ÿþ<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.0 Transitional//EN"> <HTML> <HEAD> <TITLE> Doi Thoai - Tu Do Dan Chu cho To Quoc Viet Nam - Cau Lac Bo Dan Chu Viet Nam</TITLE> <META NAME="Generator" CONTENT=""> <META NAME="Author" CONTENT="doithoai"> <META NAME="Keywords" CONTENT="Viet Nam, Viet, vietnam, vietnamese,free press for vietnam, Democracy, Freedom, Nguoi Viet, Vietnamese Dissidents, Dau Tranh, Que Huong, Tin tuc, tac gia, van chuong viet nam, vietnamese culture, Saigon, Hanoi, Hue, vietnamien, vietnamiens, Vietnamien, Vietnamiens,nguyen khac toan, News, news,Community, community, communauté, Communauté, Phuong Nam."> <META NAME="Description" CONTENT="Vietnamese newspaper fighting for free press in vietnam, the voice of freedom writers being oppressed by the Vietnamese communist party. "> <meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8"> <link rel="stylesheet" href="doithoai.css"></link> </HEAD> <body bgcolor="#F0F8FF"> <div align="justify"> <!-- bài b¯t §u të ây....--> <table width="100%" bgColor="#CCCCFF" border=2> <tr><td width="100%"> <h1 align=center><font color="#1021AD"> </font></h1> <h2 align=center><b>Câu L¡c BÙ Dân Chç ViÇt Nam</b></h2> <h3 align=center><b>iÇn Th° SÑ 5 - Tháng 7 nm 2003</b></h3> </td></tr></table> <blockquote> <p align=justify><i>iÇn Th° Câu L¡c BÙ Dân Chç xin trân trÍng kính chuyÃn ¿n các DiÅn àn iÇn Tí, C¡ Quan Ngôn Lu­n và Ùc Gi£ trong và ngoài n°Ûc các tin téc, sñ kiÇn và bài vß liên quan ¿n tình hình dân chç ViÇt Nam. Nh° ã minh Ënh qua b£n thông cáo và th° ngÏ cça Câu L¡c BÙ Dân Chç tr°Ûc ây, sñ àn áp thô b¡o cça c¡ ch¿ Ùc tài s½ không làm chùn b°Ûc và bËt miÇng °ãc các ti¿ng nói tranh ¥u ding c£m cho nÁn dân chç ViÇt Nam - <a href="clb001.html#clb001c"><font color="#0000FF"><b>Ch¯c Ch¯n Óng Lòng S½ B» Gãy HÍng Súng Cça Ùc Tài</b></font></a>. MÍi liên l¡c xin gíi vÁ : <a href="mailto:caulacbodanchuvietnam@yahoo.com"><b>caulacbodanchuvietnam@yahoo.com</b></a></i></p> </blockquote> <hr> <!-- bài b¯t §u të ây....--> <p align=center><img src="pictures/phsletter01.jpg" width="86" height="86" border=0 alt=""> <a name="dt030701d"></a> <p><font size="4" color="#008000"><u>Tin Ghi Nh­n</u>:</font></p> <p><b>ViÇt Nam : Ti¿p tåc b¯t bÛ Ñi l­p bË k¿t án « tÙi gián iÇp »</b> <li>Tòa án t¡i ViÇt Nam ã tuyên án Bác s) Ph¡m HÓng S¡n 13 nm tù. Qua thông cáo, BÙ ngo¡i giao Hoa Kó tuyên bÑ: "<b><i>kËch liÇt lên án méc án tù n·ng nÁ mà ViÇt Nam dành cho ông Ph¡m HÓng S¡n chÉ vì tÙi duy nh¥t là dám phÕ bi¿n quan iÃm cça mình lên m¡ng Internet</i></b>". Ngoài ra Hoa Kó còn nói: "<b><i>Không mÙt cá nhân nào có thà bË c§m tù vì muÑn bày tÏ mÙt cách ôn hòa quan iÃm cça mình. Vå xí tù ông Ph¡m HÓng S¡n rõ ràng ã vi ph¡m các tiêu chu©n quÑc t¿ nh±m b£o vÇ nhân quyÁn, trong ó có quyÁn tñ do phát biÃu</i></b>". <li>Ân xá QuÑc T¿ bày tÏ lòng ph«n nÙ và ghê tßm Ñi vÛi án lÇnh k¿t tÙi nhà Ñi l­p Bác S) Ph¡m HÓng S¡n 13 nm tù ß, sau mÙt phiên toà kín chÉ ng¯n gÍn có mÙt ngày. TÕ chéc Ân Xá QuÑc T¿ tuyên bÑ: «<b><i>MÙt l§n nïa chính quyÁn ViÇt Nam tÏ ra tr¯ng trãn coi th°Ýng tñ do ngôn lu­n và nhïng quyÁn cn b£n cça con ng°Ýi. Cáo buÙc BS Ph¡m HÓng S¡n vÁ tÙi gián iÇp là mÙt trò tráo trß pháp lu­t</i></b>». <li>D° lu­n trong n°Ûc, nh¥t là t¡i Hà NÙi trong nhïng ngày vëa qua ã tÏ ra b¥t bình tr°Ûc b£n án tÓi tÇ mà Nhà n°Ûc ã tuyên án Bác s) Ph¡m HÓng S¡n. Nh­n Ënh chung là b£n án vëa rÓi thà hiÇn cça sñ run sã cça mÙt ch¿ Ù ang trong giai o¡n giãy ch¿t. Càng dùng quyÁn lñc à trëng ph¡t, àn áp bao nhiêu; càng tÏ ra sñ sã h£i b¥y nhiêu tr°Ûc cao trào òi dân chç hóa ¥t n°Ûc m×i lúc mÙt quy¿t liÇt. <li>Tin të cán bÙ £ng CSVN ti¿t lÙ, BÙ Chính TrË £ng CÙng S£n ViÇt Nam trong cuÙc hÍp vëa qua ã xác Ënh måc tiêu ¥u tranh c¥p bách hiÇn nay là 3T. Téc là t­p trung vào tr¥n áp: Tây B¯c, Tây Nguyên và Tây Nam BÙ. Óng thÝi tìm cách Óng nh¥t các "<b><i>th¿ lñc thù Ëch</i></b>" vÛi viÇc nÕi lo¡n t¡i ba vùng ó hòng t¡o sñ chia r», gây cm thù të qu§n chúng nhân dân Ñi vÛi nhïng ng°Ýi £ng coi là thù Ëch. Vì v­y, Ñi vÛi nhïng nhân v­t b¥t Óng chính ki¿n, £ng CÙng S£n cing tìm cách gán ghép hÍ vào chung vÛi các "<b><i>lñc l°ãng thù Ëch</i></b>" trên à dÅ àn áp. <p align=center><b>----- O -----</b> <p align=center><font size="4" color="#0000FF"><b>Tuyên BÑ cça æy Ban V­n Ùng Tñ Do cho Tù Nhân Chính TrË t¡i ViÇt Nam</b></font></p> <p>Chúng tôi, U÷ ban v­n Ùng tñ do cho tù nhân chính trË t¡i ViÇt Nam, cñc lñc bác bÏ phán quy¿t 13 nm tù và 3 nm qu£n ch¿ cça toà án s¡ th©m xí Bác s) Ph¡m HÓng S¡n ngày 18/6/2003. <p>Tuy chúng tôi ã v¡ch tr§n tính ch¥t vu cáo vÛi nhïng tình ti¿t m¡ hÓ cça b£n cáo tr¡ng, cing nh° ã có sñ lên án m¡nh m½ cça cÙng Óng th¿ giÛi sau khi °ãc ti¿p c­n b£n cáo tr¡ng, nh°ng toà án nhân dân thành phÑ Hà NÙi v«n tuyên án, cáo buÙc ng°Ýi trí théc tr»  bác s) Ph¡m HÓng S¡n tÙi danh gián iÇp, b¥t ch¥p sñ th­t, và tính pháp lý cça thç tåc tÑ tång, chà ¡p hi¿n pháp ViÇt Nam và các công °Ûc quÑc t¿ vÁ quyÁn con ng°Ýi. <p>Công dân Ph¡m HÓng S¡n là ng°Ýi hoàn toàn vô tÙi. T¥t c£ nhïng cáo buÙc cça b£n cáo tr¡ng Áu không thà lu­n tÙi trong b¥t cé mÙt iÁu lu­t nào cça BÙ lu­t hình sñ ViÇt Nam. <p>Chúng tôi òi hÏi Nhà N°Ûc ViÇt Nam ph£i tr£ tñ do ngay l­p téc cho công dân Ph¡m HÓng S¡n. Yêu c§u Nhà N°Ûc ViÇt Nam ph£i tôn trÍng nhïng quyÁn c¡ b£n cça công dân và ch¥m dét ngay tình tr¡ng coi th°Ýng k÷ c°¡ng, lu­t pháp. <p>Chúng tôi kh©n kêu gÍi t¥t c£ l°¡ng tri VËêt Nam hãy bi¿t xúc dÙng khi Óng lo¡i mình bË b¡o quyÁn vùi d­p. <p>Hãy lên án m¡nh m½ à céu ng°Ýi vô tÙi ! <p>ViÇt Nam 18 tháng 6 nm 2003. <p><b>Tr§n Hoàng Lê</b><br> <b><i>æy Ban V­n Ùng Tñ Do cho Tù Nhân Chính TrË t¡i ViÇt Nam</i></b></p> <p align=center><font size="4" color="#0000FF"><b>Announcement of The Committee To Free Political Prisoners in Viet Nam</b></font></p> <p>The Committee strongly protests the sentence of 13 years in jail and 3 years of house arrest which was issued by the Ha Noi People s Court to Dr. Pham Hong Son on June 18, 2003. <p>Recently, we have protested the fabricated and arbitrary charges of the Supreme People's Inspectorate s allegations to Dr. Pham Hong Son. The international community has also raised their concern regarding the injustice of the allegations against Dr. Son. However, the Ha Noi People's Court has still followed through with their accusations against Dr. Pham Hong Son of spy crimes. The authorities have ignored the truth, the principles of their legal system and have continued to violate Viet Nam s constitution and the Universal Declaration of Human Rights. <p>Citizen Pham Hong Son is innocent. Ha Noi s allegations have established no basic to press charges against Dr. Son according to the Criminal Code of Viet Nam. We, the Committee to Free Political Prisoners in Viet Nam urgently ask the Government of the Socialist Republic of Viet Nam to immediately release citizen Pham Hong Son. We strongly demand of the Government to stop any more of violations and to respect all Vietnamese Citizens' civil rights. <p>We urgently call upon the Vietnamese living within and abroad to show support and sympathy to Dr. Pham Hong Son, a dictatorship s victim. <p>We urgently call upon you to take immediate action to save an innocent. <p>Viet Nam, June 18, 2003 <p><b>Tran Hoang Le</b><br> <a href="mailto:cfppvn@yahoo.com"><b><i>cfppvn@yahoo.com</i></b></a></p> <p align=center><b>----- O -----</b> <p align=center><font size="4" color="#0000FF"><b>Th° NgÏ Gíi ÐÓng Bào ViÇt Nam</b></font> <p align=center><b>Trân trÍng gíi tÛi Qúi Bà, Qúi Ông, Quí Cô, Anh, ChË, Em và Qúi VË</b> <p>Là ng°Ýi ViÇt Nam ang sÑng trong thÝi ¡i mà loài ng°Ýi nói chung ã ¡t °ãc nhïng ti¿n bÙ v) ¡i vÁ Ýi sÑng v¥t ch¥t và vn hóa, ai mà ch³ng c£m th¥y có mÙt chút buÓn và tçi hÕ khi ngh) ¿n ¥t n°Ûc ViÇt Nam v«n còn ang trong c£nh nghèo khÕ, kìm hãm và l¡c h­u. Và Áu mong muÑn góp ph§n thay Õi ¥t n°Ûc, giúp quê h°¡ng và dân tÙc thoát khÏi c£nh ói nghèo, b¥t công và Ùc tài. Chúng tôi thi¿t ngh) ó cing là khát vÍng cça b¥t cé ng°Ýi ViÇt Nam nào, dù ang sÑng t¡i quê h°¡ng ViÇt Nam hay ang ß b¥t kó góc bà chân trÝi nào trên th¿ giÛi. <p>Ðà ¥t n°Ûc sÛm có c¡ hÙi thoát khÏi c£nh b¥t công, nghèo khó, t¥t nhiên chúng ta c§n lo¡i bÏ thiÃu sÑ thành ph§n cai trË trong chính dân tÙc chúng ta. Nhïng thiÃu sÑ hiÇn ang cÑ tình ©y lùi và kìm hãm khát vÍng chân chính cça c£ dân tÙc. Vì v­y, cho dù b±ng nhïng cách khác nhau, ß cách biÇt khác nhau, và trong nhïng iÁu kiÇn hoàn c£nh khác nhau, nhiÁu ng°Ýi ã, ang và s½ kiên trì ti¿p tåc h°Ûng tÛi måc tiêu cao th°ãng ó. Chúng ta hãy vui mëng cho dân tÙc ViÇt Nam luôn có nhïng con ng°Ýi dám °¡ng §u vÛi c°Ýng quyÁn, b¡o lñc, khó khn, thách théc và nguy hiÃm! Và chúng ta hãy cùng t°ßng niÇm cho nhïng ng°Ýi ã ngã xuÑng. HÓn thiêng sông núi cça TÕ QuÑc ViÇt Nam mãi mãi ghi công nhïng ng°Ýi con ngh)a khí ó. Và cùng nguyÇn c§u cho nhïng ng°Ýi còn l¡i ti¿p tåc o¡n °òng gian truân, c§u cho chân céng á mÁm. <p>Trong ¥u tranh, sñ tÕn th¥t và hy sinh là iÁu khó tránh khÏi. Tuy nhiên hãy cùng nhau sát cánh à tránh nhïng tÕn h¡i, hy sinh áng ti¿c, và ch¯c ch¯n iÁu này cing là mong mÏi, nguyÇn vÍng cça nhïng ng°Ýi ã ngã xuÑng, ho·c ang còn trong vòng lao lý, tù ày. Chúng ta c§n c©n trÍng h¡n nïa, sát cánh bên nhau h¡n nïa, trao Õi, th£o lu­n cing nh° cùng yÃm trã nhau khi g·p khó khn. Khi ó chúng ta mÛi mong ¡t °ãc séc m¡nh ç làm b¡o quyÁn ph£i Khi¿p sã, B¥t lñc và Th¥t b¡i. Nhïng thành công cça mÙt dân tÙc trong lËch sí, Áu là k¿t qu£ të sñ Óng lòng cça chính dân tÙc ó. Là con dân n°Ûc ViÇt, ai mà ch³ng th¥y tçi khi có ng°Ýi nói "<i>MÙt ng°Ýi ViÇt Nam thì giÏi h¡n mÙt ng°Ýi n°Ûc ngoài, hai ng°Ýi thì cing giÏi h¡n, nh°ng ba ng°Ýi thì l¡i tÇ h¡n mÙt ng°Ýi n°Ûc ngoài.</i>" Ch¯c ch¯n iÁu này không hoàn toàn úng, nh°ng cing áng à chúng ta suy g«m. Và iÁu này l¡i kh³ng Ënh mÙt l§n nïa sñ c§n thi¿t cça Óng lòng Dân TÙc. <p>VÛi nhïng suy ngh), tâm t° vëa giãi bày cùng vÛi qúi bà, qúi ông, qúi cô, anh, chË, em và qúi vË. Chúng tôi thñc sñ mong muÑn chúng ta, dù trong hay ngoài n°Ûc hãy cùng nhau g¡t bÏ Ñ kõ, khác biÇt, thành ki¿n, tñ ái à cùng nhau bàn b¡c, th£o lu­n, Ñi tho¡i, liên k¿t nh±m t¡o ra mÙt séc m¡nh dân tÙc, to lÛn h¡n nïa, cå thà h¡n nïa thì mÛi mong °a ¥t n°Ûc thoát khÏi vòng lÇ thuÙc, thay Õi °ãc v­n mÇnh cça dân tÙc, sÛm mang l¡i T° Do, Dân Chç, ÐÙc L­p và Giàu M¡nh cho ViÇt Nam. <p><font color="#0000FF"><b><i><u>Ch¯c ch¯n ÐÓng lòng s½ b½ gãy hÍng súng cça ÐÙc tài.</u></i></b></font> <br>Trân trÍng<br> <b>Câu L¡c BÙ Dân Chç cho ViÇt Nam</b><br> Viet Nam 15/3/2002</p> <p align=center><b>----- O -----</b> <a name="dt030701c"></a> <p align=center><font size="4" color="#0000FF"><b>Sía sai quá khé và ch¥n h°ng ¥t n°Ûc</b></font></p> <p><i>Kính th°a quý vË !</i> <p>ViÇt Nam chúng ta ã tr£i qua m¥y ngàn nm lËch sí. Nhïng di £nh cça quá khé h³n ã không ít l§n tr×i d­y trong tâm théc -lËch sí cça m×i ng°Ýi dân ViÇt. Gãi cho chúng ta nhiÁu suy ngh), c£m giác. ó là n×i bâng khuâng vÁ hình £nh cça tÕ tiên cái thuß "mang g°¡m i mß cõi". ó là lòng cm ph«n khi gi·c ngo¡i xâm dày xéo quê h°¡ng. ó là n×i xót xa au Ûn khi chính ng°Ýi ViÇt chém gi¿t nhau, cça nhïng: lo¡n 12 xé quân, àng trong- àng ngoài, Tây S¡n- Chúa NguyÅn, Nhà Lê- Nhà M¡c, B¯c cÙng s£n- Nam cÙng hoà,& . Ph£i nói, dân tÙc chúng ta ã à m¥t mát quá nhiÁu thÝi gian và mÙt l°ãng con ng°Ýi khÕng lÓ cho chi¿n tranh. Bßi th¿, nhïng tñ hào vÁ chi¿n th¯ng ngo¡i xâm chÉ nh° mÙt niÁm vui mÙng mË che l¥p bao tâm hÓn con ng°Ýi khÏi bi¿t xót xa tr°Ûc nhïng m¥t mát ¥y. M×i ng°Ýi ViÇt c§n ph£i ding c£m phçi i v§ng sáng £o mÙng à nhìn th³ng vào sñ th­t y¿u kém cça lËch sí ¥t n°Ûc mình và ý théc v°¡n lên bù ¯p cho nhïng kho£ng thÝi gian ã m¥t trong quá khé. Tôi hoài nghi nhïng ng°Ýi luôn v× ngñc tñ hào vÁ mÙt bÁ dày lËch sí dân tÙc. Cái tñ hào  hào nhoáng ¥y ã ru ngç con ng°Ýi, ru ngç tiÁm nng ¥t n°Ûc ghê gÛm bi¿t nh°Ýng nào ! <p align=center>*** <p>Cha ông ta ã có nhïng b°Ûc tr°ãt dài. Dân tÙc sinh ra không ít ng°Ýi có §u óc lÛn nh° NguyÅn Trãi, NguyÅn BÉnh Khiêm, Ngô ThÝi Nh­m, NguyÅn Tr°Ýng TÙ, Phan BÙi Châu, Phan Chu Trinh, v.v& Nh°ng, nhïng Á xu¥t cça hÍ không °ãc giÛi c§m quyÁn ngu dÑt thñc sñ coi trÍng. Vì th¿, dân tÙc ViÇt Nam ã bÏ lá m¥t nhïng c¡ hÙi c£i cách ho·c canh tân ¥t n°Ûc. <p>Dù cho ng°Ýi b¡n láng giÁng cça chúng ta là Nh­t B£n có n¯m °ãc c¡ hÙi canh tân trong c£i cách Minh TrË, nh°ng vÁ c¡ b£n, Nh­t B£n, cing nh° Hàn QuÑc, Áu £nh h°ßng ­m à cça vn hoá, lÑi sÑng KhÕng giáo và i lên të kinh t¿ tiÃu nông. Vì v­y, séc tr×i d­y cça hai n°Ûc b¡n ¥y ç à Ùng viên chúng ta tin t°ßng vào séc m¡nh cça ý chí tñ thân trong hiÇn t¡i và t°¡ng lai. Ý chí ¥y giúp chúng ta m¡nh d¡n sía l¡i nhïng sai l§m cça quá khé. <p>Chúng ta không phç nh­n nhïng thành tñu cça cha ông. Nh°ng nh¥t quy¿t không nên dña vào nhïng iÃm không ç séc á à làm òn b©y tinh th§n trong hiÇn t¡i. <p>Th¿ k÷ 20, nhïng ng°Ýi mÇnh danh là cÙng s£n ã d«n d¯t dân tÙc i qua nhiÁu sai l§m lÛn không thà tha thé. Ti¿p nÑi cça ngàn nm phong ki¿n là thÝi Pháp thuÙc, rÓi chi¿n tranh liên miên, rÓi chính sách ngu dân thÝi bình, £ng cÙng s£n ã dìm ¥t n°Ûc trong n°Ûc m¯t, máu, và tm tÑi. Vì l½ ó, suÑt th¿ k÷ 20 chúng ta cing không có °ãc mÙt c¡ hÙi canh tân nào. <p>¯Ûc m¡ h°ng thËnh ¥t n°Ûc, sía sai quá khé ph£i th°Ýng trñc trong m×i ng°Ýi dân ViÇt. ·c biÇt là ß t§ng lÛp thanh niên, trí théc, doanh nhân. Ph£i bi¿n nó thành n×i niÁm au áu, thúc giåc con ng°Ýi b¯t tay vào hành Ùng vì mÙt ngày mai t°¡i sáng cho tiÁn Ó dân tÙc. <p>Nh°ng, mÍi lÝi kêu gÍi canh tân, h°ng khßi ¥t n°Ûc s½ chÉ là vô ngh)a, tr°Ûc sñ tr¡ ló Ùc oán cça lãnh ¡o CS ViÇt Nam. <p>N¿u làm mÙt phép ph£n chi¿u giïa nÁn vn hoá ViÇt Nam hiÇn nay vÛi các nÁn vn hoá tiên ti¿n trên th¿ giÛi, ai cing th¥y ngay °ãc sñ cai trË bao nm qua cça £ng cÙng s£n, vÛi nhïng sai l§m tÙi l×i Ñi vÛi nÁn vn hoá, ã bi¿n nÁn vn hoá ViÇt Nam trß nên què qu·t, thi¿u séc sÑng. Dân chúng b¡c nh°ãc vÁ tinh th§n, ·c biÇt là ý théc chính trË. Nhân cách, ph©m giá con ng°Ýi bË quyÁn lñc chà ¡p. Kinh t¿ thì nghèo nàn, l¡c h­u thuÙc lo¡i nh¥t th¿ giÛi. Ng°Ýi dân ViÇt, nói chung, i âu cing ph£i cúi §u vì n×i nhåc cça ói nghèo. Dân ph£i sang Nh­t B£n, Hàn QuÑc, ài Loan, Malaysia, Lybia,& theo con °Ýng xu¥t kh©u lao Ùng à ki¿m mi¿ng n b±ng ç các nghÁ të thã mÙc, thã gò hàn,& ¿n móc cÑng, dÍn nhà vÇ sinh, bÑc m£ và c£ n trÙm, buôn l­u. Nh°ng sÉ nhåc thay, ngo¡i tÇ thu °ãc të con °Ýng xu¥t kh©u lao Ùng l¡i là mÙt trong nhïng kho£n óng góp lÛn nh¥t cho ngân quù nhà n°Ûc ! Vì sao dân chúng l¡i ph£i chËu ói khÕ, nhåc nhã nh° th¿ này ?!& <p align=center>*** <p>à có °ãc tñ do phát triÃn chúng ta không thà ngÓi chÝ b¥t cé mÙt ân huÇ nào mà ph£i chç Ùng ¥u tranh không mÇt mÏi cho quyÁn lãi cça chính mình và cça cÙng Óng. ã ¿n lúc, qu§n chúng ph£i quy¿t tâm bét phá ra khÏi mÍi sñ sã hãi cá nhân và mÍi o ép cça chính quyÁn. Khi hàng nghìn ng°Ýi théc tÉnh oàn k¿t l¡i s½ ç séc Ùng viên Óng bào làm mÙt tr­n cuÓng phong cuÑn trôi i bÙ máy Ùc tài, xây dñng mÙt k÷ nguyên mÛi cho ViÇt Nam. <p>LËch sí cha ông ã gíi g¯m l¡i cho con cháu ý chí qu­t c°Ýng chÑng gi·c ngo¡i xâm, Nh°ng l¡i không dà l¡i chút kinh nghiÇm nào trong viÇc chÑng c°Ýng quyÁn. Chúng ta hãy bi¿n "ý chí qu­t c°Ýng chÑng gi·c ngo¡i xâm" thành ý chí qu­t c°Ýng chÑng l¡i nhïng thÑi nát, b¡o tàn cça ch¿ Ù c§m quyÁn. <p align=center>*** <p>Không thà nào khác °ãc, måc tiêu canh tân ¥t n°Ûc ph£i °ãc d«n d¯t bßi nhïng ng°Ýi éng §u có trình Ù và có §u óc c£i cách, dña trên nÁn t£ng mÙt xã hÙi dân chç ti¿n bÙ. <p>Trong bÑi c£nh lËch sí hiÇn nay cça nhân lo¡i, lñc l°ãng quy¿t Ënh vË th¿ cça mÙt quÑc gia trên th¿ giÛi là nÁn khoa hÍc và kinh t¿ tri théc. Không có lý do gì à £ng cÙng s£n vÛi t° cách là £ng cça giai c¥p vô s£n l¡i °ãc phép n¯m giï chính quyÁn, d«n d¯t dân tÙc, kéo lùi bánh xe lËch sí, c£n trß nhïng b°Ûc ti¿n lÛn. <p>Nhïng ng°Ýi dân ViÇt Nam nhiÇt tình và tâm huy¿t, hãy oàn k¿t t¡o nên mÙt séc m¡nh mÛi à n× lñc ch¥n h°ng ¥t n°Ûc. <p><b>Tr§n Hoàng Lê</b><br> <b><i>U÷ ban v­n Ùng tñ do cho tù nhân chính trË t¡i ViÇt Nam</i></b><br> ViÇt Nam 6/2003</p> <p align=center><b>----- O -----</b> <a name="dt030701b"></a> <p align=center><font size="4" color="#0000FF"><b>Nhà Ñi l­p ViÇt Nam, Bác S) Ph¡m HÓng S¡n bË tuyên án n·ng nÁ</b></font><br><b>(Ông Tr§n Hoàng Lê tr£ lÝi phÏng v¥n báo Digital Freedom Network)<br>Shravanti Redy, Digital Freedom Network</b></p> <p>(Ngày 19 tháng 6 nm 2003) - Nhà Ñi l­p ViÇt Nam, Ph¡m HÓng S¡n, bác s) Y khoa vÛi vn b±ng Cao HÍc Qu£n TrË Kinh Doanh vëa bË tuyên án 13 nm tù cÙng thêm 3 nm qu£n ch¿ t¡i gia trong phiên toà kéo dài ít h¡n nïa ngày t¡i Tòa án Nhân Dân Hà NÙi. <p>Trong cuÙc phÏng v¥n vÛi Digital Freedom Network, ông Tr§n Hoàng Lê, Óng sáng l­p æy Ban V­n Ùng Tñ Do cho Tù Nhân Chính TrË t¡i ViÇt Nam cho bi¿t: "<i>tÙi gián iÇp chÉ là mÙt sñ bËa ·t tr¯ng trãn</i>". "<i>B£n án vëa rÓi n±m ngoài séc t°ßng tñ¡ng cça t¥t c£ mÍi ng°Ýi, tôi thñc sñ buÓn và th¥t vÍng</i>". BË b¯t ngày 27 tháng 3 nm 2002 chÉ vì tÙi ã dËch và chuyÃn gíi các bài vi¿t trên m¡ng internet. S¡n ã bË giam t¡i tr¡i giam B14, chính quyÁn không cho g·p m·t vã và hai con të ó ¿n nay. Ph¡m HÓng S¡n hoàn toàn phç nh­n các cáo buÙc. <p>Theo tÕ chéc nhân quyÁn Human Rights Watch, b£n cáo tr¡ng vi¿t ngày 10 tháng 4 cáo buÙc S¡n tÙi gián iÇp, dña theo iÁu 80 bÙ lu­t Hình Sñ vì "<i>S¡n ã chç Ùng liên l¡c qua iÇn tho¡i và email vÛi nhïng thành ph§n c¡ hÙi ph£n Ùng trong và ngoài n°Ûc</i>". Các trao Õi qua email cça S¡n ã bË cáo buÙc §y r©y trong b£n cáo tr¡ng. S¡n bË vu cáo ã sí dång email à "<i>dËch và gíi các tài liÇu chÑng £ng, chÑng nhà n°Ûc ra h£i ngo¡i</i>" và ã "<i>nh­n các email të thành ph§n Ñi l­p ß n°Ûc ngoài</i>" à th£o lu­n vÁ cách théc thay Õi ch¿ Ù hiÇn thÝi. <p>"<i>ây là nhïng nhân v­t mà nhà c§m quyÁn Hà NÙi cho là thành ph§n ph£n Ùng</i>". Ông Tr§n cho bi¿t nh° v­y. Bên c¡nh viÇc gán ghép S¡n tÙi ã vi¿t bài phê bình, góp ý vÁ chính sách chính trË và các nhân v­t cao c¥p trong £ng. S¡n thñc sñ bË b¯t vì ã dám dËch bài "<i>Th¿ nào là Dân Chç ?</i>" ng trên trang nhà cça Tòa ¡i Sé Hoa Kó. S¡n cing bË cho là có tÙi vì ã vi¿t bài "<i>Nhïng D¥u HiÇu áng Mëng Cho NÁn Dân Chç ViÇt Nam</i>", mÙt bài vi¿t chÉ ¡n thu§n trình bày vÁ các ý t°Ûng dân chç, tán thành mÙt nÁn chính trË a nguyên, dân chç và a £ng. <p>Trong béc th° ngÏ gíi ngày 30 tháng 5 nm 2003, æy Ban V­n Ùng Tñ Do cho Tù Nhân Chính TrË t¡i ViÇt Nam ã minh thË là Hi¿n pháp n°Ûc CÙng Hòa Xã HÙi Chç Ngh)a ViÇt Nam, iÁu 69 ã xác nhân công dân "<i>quyÁn tñ do diÃn ¡t và phát biÃu ý ki¿n</i>". ViÇt Nam cing ã cam k¿t thñc thi Công èÛc QuÑc T¿ vÁ quyÁn Dân Sñ và Chính TrË, trong ó òi hÏi nhà c§m quyÁn không °ãc tùy tiÇn b¯t, giam giï và ph£i tôn trÍng quyÁn khác biÇt chính ki¿n (quan iÃm chính trË), cing nh° quyÁn tñ do ngôn lu­n cça công dân. <p>Ông Tr§n Hoàng Lê cho bi¿t, æy Ban V­n Ùng Tñ Do cho Tù Nhân Chính TrË t¡i ViÇt Nam ã °ãc thành l­p hÓi nm ngoái ngay t¡i ViÇt Nam. Måc ích cça æy Ban là nÕ lñc à v­n Ùng tñ do cho nhïng tù nhân chính trË ang còn bË giam giï nh° S¡n và nhiÁu ng°Ýi khác. æy Ban ã liên tåc v­n Ùng, ph£n Ñi các vå giam giï tùy tiÇn và nhïng b£n án dành cho các nhân v­t Ñi l­p vì ã bày tÏ chính ki¿n qua ph°¡ng tiÇn truyÁn thông iÇn tí. Trong ó có Lê Chí Quang, bË tuyên án 4 nm tù và NguyÅn Kh¯c Toàn bË 12 nm tù. Ông Tr§n ti¿t lÙ, "<i>æy Ban s½ ti¿p tåc làm h¿t séc mình à v­n Ùng tñ do cho nhïng tù nhân chính trË t¡i ViÇt Nam</i>". <p><b>Phiên Tòa:</b> <p>Theo Tr§n Hoàng Lê: "<i>phiên tòa không có công b±ng</i>", "<i>ngày të lúc b¯t §u vå án cho ¿n nay, mÍi chuyÇn luôn °ãc ti¿n hành mÙt cách d¥u di¿m</i>". Ông Tr§n cho bi¿t, phiên toà không có lu­t s° hiÇn diÇn vì Ph¡m HÓng S¡n ã quy¿t Ënh tñ bào chía cho chính mình. Bà Vi Thúy Hà, v¡ cça S¡n ã °ãc mÝi tÛi phiên toà, nh°ng vÛi t° cách là nhân chéng, không ph£i là thân nhân cça bË cáo. B±ng nhïng thç o¡n nh° v­y, Hà NÙi ngn ch­n bà Hà quyÁn °ãc g·p m·t chÓng. TruÛc khi toà b¯t §u hÏi bà Hà vÁ nhïng cáo buÙc, thì công an ã °a ông S¡n ra khÏi phòng xí án. Kà të lúc Ph¡m HÓng S¡n bË b¯t ¿n nay ã h¡n mÙt nm, bà Hà ã bË nhà c§m quyÁn Hà NÙi të chÑi quyÁn g·p m·t thân nhân ang bË giam. <p>M·c dù phiên toà ã không có nhïng cuÙc ph£n Ñi bên ngoài. Nh°ng ã có nhiÁu ng°Ýi tå t­p tr°Ûc cÕng tòa gÓm b¡n bè và thân nhân cça S¡n, các phóng viên n°Ûc ngoài và các quan chéc ngo¡i giao thuÙc vn phòng ¡i sé Hoa Kó, Úc và Canada. Theo ghi nh­n cça HiÇp HÙi Phóng Viên Không Biên GiÛi, công an ã bao vây khu vñc bên ngoài tòa án, ngn ch­n không cho phóng viên cing nh° b¥t cé ai vào tham dñ. NhiÁu nhân viên ngo¡i giao thuÙc các quÑc gia B¯c Mù, Úc và Âu Châu cing ã bË të chÑi dù tr°Ûc ó hÍ ã chính théc gíi th° ghi danh òi °ãc tham dñ phiên tòa. <p>B£n án ã làm nhiÁu ng°Ýi th¥t vÍng. Thñc t¿ cho th¥y c§n ph£i làm áp lñc mãnh m½ h¡n nïa n¿u muÑn Ph¡m HÓng S¡n °ãc tr£ tñ do. Tr§n Hoàng Lê cho bi¿t: "<i>M·c dù S¡n có thà kháng án, nh°ng khó thay Õi k¿t qu£ b£n án vì hÇ thÑng tòa án cça ViÇt Nam không dña vào Hi¿n Pháp, Lu­t Pháp và nhÁu khi cn cé vào quy¿t Ënh cça cá nhân cùng vÛi nhïng lý l½ r¥t tùy tiÇn</i>". Theo tin të h£ng thông t¥n Reuter, S¡n có 15 ngày à làm ¡n kháng án. <p><b>V­n Ùng Tñ Do cho Bác s) Ph¡m HÓng S¡n:</b> <p>Theo Tr§n Hoàng Lê, "<i>tr°Ýng hãp xí S¡n vëa rÓi r¥t iÃn hình</i>". VÛi hÇ thÑng báo chí bË kiÃm soát, "<i>không mÙt ai dám c¥t ti¿ng nói, tin téc thì bË kiÃm duyÇt, báo chí thì vi¿t theo chÉ ¡o cça £ng</i>". "<i>Tôi ngh) th¿ giÛi c§n ph£i gây áp lñc m¡nh m½ h¡n nïa</i>" Tr§n cho bi¿t, "<i>ã ¿n lúc cÙng Óng th¿ giÛi và các quÑc gia tñ do nên xem l¡i v¥n Á viÇn trã cho Hà NÙi, không thà mãi viÇn trã à nuôi d°áng ch¿ Ù Ùc tài àn áp ng°Ýi dân</i>". <p>Các tÕ chéc nhân quyÁn nh° Ân Xá QuÑc T¿, HiÇp HÙi Nhân QuyÁn, æy Ban B£o VÇ Ký GÉa, HÙi Phóng Viên Không Biên GiÛi ... Áu lên ti¿ng ph£n Ñi b£n án vëa qua. HÙi Phóng Viên không Biên GiÛi cho bi¿t s½ thông báo vÛi các TÑ chéc quÑc t¿ - trong ó có ViÇt Nam ang là hÙi viên - vÁ nhïng hành Ùng àn áp Ñi l­p cça ViÇt Nam. TÕ chéc này cho bi¿t s½ v­n Ùng khÑi Các QuÑc Gia ông Nam Á (ASEAN), gÓm 10 quÑc gia có cùng chung måc ích là hãp tác em l¡i hoà bình và thËnh v°ãng chung cho khu vñc. Theo tin Reuter, chính phç Hoa Kó ã tuyên bÑ qua b£n thông cáo t¡i Tòa ¡i Sé Hoa Kó ß Hà NÙi "<i>Hoa Kó cñc lñc ph£n Ñi Hà NÙi ã tuyên án n·ng nÁ Ñi vÛi Ph¡m HÓng S¡n chÉ vì tÙi ã dám bày tÏ quan iÃm qua hÇ thÑng m¡ng internet</i>". Dù v­y, theo tin Reuter, bà Phan Thúy Thanh, phát ngôn nhân cça BÙ Ngo¡i Giao ViÇt Nam tuyên bÑ "<i>Nhà n°Ûc ViÇt Nam hoàn toàn yÃm trã tính qu£ng bá cça liên m¡ng</i>". <p>iÁu lý thú là, theo Tr§n Hoàng Lê, ai cing bi¿t r±ng Ph¡m HÓng S¡n bË án tù vì ã dËch bài "<i>Th¿ Nào Là Dân Chç</i> ?" trên trang nhà cça Tòa ¡i Sé Hoa Kó ß ViÇt Nam, th¿ nh°ng b£n cáo tr¡ng buÙc tÙi S¡n thì không có mÙt chí nào á Ùng ¿n v¥n Á này. Ông Tr§n cho bi¿t "<i>Tôi cé tñ hÏi là liÇu Hà NÙi có bË áp lñc të phía Hoa Kó vÁ v¥n Á này không</i>". Theo Tr§n, sñ kiÇn Hà NÙi tuyên án n·ng nÁ vëa qua ã làm cho ng°Ýi dân ViÇt Nam càng ngày càng nh­n théc ra °ãc m·t trái cça ch¿ Ù. ó là nhà n°Ûc CÙng S£n ViÇt Nam chÉ giÏi cai trË b±ng lëa dÑi. B£n án Ñi vÛi Bác s) Ph¡m HÓng S¡n, Lê Chí Quang và NguyÅn Kh¯c Toàn ã làm "<i>qu§n chúng c£m th¥y r¥t x¥u hÕ và bË xúc ph¡m n·ng nÁ</i>". <p>Trong mÙt béc th° ngÏ vi¿t ngày 30 tháng 5 nm 2003 gíi ra h£i ngo¡i, æy Ban V­n Ùng Tñ Do cho Tù Chính TrË t¡i ViÇt Nam vi¿t "<i>chúng tôi c£m th¥y x¥u hÕ làm công dân mÙt n°Ûc mà hàng chï - CÙng Hoà X£ HÙi Chç Ngh)a ViÇt Nam - Ùc L­p - Tñ Do- H¡nh Phúc °ãc vi¿t hoa trên m×i tÝ ¡n, nh°ng Nhà n°Ûc l¡i hoàn toàn làm ng°ãc l¡i nhïng gì ã vi¿t</i>" . <p>"<b><i>Tôi v«n luôn vïng tin là mÙt khi qu§n chúng v°ãt qua °ãc nÕi sã h£i b¡o quyÁn, hÍ s½ nÕi d­y</i></b>". Tr§n Hoàng Lê còn cho bi¿t "<b><i>Cing ã ¿n lúc chúng ta c§n ph£i có hành Ùng cå thà h¡n là chÉ ph£n Ñi suông thì mÛi mong ch¥m dét tình tr¡ng àn áp nh° hiÇn nay</i></b>". <p><b><i>Nam Tr§n</b> (l°ãc dËch)</i><br> <b>Câu L¡c BÙ Dân Chç ViÇt Nam</b></p> <p align=center><b>----- O -----</b> <p align=center><b>SÕ Tay Th°Ýng Dân T°ßng Nng Ti¿n</b><br><font size="4" color="#0000FF"><b>Tê CH¾ LAN VIÊN ¾N PH M HÒNG S N</b></font></p> <p align=right><i>Ch°a c§n c§m lên n¿m, anh ã bi¿t là bánh v½<br> th¿ nh°ng anh v«n ngÓi vào bàn cùng bè b¡n<br> c§m lên nh¥m nháp<br> ch£ là n¿u anh të chÑi<br> chúng s½ b£o anh phá rÑi êm vui!</i><br> <b>Ch¿ Lan Viên</b> ("<b><i>Di C£o</i></b>" - 1987) <p align=right><i>Tôi ã nghe th¥y të "dân chç" të lâu <br>nh°ng ch°a bao giÝ °ãc nghe <br>và °ãc Íc à hiÃu b£n ch¥t thñc sñ cça nó là gì <br>và nhiÁu cái hiÇn °ãc gÍi là "dân chç" có thñc sñ là dân chç không ?</i><br> <b>Ph¡m HÓng S¡n</b> ("<b><i>Th° Gíi Ông Nông éc M¡nh</i></b>" - 2002) <p>Thi s) Ch¿ Lan Viên sinh nm 1920, bác s) Ph¡m HÓng S¡n chào Ýi nm m°¡i nm sau ó. Giïa hai ông có mÙt kho£ng cách khá xa vÁ tuÕi tác, và hoàn c£nh sÑng. Tôi nhÏ tuÕi h¡n Ch¿ Lan Viên và lÛn tuÕi h¡n Ph¡m HÓng S¡n. Nói mÙt cách h¡i kiÃu cÍ, tôi là ng°Ýi thuÙc th¿ hÇ b¯c c§u. Vì th¿, tôi xin °ãc làm g¡ch nÑi cho câu chuyÇn (thÝi sñ) liên quan ¿n hai ông. <p>Khi còn nhÏ, cing giÑng nh° bao nhiêu éa bé m¥t d­y (khó d­y hay khó nuôi) khác, tôi trÑn hÍc Áu Áu. N¿u không i câu cá, b¯n chim hay xem phim cÍp, tôi và m¥y °á b¡n th°Ýng lân la ra chã xem S¡n ông Mãi Võ - n¿u may m¯n vào úng lúc hÍ ang bán thuÑc ß thành phÑ bé bÏng cça chúng tôi. <p>VÛi li tr» con sÑng trong nhïng phÑ thË cça miÁn Nam - vào th°ß th¡ ¥u cça tôi - xem S¡n ông Mãi Võ là mÙt thú vui mà d°Ýng nh° éa nào cing thích. Ch°a c§n ¿n n¡i, chúng tôi ã c£m th¥y hào héng và bË kích thích bßi âm vang cça ti¿ng trÑng cùng ti¿ng phèng la. Vòng ng°Ýi bao quanh ông và rÙng. Li nhóc chúng tôi thì háo héc len ng°Ýi vào sát t­n phiá trong. <p>Ngay giïa sân là mÙt t¥m ph£n g× óng lÉa chÉa nhïng hàng inh m°Ýi phân, th³ng t¯p và nhÍn ho¯c. MÙt ng°Ýi mang d§y ba ta, m·c qu§n túm Ñng, b¯p thËt trên tay nÕi cuÓn cuÙn n±m ngay l°ng trên ó. Vài ng°Ýi lui cui x¿p nhïng chÓng g¡ch th» trên bÙ ngñc à tr§n, v¡m vá cça ông ta. MÙt nguÝi khác, trông cing lñc l°áng không kém, d¡ cao búa t¡, ­p th­t m¡nh vào chÓng g¡ch. <p>Tôi cÑ nén mÙt ti¿ng kêu th£ng thÑt và nh¯m vÙi m¯t l¡i cho á sã. Nh°ng không có gì à sã mà chÉ có ti¿ng v× tay vang dÙi mà thôi. G¡ch vá tan nh° båi, ng°Ýi àn ông th£n nhiên éng d­y. Ông c§m chai ruãu, rót §y ly, ñc mÙt h¡i ¿n c¡n, rÓi khà mÙt ti¿ng vô cùng s£ng khoái. Ng°Ýi éng c¡nh ng­m r°ãu phun phì phì và xoa m¡nh tay lên l°ng ông ¥y. <p>Sau ó, °¡ng sñ xoay mÙt vòng cho mÍi nguÝi xem. ChÉ có nhïng v¿t inh nhÍn âm Ï íng da ché không hÁ th¥y máu. Khán gi£ l¡i tr§m trÓ khen ngãi. Ông ta cung tay, trang trÍng tÏ d¥u c£m ¡n, rÓi b¯t §u ... qu£ng cáo! <blockquote> <p><i>- ây là Th§n Tíu Lñc (lùng - tùng - xà).<br> - uãc ch¿ bi¿n b±ng cao hÕ cÑt, m­t trn và m­t g¥u (lùng- tùng- xà).<br> - Có pha thêm sâm nhung, cùng vÛi h£i c©u bÕ th­n hoàn, theo công théc gia truyÁn (lùng - tùng- xà).<br> - Ai có cha già m¹ y¿u (lùng- tùng- xà), ai có chÓng con hàng ngày ph£i làm viÇc n·ng (lùng- tùng- xà), ai trèo cao té n·ng bË Íng máu b§m (lùng- tùng- xà) ... uÑng Th§n Tíu Lñc Áu th¥y công hiÇu và gia tng séc kho» (lùng- tùng- xà) ...<br> - Giá th°Ýng mÙt chai là hai chåc Óng (lùng- tùng- xà), thay m·t ông chç (lùng tùng xà), xin ¡i h¡ giá còn m°Ýi Óng mÙt chai (lùng tùng xà), hôm nay à c£m t¡ thËnh tình cça bà con cô bác (lùng-tùng-xà), ai mua mÙt chai (lùng- tùng-xà) chúng tôi t·ng không mÙt chai nïa (lùng- tùng- xà) ...<br> - Quí ông quí bà n tr§u nh£ bã (lùng- tùng- xà), hút thuÑc phà h¡i (lùng tùng xà), chÉ c§n bÏ ra m°Ýi Óng là có hai chai Th§n Tíu Lñc (lùng tùng xà), à dành trong nhà (lùng- tùng- xà) phòng khi bÇnh t­t (lùng tùng xà) ...<br> - Ông Hai bên n§y mua mÙt chai (lùng- tùng- xà), t·ng không mÙt chai (lùng tùng xà).<br> - Bà Hai bên kia mua hai chai (lùng-tùng-xà), t·ng không hai chai khác (lùng tùng xà).<br> - Th§n Tíu Lñc còn có công dång tráng d°¡ng (lùng tùng xà), chÓng uÑng vã khen ngon (lùng tùng xà), ông uÑng bà khen tÑt (lùng tùng xà)!<br> - BuÓn buÓn nh­u ch¡i "s°¡ng s°¡ng" vài ly (lùng-tùng-xà) cing lên tinh th§n (lùng tùng xà) và vui nhà vui cía (lùng tùng xà) ...</i></p> </blockquote> <p>Nhïng ng°Ýi bán thuÑc S¡n ông th°Ýng không ß lâu b¥t cé n¡i âu. HÍ di chuyÃn tr°Ûc khi ''bà con cô bác" th¥y rõ °ãc giá trË m¡ hÓ cça nhïng món hàng ã bán. Li bé con chúng tôi thì ch£ mua bán gì ráo nên không có gì à mà phiÁn hà. T¥t c£ nhïng "ghánh" S¡n ông Mãi Võ Áu °ãc chúng tôi ón chào nhiÇt liÇt. Tôi °Ûc sao mình cé giï °ãc mãi cái tâm c£m háo héc và nÓng nhiÇt nh° th¿ vÛi cuÙc Ýi và vÛi mÍi ng°Ýi. <p>Ng°Ýi Ýi và dòng Ýi, ti¿c thay, th°Ýng h¡i ... lÙn xÙn. Khi nhïng nm tháng ¥u th¡ ã qua i, thÝi gian còn l¡i (th°Ýng khi) chÉ là nhïng chu×i ngày m×i lúc mÙt dài và mÙt thêm ... khó sÑng! Tôi v)nh biÇt tuÕi th¡, të giã gia ình và hÍc °Ýng r¥t sÛm. Tôi bÏ thành phÑ mù s°¡ng (cùng vÛi ám b¡n bè thân thuÙc) à i vào chi¿n chinh, lía ¡n - khi ch°a ¿n tuÕi ôi m°¡i. Sau ó, tôi bË b¯t giam và (cuÑi cùng) tôi ã bÏ ch¡y khÏi ph§n quê h°¡ng tù ngåc cça mình - dù thñc tâm tôi không muÑn th¿! <p>Trong quãng Ýi l°u l¡c, thÉnh tho£ng, m×i khi có dËp, tôi v«n hÏi thm vÁ nhïng ng°Ýi mãi võ S¡n ông. Ai cing l¯c §u cho bi¿t là hÍ không còn nïa. Tho¡t nghe, tôi cing thoáng th¥y buÓn; tuy v­y, ngh) cho cùng, ây là mÙt chuyÇn áng mëng. <p>Dù ói nghèo, dù th¥t hÍc, dù bË ç thé th¿ lñc giam hãm mãi trong cùng qu«n, sñ hiÃu bi¿t cça Óng bào tôi (rÓi) cing tng ti¿n d§n d§n - theo vÛi thÝi gian. Nhïng lÝi qu£ng cáo cách quá xa sñ thñc vÁ sñ v¡n nng, chïa °ãc bá bÇnh, cça nhïng th§n d°ãc (cá nh° Th§n Tíu Lñc) không còn séc thuy¿t phåc °ãc b¥t cé ai. <p>Thêm vào ó, të h¡n mÙt th­p niên qua, nhà n°Ûc CÙng S£n ViÇt Nam cing ã chç tr°¡ng Õi mÛi, mß cía nên hàng hoá thuÑc men të th¿ giÛi bên ngoài ã có m·t ß nhiÁu n¡i. "Cao ¡n hoàn tán" cça nhïng "gánh" S¡n ông không còn °ãc dùng nh° thuÑc à trË "bá bÇnh" nïa! <p>Duy có iÁu áng ti¿c là ng°Ýi ta chÉ chËu thay Õi ít nhiÁu trong lãnh vñc kinh t¿ thôi. VÁ ph°¡ng diÇn chính trË thì nhà °¡ng cuÙc Hà NÙi v«n cé ti¿p tåc °Ýng lÑi và chính sách y nh° ci. HÍ v«n ti¿p tåc diÅn trò mãi võ S¡n ông ... <p>Ngày 4 tháng 3 nm 2002, trong hÙi nghË l§n thé 5 cça ban ch¥p hành trung °¡ng £ng khóa IX - ông Nông éc M¡nh, °¡ng kim TÕng Bí Th° cça CSVN, ã "kh³ng Ënh dân chç là b£n ch¥t cça ch¿ Ù xã hÙi chç ngh)a, là måc tiêu là Ùng lñc phát triÃn kinh t¿ - xã hÙi - ¥t n°Ûc °ãc xác Ënh rõ trong chç tr°¡ng, °Ýng lÑi h¡n 72 nm qua cça £ng" (<i>Nhân Dân</i> 04/03/02). Qua ngày hôm sau, cing t¡i hÙi nghË này, ông v«n nh¯c l¡i ý ó và còn trích d«n thêm "ôi lÝi vàng ngÍc" cça ông HÓ Chí Minh: "Dân chç là cái quí báu nh¥t cça nhân dân, thñc hành dân chç là cái chìa khoá v¡n nng có thà gi£i quy¿t mÍi khó khn" (<i>Lao Ùng</i> 05/03/02). Trong dËp này, ông M¡nh còn nh¯c nhç toàn thà £ng viên r±ng £ng không chÉ héa h¹n xuông mà "lÝi nói ph£i i ôi vÛi viÇc làm". <p>Sau ông HÓ, và tr°Ûc ông M¡nh, nhiÁu ng°Ýi lãnh ¡o £ng CÙng S£n ViÇt Nam cing ã Áu lÛn ti¿ng ca tång và Á cao dân chç, theo kiÃu chiêng trÑng phèng la (lùng- tùng- xà) Ón ào nh° th¿. Ai cing "kh³ng Ënh" r±ng "dân chç là b£n ch¥t cça ch¿ Ù xã hÙi chç ngh)a" và "ch¿ Ù ta dân chç g¥p trm l§n thé dân chç gi£ hiÇu cça phe t° b£n ..." - dù chính ng°Ýi nói, cing nh° k» nghe, Áu bi¿t thëa r±ng "nói ch¡i v­y thôi chÛ không ph£i v­y âu!" <blockquote> <p><i>Ch°a c§n c§m lên n¿m, anh ã bi¿t là bánh v½<br> th¿ nh°ng anh v«n ngÓi vào bàn cùng bè b¡n<br> c§m lên nh¥m nháp<br> ch£ là n¿u anh të chÑi<br> chúng s½ b£o anh phá rÑi êm vui ...!</i></p> </blockquote> <p>Cho ¿n lúc vi¿t di c£o, Ch¿ Lan Viên mÛi dám thú nh­n là suÑt Ýi mình ã bË cho n toàn là bánh v½. Thái Ù can £m này, tuy muÙn, v«n khi¿n tôi quí m¿n ông ta ß "nh¥t iÃm l°¡ng tâm" ó. Tôi s½ quí ông h¡n, n¿u ông thành th­t h¡n ... tí nïa! Ông ã không dám të chÑi cái bánh v½ cça £ng CSVN không ph£i là vì nà "chúng s½ b£o r±ng anh phá rÑi êm vui" mà (úng ra) là vì ... sã! <p>Mà sã là ph£i chÛ. Có ai dám trách ai vÁ chuyÇn này âu. M¥y ai không sã khçng bÑ và "b¡o lñc chuyên chính vô s£n" cça nhïng ng°Ýi cÙng s£n, vào thÝi iÃm ó ? Nh°ng thÝi ó ã qua (lâu l¯m) rÓi! Nhïng ng°Ýi thuÙc th¿ hÇ mÛi ß ViÇt Nam hôm nay, nhïng k» sinh tr°ßng "trong lòng cách m¡ng" - nh° NguyÅn Vi Bình, NguyÅn Kh¯c Toàn, Lê Chí Quang, Th° Lê ... âu có chËu nghe cái thé ngôn ngï qu£ng cáo vÁ dân chç- theo nh° kiÃu S¡n ông Mãi Võ mãi nh° th¿ nïa. HÍ cing th³ng th¯ng tëø chÑi dñ nhïng bïa tiÇc vui, thi¿t ãi b±ng ... bánh v½! <p>£ng CSVN tÕ chéc hÙi nghË toàn quÑc à s¡ k¿t viÇc thñc hiÇn chÉ thË 30/CT/TW cça bÙ chính trË (khoá VIII) vÁ viÇc xây dñng và thñc hiÇn qui ch¿ dân chç ch¥m dét vào ngày 5 tháng 3 nm 2002 ... thì ngay hôm sau, 6 tháng 3 nm 2002, Ph¡m HÓng S¡n ã gíi th° cho Nông éc M¡nh và lËch sñ khen r±ng ó là "Nhïng Tín HiÇu áng Mëng Cho Dân Chç T¡i ViÇt Nam". Tuy nhiên, liÁn sau ó, Ph¡m HÓng S¡n cho bi¿t - tuy sinh ra và lÛn lên trong lòng cách m¡ng - ông chÉ °ãc "nghe ¿n dân chç" nh°ng "ch°a bao giÝ bi¿t °ãc b£n ch¥t thñc sñ cça nó là gì". Ông Á nghË £ng CSVN "hãy công bÑ góp ý, ki¿n nghË vÛi £ng và nhà n°Ûc cça nhïng nhân v­t nh° Hoàng Minh Chính, Tr§n Ù, NguyÅn Thanh Giang, Hà S) Phu, Tr§n Khuê, cing nh° nhiÁu ý ki¿n óng góp, th­m chí phê phán cça nhïng ng°Ýi ViÇt Nam Ënh c° ß n°Ûc ngoài" - theo úng nh° châm ngôn "lÝi nói ph£i i ôi vÛi viÇc làm" mà Nông éc M¡nh nh¯c i nh¯c l¡i hôm 5 tháng 3 t¡i hÙi nghË nói trên. Á nghË "d¡i dÙt" này khi¿n Ph¡m HÓng S¡n bË công an mÝi lên làm viÇc vào ngày 29 tháng 3 nm 2002, rÓi "bi¿n m¥t luôn" - sau ó. ¿n hôm 18 tháng 6 nm 2003, Ph¡m HÓng S¡n xu¥t hiÇn trß l¡i trong mÙt phiên toà xí kín và bË cái ch¿ Ù tñ nh­n "b£n ch¥t cça nó là dân chç" k¿t án m°Ýi ba nm tù và ba nm qu£n ch¿ vì tÙi làm ... gián iÇp. <p>N¿u cao ¡n hoàn tán °ãc nhïng ng°Ýi mãi võ S¡n ông dùng à trË bá bÇnh thì tÙi danh gián iÇp cing °ãc nhïng ng°Ýi cÙng s£n dùng à chåp lên t¥t c£ nhïng tù nhân l°¡ng tâm trong ch¿ Ù cça hÍ. Tôi thiÇt th¥t vÍng vì trí t°ßng t°ãng nghèo nàn (¿n Ù thê th£m) cça nhïng ng°Ýi CSVN. HÍ giam dï Ph¡m HÓng S¡n suÑt hai trm ngày chÉ Ã "ki¿m tÙi" mà không ngh) ra °ãc mÙt tÙi danh nào "nghe á kó" h¡n chút Énh - sao TrÝi ? T°ßng gì chÛ gián iÇp thì thi¿u m¹ gì trong tr¡i giam cÙng s£n, thÝi nào và n°Ûc nào mà không v­y! <p>Khi mÙt công dân trong ch¿ Ù xã hÙi chç ngh)a bË k¿ tÙi gián iÇp thì mÍi ng°Ýi Áu hiÃu (ng§m) r±ng °¡ng sñ hoàn toàn vô tÙi nh°ng (v«n) c§n bË b¯t cho nó ... ch¯c. Thà b¯t l§m còn h¡n bÏ sót. Mà nhà °¡ng cuÙc Hà NÙi ã không l§m khi b¯t Ph¡m HÓng S¡n. Ông là ng°Ýi có thà gây hiÃm nguy cho nÁn an ninh cça ch¿ ô hiÇn hành. <p>Ph¡m HÓng S¡n ã không chËu (làm bÙ) khen ngon, khi bË b¯t n bánh v½. Ông cing không chËu ng­m miÇng cho qua chuyÇn, nh° nhïng công dân "g°¡ng m«u" khác; ã th¿, °¡ng sñ còn hô hoán §m ) lên - cé y nh° là mÙt ng°Ýi vëa bË bÍn b¥t l°¡ng l°Ýng g¡t, mua nh§m cça gi£, giïa chã Óng Xuân (Hà NÙi) v­y. B¯t là ph£i, bÏ tù vÁ tÙi gián iÇp cing là chuyÇn ph£i luôn. Báo Nhân Dân sÑ ra ngày 19 tháng 6 nm 2003, ã ng l¡i nguyên vn b£n tin cça Thông T¥n Xã ViÇt Nam (vÏn v¹n chÉ có úng 425 chï và h¡n mÙt nía là nhïng chï r¥t thëa) vÛi tiêu Á "Ph¡m HÓng S¡n bË ph¡t 13 nm tù vÁ tÙi gián iÇp" - có o¡n nguyên vn, nh° sau: <i>"Theo cáo tr¡ng cça ViÇn KiÃm Sát nhân dân tÑi cao, ngày 27-3-2002, cn cé k¿t qu£ xác minh cça c¡ quan qu£n lý thông tin, c¡ quan an ninh iÁu tra BÙ công an ã thñc hiÇn lÇnh b¯t kh©n c¥p Ñi vÛi Ph¡m HÓng S¡n là nhân viên Công ty d°ãc Tradewind ASIA. Khám xét n¡i ß cça S¡n t¡i 72 B °Ýng Thåy Khuê, qu­n Tây HÓ, Hà NÙi, ã thu giï nhiÁu tài liÇu và mÙt Õ céng trong máy vi tính l°u trï tài liÇu xuyên t¡c và chÑng £ng, Nhà n°Ûc."</i> <p>ây, rõ ràng, không ph£i là mÙt b£n tin mà là mÙt lÝi rn e mà TTXVN và báo Nhân Dân ã gíi ¿n cho toàn thà dân tÙc ViÇt Nam. HÍ báo cho bi¿t r±ng máy vi tính cça mÍi ng°Ýi Áu bË "c¡ quan qu£n lý thông tin" theo rõi hay rình r­p. Và £ng vÛi Nhà n°Ûc v«n cé °ãc quyÁn ti¿p tåc chÉ cho toàn dân h°ßng dân chç và tñ do (hình théc) nh°ng c¥m tuyÇt không ai °ãc phê phán ó chÉ là bánh v½ - nh° Ph¡m HÓng S¡n. Nh° th¿ là "xuyên t¡c, chÑng £ng, Nhà n°Ûc" và s½ bË k¿t án tÑi thiÃu là 13 nm tù vÛi vài nm qu£n ch¿ - vÛi tÙi danh gián iÇp. <p>Bác s) Ph¡m HÓng S¡n không ph£i là ng°Ýi §u tiên và cing không ph£i là k» cuÑi cùng bË nhà °¡ng cuÙc Hà NÙi bËt miÇng và b¯t giam. B£n tin cça AFP - gíi i të Hà NÙi, vào lúc 11 giÝ sáng, ngày 18 tháng 6 nm 2003, vÛi tiêu Á "Vietnamese cyber-dissident jailed for 13 years on 'spy' charges" - trong ph§n k¿t lu­n, có câu: "<i>He was one of long list of activists who have been silenced by the authorities in recent months.</i>" Câu hÏi ·t ra là liÇu Hà NÙi - vÛi séc m¡nh chuyên ch¿ ã chuyÃn të vô s£n sang hïu s£n, và t¥t c£ nhïng tài s£n này Áu do ti¿p t¿ và viÇn trã mà có - còn có thà th£n nhiên chà ¡p lên Ýi sÑng cça ng°Ýi dân ViÇt nh° th¿ trong bao lâu nïa ? <p>Nhïng ghánh S¡n ông Mãi Võ, nh° ã th°a, không bao giÝ ß lâu mÙt ch×. HÍ cuÑn gói tr°Ûc khi "Óng bào và bà con cô bác" bi¿t r±ng mình ã mua nh§m thuÑc dßm. Nhïng ng°Ýi CSVN, ti¿c thay, không có °ãc sñ khôn ngoan (tÑi thiÃu) nh° th¿! HÍ ang ©y c£ mÙt dân tÙc ¿n chân t°Ýng.</p> <p align=right><b>T°ßng Nng Ti¿n</b> (tháng 3 nm 2002 - tháng 6 nm 2003).</p> <p align=center><b>----- O -----</b> <a name="dt030701a"></a> <p align=center><font size="4" color="#0000FF"><b>MÙt Cái Nhìn "Không Chính ThÑng"<br> vÁ Tð DO BÁO CHÍ D°Ûi Chç Ngh)a Xã HÙi</b></font><br> <b>NguyÅn Ki¿n Giang</b> <sup>(*)</sup> <blockquote> <p><i>"<b>B£n ch¥t cça báo chí tñ do - ó là b£n ch¥t ding c£m, có lý tính, có ¡o éc cça tñ do. Tính cách cça báo chí bË kiÃm duyÇt - ó là sñ quái dË, không có tính cách, do thi¿u tñ do, ó là con quái v­t °ãc vn minh hóa, cái quái thai °ãc t©m n°Ûc hoa</b>" (Mác - Anghen Toàn T­p)</i> </blockquote> <p>Mác không chÉ phân tích ch¿ Ù dân chç. Mác còn chi¿n ¥u cho nó mÙt cách quy¿t liÇt, trên nhïng v¥n Á cå thÃ. Trong ó, v¥n Á ¥u tranh cho tñ do báo chí, chÑng l¡i sñ kiÃm soát cça ch¿ Ù ph£n Ùng ß n°Ûc PhÕ trong lãnh vñc này °ãc Mác dành nhiÁu công séc nh¥t và nhïng lÝi xúc Ùng nh¥t. <p>D°Ûi ch¿ Ù thñc dân, chúng ta ch°a có tñ do báo chí, ã ành, nh°ng ngay c£ sau cách m¡ng, c£ n°Ûc lao vào cuÙc ¥u tranh th§n thánh à giành giï Ùc l­p dân tÙc, trong nhïng hoàn c£nh khÑc liÇt, t¥t nhiên cing ch°a thà có tñ do báo chí. ChÉ có iÁu là chúng ta tñ nguyÇn à cho tñ do báo chí bË h¡n ch¿ vì hoàn c£nh chi¿n tranh. Sñ th­t là nh° th¿. Ché âu ph£i "tñ do báo chí" là "tñ do t° s£n"! và th­m chí còn có ng°Ýi coi kh©u hiÇu tñ do báo chí nh° là mÙt cái gì ã quá ci k÷: d°Ûi ch¿ Ù ci, mÛi òi tñ do báo chí, tñ do ngôn lu­n; d°Ûi ch¿ Ù ta, thì kh©u hiÇu ¥y d°Ýng nh° không thích hãp nïa, vì ã có §y ç tñ do báo chí rÓi. ChËu mÍi sñ kiÃm soát ch·t ch½ nh¥t vÁ ngôn lu­n, nh°ng l¡i coi ó là hoàn toàn tñ nhiên, c£ Ñi vÛi ng°Ýi i kiÃm soát l«n ng°Ýi bË kiÃm soát. ¿n méc mÍi ng°Ýi tñ mình kiÃm soát tr°Ûc nhïng suy ngh) và nhïng lÝi l½ cça mình, cÑt sao cho khÏi ång tÛi nhïng "húy kË" nào ó (th°Ýng là không thành vn nh°ng l¡i ng·t nghèo h¡n b¥t cé mÙt vn b£n lu­t pháp nào). Ngày nay, Íc l¡i nhïng ý ki¿n cça Mác vÁ tñ do báo chí, tôi không khÏi c£m th¥y x¥u hÕ trong lòng! Hóa ra, ... mình ã bÏ qua nhïng iÁu h¿t séc c§n thi¿t, h¿t séc t¥t y¿u trên con °Ýng phát triÃn dân chç, mà cé t°ßng r±ng làm nh° th¿ là úng, là "ti¿n bÙ", trong khi chính mình ch°a ¡t ¿n cái iÁu c§n thi¿t và t¥t y¿u ¥y. T¥t nhiên, có mÙt sñ phân tích cn b£n: tñ do báo chí mà Mác nÛi tÛi là d°Ûi ch¿ Ù ph£n Ùng cça n°Ûc éc §u th¿ k÷ 19, còn báo chí cça chúng ta hiÇn nay là d°Ûi ch¿ Ù cách m¡ng cça mÙt n°Ûc ã có chính quyÁn nhân dân h¡n 40 nm nay. Nh°ng sñ phân biÇt ¥y không làm m¥t i sñ giÑng nhau cing r¥t cn b£n: dù là d°Ûi ch¿ Ù nào, báo chí cing ph£i dành cho °ãc tñ do ngôn lu­n, úng nh° yêu c§u có tính c°¡ng l)nh do chính £ng cça giai c¥p vô s£n nêu lên. "<i>Tính ch¥t dân chç cça mÙt ch¿ Ù thà hiÇn tr°Ûc h¿t ß quyÁn tñ do báo chí. Sñ chuyÃn Ùng theo h°Ûng dân chç hóa bao giÝ cing b¯t §u të sñ chuyÃn Ùng theo h°Ûng tñ do báo chí</i>". <p>Ch³ng l½ nhïng lÝi sau ây cça Mác vÁ tñ do báo chí là không còn thích hãp nïa ? "<i>Báo chí nói chung là sñ thñc hiÇn tñ do cça con ng°Ýi. Do ó, ß âu có báo chí, ß ¥y có tñ do báo chí</i>" <sup>(1)</sup>. <p>Trong thñc t¿ tñ do không bao giÝ bË m¥t i c£. "<i>Tñ do là cái vÑn có cça con ng°Ýi ¿n méc là ngay c£ k» thù cça tñ do cing thñc hiÇn tñ do</i>" theo ý ngh)a chúng chi¿m l¥y tñ do và chÑng l¡i tñ do cça ng°Ýi khác. Theo Mác, tñ do v«n luôn luôn tÓn t¡i, "<i>chÉ có iÁu là trong tr°Ýng hãp này thì vÛi tñ cách ·c quyÁn riêng, trong tr°Ýng hãp khác thì vÛi t° cách là mÙt quyÁn chung</i>". Và nh° v­y, tñ do báo chí bao giÝ cing tÓn t¡i và v¥n Á là ß chÕ tñ do báo chí là ·c quyÁn cça mÙt sÑ ng°Ýi, hay nó là ·c quyÁn tinh th§n cça con ng°Ýi nói chung. <p>MÍi ch¿ Ù kiÃm duyÇt Áu i ng°ãc vÛi tñ do báo chí, làm cho "báo chí tñ do" m¥t i à chÉ còn l¡i "báo chí kiÃm duyÇt". Sñ phân chia cça kiÃm duyÇt thành báo chí "tÑt" (báo chí kiÃm duyÇt) vÛi báo chí "x¥u" (báo chí tñ do) là hoàn toàn không có c¡ sß. "<i>B£n ch¥t cça báo chí tñ do - ó là b£n ch¥t ding c£m, có lý tính, có ¡o éc cça tñ do. Tính cách cça báo chí bË kiÃm duyÇt - ó là sñ quái dË, không có tính cách, do thi¿u tñ do, ó là con quái v­t °ãc vn minh hóa, cái quái thai °ãc t©m n°Ûc hoa</i>" <sup>(1)</sup> <p>Xin chÛ hiÃu l§m Mác. Mác không ph£n Ñi mÍi sñ kiÃm duyÇt. Mác chÉ ph£n Ñi sñ kiÃm duyÇt "Ùc quyÁn" cça c¡ quan nhà n°Ûc. Sñ kiÃm duyÇt ¥y "<i>bi¿n cuÙc ¥u tranh công khai thành cuÙc ¥u tranh bí m­t, bi¿n cuÙc ¥u tranh cça nhïng nguyên t¯c thành cuÙc ¥u tranh cça nhïng nguyên t¯c b¥t lñc chÑng l¡i séc m¡nh vô nguyên t¯c</i>". Và khi sñ kiÃm duyÇt ¥y "<i>tác Ùng không b±ng l°ái dao s¯c bén cça lý tính, mà b±ng cái kéo cùn cça sñ tùy tiÇn, khi sñ phê bình chÉ muÑn lên ti¿ng phê bình mà không chËu sñ phê bình</i>", khi sñ phê bình "<i>coi mÙt cách sai l§m cá nhân riêng l» là hiÇn thân cça trí tuÇ phÕ bi¿n, coi mÇnh lÇnh cça séc m¡nh là mÇnh lÇnh cça lý tính</i>", "<i>coi viÇc dùng séc m¡nh thô b¡o là lu­n cé m¡nh m½</i>", thì khi ó tñ do báo chí bi¿n thành con sÑ không. Báo chí të ó m¥t i, chÉ còn l¡i báo chí kiÃm duyÇt, thì chÉ mang nhïng thuÙc tính tÇ h¡i: "<i>sñ gi£ dÑi</i>", "<i>sñ nhu nh°ãc</i>", "<i>cái ngôn ngï cça k» bË ho¡n</i>", "<i>cái uôi ve v©y cça nó</i>". <p>Mác Á x°Ûng, khuy¿n khích tñ do báo chí vÛi mÙt sñ "<i>kiÃm duyÇt chân chính, b¯t rÅ të chính b£n ch¥t cça tñ do báo chí, là sñ phê bình. Phê bình là mÙt sñ sét xí mà tñ do báo chí s£n sinh ra të b£n thân mình</i>" <sup>(1)</sup>. ó là sñ phê bình công khai, dña vào séc m¡nh thuy¿t phåc cça lý tinh, mÙt sñ phê bình bình ³ng (vëa phê bình vëa chËu sñ phê bình). Tñ do báo chí, nh° v­y, cing Óng ngh)a vÛi tñ do t° t°ßng, vÛi ¥u tranh t° t°ßng tñ do và công khai. Mác kËch liÇt £ phá nhïng k» chç tr°¡ng chÉ c§n måc ích tÑt, vÛi lý do: "<i>måc ích biÇn hÙ cho ph°¡ng tiÇn</i>". Nh°ng có thà nào mÙt måc ích tÑt (dân chç) l¡i c§n ¿n ph°¡ng tiÇn x¥u (phi dân chç) ? "<i>Måc ích òi hÏi nhïng ph°¡ng tiÇn không úng thì không ph£i là måc ích úng</i>" <sup>(1)</sup> <p>Tñ do báo chí là mÙt trong nhïng thà hiÇn cao nh¥t cça dân chç. Không thà thi¿u tñ do ¥y cing nh° nhïng thé tñ do khác, vì "<i>thi¿u tñ do là mÑi nguy hiÃm ch¿t ng°Ýi th­t sñ Ñi vÛi con ng°Ýi</i>". Tñ do báo chí ch¯c ch¯n t¡o ra báo chí tñ do, k¿t tinh cça dân chç. <p>"<i>Báo chí tñ do - ó là con m¯t sáng suÑt cça tinh th§n nhân dân, là hiÇn thân sñ tin c­y cça nhân dân Ñi vÛi b£n thân mình, và nhïng dây liên hÇ bi¿t nói, g¯n liÁn các cá nhân vÛi Nhà nuÛc và vÛi toàn th¿ giÛi ... Báo chí tñ do - ó là sñ sám hÑi công khai cça nhân dân tr°Ûc b£n thân mình; mà lÝi thú nh­n thñc tâm nh° mÍi ng°Ýi Áu bi¿t, thì có kh£ nng céu vÛt ... Báo chí tñ do,- ó là t¥m g°¡ng tinh th§n trong ó nhân dân nhìn th¥y b£n thân mình, còn sñ tñ nh­n théc là iÁu kiÇn §u tiên cça sñ sáng suÑt. Báo chí tñ do - ó là tinh th§n Nhà n°Ûc mà m×i túp lÁu tranh Áu có thà có °ãc vÛi nhïng chí phí ít h¡n là ph°¡ng tiÇn th¯p sáng. Báo chí tñ do là toàn diÇn, n¡i nào cing có m·t, cái gì cing bi¿t. Báo chí tñ do là cái th¿ giÛi lý t°ßng không ngëng trào ra të thñc t¿ hiÇn thñc và l¡i ch£y trß vÁ hiÇn thñc nh° mÙt dòng thác §y sinh khí d°Ûi hình théc cça cái tinh th§n ngày càng dÓi dào</i>" <sup>(1)</sup> <p>L½ nào nhïng lÝi l½ vÁ tñ do báo chí ¥y cça Mác không thích hãp vÛi chç ngh)a xã hÙi ? Ph£i chng trong mÙt thÝi gian dài, vì chç ngh)a xã hÙi không b£o £m cho sñ ra i và sñ phát triÃn cça báo chi tñ do nh° Mác quan niÇm, cho nên chç ngh)a xã hÙi bË s¡ céng i và b¯t §u có nhïng d¥u hiÇu thoái hoá ?. Không, tñ do, tñ do báo chí, dân chç - t¥t c£ nhïng cái ó không ph£i chÉ °ãc dành à làm kh©u hiÇu ¥u tranh, rÓi bË bÏ m¥t i khi giành °ãc nhïng tiÁn Á v­t ch¥t và tinh th§n à thñc hiÇn chúng. Không có gì l§m l«n lÛn h¡n th¿.</p> <p>------------------------------------<br> <sup>(1)</sup>: <i>Mác - nghen Toàn T­p</i><br> <sup>(*)</sup>: <i>Ông NguyÅn Ki¿n Giang sinh nm 1931 t­p k¿t ra B¯c nm 1954. Tëng là Phó giám Ñc nhà xu¥t b£n Sñ Th­t nm 1961. Ông là mÙt trong nhïng n¡n nhân cça vå án "xét l¡i chÑng £ng", mÙt vå án £o °ãc t­p oàn chính trË Lê Du©n - Lê éc ThÍ bày ra nh±m thç tiêu nhïng ti¿ng nói t­m huy¿t cça các £ng viên trí théc muÑn hoà bình, không tán Óng chi¿n tranh hai miÁn Nam - B¯c. . Ông l¥y bút danh là L°¡ng Dân, Lê Diên, ã vi¿t nhiÁu bài nghiên céu có giá trË. Trong mÙt bài mang tña Á  bàn vÁ sñ lãnh ¡o cça d£ng" vi¿t hÓi tháng 4 nm 1990, ông kêu gÍi xóa bÏ iÁu 4 hi¿n pháp qui Ënh tính Ùc quyÁn lãnh ¡o cça £ng CSVN, kêu gÍi £ng ti¿n hành Ñi tho¡i vÛi nhïng ng°Ýi b¥t Óng quan iÃm ¡i diÇn cho các xu h°Ûng chính trí khác nhau trong xã hÙi. Ông vi¿t bài "mÙt cái nhìn không chính thÑng vÁ tñ do báo chí" hÓi tháng 2 nm 1988. Ông hiÇn ang sÑng t¡i Hà nÙi, séc kho» không °ãc tÑt.</i></p> <hr></hr> <p align="right"><a href="tacgia_caulacbodanchu.html"><b>Måc Låc</b></a></p> <hr></hr> <br> </div> </BODY> </HTML>