư cũng như hội đồng lý luận đang đưa ra là phải nghe những ý kiến đó, nếu mà không nghe thì lại bị quy kết cho là những ý kiến thù nghịch.

Ông Lê Hồng Hà: Bài của ông Phú Trọng là một sự tiếp nối của một hệ thống bài của  hội đồng lý luận, nó cũng cùng một sắc thái như ông Đỗ Mười mà thôi. Nhưng bài của  ông Đỗ Mười có một nhược điểm là nó đi hơi quá cực đoan về phía bảo thủ, cho nên chính bài của ông Đỗ Mười hiện nay đang bị chính những người chính thống hiện nay đang có phiền toái. Trong một chiến lược chung như thế thì họ phải bảo vệ, nhưng trong một thế bí cực như thế thì sách lược của họ là bây giờ là như thế này, phải làm thế nào để lờ đi tất cả những ý kiến xây dựng đúng đắn. Từ Lê Đăng Doanh cho đến Trần Đức Nguyên, Trần Văn Hà, cho đến tất cả có thể nói là cho đến hàng trăm ý kiến. Bây giờ sách lược của họ là che đậy đi, làm như là không hề có trong xã hội này. Cho nên anh có thấy bao giờ người ta cho đăng tãi ở trong các cơ quan báo chí những bài của ông Lê Đăng Doanh, Trần Văn Hà, của ông Phan Đình Diệu đâu.

Nhưng cái thứ hai là người ta dùng thủ đoạn là qui kết tất cả những ý kiến khác mình, tổng quát lại: đây là của các thế lực thù địch đang thực hiện mưu đồ của những người cầm đầu Hoa Kỳ mà có chủ trương là xóa bỏ Chủ Nghĩa Xã Hội ở Việt Nam. Anh cứ xem bài của ông Phú Trọng thì anh sẽ thấy cái đó.

Như thế là họ có hai con  bài, một con bài họ nói rằng một là họ lờ đi, hai nữa là họ qui tất cả những luận điệu khác họ và phê phán họ là thuộc vào các thế lực thù địch đang thực hiện một mưu đồ của các người cầm đầu Hoa Kỳ. Thành ra ở đây nó có một sự kịch cởm rất là buồn cười, tức là thế này, họ muốn coi Mỹ là kẻ thù nhưng trong việc chống đỡ tranh cãi đang thua thì họ phải viện đến Mỹ, vơ Mỹ thành con ngáo ộp, đưa Mỹ thành ra mộc đỡ của mình để chống đỡ lại với những luận điệu này. Thật ra tất cả những ý kiến tốt đẹp để xây dựng cho đất nước này như ông Võ Văn Kiệt, như ông Phan Đình Diệu, như ông Trần Văn Hà, tất cả những ý kiến ấy không hề có quan hệ gì với Mỹ và họ không hề làm tay sai cho đế quốc Mỹ gì cả. Nhưng trong cách tranh luận hiện nay thì ông Phú Trọng vơ cái đó, mà cái đó nó thể hiện ở trong các cuốn sách đã xuất bản của Hội đồng lý luận của Ban tư tưởng văn hóa trung ương. thế rồi ông ban TTVHTƯ có ra cuốn "Nhận dạng những quan điểm sai trái", tất cả sách của hội đồng lý luận xuất bản và của ban tư tưởng văn hóa trung ương xuất bản không có chất lượng, không có hiệu quả. Cho nên rằng cũng cùng một luận điệu như ông Đỗ Mười nhưng ông Đỗ Mười khi viết thì ông ấy lại muốn chứng tỏ rằng mình bảo vệ mạnh hơn cả. Cho nên những bài của ông Đỗ Mười trở thành có nhiều cái hớ hênh.

Muốn hiểu tất cả những bài của ông Đỗ Mười và của ban TTVHTƯ, theo như tôi suy nghĩ thì có lẽ phải đặt nó ở trong cuộc đấu tranh vận động biến đổi của xã hội Việt Nam hiện nay.

Việt Hùng: Ông nói rằng phảI đặt những bài viết này trong cuộc vận động đấu tranh hiện nay tại Việt Nam. Nhưng nếu lãnh đạo không muốn đặt trong bối cảnh như vậy thì dư luận sẽ phải hiểu như thế nào ạ?

Ông Lê Hồng Hà: Tức là phân tích vận động của xã hội Việt Nam trong 30 năm qua, nó có mấy nét đáng lưu ý. Thứ nhất, khi người ta trình bày 30 năm, rất nhiều sách ở Việt Nam cứ lấy nghị quyết của đảng, từ đại hội cho đến trung ương, cứ lấy cái đó làm như là vận động của xã hội Việt Nam cứ là theo đúng các nghị quyết của đảng, hết đại hội này sang đại hội khác. Cách trình bày của xã hội Việt Nam như thế là không đúng. Cách trình bày của xã hội Việt Nam phải lấy vấn đề đời sống cuả xã hộI, đờI sống của nhân dân, sự phát triển của xã hộI làm cái trục để anh trình bày. Qua quá trình anh trình bày thì anh mới thấy rằng đảng và nhà nước này muốn nhào lộn xã hội như thế nào, mà xã hội nó cự nự, nó không đi theo ra làm sao. Anh phải trình bày quá trình của 30 năm đổi mới trong một hoạt động của nhân dân và đồng thời có vấn đề hoạt động của đảng lãnh đạo chính quyền.

Nếu muốn trình bày vấn đề thì nó phức tạp và lâu dài. Nhưng tôi nói rằng cách trình bày thì phải thấy như thế đã.

Thí dụ như ông đảng CS, với đại hội 4 và 5, ông nhất định đưa vào hợp tác xã, đưa vào quốc doanh hóa, phá vỡ kinh tế tư nhân, công thương nghiệp tư bản tư doanh nhưng nhân dân này nó không chịu. Nó mở khoán hội, nó mở kinh tế hội của nông thôn, rồi thì khu vực kinh tế tư nhân người ta cứ phát triển. Tức là cuộc vận động, đời sống của nhân dân, người ta có đời sống của người ta. Mặc ý kiến của lãnh đạo, muốn gì mặc kệ, người ta cứ làm và người ta lấn sân  từng bước.

Cho nên nếu ta nhìn sự vận động của xã hội Việt Nam vừa qua thì thấy chính những nghị quyết của đại hội nói thế này nói thế kia, mà không thấy sự vận động của nhân dân thì mình không thể nhận định ra.

Nhận định thứ hai của 30 năm qua, tức tôi nói là một sự vận động kép, tức là có hai sự vận động nó đi cùng với nhau, nhập vào với nhau. Một vận động là sự tự vỡ của mô hình Xã Hội Chủ Nghĩa Mác Xít, sự tự vỡ ấy nó là sự tự vỡ. Một mặt là nó có một quá trình tự vỡ của mô  hình Chủ Nghĩa Xã Hội Mác Xít.

Một sự vận động thứ hai nữa là nó đang tự hình thành một mô hình xã hội mới ở nước Việt Nam. Nó có hai mặt, một mô hình Chủ Nghĩa Xã Hội Mác Xít  thì nó đang tự vỡ, và một sự vận động nữa tức là sự vận động hình thành một mô hình xã hội mới ở nước Việt Nam. Mô hình xã hội mới ấy hiện nay nó đang hình thành nhưng nó chưa định hình rõ ràng. Nhưng nó không phải là XHCN, nó cũng không phải là chủ nghĩa Tư Bản. Cho nên hai sự vận động này đi liền một lúc với nhau. Tôi cho đây là một cuộc vận động kép.

Việt Hùng: Nói như vậy thì  phải chăng trong những lãnh đạo bảo thủ ấy đang có sự đổ vỡ?

Ông Lê Hồng Hà: Sự đổ vỡ của bài của ông Đỗ Mười, sự đổ vỡ của những mưu đồ vì rằng định bảo vệ Mác Lênin, định bảo vệ  lý tưởng XHCN, định bảo vệ uy tín của đảng, thì nó là nội dung của sự tự vỡ. Sự tự vỡ này không phải do vấn đề CIA đánh gì đâu, cũng không phải do có các thế lực thù địch gì đánh đâu, mà đây là một sự tự vỡ.

Việt Hùng: Nhưng liên quan đến việc ông nói rằng cá nhân bài viết của ông Đỗ Mười đang gây cho hàng ngũ những người bảo thủ muốn bảo vệ chủ nghĩa đó cũng đang có nhiều dị nghị. Ông có thể chia sẻ thêm?

Ông Lê Hồng Hà: Cái đó thì hiện nay chưa tiện nói và chưa thể nói, nhưng những người đích thực đang là cán bộ nghiên cứu của những cơ quan chính thức đang rất phiền toái về bài của ông Đỗ Mười. Bởi vì trong quá trình của ông ấy thì ông đã làm cố vấn rồi và thôi làm cố vấn những ổng vẫn cứ cố ngang ngược, cố đòi hết người này lãnh đạo chính phủ, người kia lãnh đạo bộ này bộ nọ đến nơi để ổng chấn chỉnh là phải bảo vệ quốc doanh, rằng là các anh đưa cổ phần hóa ra như thế là các anh tham gia vào phá CNXH - những cái đó thì người ta rất phiền, chứ không phải bài này đây nó phản ảnh ý của những anh em cơ quan nghiên cứu chính thức của nhà nước đâu. Ngay hiện nay đây trong hội đồng lý luận cũng có nhiều ý kiến người ta đặt lại những vấn đề.

Cho nên tôi nói lại, không phải ở trong nước này những cơ quan chính thức đương chức đương quyền người ta hoan nghênh bài của ông Đỗ Mười đâu, người ta đang phiền đấy. Nhưng mà họ đang ở trong một trạng thái, theo tôi biết, có một số người cũng đang có chức có quyền, hỏi ban biên tập báo Nhân Dân bây giờ bài của ông Đỗ Mười viết như thế chúng tôi muốn viết để phê phán có được không? Báo Nhân Dân có đăng không? Ban biên tập báo Nhân Dân trả lời rằng không được, bởi vì theo cơ chế hiện nay thì không đặt vấn đề như thế được. Thế người ta mới chất vấn lại thế thì báo Nhân Dân là của ai? của nhân dân hay là của một số các ông thôi? thì ông (Nhân Dân) nói rằng anh phải hiểu thể chế hiện nay quá chứ, làm sao mà ông lại còn hỏi cái đó.

Việt Hùng: Vâng, theo cơ chế hiện nay tại Việt Nam thì không thể đăng những bài phản bác lại ý kiến của ông Đỗ Mười được. Đã hiểu cái đó rồi thì làm sao anh có thể hỏi được nữa?

Thưa quý thính giả, đó là những ghi nhận trong nội tình đảng CSVN qua phần trình bày của nhà cách mạng lão thành Lê Hồng Hà từ Hà Nội.

Trong một buổi phát thanh tới một ý kiến khác từ bên ngoài là tiến sĩ chính trị học Âu Dương Thệ, một nhà quan sát và theo dõi tình hình Việt Nam sẽ trình bày cái nhìn của mình về bài viết của ông Đỗ Mười.

Mời quý vị nhớ đón nghe.

---