Đối Thoại          Website: Doi-Thoai.com         Email: toasoandoithoai@yahoo.com


Đại diện UNDP khuyến cáo Việt Nam
từ bỏ chế độ “dân chủ tập trung”

 

HÀ NỘI 16-12 (TH) .- Trưởng Đại diện thường trực của Quĩ Phát Triển Liên Hiệp Quốc (UNDP) tại Việt Nam lên tiếng khuyến cáo Việt Nam nên “Chuyển đổi từ chế độ dân chủ tập trung sang quyền dân chủ công dân”.

Jordan Ryan, một chuyên gia kinh tế người Mỹ nhưng là đại diện của UNDP tại Việt Nam khuyến cáo như vậy nhân có cuộc hội thảo 2 ngày ở Hà Nội với chủ đề “Hỗ trợ tổng kết 20 năm đổi mới”. Cuộc hộp thảo bàn tròn “cấp cao” vào các ngày 15 và 16/12/2005 “là dịp để các học giả trong nước và nước ngòai trao đổi về phương hướng phát triển kinh tế - xã hội dài hạn của Việt Nam trong tương lai.” Báo Lao Động ngày 16-12-2005 tường thuật.

“Trong khuôn khổ dự án “Hỗ trợ tổng kết 20 năm đổi mới ở Việt Nam” hội thảo có sự tham gia của nhiều học giả hàng đầu của Việt Nam, Anh, Úc, Hongkong và Hoa Kỳ nhằm trao đổi kinh nghiệm thực tiễn 20 năm thực hiện công cuộc đổi mới, qua đó đóng góp ý kiến xây dựng phương hướng phát triển kinh tế xã hội dài hạn của Việt Nam.” Hãng thông tấn chính thức của Hà Nội, TTXVN, nói như thế.

Báo Lao Động tường thuật tóm gọn bài thuyết trình của ông Jordan Ryan chia Việt Nam từ khi thống nhất năm 1975 ra 4 giai đọan: chuyển đổi từ chiến tranh sang hòa bình, từ cơ chế hóa tập trung sang cơ chế thị trường và trong 5 năm cho đến nay là “chuyển từ nước có thu nhập thấp sang nước có thu nậhp trung bình.”

“Việt Nam đã sẵn sàng rời khỏi nhóm nước nghèo để gia nhập nhóm nước phát triển thàn hcông ở Đôgn Á- một vị trí hòan tòan xứng đáng với Việt Nam.” Báo Lao Động thuật lời Ryan nói như vậy. “Ông Ryan nói đến gaii đọan chuyển đổi thứ tư mà Việt Nam cần thực hiện tiếp tục: Chuyển đổi từ chế độ dân chủ tập trung sang quyền dân chủ công dân”.

Lần đầu tiên, người ta thấy một viên chức Liên Hiệp Quốc trong vai trò tư vấn để giúp Việt nam cải cách các mặt kinh tế xã hội, guồng máy công quyền qua các dự án yểm trợ kỹ thuật đưa ra khuyến cáo về chính trị.

“Tôi tin rằng, thành công của tòan bộ dự án tùy thuộc vào kết quả xây dựng quyền dân chủ công dân về tất cả các khía cạnh.” Tờ Lao Động tường thuật lời ông Ryan.

Cùng tường thuật về cuộc hội thảo này, TTXVN ngày 15-12-05 lại tường thuật rằng: “Phát biểu tại hội thảo, ông Jordan Ryan, đại diện thường trú UNDP khẳng định rằng Việt Nam đang thực sự tiến hành giai đọan chuyển đổi từ chế độ tập trung dân chủ sang quyền dân chủ công dân”.

Xưa nay, nhóm từ “chế độ dân chủ tập trung” là thứ ngôn ngữ hoa mỹ thay thế cho “chế độ độc tài đảng trị”.

Cũng vẫn TTXVN ngày hôm sau, 16-12-2005, bản tin đó được sửa lại như thế này: “Ông R. Jordan cũng khẳng định: Công cuộc đổi mới đã xác định lại bản chất của quyền công dân ở Việt Nam, tăng cường các cơ quan đại diện như Quốc hội và Hội đồng nhân dân, khuyến khích sự tham gia của công chúng trong quá trình ra quyết định và chuyển khái niệm từ Nhà nước pháp trị - tức là chính phủ sử dụgn luật pháp để kiểm sóat người dân – sang khái niệm Nhà nứơc pháp quyền – tức là mọi người, mọi thành phần kinh tế, tổ chức chính trị - xã hội đều bình đẳng trứơc pháp luật.”

Trong bản Dự thảo báo cáo chính trị mà Nông đức Mạnh, nhân danh tổng bí thư đảng CSVN, dự trù sẽ đọc ở đại hội đảng vào năm tới, lọt ra ngọai quốc, người ta vẫn thấy lời lẽ trong đó vẫn là “kiên trì đi lên xã hội chủ nghĩa” mà nền kinh tế vẫn lấy “quốc doanh là chủ đạo”. Không hề thấy một dịp nào các lãnh tụ cao cấp nhất của chế độ Hà Nội nói đến chuyện bỏ điều 4 hiến pháp (dành độc quyền cai trị cho đảng CSVN). Các luật lệ, pháp lệnh, nghị dịnh về xuất bản, báo chí, hội họp, tự do tôn giáo đều đưa ra những khuôn khổ họat động tùy thụôc vào cơ chế “xin cho” mà theo đó, nếu không phải là cơ quan của nàh nứơc hay tổ chức do nhà nứơc giật dây thì coi như bất hợp pháp.

Ngày 2-9-2005, dọc diễn văn kỷ niệm 60 năm cướp chính quyền, Trần đức Lương, chủ tịch nước, nói rằng Việt Nam “kiên định con đường cách mạng đã chọn lựa, giữ vững mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.”

Trong cuộc trả lời phỏng vấn của “Diễn dàn yểm trợ Tự Do Tôn Giáo và Dân chủ Việt Nam” linh mục Nguyễn văn Lý (ra tù ngày 31-1-2005 nhưng hiện đang bị quản chế tại Nhà chung, Huế vì đấu tranh đòi tự do tôn giáo và dân chủ, nhân quyền) nói rằng “Tẩy chay bầu cử độc đảng (vào năm 2007) là cách thức ôn hòa, đơn giản và hiệu quả nhất để giải thể chế độ Cộng Sản trong hòan cảnh việt Nam hiện nay.”

 

 

Vietnam told to usher in “rule of law”

http://www.thanhniennews.com/politics/?catid=1&newsid=11319

Vietnam should make the step up from “rule by law” to the “rule of law” to reap the full benefits of its doi moi (renovation) process, the outgoing UNDP representative in the country said.

Resident Representative Jordan Ryan, who has finished his term in Vietnam, told a two-day meeting ending Friday in Hanoi that it meant everybody, from the Communist Party and government to the richest people and poorest farmer, was entitled to the same rules of the game.

By “rule by law” he was referring to a situation where the government used the law to control its citizens.

The meeting was held to review doi moi, which was launched in 1986 and marked the transition from central planning to a market economy, returned agricultural land to farmers and opened Viet Nam to international trade and investment.

Dr. Joern Dosch, University of Leeds, concurred with Ryan, saying the Vietnamese people expected the government to set up a level playground for all classes of society.

“Perfect equality is impossible but Vietnam needs to ensure that [its] 80 million people can benefit from doi moi,” Dosch said.

Ryan and other delegates agreed doi moi was not purely the process of transformation into a market-driven economy. It represented “gradual changes in the nature of relations between the state and society,” Ryan said.

Very own way

Vietnam was pursuing its own way to reach a modern development model, Dosch said.

“This is a huge experience. The country has achieved a lot. Ten years ago, I was sure no one could talk freely about democracy and political institutions as [people do] now,” he said.

Jonathan Pincus, a UNDP economic expert, said it was necessary to have open discussions since hearing different points of view would contribute to Vietnam’s development.

Dosch said the Vietnamese government’s major mission now was to fight corruption radically.

“Vietnam will become more attractive in the eyes of investors and therefore attract further resources if corruption is eliminated,” he said.

He also emphasized the importance of improving the government’s governing capacity.

“Vietnam can do it without making big changes to its political system or overnight reforms,” he said.

Step by step

Dosch said there was nothing for Vietnam to worry when comparing with its neighbor China in terms of speed of reform.

Reforms in China were carried out so quickly that it opened up a wide chasm between large cities like Beijing and Shanghai and rural areas, he explained.

“I think it is better for Vietnam to implement reforms gradually.”

Ryan said Vietnam was on track to change from a low-income to medium-income economy in the next five years.

The two-day seminar is the third roundtable meeting organized by the Vietnam Academy of Social Sciences (VASS), in collaboration with the UNDP and the Swedish International Development Cooperation Agency.

This is part of the “Assistance to the 20-Year Review of Doi Moi in Vietnam” project designed to support and inform socio-economic planning in the country.

Vietnamese scholars were joined by academics from the UK, Canada, the US, Hong Kong, and Australia for the seminar.

The two first meetings were organized in January and June this year respectively.

Source: Tuoi Tre - Compiled by Thanh Hang.