Đối Thoại          Website: Doi-Thoai.com         Email: toasoandoithoai@yahoo.com

---

Nhận định về kinh tế Việt Nam trong năm 2006

2006.12.29

Viêt Hùng, phóng viên đài RFA

Không ít các nhà kinh tế tại Việt Nam cho rằng, năm 2006 là một năm đầy sôi động về sự thành công trong lãnh vực kinh tế của Việt Nam. Sự thành công này được hiểu ra sao từ một quốc gia còn "chập chững" bước vào nền kinh tế toàn cầu. Nhận định của một nhà báo chuyên theo dõi về kinh tế tại Việt Nam ra sao? trong câu chuyện với Việt Hùng nhà báo Phan Thế Hải đưa ra cái nhìn.

Nhà báo Phan Thế Hải: Theo tôi nghĩ năm vừa qua (2006) có thể gọi là năm có rất nhiều thành công của nền kinh tế Việt Nam. Ðiểm nhấn quan trọng là Hội nghị APEC diễn ra hồi tháng 11 vừa qua.

Tôi đánh giá cao sự kiện này vì bản thân một đất nước đã qua bao năm chiến tranh máu lửa và từ một điểm xuất phát như vậy tại một đất nước đã từng là bãi chiến trường nay đã thu hút được các (tôi hay gọi là các anh hùng hảo hán toàn cầu) kể cả ông Bush ở bên Mỹ, ông Putin ở bên Nga, ông Hồ Cảm Ðào bên Trung Quốc..... hay một số lãnh đạo trong khu vực đã về đây để bàn chuyện làm ăn.

Một sự kiện thứ hai theo tôi cũng rất quan trọng đó là việc Việt Nam trở thành thành viên thứ 150 của WTO. Bản thân việc Việt Nam hội nhập toàn diện và cam kết với thế giới về phát triển kinh tế thị trường thì điều đó có nghĩa là tạo ra định hướng rõ ràng dứt khoát và không còn chuyện băn khoăn nửa đi nửa không, hay là lựa chọn ngã ba đường...

Tôi nghĩ đó là một số sự kiện và từ những sự kiện đó tạo ra môt tâm lý phấn khởi và cũng chính vì thế mà nhìn chung tất cả hoạt động về kinh tế năm 2006 theo quan điểm của tôi là tương đối khả quan.

Việt Hùng: Với sự trình bày của ông năm 2006 phát triển kinh tế của Việt Nam là một năm khởi sắc, thế nhưng nhìn vào chỉ số phát triển kinh tế của Việt Nam cụ thể là như thế nào?

Nhà báo Phan Thế Hải: Năm 2006 là năm có những con số đẹp chẳng hạn mức tăng trưởng kinh tế đạt khoảng 8,4% cao nhất trong vòng mấy năm trở lại đây. Thứ hai là kim ngạch xuất khẩu lần đầu tiên chạm ngưỡng 40 tỷ US dollar, mức độ tăng trưởng cũng rất khá, mức thu hút vốn đầu tư nước ngoài, số vốn đăng ký cũng khoảng 8 - 9 tỷ dollar, những con số cũng rất ấn tượng và có thể nói dòng vốn sôi động.

Ðặc biệt nữa là thị trường tài chính, trước đây thị trường chứng khoán ra đời 5 năm nay rồi "nhưng không chịu lớn", vừa rồi rất sôi động và trở thành tâm điểm để thu hút vốn và kể từ khi ra đời vừa rồi đã vượt qua ngưỡng 800 điểm thì đấy là những con số tôi nghĩ rất ấn tượng. Ðấy là mình nói về con số, còn nói về bản chất thì có thể phải bàn sâu hơn...

Việt Hùng: Người ta có cảm tưởng ông lạc quan về mức phát triển kinh tế của Việt Nam, thế nhưng bên cạnh còn có những vấn đề chưa thành công?

Nhà báo Phan Thế Hải: Thực tình nếu nói lạc quan quá đáng thì cũng không phải, dĩ nhiên bên cạnh những con số đẹp chất lượng tăng trưởng cũng còn có vấn đề.

Như tôi đã nói với ông, xuất khấu xấp xỉ 40 tỷ dollar nếu phân tích sâu thì thấy cơ cấu xuất khẩu chủ yếu xuất khẩu các mặt hàng nguyên liệu là nhiều. Thứ nhất là dầu thô năm nay xuất được hơn 8 tỷ dollar, giày da khoảng hơn 5 tỷ dollar, dệt may hơn 3 tỷ dollar...

Những mặt hàng này Việt Nam gia công là nhiều và giá trị gia tăng ở trong đó không cao. Ngoài ra còn một số mặt hàng thuộc diện hàng Hi Tech (nhóm kỹ thuật cao) nếu mà nói về chất lượng xuất khẩu để mà có những mặt hàng có giá trị gia tăng cao có sức cạnh tranh lớn và có ấn tượng lớn cho những quốc gia trong khu vực và thế giói thì Việt Nam chưa có.

Ngoài ra, bên cạnh những con số về tăng trưởng có điều đáng ngại tức là khi dòng vốn đầu tư chảy vào thì việc quản lý dòng vốn đó? Vấn đề thất thoát vốn đầu tư? rồi là vấn đề bệnh hành chính, nạn tham nhũng...

Năm vừa qua tôi nghĩ cũng là năm có nhiiều vụ án gây ra sự bất bình của dư luận. Tham nhũng, lãng phí, sử dụng nguồn vốn ODA chẳng hạn...

Việt Hùng: Việt Nam có vẻ lạc quan về mức phát triển kinh tế trong năm 2006, thế nhưng có ý kiến đưa ra nói rằng, lạc quan đó là nhìn so với Việt nam của những năm trước, so với những quốc gia lân bang trong khu vực thì liệu rằng mức tăng trưởng kinh tế và mức xuất khẩu của Việt Nam như vậy đã có thể nói là khởi sắc hay chưa?

Nhà báo Phan Thế Hải: Câu hỏi của anh cũng rất thú vị, để gọi là lạc quan hoặc là đạt dấu ấn nào đó đối với những nước trong khu vực thì tôi nghĩ cũng chưa phải. Còn nếu nhìn rộng ra thì hấu hết những nước đang ở trình độ phát triển thấp thì họ đều có sự tăng trưởng khá tốt. Ngay như một số nước ở Ðông Âu trước đây, sau khi chuyển đổi thì hiện nay họ cũng đã phát triển với tốc độ khá cao và thậm chí có những nước còn phát triển đến 15 - 16%.

Việt Nam lạc quan là lạc quan so với những năm trước đây thôi chứ nếu nhìn rộng ra thì Việt Nam cũng chưa phải là tăng trưởng ghê gớm lắm. Một điều nữa mà người Việt Nam đang có khát vọng mãnh liệt đó là "Hóa Rồng"

Việt Hùng: Với bức tranh tăng trưởng kinh tế của Việt Nam là 8,4%, xuất khẩu đạt gần 40 tỷ dollar, thế nhưng con số nhập khẩu của Việt Nam đã quá 40 tỷ dolar, con số này nói lên điều gì?

Nhà báo Phan Thế Hải: Con số nhập khẩu của Việt Nam năm nay khoảng 42 - 43 tỷ dollar, bây giờ thì cũng còn một ít ngày nữa mới hết năm cho nên cũng chưa cập nhật được, nhưng mà chuyện một đất nước đang phát triển như Việt Nam và đặc biệt là đầu tư nước ngoài vào Việt Nam tăng mạnh thì chuyện nhập siêu cũng là điều dễ hiểu và khu vực nhập siêu nhiều nhất cũng là khu vực có vốn đầu tư nước ngoài.

Cái này thì liên quan đến máy móc, thiết bị mà các nhà đầu tư nước ngoài người ta đưa vào cùng với dòng vốn... thế thì khi dòng vốn đầu tư nước ngoài chảy vào thì không phải chỉ là tiền mặt mà cùng với nó chảy vào là máy móc thiết bị... thế thì chuyện nhập siêu khoảng vài ba tỷ dollar là chuyện có thể chấp nhận được.

Tất nhiên nếu một nền kinh tế phát triển thì rõ ràng là phát triển tốt và lành mạnh thì nó cân bằng hoặc là có xuất siêu thì tốt hơn, nhưng mà trong hoàn cảnh Việt Nam đang phát triển thì việc nhập siêu "chút chút" theo tôi là điều có thể chấp nhận được.

Việt Hùng: Ði vào thực tế chất lượng tăng trưởng có thể hiểu như thế nào?

Nhà báo Phan Thế Hải: Nếu đánh giá Việt Nam thì phải nhìn vào điểm xuất phát của Việt Nam, bởi vì trong cơ cấu kinh tế của Việt Nam nông nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng khá cao, công nghiệp thì cũng chiếm khoảng 40% thôi.

Trong cơ cấu kinh tế chính vì thế mà người ta đưa ra một chiến lược về "Công nghiệp Hóa" mà bản thân công nghiệp, tức là sự nghiệp kinh tế của Việt Nam rõ ràng cũng chỉ mới chỉ bắt đầu công nghiệp hóa từ thời kỳ "đổi mới" thôi, chứ còn những cơ sở công nghiệp trước đó thì gần như là không phát huy được tác dụng, đó là di sản của một thời kỳ tập trung, thời kỳ duy ý chí...

Thế thì từ một điểm xuất phát như vậy mà có những cơ cấu như vậy thì mình cũng phải ghi nhận những bước tiến, mặc dù bước tiến ấy cũng chưa đạt được mong mỏi của đông đảo người dân Việt Nam và đặc biệt là những người có khát vọng mãnh liệt thì người ta cảm thấy như thế là chậm.

Nguyên nhân của cơ cấu là nguyên nhân của điểm xuất phát. Ðể có sức phấn đấu và cạnh tranh tốt hơn, tôi nghĩ là Việt Nam cũng đang hướng đến hướng đó, nhưng mà thời gian bao giờ? Và bao giờ đạt được những mong muốn của người Việt trong nước và ngoài nước thì còn tùy thuộc vào những chính sách tháo gỡ những vướng mắc về bộ máy hành chính, về bộ máy tư pháp, tổ chức hệ thống xã hội....

Việt Hùng: Theo nhà báo Phan Thế Hải, ước vọng "Hóa Rồng" của Việt Nam cần phải được tháo gỡ những vướng mắc...

Nguyên nhân của cơ cấu cũng là nguyên nhân chính cho điểm xuất phát, hay có thể gọi đó là "nút cổ chai". Việt Nam cất cánh hẳn cũng cần một đường băng tốt trong khi Việt Nam hiện nay đã là thành viên của WTO.

Những vấn đề mà các nhà doanh nghiệp và người nông dân Việt Nam sẽ phải đối diện ra sao trong sự hội nhập, mời quí vị tiếp tục theo dõi trong câu chuyện với nhà báo Phan Thế Hải trong một buổi phát thanh tới.