Đối Thoại Website: Doi-Thoai.com Email: toasoandoithoai@yahoo.com
|
'Lịch sử nội chiến' được in lại ở VN |
29 Tháng 12 2006 - Cập nhật 11h02 GMT
http://www.bbc.co.uk/vietnamese/culturesport/story/2006/12/061229_tachidaitruong_book.shtml
|
|
|
|
Các sử gia Mác-xít ở Việt Nam xem anh em nhà Tây Sơn là những lãnh tụ cách mạng từ nông dân mà ra |
Đó là cuốn sách từng bị tạp chí chính thức của Hội Sử học miền Bắc phê phán ngay sau khi Việt Nam thống nhất.
30 năm sau, lần đầu tiên Lịch sử nội chiến ở Việt Nam (1771-1802) của Tạ Chí Đại Trường được in lại ở Việt Nam, cho thấy sự thay đổi trong cộng đồng học thuật và nhu cầu phát hiện lại một số giá trị đã từng bị xem là “nọc độc văn hóa.”
Sự ra mắt trở lại của cuốn sách khép lại một năm đáng chú ý cho những người quan tâm sử học, bởi vào đầu năm, Thần, Người và Đất Việt là tác phẩm đầu tiên của Tạ Chí Đại Trường được in và phát hành ở Việt Nam.
Tác phẩm chính trước 1975 của nhà nghiên cứu độc lập này là cuốn Lịch sử nội chiến ở Việt Nam (1771-1802).
Theo tác giả, người ở lại và sau đó đi tập trung cải tạo, thì vì cuốn này mà sau 1975, ông chịu khốn đốn.
Trong hai số liền của tạp chí Nghiên cứu lịch sử năm 1976, hai ông Nguyễn Phan Quang và Nguyễn Đức Nghinh muốn vạch ra “nọc độc” trong cuốn sách có chủ đề về cuộc chiến giữa Tây Sơn và Nguyễn Ánh.
Không đơn giản là “hạ thấp Quang Trung, đề cao Gia Long”, nhưng cuốn sách có những ý đi ngược lại quan điểm chính thống của miền Bắc lúc bấy giờ và cả sau này (xem phong trào Tây Sơn là cuộc cách mạng, là cuộc khởi nghĩa nông dân quét sạch cường hào, thực hiện chính sách người cày có ruộng…)
Vì lẽ đó, phải nói là một sự kiện, ít nhất trong cộng đồng nghiên cứu lịch sử, khi cuốn sách vừa được phát hành, mà nơi in là NXB Công an nhân dân. Đầu sách là lời giới thiệu của ông Đào Hùng, phó tổng biên tập tạp chí Xưa và Nay. Ông Hùng xin phép tác giả cho sách mang tựa đề chính là Việt Nam thời Tây Sơn, rồi mới có dòng tiếp theo Lịch sử nội chiến ở Việt Nam.
Hồi đầu năm, cuốn đầu tiên của Tạ Chí Đại Trường được phép in chính thức ở Việt Nam là Thần, Người và Đất Việt. Tuy vậy, cuốn này đã từng được ông Trần Quốc Vượng chính thức trích dẫn trong bài trước đây, và nội dung sách tập trung về cuộc sống tâm linh của người Việt.
Chủ đề Tây Sơn nhạy cảm hơn, vì thế ngạc nhiên hơn khi cuốn sách cuối cùng đã được thừa nhận (dĩ nhiên với lời rào đón và khuyến nghị ‘đọc tham khảo’).
Nó biểu hiện có những cởi mở hơn, không còn có thể bó chặt cuộc sống tinh thần như trước vì thời thế đã thay đổi. Một cái mác mà nay không ai muốn nhận, đó là mang tiếng ‘bảo thủ’.
Tuy là sự kiểm duyệt vẫn còn đấy, nhưng tác phẩm của một số người viết ở miền Nam trước 1975 đã dần dần được ra mắt, mà Tạ Chí Đại Trường là trường hợp mới nhất.
Cuốn Lịch sử nội chiến, dù hay, nhưng từ gần hai thập niên qua, Tạ Chí Đại Trường đã vượt ra khỏi tầm vóc của cuốn sách này.
Ba tập sách – có thể xem là trilogy đầy đặn - lần lượt ấn hành ở Mỹ: Thần, Người và Đất Việt (1989), Những bài dã sử Việt (1996), và Sử Việt, đọc vài quyển (2004). Chứa đựng những bài buộc độc giả suy tư, và cả các bài sẽ làm cả hai phía ‘quốc – cộng’ không hài lòng, ba tập sách này sẽ còn xứng đáng được đọc lại nhiều lần.
Có những nhân vật còn chờ sự đánh giá sòng phẳng và công bằng hơn. Tạ Chí Đại Trường là một trong những người như vậy.