ÿþ<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.0 Transitional//EN"> <HTML> <HEAD> <TITLE> Doi Thoai - Tu Do Dan Chu cho To Quoc Viet Nam - Cau Lac Bo Dan Chu Viet Nam</TITLE> <META NAME="Generator" CONTENT=""> <META NAME="Author" CONTENT="doithoai"> <META NAME="Keywords" CONTENT="Viet Nam, Viet, vietnam, vietnamese,free press for vietnam, Democracy, Freedom, Nguoi Viet, Vietnamese Dissidents, Dau Tranh, Que Huong, Tin tuc, tac gia, van chuong viet nam, vietnamese culture, Saigon, Hanoi, Hue, vietnamien, vietnamiens, Vietnamien, Vietnamiens,nguyen khac toan, News, news,Community, community, communauté, Communauté, Phuong Nam."> <META NAME="Description" CONTENT="Vietnamese newspaper fighting for free press in vietnam, the voice of freedom writers being oppressed by the Vietnamese communist party. "> <meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8"> <link rel="stylesheet" href="doithoai.css"></link> </HEAD> <body bgcolor="#F0F8FF"> <div align="justify"> <!-- bài b¯t §u të ây....--> <table width="100%" bgColor="#CCCCFF" border=2> <tr><td width="100%"> <h1 align=center><font color="#1021AD"> </font></h1> <h2 align=center><b>Câu L¡c BÙ Dân Chç ViÇt Nam</b></h2> <h3 align=center><b>iÇn Th° SÑ 9 - Tháng 11 nm 2003</b></h3> </td></tr></table> <p align=justify><i>iÇn Th° Câu L¡c BÙ Dân Chç xin trân trÍng kính chuyÃn ¿n các DiÅn àn iÇn Tí, C¡ Quan Ngôn Lu­n và Ùc Gi£ trong và ngoài n°Ûc các tin téc, sñ kiÇn và bài vß liên quan ¿n tình hình dân chç ViÇt Nam. Nh° ã minh Ënh qua b£n thông cáo và th° ngÏ cça Câu L¡c BÙ Dân Chç tr°Ûc ây, sñ àn áp thô b¡o cça c¡ ch¿ Ùc tài s½ không làm chùn b°Ûc và bËt miÇng °ãc các ti¿ng nói tranh ¥u ding c£m cho nÁn dân chç ViÇt Nam - <b>Ch¯c Ch¯n Óng Lòng S½ B» Gãy HÍng Súng Cça Ùc Tài</b>. MÍi liên l¡c xin gíi vÁ : <a href="mailto:caulacbodanchuvietnam@yahoo.com"><b>caulacbodanchuvietnam@yahoo.com</b></a></i></p> <hr> <!-- bài b¯t §u të ây....--> <a name="dt031103a"></a> <p><font size="4" color="#0000FF"><u>Tin Ghi Nh­n</u>:</font></p> <li>Ông Lê Gi£n, nguyên tÕng giám Ñc Nha Công an CÙng s£n ViÇt Nam (1945-1954) ã t¡ th¿ ngày 20.10.2003 t¡i Hà NÙi, h°ßng thÍ 92 tuÕi. Ông là mÙt trong nhïng £ng viên cÙng s£n cñu trào të th­p niên 30, nhiÁu l§n bË thñc dân Pháp giam giï, nm 1941 ang ß nhà ngåc S¡n La ông bË §y i Madagascar. VÁ cuÑi Ýi, ông lên ti¿ng phê phán nhïng sai l§m cça l£nh ¡o £ng, nhà n°Ûc và ông ã çng hÙ m¡nh m» phong trào dân chç trong n°Ûc. Câu cuÑi cùng tr°Ûc khi ch¿t ông nói vÛi nhà dân chç Hoàng Minh Chính là: "<i>Dân chç g§n tÛi th¯ng lãi rÓi! Anh em cÑ g¯ng lên!</i>". <p align=center><b>----- O -----</b> <a name="vi031103"></a> <p align=center><font size="4" color="#0000FF"><b>Thông Báo VÁ Phiên Tòa Xí Ông Tr§n Ding Ti¿n</b></font></p> <p><u>Hà NÙi/California</u>: Ngày 3 tháng 11 nm 2003 - Câu L¡c BÙ Dân Chç ViÇt Nam trân trÍng thông báo ¿n các C¡ Quan Báo Chí, HÙi B£o VÇ Nhân QuyÁn, HÙi Ân Xá QuÑc T¿, Óng bào trong và ngoài n°Ûc vÁ phiên tòa xí ông Tr§n Ding Ti¿n. <blockquote> <p><b><i>Phiên tòa s½ °ãc xí l¡i <u>ngày 12 tháng 11 nm 2003 t¡i Tòa Án Hà NÙi</u>. Ông Tr§n Ding Ti¿n ã bË b¯t giam ngày 22 tháng 1 nm 2003. Tr°Ûc ó, Hà NÙi cÙng bÑ s½ xí ông ngày 16 tháng 10 nm 2003 nh°ng sau ó l¡i t¡m ho£n.</i></b> </blockquote> <p>Cám ¡n sñ hÕ trã cça quý vË. <p><b>Nam Tr§n</b><br> <i>Câu L¡c BÙ Dân Chç ViÇt Nam</i></p> <hr width="20%"> <a name="an031103"></a> <p align=center><font size="4" color="#0000FF"><b>Announcement on Mr. Tran Dung Tien's trial</b></font></p> <p><u>Ha Noi/California</u>: November 3, 2003 - We respectfully announce to the Press, Human Rights Organizations, Amnesty International, people at home and living abroad about Mr. Tran Dung Tien s trial: <blockquote> <p><b><i>Mr. Tran Dung Tien's trial is re-scheduled <u>on November 12, 2003 in Ha Noi People s Court</u>. Mr. Tran Dung Tien was arrested on January 22, 2003. His trial was scheduled on October 16, 2003 initially but postponed later.</i></b> </blockquote> <p>Thank you for your concern and support, <p><b>Nam Tran</b><br> <i>The Democracy Club for Viet Nam</i><br> <a href="mailto:thedemocracyclubforvietnam@yahoo.com"><b><i>thedemocracyclubforvietnam@yahoo.com</i></b></a></p> <p align=center><b>----- O -----</b> <a name="dt031103b"></a> <p align=center><b>CÙng hoà xã hÙi chç ngh)a ViÇt Nam<br> Ùc l­p - Tñ do - H¡nh phúc</b></p> <p align=center><font size="4" color="#0000FF"><b>¡n xin g·p chÓng</b></font><br>(L§n thé 3)</p> <p><u>Kính gíi</u> : <ul> <li>Ban thanh tra BÙ công an <li>Ban lãnh ¡o BÙ công an <li>Ban lãnh ¡o c¡ quan An ninh Thành phÑ Hà NÙi <li>Toà án nhân dân thành phÑ Hà NÙi <li>ViÇn kiÃm soát nhân dân thành phÑ Hà NÙi </ul> <p>Tôi tên là : Bùi ThË Kim Ngân.<br> Ëa chÉ : SÑ nhà 26 tÕ 67 V)nh tuy - Qu­n Hai Bà Tr°ng - Thành phÑ Hà NÙi.<br> ChÓng tôi là : NguyÅn Vi Bình, bË c¡ quan An Ninh Thành phÑ Hà NÙi b¯t ngày 25 tháng 09 nm 2002. C¡ quan An ninh cho r±ng chÓng tôi có hành vi ph¡m vào tÙi gián iÇp.</p> <p>Th°a các ông ! <p>ThÝi gian chÓng tôi bË b¯t ¿n nay ã h¡n mÙt nm. ThÝi gian ó Ñi vÛi tôi cing nh° các con tôi ã quá lâu. Hàng tu§n tôi i gíi Ó ti¿p t¿ cho chÓng tôi, tôi th¥y có nhiÁu gia ình ã °ãc g·p ng°Ýi thân. <p>Tôi th°Ýng m¡ th¥y chÓng tôi luôn gÍi ¿n 3 m¹ con tôi. Tëng ngày tëng giÝ tôi mong mÏi °ãc g·p chÓng tôi, các con tôi thÉnh tho£ng òi tôi gÍi bÑ vÁ cho chúng ho·c cho chúng i g·p bÑ chúng. <p>Tôi tha thi¿t Á nghË các ông xem xét cho 3 m¹ con tôi °ãc g·p chÓng tôi. <p>Tôi th­t sñ lo cho séc kho» cça chÓng tôi vì ch¿ Ù sinh ho¡t trong tr¡i t¡m giam. L§n nào th° cho tôi chÓng tôi Áu nh¯n, l§n thì gíi thêm cho anh ít l¡c, vëng, l§n thì gíi thêm cho anh ít canh, ... MÙt sÑ ông cán bÙ an ninh nói vÛi tôi là chÓng tôi bË giam theo ch¿ Ù ·c biÇt, iÁu kiÇn sinh ho¡t hàng ngày có ph§n °u tiên h¡n. Nh°ng qua các l§n tôi Íc th° cça chÓng tôi thì sñ th­t l¡i không ph£i nh° th¿. Hàng tu§n tôi v«n i gíi Ó ti¿p t¿ Áu cho chÓng tôi, không hiÃu t¡i sao chÓng tôi v«n thi¿u ? <p>Tôi bi¿t ¥t n°Ûc còn nghèo, gia ình tôi không giám òi hÏi, nh¥t là chÓng tôi trong con m¯t các ông. ChÓng tôi ang bË coi là có tÙi, thì sñ òi hÏi à các ông quan tâm là iÁu vô lý. <p>ã nhiÁu l§n tôi Á nghË °ãc gíi thêm théc n chu©n bË cça gia ình, °ãc gíi sách báo, t¡p chí ... cho chÓng tôi. Tôi không hiÃu t¡i sao các ông l¡i không cho phép m·c dù tôi th¥y ó là nhïng Á nghË h¿t séc hãp lý. Tôi th­t sñ không muÑn chÓng tôi ã bË giam c§m trong bÑn béc t°Ýng l¡i bË ngn c£n c£ viÇc Íc và nghiên céu sách báo, à rÓi sau khi °ãc tñ do liÇu chÓng tôi th§n kinh có bË tê liÇt trß thành ng°Ýi ngÛ ng©n ? <p>Ngày 13 tháng 06 nm 2003 tôi °ãc Thanh tra BÙ Công An mÝi lên g·p à tr£ lÝi vÁ lá ¡n tôi vi¿t ngày 19 tháng 05 nm 2003. Tôi cing ã trình bày viÇc gíi théc n, và sách báo, t¡p chí cho chÓng tôi. Hai ông NguyÅn Vn Nm và ông Hi¿u có nói ó là Á nghË hãp lý s½ xem xét và trao Õi vÛi bên C¡ quan An Ninh. Tôi ãi mãi ¿n giÝ v«n không nh­n °ãc sñ hÓi âm. <p>Tôi luôn tñ hÏi không bi¿t gia ình tôi có bË các ông phân biÇt trong cách Ñi xí hay không mà mÍi Á nghË cça tôi Áu bË các ông të chÑi vÛi các lý do. Tôi bi¿t hÓ s¡ cça chÓng tôi ã khép l¡i. Tr°Ûc ây các ông l¥y lý do ang trong thÝi gian iÁu tra không cho tôi g·p chÓng tôi, t¡i sao ã k¿t thúc iÁu tra mà tôi v«n không hÁ °ãc g·p chÓng tôi ?. Nhïng ng°Ýi khác ang trong quá trình iÁu tra gia ình v«n °ãc g·p không chÉ mÙt l§n mà nhiÁu l§n. Tôi th­t sñ mong muÑn các ông hãy Ñi xí công b±ng. Nh¥t là trong hoàn c£nh m¹ con tôi các ông nên có ph§n chi¿u cÑ, thông c£m h¡n. MÙt sÑ ông cán bÙ an ninh g·p tôi cing Ùng viên tôi ph£i th­t bình t)nh, giï gìn séc khÏe à chèo chÑng cho gia ình. Tôi r¥t cám ¡n sñ quan tâm ó nh°ng tôi làm sao bình t)nh và yên tâm °ãc khi tôi ch°a °ãc g·p chÓng tôi và cing không bi¿t tình tr¡ng séc kho» cça chÓng tôi ra sao ? <p>Tôi làm ¡n này mong các ông quan tâm xem xét mÙt sÑ Á nghË cça tôi : <ul> <li>Xin °ãc g·p chÓng. <li>Xin °ãc chu©n bË thêm théc n cça gia ình cho chÓng tôi. <li>Xin °ãc gíi sách báo, t¡p chí do ViÇt nam xu¥t b£n ho·c các sách báo, t¡p chí ã °ãc phép l°u hành ß ViÇt Nam. <li>Á nghË cho phép toàn bÙ gia ình, b¡n bè ng°Ýi thân cça chÓng tôi °ãc ¿n dñ phiên tòa. N¿u chÓng tôi nh¥t Ënh bË °a ra xí, bao giÝ s½ xí vå cça chÓng tôi ?. Vì tôi th¥y thÝi gian chÓng tôi bË b¯t ã quá lâu Ñi vÛi m¹ con tôi và gia ình tôi. <li>Cho phép gia ình mÝi lu­t s° bào chïa cho chÓng tôi. </ul> <p>Tôi r¥t mong nguyÇn vÍng cça tôi °ãc các ông gi£i quy¿t. Tôi mong sÛm nh­n °ãc sñ hÓi âm cça các ông. <p>Tôi xin trân trÍng cám ¡n <p align=right>Hà nÙi, ngày 22 tháng 10 nm 2003<br> Ng°Ýi làm ¡n<br><br> <b>Bùi ThË Kim Ngân</b></p> <p><u>N¡i nh­n</u> : <ul> <li>Ban Thanh tra bÙ Công An. <li>Ban Lãnh ¡o BÙ Công an. <li>Ban Lãnh ¡o c¡ quan An ninh Thành phÑ Hà NÙi. <li>Phòng An Ninh iÁu tra C¡ quan An ninh Thành phÑ Hà NÙi. <li>ViÇn KiÃm soát thành phÑ Hà NÙi. <li>Toà án nhân dân thành phÑ Hà NÙi. </ul> <p align=center><b>----- O -----</b> <a name="dt031103g"></a> <p align=center><font size="4" color="#0000FF"><b>Nhìn nh­n vÁ a cñc hoá th¿ giÛi</b></font></p> <p>T° t°ßng chính trË lÛn cça KhÕng Tí tr°Ûc h¿t °ãc thà hiÇn ß lý t°ßng vÁ mÙt th¿ giÛi ¡i Óng. Trong thiên LÅ V­n (Kinh LÅ) ông tëng nói : "<i>¡o lÛn °ãc thñc hành thì thiên h¡ là cça chung</i>". Vào thÝi C­n ¡i Trung QuÑc, mÙt nhà nho khác là Khang Hïu Vi cing nói ¿n lý thuy¿t ¡i Óng cça KhÕng Tí và Á ra chç tr°¡ng thành l­p mÙt "<i>Công nghË Chính phç</i>" cai qu£n c£ th¿ giÛi (¡i Óng th°). <p>Tr£ lÝi phÏng v¥n tu§n báo Times cça Mù, tÕng thÑng Pháp Jacques Chirac l¡i cho r±ng "<i>Th¿ giÛi chÉ có mÙt lñc l°ãng thÑng trË là mÙt th¿ giÛi §y nguy hiÃm. Chúng tôi muÑn mÙt th¿ giÛi a cñc</i>". <p>Trong hÓi k¿t công trình Ó sÙ cça mình mang tiêu Á "<i>Thng tr§m quyÁn lñc</i>", nhà t°¡ng lai hÍc Mù nÕi ti¿ng Alvin Toffler ã rút ra 25 nh­n Ënh khái quát, trong ó, các nh­n Ënh 21, 22, 23, 7 và 1. °ãc trình b§y nh° sau : <blockquote> <p><i>- T­p trung cao Ù các nguÓn quyÁn lñc là nguy hiÃm (thí då nh° Hitle, Stalin ...)</i> <p><i>- T­p trung quyÁn lñc quá ít cing nguy hiÃm t°¡ng °¡ng. Vì không có mÙt chính quyÁn vïng m¡nh mà Lyban ã të mÙt quÑc gia nghèo bi¿n thành mÙt quÑc gia h×n lo¡n vô chính phç ...</i> <p><i>- N¿u c£ sñ t­p trung cao Ù và sñ t­p trung quá ít quyÁn lñc Áu t¡o ra sñ khçng khi¿p cho xã hÙi, thì bao nhiêu quyÁn lñc °ãc t­p trung là quá nhiÁu ? Có c¡ sß cho sñ xét oán không? C¡ sß xét oán cho sñ t­p trung quyÁn lñc quá nhiÁu hay quá ít liên hÇ trñc ti¿p tÛi sñ khác biÇt giïa "mÇnh lÇnh c§n thi¿t chung cho xã hÙi" và "mÇnh lÇnh bÙi d°".</i> <p><i>- ... có nhiÁu công cå hay òn b©y quyÁn lñc khác nhau. Tuy v­y, b¡o lñc, cça c£i và tri théc là y¿u tÑ c¡ b£n nh¥t trong chúng. H§u h¿t nhïng nguÓn quyÁn lñc khác Áu xu¥t phát të ó.</i> <p><i>- QuyÁn lñc vÑn có trong mÍi hÇ thÑng xã hÙi và trong mÍi mÑi quan hÇ cça con ng°Ýi. Nó không ph£i là mÙt v­t dång mà là mÙt tr¡ng thái cça t¥t c£ và b¥t kó mÑi quan hÇ nào giïa con ng°Ýi. Do ó, nó tÓn t¡i và trung tính, thñc ch¥t, nó không tÑt, cing không x¥u.</i> </blockquote> <p>V­y thì, trong thñc t¿, ngày nay th¿ giÛi ang v­n Ùng theo nhïng xu th¿ nào ? <p>" <i><u>Châu Âu c§n chi¿m mÙt cñc rõ ràng trong th¿ giÛi a cñc</u></i> " <p>¥y là mÙt ph§n trong câu tr£ lÝi phÏng v¥n tu§n báo Times cça tÕng thÑng Pháp ã trích d§n trên kia. <p>Các n°Ûc Tây Âu tr°Ûc khi x©y ra hai cuÙc ¡i chi¿n Th¿ giÛi ã t°¡ng Ñi phát triÃn, sau tàn phá n·ng nÁ cu£ chi¿n tranh, tình hình kinh t¿ sa sút tr§m trÍng, Ëa vË quÑc t¿ gi£m, hào quang x°a không còn, Tây Âu d§n d§n trß thành Ñi t°ãng tranh giành cça hai siêu c°Ýng Xô-Mù. à Ñi phó vÛi mÑi e do¡ të Liên Xô, các n°Ûc Tây Au ph£i dña vào Mù, trß thành Óng minh và ngày càng lÇ thuÙc vào Mù. Sau khi Liên Xô såp Õ, chi¿n tranh l¡nh k¿t thúc, khÑi Warsava gi£i thÃ, n°Ûc Nga cing dÅ Ñi phó, nhu c§u dña vào Mù chÑng Liên Xô nh±m b£o £m an ninh quÑc gia b£n thân cça các n°Ûc Âu Châu gi£m i. à thoát khÏi sñ khÑng ch¿ cça các siêu c°Ýng, §u nhïng nm 50, mÙt sÑ n°Ûc Tây Âu ã thành l­p khÑi EEC, i theo con °Ýng phát triÃn Ùc l­p. Qua nía th¿ k÷ phát triÃn nh¥t thà hoá, thành viên mß rÙng tÛi 15 n°Ûc, dân sÑ ¡t 380 triÇu ng°Ýi, diÇn tích lên tÛi 30 triÇu km2, kinh t¿ nam - b¯c liên k¿t thành mÙt d£i vÛi séc m¡nh v°ãt trÙi h¡n Nh­t. Trong tÕng l°ãng kinh t¿ th¿ giÛi 25 000 t÷ USD hiÇn nay, EU chi¿m 9 000 t÷ (36%), t°¡ng °¡ng vÛi Mù. G§n nía sÑ tiÁn §u t° n°Ûc ngoài cça Châu Âu là ß Mù. Các doanh nghiÇp Mù thu °ãc h¡n mÙt nía tÕng sÑ thu nh­p ß n°Ûc ngoài cça hÍ ß Châu Âu. Kho£ng 60% tÕng sÑ tiÁn §u t° n°Ûc ngoài (FDI) ß Mù xu¥t phát të Châu Âu. <p>Cùng vÛi thñc lñc kinh t¿ cça toàn EU m¡nh lên, ti¿n trình nh¥t thà hoá phát triÃn, các n°Ûc Châu Âu ang hình thành mÙt cñc Ùc l­p, phát huy vai trò ngày càng quan trÍng trong công viÇc quÑc t¿. V°à nh¥t thà hoá, vëa không ngëng bành tr°Ûng, chç tr°¡ng mß rÙng vÁ phiá ông, bao gÓm c£ Nga nh±m hình thành mÙt ¡i Châu Âu. Tuy nhiên, ti¿n trình này ã bË Mù và mÙt sÑ n°Ûc c£nh báo : "<i>EU mß rÙng vÁ phiá ông c§n °ãc ti¿n hành trong ph¡m vi không £nh h°ßng tÛi sñ oàn k¿t cu£ NATO</i>, "<i>EU mß rÙng sang phía ông s½ làm suy y¿u và chia r½ NATO</i>", "<i>K¿t n¡p n°Ûc Nga vào ¡i Châu Âu là mÙt hành Ùng nguy hiÃm s½ d«n ¿n Liên minh Châu Âu tan rã</i>" ... <p>Cåc diÇn Chi¿n tranh L¡nh kéo dài g§n nía th¿ k÷ të sau Chi¿n tranh thé giÛi II. Trong giai o¡n này, séc m¡nh phát huy tác dång quy¿t Ënh là ý théc hÇ và ch¿ Ù xã hÙi chung. Chu©n t¯c vÁ lãi ích dân tÙc quÑc gia vÑn chi¿m Ëa vË chi phÑi lâu dài trong lËch sí ã nh°Ýng vË trí cho chu©n t¯c vÁ ý théc hÇ. Nh°ng, cùng vÛi viÇc Chi¿n tranh L¡nh k¿t thúc, t¥t c£ nhïng iÁu này ã i vào lËch sí. Khi không còn mÑi uy hi¿p lÛn cça k» thù chung thì mÑi liên k¿t Óng minh không còn Ùng lñc xi¿t ch·t nïa. Sau Chi¿n tranh L¡nh, lãi ích quÑc gia dân tÙc l¡i nÕi lên d§n d§n thay th¿ lãi ích phe phái tr°Ûc ây rÓi trß thành måc ích cao nh¥t mà các n°Ûc trên th¿ giÛi theo uÕi. Nhân tÑ tr°Ûc ây tëng thúc ©y mÑi quan hÇ "<i>sát cánh bên nhau</i>" giïa các n°Ûc Ph°¡ng Tây à Ñi phó vÛi phe tråc Ph°¡ng ông ã chuyÃn hoá thành mÑi quan hÇ "<i>m·t Ñi m·t</i>" giïa các n°Ûc Ph°¡ng Tây, téc là të quan hÇ Óng minh sang quan hÇ c¡nh tranh. M¥y nm g§n ây, mâu thu«n và ¥u tranh giïa các n°Ûc Ph°¡ng Tây có xu th¿ tng lên. Ngay sau khi George Bush lên làm tÕng thÑng, giïa các n°Ûc Ph°¡ng Tây ã xu¥t hiÇn tranh lu­n và b¥t Óng vÁ các v¥n Á : Mù cñ tuyÇt ký "<i>NghË Ënh th° Kyoto</i>", rút khÏi "<i>HiÇp °Ûc ABM</i>", quy¿t Ënh bÑ trí "<i>NMD</i>" ... CuÙc chi¿n tranh Iraq mÛi ây có thà nói là cái mÑc quan trÍng ánh d¥u mâu thu«n Tây-Tây gay g¯t ch°a tëng có. Thñc ra, mâu thu«n Mù-Pháp trong v¥n Á Iraq ch³ng qua chÉ là sñ kéo dài cça nhïng thay Õi cça cåc diÇn quÑc t¿ sau Chi¿n tranh L¡nh. Nó °ãc chi phÑi bßi tính t¥t y¿u cça ti¿n trình lËch sí th¿ giÛi trong thÝi ¡i mÛi. <p>Tuy nhiên, do ch°a hình thành °ãc chi¿n l°ãc an ninh thÑng nh¥t, EU không thà có ti¿ng nói Ñi ngo¡i chung. CuÙc chi¿n Iraq l§n này cing làm cho nÙi bÙ EU b¥t Óng nghiêm trÍng, Óng thÝi cho th¥y không mÙt n°Ûc Châu Âu nào có thà cân b±ng nÙi lñc tÕng hãp vÛi Mù. HuÑng hÓ, giïa Châu Âu và Mù còn có r¥t nhiÁu lãi ích chung. <p>Cùng vÛi viÇc Mù-Anh giành th¯ng lãi nhanh chóng trong cuÙc chi¿n Iraq, thái Ù cça Pháp và éc cing ã thay Õi. Ngày 1 tháng 4 ngo¡i tr°ßng Pháp De Villepin nêu rõ : "<i>Pháp éng vÁ phía Anh và Mù trong cuÙc chi¿n Iraq</i>". Ngày 2 tháng 4, ngo¡i tr°ßng éc Fisher chia s» : "<i>Hy vÍng chính quyÁn Saddam Hussein nhanh chóng såp Õ</i>". Hai n°Ûc Pháp và éc b¯t §u ph£i thay Õi thái Ù nh±m khôi phåc quan hÇ vÛi Mù. Nh°ng Pháp và éc muÑn Liên Hãp QuÑc phát huy vai trò trÍng tâm trong viÇc s¯p x¿p và tái thi¿t Iraq sau chi¿n tranh. iÁu này trái vÛi l­p tr°òng cça Mù, muÑn mình làm chç trong tái thi¿t Iraq. <p>Sau thÝi gian dài tìm cách so¡n th£o mÙt chính sách Ñi ngo¡i chung, nh±m t¡o sñ khác biÇt so vÛi chính sách Ñi ngo¡i cça Mù, các n°Ûc Châu Âu d°Ýng nh° ang i Ån mÙt k¿t lu­n chung r±ng nhïng lãi ích cça hÍ chÉ có thà °ãc áp éng §y ç thông qua mÙt chính sách t°¡ng tñ nh° chính sách cça Washington. V£ chng, các n°Ûc Châu Âu ch¯c cing ch°a thà quên ¡n Mù trong hai cuÙc th¿ chi¿n trong nía §u th¿ k÷ qua. <p>Sau chuy¿n thm §u tiên tÛi Châu Âu vÛi t° cách tÕng thÑng, George Bush ã r¥t iÁm nhiên gi£i thích vÛi các phóng viên Mù vÁ cách ông ã khu¥t phåc các n°Ûc Châu Âu khi bË yêu c§u thay Õi quy¿t Ënh không phê chu©n NghË Ënh th° Kyoto vÁ v¥n Á môi tr°Ýng : "<i>Tôi nói vÛi hÍ r±ng, tôi ánh giá cao quan iÃm cça hÍ nh°ng tôi v«n giï nguyên l­p tr°Ýng cça tôi</i> (không phê chu©n) <i>bßi vì iÁu ó tÑt cho n°Ûc Mù</i>". <p>VË th¿ cça Châu Âu trong cán cân quÑc t¿ còn °ãc xác Ënh qua câu nói cu£ t° lÇnh quân Mù ß Thái Bình D°¡ng : hiÇn nay thé tñ s¯p x¿p "<i>Ba khu vñc lÛn</i>" mà Mù quan tâm ã të Châu Âu, Tây Nam Á, ông Á tr°Ûc ây chuyÃn thành : " <i>thé nh¥t ông Á, thé hai Tây Nam Á, thé ba Châu Âu</i>". Châu Á éng §u mÑi quan tâm cça Mù vÁ chi¿n l°ãc. Mù cho r±ng Châu Á "<i>d§n d§n trß thành khu vñc dÅ bË £nh h°ßng nh¥t cça cuÙc Ñi kháng quân sñ quy mô lÛn</i>". MÑi quan tâm tr°Ûc h¿t cça Mù ß Châu Á là "<i>vòng cung không Õn Ënh të Trung ông tÛi ông B¯c Á, n¡i có các c°Ýng quÑc khu vñc ang v°¡n lên, cing có các c°Ýng quÑc khu vñc ang suy y¿u</i>". <h3>Nato ph°¡ng ông</h3> <p>Th­p k÷ 1820, Châu Á nói chung °ãc coi gÓm có Trung QuÑc, Ân Ù, ông Nam Á, TriÁu Tiên và Nh­t B£n chi¿m tÛi 58% thu nh­p cça th¿ giÛi. Nh°ng Cách m¡ng Công nghiÇp Châu Âu vào th¿ k÷ 19 và công nghiÇp hoá cça Mù vào th¿ k÷ 20 ã làm cho nÁn kinh t¿ toàn c§u thay Õi. Nm 1940, Tây Âu và bÑn thuÙc Ëa ci cça Anh gÓm Mù, Canada, Australia, New Zeeland ã chi¿m tÛi 56% thu nh­p toàn c§u, trong khi ph§n cça Châu Á gi£m xuÑng chÉ còn 19% trong tÕng sÑ. ChiÁu h°Ûng gi£m sút này l¡i £o ng°ãc vào nm 1950, khi các nÁn kinh t¿ Châu Á b¯t §u tng tr°ßng nhanh chóng và m¡nh m½. Nm 1992, thu nh­p cça Châu Á ã chi¿m 37% cça th¿ giÛi. N¿u cé ti¿p tåc tng theo à thì nm 2025, kinh t¿ Châu Á s½ chi¿m 57% kinh t¿ toàn c§u. <p>¿n nía cuói th¿ k÷ 20, të 1950 ¿n 2000, có thà th¥y tr­t tñ khu vñc Châu Á °ãc xây dñng trên sñ tan rã, suy såp, s¯p x¿p l¡i và cçng cÑ cça c¡ c¥u thuÙc Ëa do Anh chi phÑi tr°Ûc ây. Do thñc dân Anh là c°Ýng quÑc biÃn nên hÇ thÑng thuÙc Ëa cça nó bao gÓm chç y¿u các n°Ûc và khu vñc ven biÃn. Vì v­y tr­t tñ Châu Á g¯n liÁn vÛi khái niÇm Châu Á ven biÃn. <p>Châu Á ven biÃn có iÁu kiÇn thông thoáng mß cía ra th¿ giÛi bên ngoài, °ãc nÑi b±ng mÙt m¡ng l°Ûi m­u dËch tr£i dài vÛi các h£i c£ng và thành phÑ m­u dËch ven biÃn.   ây. Nh­t B£n là mÙt bÙ ph­n quan trÍng cça tr­t tñ khu vñc Châu Á, trong ó, Mù là sÑ mÙt và Nh­t B£n là sÑ hai. <p>Cho tÛi nay, Nh­t B£n là n°Ûc thËnh v°¡ng nh¥t trong khu vñc Châu Á. GDP cça n°Ûc này g¥p kho£ng 3,5 GDP cça Trung QuÑc và g¥p 12 l§n GDP cça Nga. Nh­t b£n là nhà §u t° lÛn nh¥t trong khu v°c ông Nam A. Tuy nhiên, d«u sao Nh­t B£n cing khó có thà bi¿n sñ gi§u có áng kà cça mình thành lãi th¿ quân sñ có tính quy¿t Ënh à e do¡ ph§n còn l¡i cça ông B¯c A. Tuy ch¯c ch¯n Nh­t B£n có thà xây dñng °ãc mÙt Ùi quân ch¥t l°ãng cao, trang bË tÑi tân, hiÇn ¡i v°ãt trÙi nh°ng v«n không Án bù nÕi vÁ m·t sÑ l°ãng. Dân só Nh­t B£n chÉ b±ng mÙt ph§n m°Ýi dân sÑ Trung QuÑc. Kho£ng cách dân sÑ này ch¯c s½ càng mß rÙng h¡n trong t°¡ng lai. <p>Tr°Ûc nhïng iÁu có thà và không có thÃ, h¡t nhân Ñi ngo¡i °ãc lña chÍn cça Tokyô sau Chi¿n tranh th¿ giÛi II là quan hÇ Nh­t-Mù. Sñ lña chÍn này cing r¥t phù hãp vÛi chç tr°¡ng chi¿n l°ãc cça Mù hình thành mÙt NATO Ph°¡ng ông. Khung an ninh chi¿n l°ãc cça Nh­t dña trên c¡ sß tråc an ninh Mù-Nh­t, trong ó, quan trÍng nh¥t là hÇ thÑng £m b£o an ninh Mù-Nh­t. Ngoài ra, à thñc hiÇn måc tiêu kiÁm ch¿ Trung QuÑc, giành quyÁn chÉ ¡o ß Châu Á-Thái Bình D°¡ng, Óng thÝi cân b±ng sñ khÑng ch¿ cça Mù Ñi vÛi Nh­t B£n, Nh­t B£n xác l­p chi¿n l°ãc ngo¡i giao £m b£o mÙt c¡ ch¿ an ninh ba °Ýng tròn Óng tâm, trong ó, °Ýng tròn g§n tâm iÃm là hÇ thÑng an ninh Mù-Nh­t, vòng tròn thé hai là c¡ ch¿ an ninh Châu Á-Thái Bình D°¡ng, °Ýng tròn ngoài cùng là c¡ ch¿ an ninh Liên Hãp QuÑc. M·c dù tr°¡ng cao tiêu Á kiên trì l¥y quan hÇ Nh­t- Mù làm h¡t nhân, Nh­t B£n v«n ang l·ng l½ chuyÃn d§n sang h°Ûng ngoaË giao cân b±ng. Có ngh)a là Nh­t B£n s½ tñ chç h¡n vÛi Mù, phát huy vai trò Ùc l­p h¡n trong công viÇc quÑc t¿. Nh­t B£n bi¿t mình c§n ph£i phát huy không chÉ giÛi h¡n trên ph°¡ng diÇn kinh t¿, mà còn mß rÙng sang c£ các v¥n Á chính trË toàn c§u. <p>Châu Á là Ëa bàn tÑt nh¥t à Nh­t B£n nâng cao tính tñ chç Ñi vÛi Mù. Châu Á là khu vñc t­p trung lñc l°ãng n°Ûc lÛn, cing là khu vñc dÓi dào séc sÑng và chéa ñng nhïng mâu thu«n phéc t¡p nh¥t trên th¿ giÛi. N¿u °ãc các n°Ûc láng giÁng Châu Á tin c­y và thiét l­p quan hÇ hãp tác tÑt ¹p vÛi các n°Ûc ó, Nh­t B£n có thà c£i thiÇn môi tr°Ýng quÑc t¿ xung quanh, lo¡i bÏ nhïng nhân tÑ Ëa chính trË b¥t lãi. <p>Ngày 6-6-2003, quÑc hÙi Nh­t B£n thông qua ba lu­t "<i>liên quan ¿n tình huÑng xung quanh</i>". ó là : Lu­t vÁ Ñi phó vÛi tình huÑng bË t¥n công vi trang, Lu­t sía Õi vÁ Ùi phòng vÇ, Lu­t sía Õi vÁ triÇu t­p hÙi nghË £m b£o an ninh. Nhïng lu­t này khi °ãc thñc thi thì chính phç Nh­t B£n có thà quy¿t Ënh ph°¡ng châm c¡ b£n Ñi phó, trao quyÁn cho Thç t°Ûng ban hành các chÉ thË và ra lÇnh thñc hiÇn cho chính quyÁn Ëa ph°¡ng các c¥p. Cåm të "<i>tình huÑng xung quanh</i>" ß ây, theo mÙt quan chéc Nh­t B£n, có thà °ãc v­n dång nh° sau : a) ã x©y ra tình huÑng t¥n công. b) Dñ oán có thà bË t¥n công. c) Sau dñ oán, qu£ nhiên bË t¥n công. <p>HiÃu theo nhïng quy Ënh mÛi này, có ngh)a iÁu 9 trong '<i>Hi¿n pháp hoà bình</i>' Nh­t B£n ban hành sau Chi¿n tranh Th¿ giÛi Thé hai vÁ viÇc Nh­t B£n të bÏ sí dång vi trang s½ bË xoá bÏ. iÁu ó cho th¥y Nh­t B£n ang chuyÃn mình të n°Ûc lÛn kinh t¿ sang n°Ûc lÛn chính trË và quân sñ trên th¿ giÛi. <p>Ng°Ýi ta th°Ýng cho r±ng, tr°Ûc Th¿ chi¿n II, Nh­t B£n là nhà n°Ûc "<i>chính trË quyÁn lñc</i>" dña vào séc m¡nh quân sñ. Sau chi¿n tranh, n°Ûc này chuyÃn sang nhà n°Ûc "<i>chính trË kim lñc</i>", dÑc séc làm kinh t¿. Ngày nay, Nh­t B£n có xu h°Ûng "<i>chính trË ngôn lñc</i>". "<i>Ngôn lñc</i>" ß ây không ph£i là kh£ nng ngôn ngï theo ngh)a h¹p, mà là nng lñc thông tin, là kh£ nng °a ra Á án, kh£ nng thà hiÇn, kh£ nng nghË lu­n và quy¿t Ënh, kh£ nng tÕ chéc thñc thi các v¥n Á chính trË toàn c§u. <p><b>Trong th¿ k÷ qua, nÁn ngo¡i giao Nh­t B£n ã tr£i qua ba giai o¡n iÁu chÉnh :</b> <p>- L§n thé nh¥t x©y ra d°Ûi thÝi Minh TrË (nía sau thé k÷ 19) nh±m måc tiêu °a Nh­t B£n "<i>thoát khÏi Châu Á, gia nh­p Châu Âu</i>" và trß thành trung tâm quân sñ <p>- L§n thé hai vào sau Chi¿n tranh Th¿ giÛi Thé hai, khi Nh­t là n°Ûc thua tr­n. °Ýng lÑi ngo¡i giao và an ninh thÝi kó này là dña vào Mù, thñc hiÇn nÁn ngo¡i giao vÛi t° th¿ cça k» chi¿n b¡i, l¥y phát triÃn kinh t¿ làm trÍng. <p>- L§n thé ba °ãc iÁu chÉnh vào cuÑi th¿ k÷ 20, téc thÝi kó tr°Ûc và sau khi Chi¿n tranh L¡nh k¿t thúc. ThÝi kó này thñc lñc kinh t¿ cça Nh­t B£n hùng h­u nên nÁn ngo¡i giao cing °ãc iÁu chÉnh à phåc vå cho måc tiêu trß thành n°Ûc lÛn chính trË trên th¿ giÛi. <p>T¡i cuÙc hÍp ¡i hÙi Óng Liên Hãp QuÑc khoá 49 tháng 9 nm 1994, ngo¡i tr°ßng Kono thay m·t chính phç chính théc yêu c§u Nh­t B£n trß thành u÷ viên th°Ýng trñc HÙi Óng B£o an. Sñ kiÇn này chéng tÏ Tokyo muÑn phát huy vai trò trong viÇc thi¿t l­p tr­t tñ quÑc t¿ mÛi. Trß thành u÷ viên th°Ýng trñc HÙi Óng B£o an s½ là cái mÑc Nh­t B£n ch¥m. dét n×i nhåc chi¿n b¡i, kh³ng Ënh thành tñu sau chi¿n tranh, thay Õi vË trí chính trË quÑc t¿, thñc hiÇn b°Ûc nh©y vÍt të c°Ýng quÑc kinh t¿ sang c°Ýng quÑc chính tri. <p><b>Trung quÑc ·t chân trong hai tam giác</b> <p>ChÉ thË "<i>Hai chÑng, bÑn không</i>" (chÑng bá quyÁn, chÑng c°Ýng quyÁn ; không trung tâm, không h¡t nhân, không k¿t Óng minh, không t¡o thành nhóm) cça ·ng TiÃu Bình v§n °ãc Giang Tr¡ch Dân kh³ng Ënh : "<i>Kiên trì và coi ó là t° t°ßng ngo¡i giao lâu dài cça Trung QuÑc</i>". iÁu ó chéng tÏ ngày nay Trung QuÑc ch°a có kh£ nng biÃu hiÇn nh° mÙt Ñi thç bá quyÁn tiÁm tàng vì n°Ûc này không ç m¡nh vÁ kinh t¿ nh° Nh­t B£n. Tuy nhiên, n¿u Trung QuÑc duy trì lâu dài °ãc tÑc Ù tng tr°ßng khá cao nh° m¥y nm qua thì chÉ sau vài th­p k÷, nhân tÑ then chÑt chi phÑi sñ phân chia quyÁn lñc ß ông B¯c  chính là hÍ. Trung QuÑc có kh£ nng s½ v°ãt Nh­t B£n à trß thành n°Ûc gi§u có nh¥t trong khu vñc. VÛi tiÁm nng dân sÑ khÕng lÓ, th­m chí trong t°¡ng lai Trung QuÑc còn có thà trß nên gi§u m¡nh h¡n c£ Mù. <p>Hãy thí phác ho¡ b±ng m¥y phép tính ¡n thu§n. HiÇn nay, dân sÑ Nh­t B£n b±ng 1/10 và GNP bình quân §u ng°Ýi g¥p 40 l§n Trung QuÑc (32.350 USD). N¿u Trung QuÑc hiÇn ¡i hoá ¿n méc mÛi chÉ thành mÙt HÓng Kông khÕng lÓ có GNP bình quân §u ng°Ýi b±ng Hàn QuÑc hiÇn nay (8.600 USD), thì Trung QuÑc s½ ã có mÙt nÁn kinh t¿ lÛn g¥p 2,5 l§n nÁn kinh t¿ Nh­t B£n và lÛn g¥p 1,3 l§n nÁn kinh t¿ Hoa Kó. N¿u ¡t °ãc GNP bình quân §u ng°Ýi b±ng 1/2 Nh­t B£n thì nÁn kinh t¿ Trung QuÑc s½ lÛn g¥p 5 l§n nÁn kinh t¿ Nh­t B£n và 2,5 l§n nÁn kinh t¿ Mù. Khi iÁu ó x©y ra, Trung QuÑc g§n nh° ch¯c ch¯n s½ sí dång sñ gi§u có cça mình à xây dñng mÙt bÙ máy quân sñ hùng m¡nh. Vì nhïng lý do chi¿n l°ãc không thà khác, Trung QuÑc ch¯c ch¯n s½ theo uÕi Ëa vË bá quyÁn khu vñc, úng nh° Mù ã làm ß Tây Bán c§u trong th¿ k÷ 19. Bßi vì, mÙt n°Ûc Trung QuÑc thËnh v°ãng không thà là mÙt c°Ýng quÑc nguyên tr¡ng mà ph£i bành tr°Ûng, vÛi quy¿t tâm ¡t °ãc Ëa vË bá quyÁn khu vñc. iÁu ó không h³n là do nhïng cuÓng vÍng nguy hiÃm mà ít ra là vì ngôi vË thÑng trË khu vñc, b£n thân nó, là cách tÑt nh¥t à b¥t kó n°Ûc nào muÑn tng tÑi a nhïng triÃn vÍng tÓn t¡i cça mình. <p>à thñc hiÇn ý Ó chi¿n l°ãc, Trung QuÑc ã Á ra "<i>chi¿n l°ãc hai tam giác</i>" vÛi viÇc xây dñng tam giác Trung-Nga-¤n và tam giác Trung-Mù-Nh­t. <p><b><i>Tam giác Trung-Nga-¤n</i></b> n¿u °ãc thành l­p thì cing phù hãp vÛi ý t°ßng cça ngo¡i tr°ßng Nga Evgheni Primakov ã nêu trong chuy¿n thm ¤n Ù tháng 12-1998. Nm 2001, l§n §u tiên hÍc gi£ ba n°Ûc ti¿n hành cuÙc hÙi th£o vÁ Á tài hãp tác ba bên t¡i Moskva. Ñi vÛi ý Ó chi¿n l°ãc này, có ba ý ki¿n khác nhau : 1) "<i>tam giác</i>" có thà và c§n thi¿t l­p à t¡o nên Ñi trÍng Ëa chính trË th­t sñ Ñi vÛi th¿ giÛi mÙt cñc cça Mù. 2) "<i>tam giác</i>" có thà °ãc thành l­p nh°ng chÉ trên c¡ sß hãp Óng phi chính trË giïa các nÁn vn minh, không nh±m chÑng l¡i các n°Ûc thé ba và dña trên sñ liên k¿t và hãp tác kinh t¿. 3) "<i>tam giác</i>" không thà hình thành bßi vì t¥t c£ các góc cça nó vÁ kinh t¿, chính trË Áu g¯n bó vÛi Mù và nh° v­y lñc l°ãng thân Mù m¡nh h¡n lñc l°ãng mong muÑn chÑng bá quyÁn. <p>Hãy xét tëng c·p trong tam giác này : <p><b><i>C·p Trung-Nga</i></b>. Trong bÙ ba ß tam giác này, quan hÇ Trung-Nga là g¯n k¿t và có séc sÑng h¡n c£. Trong nm 2000, th°¡ng m¡i giïa hai n°Ûc ¡t 8 t÷ USD. Sang nm 2001, th°¡ng m¡i ó có xu h°Ûng tng, v°ãt qua 10 t÷ USD, không kà 3-4 t÷ buôn bán không chính théc ( tiÃu ng¡ch ) giïa các khu vñc biên giÛi. Các dñ án d§u khí trË giá nhiÁu t÷ USD, hãp tác quân sñ-kù thu­t, hãp tác §u t° ... giïa hai n°Ûc là §y triÃn vÍng. Sñ hãp tác kinh t¿ ó có c¡ sß chính trË vïng vàng. HiÇp °Ûc thân thiÇn láng going và hïu nghË °ãc Vladimir Putin và Giang Tr¡ch Dân ký ß Moskva ngày 16-7-2001 ã kh³ng Ënh m·t chính trË và pháp lý vÁ sñ hãp tác chi¿n l°ãc lâu dài giïa hai n°Ûc. <p>Quan hÇ Trung-Nga không ngëng °ãc c£i thiÇn và phát triÃn. Nm 2002, thç t°Ûng Nga Kasianov và tÕng thÑng V. Putin thm Trung QuÑc. Tháng 5-2003 chç tËch HÓ C©m ào thm Nga. Nm 2002, kim ng¡ch buôn bán hai n°Ûc ¡t 12 t÷ USD, 4 tháng §u nm 2003 kim ng¡ch buôn bán hai n°Ûc ¡t 4,5 t÷ USD, tng 30% so vÛi cùng kó nm 2002. Dñ ki¿n vÛi à phát triÃn này, kim ng¡ch buôn bán hai n°Ûc có thà ¡t måc tiêu 20 t÷ USD/nm. <p><b><i>C·p Nga-¤n</i></b>. Sau khi Liên xô tan rã, thñc hiÇn chính sách ng£ theo Ph°¡ng Tây, có mÙt thÝi Moskva coi nh¹ quan hÇ vÛi New Delhi, nh°ng m¥y nm g§n ây mÑi quan hÇ này ã °ãc phåc hÓi g§n nh° tr°Ûc. ¤n Ù « §u t° 1,7 t÷ USD vào khai thác d§u khí ß khu vñc Sakhalin ß ViÅn ông. ¤n Ù coi Nga là nguÓn cung c¥p chç y¿u công nghÇ tiên ti¿n, ·c biÇt là trong l)nh vñc h¡t nhân và vi trå. Quan hÇ quân sñ Nga-¤n luôn luôn °ãc coi là hòn á t£ng cing °ãc phåc hÓi và tng ti¿n. ¤n Ù ti¿p tåc là n°Ûc nh­p kh©u lÛn nh¥t vi khí trang bË të Nga. Buôn bán vi khí hai n°Ûc hàng nm ¡t 1,5 t÷ USD. HiÇn nay hai n°Ûc có tÛi h¡n 300 h¡ng måc hãp tác kù thu­t quân sñ. TÝ báo "Ùc L­p" cça Nga vëa qua cho bi¿t 45% vi khí trang bË cça låc quân, 75% cça h£i quân và 80% cça không quân ¤n Ù do Nga cung c¥p. Nga cing là n°Ûc m¡nh m½ çng hÙ ¤n Ù trß thành thành viên th°Ýng trñc cça HÙi Óng B£o an Liên Hãp QuÑc. <p><b><i>C·p ¤n-Trung</i></b>. Theo ánh giá cça giÛi hÍc gi£ ¤n Ù và th¿ giÛi, quan hÇ ¤n-Trung là khâu lÏng l»o nh¥t trong quan hÇ tam giác Trung-Nga-¤n. D«u r±ng, trong cuÙc g·p gá vÛi chç tËch HÓ C©m ào t¡i Saint Petersburg (Nga), thç t°Ûng ¤n Vajpayee tëng nói "<i>N¿u hai n°Ûc Trung QuÑc và Ân Ù chi¿m tÛi 1/3 dân sÑ th¿ giÛi mà xây dñng °ãc quan hÇ Õn Ënh bÁn vïng thì th¿ k÷ 21 s½ là th¿ k÷ cça Châu Á</i>", thì trong thñc t¿ hiÇn nay, mÑi quan hÇ này v«n tr¯c trß, quanh co theo kiÃu "<i>mÙt b°Ûc ti¿n, hai b°Ûc lùi</i>" và "<i>hoà bình l¡nh nh¡t</i>". B¯c Kinh v«n không ch¥p nh­n Sikkim là mÙt ph§n lãnh thÕ cça ¤n Ù và cing không ngëng kh³ng Ënh chç quyÁn Ñi vÛi bang Arunachal Pradesh. Trung QuÑc v«n ph£n Ñi kËch liÇt viÇc ¤n Ù trß thành thành viên th°Ýng trñc cça HÙi Óng B£o an LHQ °ãc c¡ c¥u l¡i. Ngoài ra, Trung QuÑc còn sí dång quan hÇ Ñi tác chi¿n l°ãc vÛi Pakistan và quan hÇ ngày càng ch·t ch½ h¡n vÛi Mianma, Bangladesh và Sri Lanca nh±m cô l­p New Delhi ß tiÃu låc Ëa này và kiÁm ch¿ ¤n Ù ß méc chÉ là mÙt c°Ýng quÑc tiÃu khu vñc. <p>Tóm l¡i, m·c dù có thà kó vÍng r±ng ba n°Ûc Trung QuÑc, ¤n Ù. Nga cùng n¯m tay nhau hãp tác thì liên minh này s½ làm thay Õi lñc l°ãng trên th¿ giÛi và là Ùng lñc thúc ©y a cñc hoá th¿ giÛi nh°ng thñc t¿ cho th¥y ba n°Ûc v«n thi¿u c¡ sß thñc ch¥t à trß thành tråc tam giác cÑ k¿t. Ngay c£ khi t¥t c£ các quan hÇ song ph°¡ng tÑt ¹p cing ch°a ch¯c ã có °ãc hãp tác ba ph°¡ng tÑt ¹p. TÝ "<i>Ng°Ýi h°Ûng d«n khoa hÍc ¡o C¡ Ñc</i>" cça Mù trong sÑ mÛi ây nh­n xét : N¿u ·t ba món vËt quay B¯c Kinh, cëu cary New Delhi và súp Nga lên bàn tiÇc thì ch°a h³n hãp kh©u vË cça quan khách. Trong ba món này h§u nh° ng°Ýi Ph°¡ng Tây v«n thích món súp Nga h¡n c£. <p>Cho ¿n nay, tam giác Nga-¤n Ù-Trung QuÑc không ph£i là mÙt khÑi hay liên minh chính trË-quân sñ mà là mÙt hÇ thÑng Ñi tác mÁm d»o. NhiÇm vå chç y¿u cça nó là ¥u tranh chÑng các thách théc toàn c§u, chÑng chç ngh)a khçng bÑ và cñc oan quÑc t¿ Óng thÝi hiÇp Óng kinh t¿ trong iÁu kiÇn toàn c§u hoá ngày càng sâu s¯c. <p><b><i>Tam giác Trung-Mù-Nh­t</i></b>. Xây dñng và tham gia tam giác Trung-Mù-Nh­t, Trung QuÑc kó vÍng vào viÇc làm gi£m bÛt th¿ t¥n công cça Mù ß Châu Á b±ng quy¿t tâm làm cho tam giác này trß thành tam giác Áu. Trung QuÑc cho r±ng ph°¡ng théc chç y¿u t¡o ra tam giác Áu là tng c°Ýng quan hÇ Trung-Mù à quan hÇ này ngang b±ng quan hÇ Nh­t-Mù. Trong chuy¿n thm Trung QuÑc hÓi tháng 6 nm 1998, khi tÕng thÑng B. Clinton tuyên bÑ "<i>ba không</i>", mà chç y¿u là "<i>không công nh­n ài Loan Ùc l­p</i>", Trung QuÑc tin r±ng ã có thÝi c¡ mß ra triÃn vÍng nâng quan hÇ Trung-Mù lên ngang quan hÇ Nh­t-Mù. <p>·c iÃm chính sách Ñi vÛi Trung QuÑc cça chính quyÁn Clinton là coi trÍng quan hÇ vÛi Trung QuÑc, °a Trung QuÑc vào Câu l¡c bÙ nhïng quÑc gia lÛn, coi Trung QuÑc là b¡n ché không ph£i thù. Chính sách Ñi ngo¡i cça Mù Ñi vÛi Trung QuÑc thÝi kó này mang tính thñc dång, xây dñng quan hÇ song ph°¡ng trên tinh th§n hãp tác vì ôi bên. <p>Quan hÇ buôn bán óng vai trò liên k¿t c¡ b£n trong quan hÇ Trung-Mù. Quy mô buôn bán xu¥t nh­p kh©u và hãp tác §u t° song ph°¡ng cing ti¿p tåc mß rÙng. Theo thÑng kê cça h£i quan Trung QuÑc, tÕng kim ng¡ch th°¡ng m¡i Trung-Mù nm 1999 ¡t 61,48 t÷ USD, tng 12,1% so vÛi cùng kó nm 1998, trong ó Trung QuÑc xu¥t kh©u 41,95 t÷, tng 10,5%, nh­p kh©u 19,53 t÷, tng 15,7%. Sáu tháng §u nm nm 2000 kim ng¡ch buôn bán Trung-Mù ¡t 34,22 t÷, so vÛi cùng kó nm tr°Ûc tng 26,3%, trong ó Trung QuÑc xu¥t kh©u 23,61 t÷, tng 30,4%, nh­p kh©u 10,61 t÷, tng 17,9%, xu¥t siêu 13 t÷. Tính ¿n cuÑi 1999, tÕng cÙng sÑ h¡ng måc §u t° cça Mù vào Trung QuÑc là 28.628, kim ng¡ch §u t° theo hãp Óng ¡t 52,4 t÷ USD, vÑn §u t° thñc t¿ là 25,8 t÷. Mù thành n°Ûc §u t° nhiÁu nh¥t vào Trung QuÑc trong hai nm liÁn. Ng°ãc l¡i, các công ty th°¡ng m¡i và phi th°¡ng m¡i Trung QuÑc ·t t¡i Mù cing tÏ rõ xu th¿ tng tr°ßng. Tính ¿n cuÑi nm 1999, tÕng cÙng ã có 590 doanh nghiÇp Trung QuÑc ·t t¡i n°Ûc ngoài ã °ãc phê chu©n ho¡t Ùng §u t° t¡i Mù. <p>Nm 2002, khi sang thm Trung QuÑc, cÑ v¥n an ninh quÑc gia cça tÕng thÑng Mù tëng nói : ngoài hãp tác chÑng khçng bÑ, Trung QuÑc và Mù còn c§n hãp tác nng l°ãng (chç y¿u là d§u lía). ây là l)nh vñc hãp tác mÛi có nhiÁu triÃn vÍng giïa hai n°Ûc trong t°¡ng lai. <p>Trung QuÑc là n°Ûc s£n xu¥t d§u lía lÛn thé 5 trên th¿ giÛi. ¿n nm 2002 ã phát hiÇn trï l°ãng 23 t÷ t¥n, s£n l°ãng d§u hàng nm 167 triÇu t¥n, nh°ng m¥y nm qua, méc tiêu dùng d§u lía cça Trung QuÑc tng lên ¿n méc chÉ còn sau Mù và Nh­t B£n. Nm 2000, ph£i nh­p 70 triÇu t¥n. Nm 2002, ph£i nh­p 69,41 triÇu t¥n. <p>VÛi kh£ nng séc m¡nh tiÁm ©n to lÛn (do quy mô kinh t¿ và dân sÑ cça n°Ûc này), t­n dång lãi th¿ të viÇc giao th°¡ng vÛi Mù, n¿u Trung QuÑc v°¡n lên °ãc vÛi t° cách là mÙt bá quyÁn thì ông B¯c Á s½ r¡i vào tình tr¡ng a cñc m¥t cân b±ng. KËch b£n này rõ ràng là nguy c¡ Ñi vÛi th¿ giÛi, ·c biÇt là vÛi Mù. Cho nên giÛi elit vÁ chính sách Ñi ngo¡i cça Mù ang h¿t séc cÑ ngn ch·n iÁu ó. MÙt trong nhïng chç tr°¡ng chi¿n l°ãc là song song vÛi viÇc trß nên thËnh v°ãng, Trung QuÑc c§n ph£i °ãc dân chç hoá. ChÉ nh° th¿ thì nhïng cuÓng vÍng và cách xí sñ cça hÍ mÛi trß nên ôn hoà h¡n. <p>Tuy nhiên, xét vÁ thñc lñc kinh t¿, tÕng giá trË s£n ph©m quÑc dân Trung QuÑc ¿n nm 2020 cing chÉ ¡t 4000 t÷ USD, ¿n giïa th¿ k÷ 21 cing chÉ ¡t méc cça quÑc gia phát triÃn trung bình. MÙt sÑ hÍc gi£ còn cho r±ng nÁn kinh t¿ Trung QuÑc rÓi s½ bË suy thoái do nhïng kho£n nã ngân hàng khó òi quá lÛn, ngành tài chính còn nhiÁu b¥t c­p ... <p>Xét vÁ m·t quân sñ, ngân sách quÑc phòng cça Trung QuÑc chÉ b±ng sÑ l» cça ngân sách quÑc phòng Mù. Hàng nm, chi phí quÑc phòng cça Mù ¡t trên 300 t÷ USD (bình quân 1000 USD/ng°Ýi), trong khi Trung QuÑc chÉ có 20 t÷ USD (bình quân 10 USD/ng°Ýi). <p>Cho nên chÉ thË "<i>Hai chÑng, bÑn không</i>" cça ·ng TiÃu Bình có thà v«n còn °ãc HÓ C©m ào tuân thç. V¥n Á quan hÇ giïa "<i>náu mình chÝ ãi</i>" và "<i>phát huy vai trò</i>" trong °Ýng lÑi Ñi ngo¡i cça Trung QuÑc v«n cé còn °ãc các nhà chính trË Trung QuÑc bàn th£o, suy tính ¯n o. Trong giÛi hÍc thu­t, có quan iÃm nh¥n m¡nh "<i>phát huy vai trò</i>" nh°ng l¡i ·t trÍng iÃm vào "<i>náu mình chÝ thÝi</i>". MÙt quan iÃm khác nh¥n m¡nh "<i>phát huy vai trò</i>" trong khi v«n thëa nh­n chi¿n l°¡c "<i>náu mình chÝ thÝi</i>". L¡i có quan iÃm "<i>phát huy vai trò</i>" ß các n°Ûc lân bang nh°ng "<i>náu mình chÝ thÝi</i>" ß các khu vñc khác. a sÑ ý ki¿n cho r±ng Trung QuÑc vÁ chi¿n l°ãc c§n "<i>náu mình chÝ thÝi</i>", vÁ chi¿n thu­t ph£i "<i>phát huy vai trò</i>". "<i>Náu mình chÝ thÝi</i>" là chi¿n l°ãc, "<i>Phát huy vai trò</i>" là sách l°ãc. <h3>N°Ûc Nga l¡i tr×i d­y</h3> <p>Sau khi Liên Xô såp Õ, n°Ûc Nga d°Ýng nh° ã vét bÏ mô hình xã hÙi chç ngh)a à thi¿t l­p ch¿ Ù t° b£n theo mô hình Âu-Mù vÛi niÁm hy vÍng trông ãi vào sñ çng hÙ và viÇn trã cça Mù và Liên minh Châu Âu. Nh°ng Âu-Mù çng hÙ Nga chç y¿u xu¥t phát të ý Ó chính trË. HÍ muÑn n°Ûc Nga thoát khÏi b§n hàn nh°ng l¡i không muÑn Nga khôi phåc Ëa vË n°Ûc lÛn vÛi nguy c¡ trß thành Ñi thç c¡nh tranh gay g¯t cça mình. <p>MÑi e ng¡i cça Mù Ñi vÛi Nga xoay quanh nhïng v¥n Á sau : a) Chç ngh)a CÙng s£n ã bi¿n m¥t nh°ng nhïng ng°Ýi cÙng s£n v«n n¯m chính quyÁn chç chÑt trong r¥t nhiÁu ngành quan trÍng, t° t°ßng cÙng s£n v«n bám rÅ sâu. b) Trên tr°Ýng quÑc t¿, Nga v«n có £nh h°ßng r¥t lÛn. c) Nga v«n là mÙt c°Ýng quÑc quân sñ và h¡t nhân. Do nhïng nghi ng¡i ó, sñ çng hÙ chính trË cça Ph°¡ng Tây là m¡nh m½, trong khi viÇn trã kinh t¿ l¡i ch§n chë. Kinh t¿ Nga tåt dÑc liên tåc, nhiÁu tài s£n nhà n°Ûc bË th¥t thoát, nguÓn vÑn n°Ûc ngoài gi£m m¡nh, sÑ ng°Ýi th¥t nghiÇp tng nhanh, chênh lÇch gi§u nghèo càng lÛn ... MÙt hiÇn tr¡ng buÓn th£m là nÁn kinh t¿ Liên bang chÉ là mÙt chú lùn vÛi s£n ph©m quÑc dân tính theo §u ng°Ýi th¥p h¡n ba l§n so vÛi BÉ. VÁ quân sñ, giÝ ây, quân Ùi Nga cing chÉ còn là cái bóng cça chính mình. <p>MÙt vài nhân v­t §u sÏ chính trË không có ¡o éc ã t­p trung ph§n lÛn nguÓn vÑn cça ¥t n°Ûc vào trong tay và °a ra nhïng Óng tiÁn vàng cám d× các nhà lãnh ¡o quyÁn th¿. Các tÉnh tr°ßng mÙt m·t e do¡ và m·c c£ vÛi Kremli mÙt m·t th³ng tay khai thác nhïng khu vñc cça hÍ giÑng nh° các lãnh Ëa phong ki¿n. MÙt Duma (H¡ nghË viÇn Nga) hung hng và phá rÑi do nhïng ng°Ýi CÙng s£n chi phÑi, ngn c£n b¥t cé n× lñc c£i cách nào. Trong khi ó, Yeltsin lúc thì l°áng lñ, lúc thì cuÓng nÙ, ã nuôi d°áng nhïng bè phái c­n th§n tranh giành nhau vì nhïng lãi quyÁn kinh t¿ riêng t°. <p>Nhïng nm h×n lo¡n d°Ûi quyÁn Boris Yeltsin d°Ýng nh° ã ch¥m. dét vào ngày 1 tháng 1 nm 2000, khi Yeltsin rút lui và chÉ Ënh Vladimir Putin làm tÕng thÑng. MÙt trong nhïng måc tiêu quan trÍng nh¥t trong sÑ nhïng måc tiêu ã °ãc tuyên bÑ cça Putin khi lên n¯m quyÁn là ­p tan quyÁn lñc cça các nhà §u sÏ chính trË, nhïng ng°Ýi mà nhiÁu ng°Ýi Nga ã coi là các th¿ lñc en tÑi trñc ti¿p hay gián ti¿p thao túng¥t n°Ûc này trong thñc t¿. <p>D°Ûi quyÁn cça vË TÕng thÑng tr» nng Ùng và chín ch¯n, hÇ thÑng chính trË và nÁn kinh t¿ Nga cuÑi cùng có v» ã Õn Ënh. Kinh t¿ tng tr°ßng liên tåc trong m¥y nm liÁn : nm 1999- 5%, nm 2000- 9%, nm 2001 và 2002- 5%. ¥t n°Ûc này ã thay Õi m¡nh m½ và vïng vàng qua nhïng c£i cách ngo¡n måc Ñi vÛi bÙ lu­t thu¿, bÙ máy t° pháp và c¡ c¥u liên bang. Putin ã kêu gÍi các c¡ quan thñc thi pháp lu­t cça Nga ti¿n hành mÙt "<i>cuÙc ¥u tranh không khoan nh°ãng chÑng thç o¡n làm tiÁn, sñ l¡m dång trong l)nh vñc hành chính, và tham nhing</i>". Chính quyÁn cça ông ã thà hiÇn mÙt sñ hiÃu bi¿t tinh thông vÁ nhïng nguyên nhân cça tham nhing và thông qua lu­t pháp à tìm cách gi£m bÛt tÇ n¡n này. <p>Trong mÑi hoà khí vÛi Ph°¡ng Tây, Moskva hiÇn ang g¥p rút trong lÙ trình gia nh­p NATO và tÕ chéc th°¡ng m¡i th¿ giÛi WTO. NÁn kinh t¿ qua ba nm liÁn tng tr°ßng l¡i có c£ mÙt cuÙc bùng nÕ thË tr°Ýng chéng khoán h¥p d«n ¿n méc ngay ¿n nhïng nhà §u t° n°Ûc ngoài ã ch¡y khÏi n°Ûc này sau cuÙc khçng ho£ng tài chính 1998 hiÇn cing ang d§n d§n trß l¡i. <p>Không chÉ Ph°¡ng Tây mà chính nhân dân Nga hoan nghênh °Ýng lÑi Ñi ngo¡i hoàn toàn Õi mÛi cça V. Putin. TÕng thÑng ã l·ng l½ ch¥p nh­n viÇc Mù hu÷ bÏ HiÇp °Ûc ChÑng tên lía ¡n ¡o và Óng ý vÛi Washington c¯t gi£m 2/3 các kho vi khí h¡t nhân. Ông ã ©y m¡nh sñ tham gia cça Nga vào các ho¡t Ùng cça NATO và dËu giÍng chÑng Ñi viÇc mß rÙng NATO sang Baltic. Sau sñ kiÇn 11 tháng 9 Putin ã nhanh chóng b§y tÏ tình oàn k¿t vÛi Mù. Ông dÑc lòng chia s» : n°Ûc Nga "<i>có l×i là không thu °ãc nhïng tin tình báo kËp thÝi à thông báo cho Mù Á phòng cuÙc t¥n công cça bÍn khçng bÑ ngày 11-9</i>". Ông không ph£n Ñi viÇc Mù óng quân t¡m thÝi ß các n°Ûc Xô-Viêt tr°Ûc ây thuÙc Trung A. Sñ thñc là Nga và Mù ã trß thành Óng minh trong cuÙc chi¿n chÑng Taliban và Bin Laden. B°Ûc nh£y vÍt ß c¥p cao cho phép chuyÃn hoá quan hÇ Nga-Mù mÙt cách triêt à të khi Mù nh­n °ãc sñ çng hÙ cça Nga trong chi¿n dËch chÑng khçng bÑ ß Afganistan. TÕng thÑng Putin °ãc giÛi báo chí Mù bình lu­n là "<i>VË TÕng thÑng Nga tëng là KGB tr°Ûc ây, nay ã trß thành 'Óng chí' cça tÕng thÑng Bush. Tình c£m riêng t° giïa cá nhân hai ng°Ýi cing tng lên nên r¥t nhiÁu b¥t Óng lÛn ã °ãc gi£i quy¿t</i>". Trong quan hÇ Nga-Mù, Mù không còn công khai coi Nga là "<i>Ñi thç rn e chi¿n l°ãc</i>" mà là ng°Ýi "<i>Óng hành và b¡n bè quan trÍng trong Liên minh chÑng khçng bÑ</i>". Chính phç Bush th­m chí còn cho r±ng Nga là Ñi t°ãng mà Mù có thà "<i>xây dñng</i>" và "<i>k¿t giao b¡n bè</i>". Trong chuy¿n thm Mù cuÑi tháng 9 vëa qua cça tÕng thÑng Putin, Nga ã nh­n °ãc sñ çng hÙ k¿ ho¡ch chÑng l¡i lñc l°ãng ly khai Cheshnia, iÁu mà Châu Âu të chÑi, khi G. Bush tuyên bÑ : "<i>Tôi tôn trÍng quan iÃm cça tÕng thÑng Putin vÁ mÙt n°Ûc Nga hoà bình trong ph§n lãnh thÕ cça mình, vÛi các n°Ûc láng giÁng khác và vÛi toàn th¿ giÛi</i>". Ñi l¡i, tÕng thÑng Nga V.Putin kh³ng Ënh r±ng : nÁn kinh t¿ và Óng ôla Mù mang tính toàn c§u. ViÇc phát triÃn kinh t¿ cça Châu Âu và Nga tuó thuÙc vào sñ phát triÃn kinh t¿ cça Mù. Chính vì v­y, Mù là Ñi tác kinh t¿ lÛn nh¥t cça Nga. <p>Nhïng ng°Ýi CÙng s£n r¡i rÛt l¡c lõng ß Nga ã hoàn toàn th¥t b¡i, phong trào h°Ûng Tây Ph°ong ngày càng áp £o. Trong kho£ng thÝi gian të tháng 5-1999 ( sau cuÙc khçng ho£ng Cosovo ) ¿n cuÑi 9-2001, k¿t qu£ iÁu tra cça Trung tâm nghiên céu Công lu­n Nga VCIOM cho th¥y sÑ ng°Ýi Nga cho r±ng Mù "<i>cn b£n là tÑt</i>" hay "<i>r¥t tÑt</i>" tng g¥p ôi, të 32% lên 70%. <p>K¿t giao vÛi Mù không ph£i à mãi mãi lÇ thuÙc vào Mù mà ¥y chính là con °Ýng ng¯n nh¥t à Nga l¡i tr×i ­y nh° mÙt trong m¥y cñc Ñi trÍng lÛn nh¥t trên th¿ giÛi. D§u lía có l½ ang °ãc Nga sí dång nh° vi khí chi¿n thu­t, chi¿n l°ãc lãi h¡i nh¥t trong c¡nh tranh vÛi các Ñi tác lÛn. Nga nhanh chóng v°¡n lên vÛi t° cách c°Ýng quÑc d§u lía mÛi. CuÑi tháng 10-2002 s£n l°ãng d§u cça Nga ¡t 7,97 triÇu thùng/ngày, v°ãt Ar­p Xeut. Nga n¯m 12% trï l°ãng d§u mÏ th¿ giÛi, m×i nm xu¥t kh©u g§n 200 triÇu t¥n d§u, éng §u th¿ giÛi vÁ xu¥t kh©u khí Ñt và thé hai vÁ d§u lía. Xu¥t kh©u nng l°ãng chi¿m 20% GDP, kho£ng 50%-60% thu nh­p ngo¡i tÇ cça n°Ûc Nga. G§n 90% méc tng tr°ßng kinh t¿ cça Nga trong thÝi kó 1999-2001 nhÝ tác Ùng cça xu¥t kh©u d§u lía. <p>Tháng 5-2002, "Tuyên bÑ Ñi tho¡i nng l°ãng" Nga-Mù ã °ãc ký k¿t nhân chuy¿n thm Nga cça tÕng thÑng Bush. Hãp tác nng l°ãng Nga-Mù vëa khßi Ùng nh°ng triÃn vong t°¡ng lai r¥t sáng sça Ñi vÛi Nga. NhiÁu nhà phân tích cho r±ng quan hÇ hãp tác ó s½ làm thay Õi sâu s¯c b£n Ó Ëa chính trË d§u lía quÑc t¿. <p>Trong mÙt buÕi hÙi àm cuÑi tháng 9-2003 t¡i Tr¡i David, Putin ã khôn khéo "<i>nh¯c nh¹</i>" Bush : "<i>Th­t khó khn khi nh­n Ënh vÁ giá nng l°ãng vào thÝi iÃm này. Giá nhiên liÇu trên thË tr°Ýng nng l°ãng th¿ giÛi s½ còn tng cao tÛi méc nào n¿u nh° chúng ta không có mÙt cuÙc Ñi tho¡i nh° ngày hôm nay</i>". LÝi c£nh cáo ó h³n ph£i nh­p tâm tÕng thÑng Bush khi trong thñc t¿, theo BÙ tr°ßng Nng l°ãng Mù, n¿u giá d§u tng g¥p hai l§n thì tÕng s£n ph©m quÑc nÙi Mù gi£m kho£ng 2,5%. N¿u m×i thùng d§u tng giá 10 USD thì hàng nm Mù s½ thiÇt h¡i 50 t÷ USD và t÷ lÇ tng tr°ßng kinh t¿ gi£m 0,5 iÃm. <p>Nga triÃn khai toàn diÇn ho¡t Ùng ngo¡i giao nng l°ãng, vÛi t° t°ßng tÕng thà "<i>Ùt phá B¯c Mù, Õn Ënh Tây Âu, giành gi­t Caspi, mß mang ph°¡ng ông, thách théc OPEC</i>". D§u lía qu£ ã trao cho Nga mÙt con bài chính trË h¿t séc lÛn. Có thà nói, sau khi m¥t cân b±ng chi¿n l°ãc h¡t nhân vÛi Mù, nng l°ãng ang trß thành "<i>vi khí chi¿n l°ãc</i>" à Nga b£o vÇ vË trí n°Ûc lÛn cça mình. <h3>"Nh¥t siêu, a c°Ýng"</h3> <p>Nm 1796, trong diÅn vn mãn chéc cça George Washington - vË tÕng thÑng §u tiên cça Hãp Chçng QuÑc Hoa Kó - , iÁu cn d·n thÑng thi¿t nh¥t mà ông b§y tÏ là : "<i>Khi mß rÙng quan hÇ th°¡ng m¡i vÛi các n°Ûc khác, nguyên t¯c lÛn chi phÑi mÍi ho¡t Ùng cça chúng ta là càng ít có quan hÇ chính trË vÛi các n°Ûc bao nhiêu càng tÑt. Të tr°Ûc tÛi nay, chúng ta ã tëng có bao nhiêu lÝi héa h¹n, v­y hãy à nhïng lÝi héa ¥y °ãc giï úng b±ng mÙt niÁm tin trÍn v¹n. Chúng ta hãy nên ngëng l¡i ß ây</i>". MÙt th¿ k÷ sau ó, chç ngh)a biÇt l­p v«n luôn là nét c¡ b£n trong °Ýng lÑi Ñi ngo¡i cça Mù. Tuy nhiên, d§n dà vÁ sau, ·c biÇt là vÛi trào l°u toàn c§u hoá, n°Ûc Mù ang bË chi phÑi bßi hai luÓng t° t°ßng trái ng°ãc nhau : chç ngh)a cô l­p truyÁn thÑng và chç ngh)a bá quyÁn toàn c§u. Sau chi¿n tranh l¡nh, mÙt sÑ nhà chi¿n l°ãc và quy¿t sách ß Mù °a ra chç tr°¡ng "<i>gi£m bÛt trách nhiÇm quÑc t¿ và gánh n·ng tài chính</i>", thñc hiÇn chi¿n l°ãc "<i>co l¡i</i>" mà d° lu­n gÍi là "<i>chç ngh)a cô l­p mÛi</i>". Chç ngh)a này mâu thu«n vÛi chç ngh)a bá quyÁn toàn c§u, téc trào l°u toàn c§u hoá hiÇn nay mà Mù là n°Ûc éng hàng §u và giï vai trò lãnh ¡o. B°Ûc vào th¿ k÷ 21, ng°Ýi Mù nói chung tÓn t¡i tâm lý r¥t mâu thu«n. MÙt m·t, muÑn giï ch¯c vË th¿ bá chç th¿ giÛi, m·t khác l¡i không muÑn tr£ giá quá cao cho sé mÇnh này. Làm sao tìm °ãc tr¡ng thái cân b±ng tÑt nh¥t giïa các chç ngh)a nh° giïa chç ngh)a tñ cô l­p và chç ngh)a can dñ; giïa chç ngh)a lý t°ßng và chç ngh)a thñc dång. ·c tr°ng nÕi b­t trong °Ýng lÑi ngo¡i giao thÝi kó §u cça chính quyÁn B. Clinton là chç ngh)a lý t°ßng và chç ngh)a can thiÇp. Nh°ng tÛi nhiÇm kó hai, khuynh h°Ûng chính sách Ñi ngo¡i ã có ph§n nghiêng vÁ chç ngh)a thñc dång. Të khi G. Bush lên c§m quyÁn, chính sách ngo¡i giao cça Mù l¡i có xu h°Ûng nghiêng vÁ chç ngh)a quÑc t¿. ¯u tiên sÑ mÙt hiÇn nay cça Mù là chÑng khçng bÑ quÑc t¿, nhÕ t­n gÑc các tÕ chéc khçng bÑ toàn c§u e do¡ an ninh n°Ûc Mù. Ti¿p ó là ti¿n hành cuÙc ¥u tranh chÑng các "<i>tråc ma qu÷</i>" mà có l§n Iran, Irak và B¯c TriÁu Tiên ã °ãc iÃm danh. <p>Ngay sau khi lên n¯m quyÁn, Bush ã °a nhïng nhân v­t céng r¯n nh° Cheney, Rumsfeld, Wolfowitz ... giï nhïng chéc vå chç chÑt trong chính phç. Nhïng nhân v­t này khi n¯m quyÁn ã liên ti¿p °a ra nhïng chính sách và ki¿n nghË vÁ thñc hiÇn chç ngh)a ¡n cñc và bá quyÁn. Nhïng chính sách này bao hàm các ph°¡ng châm sau : <ol> <li>H¿t séc coi trÍng thñc lñc, nh¥t là thñc lñc quân sñ, tng chi phí quÑc phòng, dùng chi¿c "<i>g­y quân sñ vÛi séc m¡nh °u th¿ tuyÇt Ñi cça Mù</i>" à c£i t¡o th¿ giÛi. Trên c¡ sß nh­n théc r±ng tình hình quan hÇ quÑc t¿ ã trß nên r¥t rÑi r¯m, "<i>mÍi ng°Ýi Áu ph£n Ñi l«n nhau</i>", l°¡ng tri và lu­t pháp quÑc t¿ không còn tác dång nïa ... Bßi v­y, Hoa Kó b¯t buÙc ph£i dùng séc m¡nh quân sñ. <li>Xây dñng "<i>bá quyÁn të bi toàn c§u</i>", thñc hiÇn "<i>nÁn hoà bình d°Ûi sñ thÑng trË cça Mù</i>". Cho r±ng chÉ có Mù mÛi có ç kh£ nng qu£n lý mÙt th¿ giÛi phéc t¡p nh° hiÇn nay, vì v­y ph£i thñc hiÇn Ëa vË bá quyÁn cça Mù. William Christopher - ng°Ýi °ãc xem là lãnh tå phái b£o thç - nói "<i>N¿u không có sñ lãnh ¡o cça Mù thì th¿ giÛi s½ trß nên nguy hiÃm h¡n. N°Ûc Mù ch³ng nhïng ph£i Ñi phó vÛi nhïng mÑi e do¡ và thách théc mà còn ph£i t¡o ra mÙt tr­t tñ th¿ giÛi mÛi. Và, Mù có kh£ nng s¯p x¿p thé tñ này theo ý Ënh cça mình</i>". <li>Ra séc ©y nhanh ti¿n trình xu¥t kh©u dân chç và các giá trË Mù b±ng mÍi biÇn pháp, kà c£ vi lñc quân sñ. </ol> <p>Ngân sách quân sñ hàng nm cça Mù b±ng 40% chi phí quân sñ toàn c§u, nhiÁu h¡n tÕng ngân sách quân sñ cça 20 n°Ûc lÛn ti¿p theo. Nm 2003, ngân sách quÑc phòng do L§u Nm Góc kiÃm soát là 364 t÷ USD, cÙng thêm 37,7 t÷ ngân sách an ninh lãnh thÕ ¡n l», thñc t¿ lên tÛi 401,7 t÷ USD. Dñ toán ngân sách quân sñ nm 2004 do chính quyÁn Bush Ç trình QuÑc hÙi ngày 3-2-2003 là 420 t÷ USD. Nm 2009 s½ lên tÛi 600 t÷. HiÇn nay, L§u Nm góc có g§n mÙt trm nghìn quân óng ß Châu Âu và ViÅn ông, và trên hai trm nghìn quân ß các khu vñc Trung ông và Trung A. SÑ quân này luôn °ãc h× trã b±ng lñc l°ãng không quân và h£i quân vÛi các trang bË h¿t séc tÑi tân. ¯u th¿ trang bË vi khí quân sñ cça Mù thà hiÇn ß các m·t sau : Phát triÃn m¡nh m½ tin hÍc hoá chi¿n tr°Ýng; phát triÃn vi khí t¥n công vòng ngoài và vi khí trí nng tñ iÁu khiÃn sau khi phóng; phát triÃn hÇ thÑng vi khí không gian (bao gÓm hÇ thÑng chi viÇn và tác chi¿n); phát triÃn hÇ thÑng vi khí không gây ch¿t ng°Ýi mà chÉ m¥t kh£ nng chi¿n ¥u; phát triÃn vi khí c¡ lý sát th°¡ng mÛi ... ¯u th¿ quân sñ v°ãt trÙi nh° là tuyÇt Ñi cça Mù cho phép có thà thay Õi h³n b£n ch¥t cça Ñi §u quân sñ. Không c§n ti¿n hành chi¿n tranh "<i>giáp m·t</i>" mà là chi¿n tranh "<i>¡n ph°¡ng</i>". Þ ây, h§u nh° chÉ th¥y lñc l°ãng quân sñ Mù hoàn toàn áp £o và khÑng ch¿ nhanh chóng các måc tiêu quân sñ, kinh t¿ và chính trË cça Ñi ph°¡ng (Iraq, Nam T°, Afganistan). <p>VÁ °Ýng lÑi ¡n ph°ong hành Ùng, George Bush tuyên bÑ: Mù s½ cùng nhïng Óng minh gi£i quy¿t nhiÇm vå quÑc t¿ ß nhïng n¡i nào có thÃ, nh°ng sµn sàng hành Ùng ¡n ph°¡ng ß nhïng n¡i nào c§n thi¿t. Chç ngh)a ¡n ph°¡ng °ãc coi là iÃm xu¥t phát trong nÁn ngo¡i giao cça chính quyÁn Bush. °Ýng lÑi céng r¯n này °ãc thà hiÇn qua nhïng chç tr°¡ng hành Ùng ã th¥y: <blockquote> <p>MÙt là, të chÑi "<i>ràng buÙc</i>" a ph°¡ng à £m b£o tñ do hành Ùng cça Mù (rút khÏi NghË Ënh th° Kyoto; të chÑi thi hành "HiÇp °Ûc c¥m thí vi khí h¡t nhân toàn diÇn; rút khÏi hiÇp °Ûc chÑng tên lía ¡n ¡o"; rút khÏi "công °Ûc c¥m mìn"). <p>Hai là, nh¥n m¡nh an ninh tuyÇt Ñi ¡n ph°¡ng, tñ ý phát triÃn HÇ thÑng phòng ngñ tên lía TDM. <p>Ba là, lña chÍn "<i>chi¿n l°ãc rút khÏi các tÕ chéc</i>" ho·c nh¥n m¡nh h¡n hành Ùng trëng ph¡t. <p>BÑn là, iÁu chÉnh lÛn các chính sách Ñi vÛi Nga và Trung QuÑc. </blockquote> <p>MÙt giáo s° môn quan hÇ quÑc t¿ t¡i ¡i hÍc Boston nói : "<i>Dù muÑn hay không, chúng ta cing ã trß thành ¿ quÑc Mù rÓi</i>", v§n Á ngày nay không ph£i là Mù có trß thành "<i>nhà n°Ûc bá quyÁn toàn c§u không, mà là nhà n°Ûc bá quyÁn nh° th¿ nào ?</i>". Thñc t¿ cho th¥y, dù có chng t° t°ßng bá quyÁn nh°ng vn hoá chi¿n l°ãc cça Mù c¡ b£n v«n giï nguyên t¯c "<i>k» c°Ûp cing có lý</i>". Tình hình ó khác r¥t xa chç ngh)a quân phiÇt éc, Nh­t §u th¿ k÷ 20. Vn hoá chi¿n l°ãc th¿ k÷ 20 là vn hoá chi¿n tranh thà hiÇn vai trò cça nó vÛi sñ tôn sùng niÁm tin chi¿n l°ãc cça Clausewitz sí dång b¡o lñc không h¡n ch¿ à thñc hiÇn lãi ích quÑc gia. CuÑi th¿ k÷ 20, qua hai l§n tÉnh ngÙ, t° t°ßng ¿ quÑc, quân phiÇt, sôvanh và vi lñc trên h¿t trong các n°Ûc lÛn suy gi£m, ng°Ýi ta không còn nh¯c ¿n niÁm tin chi¿n l°ãc Clausewitz nïa. Cho ¿n nay ch°a có d¥u hiÇu rõ rÇt chéng tÏ Mù s½ lãi dång °u th¿ siêu c°Ýng, thñc hiÇn chính sách iên cuÓng mß rÙng chi¿n tranh quy mô lÛn. <p>M°Ýi nm sau chi¿n tranh l¡nh, Mù ngày càng chi¿m °u th¿ trên các m·t quân sñ, chính trË, kinh t¿, vn hoá. Mù v«n phát huy vai trò mang tính quy¿t Ënh Ñi vÛi sñ phát triÃn toàn c§u . Khác vÛi ¿ quÑc La Mã và ¡i ¿ quÑc Anh, n°Ûc Mù ngày nay ang ph¥n ¥u làm mÙt "<i>¿ quÑc Dân chç</i>", hay "<i>¿ quÑc Tñ do</i>". <p>D«u th¿ nào i nïa, trong các c°Ýng quÑc cça th¿ giÛi, Mù ang là mÙt siêu c°Ýng. Trong các cñc cça hoàn c§u, Mù là mÙt siêu cñc. <p>K¿t thúc måc này, sau h¡n chåc trang ã khá dài dòng, à Ùc gi£ °ãc nghÉ ng¡i theo Pavlov, xin °ãc chen vào mÙt liên t°ßng vui vui giïa xã hÙi vÛi tñ nhiên. <blockquote> <p align=justify>Ng°Ýi x°a t°ßng r±ng të tr°Ýng Trái ¥t ß âu cing giÑng nhau và Ëa bàn ß âu cing chÉ úng h°Ûng b¯c. VÁ sau ng°Ýi ta mÛi bi¿t të tr°Ýng Trái ¥t giÑng nh° të tr°Ýng cça mÙt l°áng cñc të khÕng lÓ không n±m trùng mà lÇch vÛi tråc quay Trái ¥t mÙt góc chëng 11 Ù. Phân tích Fourier còn cho th¥y ây là tr°Ýng tÕng hãp cça mÙt sÑ l°áng cñc të phå khác nïa. Chính vì th¿, trên b£n Ó thành ph§n th³ng éng cça Ëa të tr°Ýng, th¥y có mÙt dË th°Ýng chính v°ãt trÙi h¡n h¿t ß ông b¯c Châu A; ngoài ra, còn có các dË th°Ýng lÛn ß Canaa và nam Châu Úc ... </blockquote> <h3><u>ViÇt Nam nên éng trong cñc nào cça th¿ giÛi ?</u></h3> <p>T° duy vÁ các v¥n Á Ëa chính trË, ôi khi tôi hay liên t°ßng ¿n b£n Ó dË th°Ýng cça Ëa të tr°Ýng. B¥t cé mÙt iÃm nào trên m·t ¥t, n¿u không phå thuÙc vào mÙt dË th°Ýng này thì cing n±m trong ph¡m vi £nh h°ßng cça dË th°Ýng khác. Khái niÇm tr°Ýng të bình th°Ýng chÉ là mÙt °Ûc lÇ khi ta chÍn ¿n b­c nào trong hàm khai triÃn Fourier. Ta tëng tham gia Phong trào Không Liên kêt quÑc t¿ nh°ng chính lúc ó ta là Óng minh khng khít cça Liên Xô, Trung QuÑc chung måc tiêu ¥u tranh cho Chç ngh)a Xã hÙi ©y lùi và ti¿n lên tiêu diÇt Chç nghia T° b£n. Ta th°Ýng d°¡ng cao kh©u hiÇu "<i>Không có gì quý h¡n Ùc l­p tñ do</i>" nh°ng të lâu ta ã trß thành nô lÇ ¿n nh° mù quáng cho mÙt hÇ t° t°ßng mang nhiÁu khuy¿t t­t: chç ngh)a Mác-Lê nin. à giành Ùc l­p dân tÙc ta ã ph£i viÇn c§u sñ giúp á cça Liên Xô, Trung QuÑc nh°ng rÓi tñ khi nào ch³ng bi¿t, ta ã tñ bi¿n mình thành Ç tí cça hÍ, th­m chí có lúc thành tay sai cça hÍ. Gi­t mình tÉnh l¡i, ta th¥y xót xa cay ¯ng nh°ng hình nh° âu ó v«n là tâm tr¡ng ti¿c nuÑi v©n v¡ ché ch°a bi¿t phán xí b±ng lý trí th­t sáng suÑt, th­t tÉnh táo à ph£n tÉnh, à sám hÑi, à tñ th¥y ph£i cách m¡ng triÇt à t° t°ßng ci, lý lu­n ci, nh­n théc sai l§m ci. <p>SÑng trên Ýi, tÑt nh¥t sao cho r¥t ít k» thù và nh¥t Ënh ph£i có b¡n. Ph£i bi¿t chÍn b¡n mà ch¡i. Cha ông ta ã d¡y: Làm tÛ k» khôn còn h¡n làm th§y th±ng d¡i. B¡n mà ta tëng tôn lên làm th§y, ng°Ýi thì ch°a tÓn t¡i °ãc nÕi mÙt th¿ k÷ ã såp Õ tan tành, ng°Ýi thì kÁnh càng, v) ¡i nh°ng mãi v«n khÕ nghèo, thua kém. ¤y th¿ mà có ai ó bi¿t trn trß c­t v¥n: "<i>T¡i sao ta không là b¡n thân cça Mù, là Óng minh tín c©n cça Mù</i>" thì bË phê phán ngay là có t° t°ßng thân Ph°¡ng Tây, là l«n lÙn b¡n thù. <p>Vì sao có t° t°ßng thân Ph°¡ng Tây là áng chê ? Vì sao Mù cé ph£i là k» thù cça chúng ta ? (Nói r±ng vì Mù ã ánh ta cing không úng vì Tàu ngày x°a và Trung QuÑc ngày nay cing ã tëng tàn sát dân ta qua nhïng cuÙc chi¿n r¥t «m máu). <p>Sñ th­t là, chúng ta ã không may và tñ mình cing ã bÏ lá r¥t nhiÁu dËp à có thà và c§n thi¿t °ãc là b¡n tÑt, là Óng minh tín c©n cça Hoa Kó. <p>Ngay sau khi tuyên bÑ Ùc l­p, chính phç Hoa Kó §u tiên ã muÑn mß giao th°¡ng vÛi ViÇt Nam. Tháng 7 nm 1787, ¡i diÇn Mù ß Pháp là T. Jefferson ã vi¿t th° vÁ n°Ûc ·t v¥n Á nh­p giÑng lúa cça ViÇt Nam : "<i>Lúa c¡n ±ng Trong</i> (téc ViÇt Nam) <i>nÕi ti¿ng là tr¯ng th¡m và sinh s£n tÑt. D°Ýng nh° nó k¿t hãp °ãc nhïng ch¥t l°ãng tÑt cça hai giÑng lúa mà chúng ta bi¿t. N¿u có thà thay th¿ °ãc, thì th­t là ¡i phúc</i>". Trong mÙt béc th° gíi cho mÙt quan chéc khác cça Hoa Kó, T. Jefferson có kà r±ng ã g·p Hoàng tí C£nh (con trai NguyÅn Ánh) khi ông này du hÍc ß Paris. M°Ýi nm sau, mÙt th°¡ng thuyÁn Hoa Kó ghé mÙt c£ng ß àng Trong, nh°ng ph£i ba chåc nm sau ó nïa, mÙt th°¡ng thuyÁn Mù khác mÛi chß vÁ mÙt sÑ låa, °Ýng và thóc giÑng. Ti¿c r±ng vÁ ¿n n¡i, thóc ã bË mÍt. Khi ¥y l¡i úng thÝi kó ß ViÇt Nam có trào l°u bài ngo¡i nên giao th°¡ng t¯c ngh½n. <p>§u nm 1873, sau khi chi¿m °ãc Nam Kó, Pháp lm le chi¿m nÑt B¯c Kó và Trung Kó. Trong hoang mang lo sã, vua NguyÅn Anh ã cí nhà ngo¡i giao Bùi ViÇn sang Hoa Kó g·p tÕng thÑng Ulysses S. Grant à c§u viÇn. Ngay l§n g·p thé nh¥t chính phç Hoa Kó ã muÑn nh­n lÝi nh°ng vì Bùi ViÇn không có quÑc th° nên không ký °ãc hiÇp Ënh. L§n g·p thé hai không may l¡i úng vào giai o¡n sau NÙi chi¿n vÛi r¥t nhiÁu v¥n Á nÙi bÙ nan gi£i cça mình nên Hoa Kó không thà °a °ãc quân ra n°Ûc ngoài. <p>Tr°Ûc cách m¡ng Tháng Tám, lãnh tå HÓ Chí Minh ã cùng mÙt phi công Mù tên là Show i bÙ sang Trung QuÑc g·p viên t°Ûng Mù cça phe Óng minh tên là Shannon à bàn viÇc hãp tác chÑng Nh­t. Mù ã nh­n lÝi và gíi mÙt sÑ súng Ñng thuÑc men cho máy bay th£ xuÑng khu du kích cça ta. Cing trong thÝi gian này, ta ã thành l­p ¡i Ùi ViÇt-Mù chÑng Nh­t do thi¿u t°Ûng Thomas, ng°Ýi Mù chÉ huy. <p>Ti¿c r±ng, nhïng nm sau này, do quan iÃm l­p tr°Ýng giai c¥p céng nh¯c, ta ã bÏ lá nhiÁu dËp tÑt à có thà trß nên hïu h£o vÛi Hoa Kó. <p>Nm 1977, khi tÕng thÑng Jimmy Carter lên c§m quyÁn, ¡i sé Hoa Kó t¡i Liên Hãp QuÑc Andrew Young tëng tuyên bÑ "<i>Chúng tôi coi ViÇt Nam nh° mÙt Nam T° ß Châu A; không ph£i là bÙ ph­n cça Trung QuÑc hay cça Liên Xô, mà là mÙt n°Ûc Ùc l­p. MÙt n°Ûc ViÇt Nam m¡nh và Ùc l­p là phù hãp vÛi lÍi ích quÑc gia cça Mù</i>". Ngày 6-1-1977, thông qua Liên Xô, Mù °a ra mÙt k¿ ho¡ch 3 b°Ûc vÁ bình th°Ýng hoá quan hÇ ViÇt-Mù: 1) ViÇt Nam cho bi¿t tin vÁ nhïng ng°Ýi Mù m¥t tích trong chi¿n tranh. 2) Mù ch¥p nh­n ViÇt Nam vào Liên Hãp QuÑc và sµn sàng l­p quan hÇ ngo¡i giao §y ç, cing nh° b¯t §u buôn bán vÛi ViÇt Nam. 3) Mù có thà óng góp khôi phåc l¡i ViÇt Nam b±ng cách phát triÃn buôn bán, cung c¥p thi¿t bË và các hình théc hãp tác kinh t¿ khác. <p>Theo cñu thí tr°ßng ngo¡i giao Tr§n Quang C¡, trong cuÑn "HÓi éc và suy ngh)" thì: "<b><i>Trong àm phán ngày 3-4 tháng 5-1977, l­p tr°Ýng cça Mù là hai bên thi¿t l­p quan hÇ ngo¡i giao §y ç ngay và vô iÁu kiÇn, còn nhïng v¥n Á khác giïa hai bên à l¡i gi£i quyêt sau; Mù s½ không c£n ViÇt Nam vào Liên Hãp QuÑc. Riêng vÁ iÁu 21 (cça hiÇp Ënh Paris vÁ ViÇt Nam), Mù có khó khn vÁ pháp lu­t nên không thñc hiÇn °ãc, héa s½ thñc hiÇn khi ã có quan hÇ, bÏ c¥m v­n và xét viÇn trã nhân ¡o. Theo chÉ thË ã nh­n tr°Ûc lúc ra i, ta c°¡ng quy¿t òi ph£i gi£i quy¿t c£ gói 3 v¥n Á ... Trß ng¡i lÛn nh¥t cho viÇc bình th°Ýng hoá quan hÇ là viÇc ta òi Mù viÇn trã 3,2 t÷ ôla cho ta vì quÑc hÙi Mù lúc ó dét khoát không ch¥p nh­n viÇn trã làm iÁu kiÇn cho viÇc bình th°Ýng hoá quan hÇ vÛi ViÇt Nam ... Rõ ràng nm 1977, chính quyÁn Carter thñc sñ muÑn bình th°Ýng hoá quan hÇ vÛi ViÇt Nam và nm 1977 ã có kh£ nng thñc t¿ à ta bình th°Ýng hoá quan hÇ vÛi Mù, nh°ng ta ã bÏ qua ... Cho ¿n khi ·ng Ti»u Bình tuyên bÑ 'Trung QuÑc là NATO Ph°¡ng ông' và 'ViÇt Nam là Cuba Ph°¡ng ông' (19-5-1978) và Brezínski i thm TQ (20-5-1978) thì chính quyÁn Carter ã chÍn con °Ýng bình th°Ýng hoá vÛi TQ và gác sang bên viÇc bình th°Ýng hoá quan hÇ vÛi VN</i></b>". ¿n khi ta t¥n công Campuchia thì các cuÙc nói chuyÇn giïa Mù vÛi VN vÁ bình th°Ýng hoá quan hÇ th­t sñ ch¥m dét ! <p>Cñu thé tr°ßng ngo¡i giao Tr§n Quang C¡ còn kà l¡i r±ng, trong buÕi g·p chiÁu 8-8-1990, cÑ v¥n Ph¡m vn Óng ã cn d·n : "<b><i>... C§n t­n dång c¡ hÙi mÛi này trong khi ta còn sí dång °ãc. Ph£i dám ch¡i vÛi Liên Hãp QuÑc, vÛi HÙi Óng B£o an, vÛi Mù và Ph°¡ng Tây. C§n tranh thç nhân tÑ Mù trong tình hình mÛi</i></b>". <p>Tiéc r±ng nhïng ng°Ýi có ¥u óc tÉnh táo trong xét oán sñ c§n thi¿t thi¿t l­p bang giao hïu h£o ViÇt-Mù ho·c quá ít, ho·c Áu bË các th¿ lñc b£o thç cñc oan khÑng ch¿, hãm h¡i. <p>Cách ây non th¿ k÷, nhà chí sù Phan Châu Trinh cing ã tëng than thß : <blockquote> <p><i>HÍc th¿ ¥y ng°òi ra th¿ ¥y<br> Qu£ cùng nh¡n khác b¥y nhiêu âu ?<br> Nh¡n này ta t¡o ã lâu<br> T¡o nh¡n nay ph£i l¥y Âu làm th§y<br> HuÑng chi ta ß d°Ûi tay ng°Ýi Pháp<br> Sáu m°¡i nm th¥m tho¯t ã qua<br> L×i l§m cing nía bßi ta<br> C¡n suy, vång tính hoá ra lá làng</i></p> </blockquote> <p>Hãy sáng suÑt c£i t¡o triÇt à th¿ giÛi quan sai l§m ci. Hãy Õi mÛi thñc sñ quan hÇ Ñi ngo¡i à có chung th¿ éng siêu c°Ýng. Të ¥y không chÉ có thà xây dñng nhanh chóng mÙt n°Ûc ViÇt Nam gi§u m¡nh, mÙt xã hÙi công b±ng, dân chç, vn minh mà còn ngn ch·n °ãc âm m°u l¥n ¥t, l¥n biÃn và thôn tính Hoàng Sa, Tr°Ýng Sa cça chúng ta.</p> <p>Hà NÙi 15 tháng 10 nm 2003<br> <b>NguyÅn Thanh Giang</b><br> Nhà A13P9 - T­p thà Phòng không Hoà Måc<br> Ph°Ýng Trung Hoà - Qu­n C§u Gi¥y</p> <p align=center><b>----- O -----</b> <a name="dt031103i"></a> <p align=center><font size="4" color="#0000FF"><b>U÷ ban m·t tr­n tÕ quÑc ViÇt nam không nên nh° th¿.</b></font></p> <p align=right><b>Nhà vn Hoàng Ti¿n</b> <p>H°ßng éng lÝi kêu gÍi cça UBTWMTTQ ViÇt Nam vÁ tÕ chéc DiÅn àn khoa hÍc "Trí théc ViÇt Nam vÛi sñ nghiÇp ¡i oàn k¿t toàn dân tÙc" dñ Ënh diÅn ra vào ba ngày të 29 ¿n 31-1-2004, ng trên báo Nhân Dân ngày 14-10-03, r¥t ông £o trí théc ViÇt Nam ã sôi nÕi ng ký tham gia. <p>Vì thÝi h¡n ng ký quá ng¯n, chÉ 2 tu§n (h¿t h¡n 31-10-03), nhiÁu ng°Ýi l¡i không Íc báo, nh°ng nhÝ sñ rÉ tai, phôn cho nhau, còn nhanh h¡n báo, nên nhïng b£n ng ký tÛi t¥p gíi vÁ 46 Tràng Thi Hà NÙi. <p>Th¿ mÛi bi¿t nhu c§u phát biÃu óng góp vÁ tình hình ¥t n°Ûc béc xúc nh° th¿ nào trong giÛi trí théc ViÇt Nam, trong lòng mÍi ng°Ýi dân ViÇt Nam lúc này. <p>LÝi kêu gÍi cça ông chç tËch MTTQVN có nhïng ngôn të r¥t ¹p kêu vang vang nh° hÓi kèn giåc giã: <ul> <li> à t¡o iÁu kiÇn cho giÛi trí théc VN óng góp ý ki¿n vào sñ nghiÇp xây dñng và b£o vÇ TÕ quÑc, ©y m¡nh công cuÙc công nghiÇp hoá, hiÇn ¡i hoá ¥t n°Ûc, vì dân giàu, nuÛc m¡nh, xã hÙi công b±ng, dân chç, vn minh ... ... <li>DiÅn àn khoa hÍc là mÙt hình théc sinh ho¡t dân chç, phát huy trí tuÇ cça trí théc VN ß kh¯p các vùng, miÁn trong n°Ûc và ß n°Ûc ngoài à th£o lu­n và góp ý ki¿n vÁ °Ýng lÑi, chính sách, lu­t pháp ... ... <li>oàn chç tËch UBTWMTTQVN mong nh­n °ãc sñ h°ßng éng nhiÇt tình và tham gia tích cñc cça ông o trí théc n°Ûc ta ß trong n°Ûc và ngoài n°Ûc ang ho¡t Ùng trên mÍi l)nh vñc khoa hÍc tñ nhiên và công nghÇ, khoa hÍc kinh t¿ và xã hÙi ... ..." </ul> <p>GiÛi trí théc VN trong n°Ûc ang h°ßng éng nhiÇt tình thì, ngày 30-10-2003 nh­n °ãc gi¥y báo hoãn vô thÝi h¡n <sup>(*)</sup>, ngh)a là không tÕ chéc nïa, vÛi lý do nay ph£i t­p trung nhiÁu công viÇc lÛn ... ... <p>Có l½ diÅn àn khoa hÍc là công viÇc nhÏ chng ? <p>Cùng vÛi lÝi kêu gÍi cça ông Ph¡m Th¿ DuyÇt, báo còn ng rõ ràng công viÇc tÕ chéc diÅn àn, ai tr°ßng, ai phó, phiên hÍp tiÃu ban, phiên hÍp toàn thÃ, thÝi h¡n nÙp ng ký, thÝi h¡n nÙp tham lu­n, giáo s° Phan ình DiÇu phå trách tiÃu ban nÙi dung gÓm mÙt sÑ nhà khoa hÍc ß trong n°Ûc và ngoài n°Ûc ..vv.. <p>ây không ph£i là mÙt trò ùa! <p>V­y mà ¿n phñt mÙt cái, hoãn vô thÝi h¡n! <p>MÙt biÃu hiÇn cça thói coi th°Ýng d° lu­n. Thay Õi quy¿t Ënh r¥t tùy tiÇn, Ùc oán, Ùc quyÁn, bÙc lÙ sñ khinh miÇt trí théc, coi trí théc nh° éa con nít à ng°Ýi ta nhé quà. <p>Ông Ph¡m Th¿ DuyÇt vi¿t lÝi kêu gÍi trí théc h°ßng éng, ph£i chËu trách nhiÇm vÁ công viÇc này. <p>Xin nh¯c nhß, ông Ph¡m Th¿ DuyÇt khi còn làm bí th° thành çy Hà NÙi ã có nhiÁu sai l§m (hai l§n à cháy chã Óng Xuân, vå l¥n ê Yên Phå, vå Khánh Tr¯ng, vå àn áp 11 cå lão thành vi¿t huy¿t tâm th° tÑ cáo ông tham nhing nhà cía ¥t ai ..vv..), nay ông °ãc giao trách nhiÇm chç tËch MTTQ l¡i gây ra sñ viÇc này, thì ông ngh) sao ây ? <p>N¿u vì mÙt séc ép nào ó ß trên ông, thì ông ph£i có trách nhiÇm trình bày, gi£i thích, thuy¿t phåc, ché không thà chÉ cúi §u vâng d¡ cho vëa lòng c¥p trên, cÑt b£o vÇ chi¿c gh¿ cça mình, bi¿n trí théc thành mÙt trò ùa. Nhà n°Ûc ta hiÇn nay ang Á cao quyÁn thç tr°ßng, dám làm dám chËu. N¿u ông không thuy¿t phåc °ãc c¥p trên, thì ông có dám xin të chéc ? <p>Chí ít ra ph£i bi¿t hÕ th¹n vÁ công viÇc mình làm. <p>Chúng tôi ph«n nÙ vì ông coi th°Ýng chúng tôi. Không có mÙt lÝi xin l×i. MÍi ng°Ýi khi ng ký tham gia là ã §u t° lao lung tâm huy¿t nhïng gì mình s½ nói, s½ trình bày tr°Ûc diÅn àn, nhiÁu ng°Ýi ã vi¿t h³n b£n tham lu­n, công séc bÏ vào không ph£i là ít. V­y là bË các ông làm xi¿c, các ông quá coi th°Ýng mÍi ng°Ýi. Không ph«n nÙ không ph£i là con ng°Ýi. <p>Chúng tôi nói có sách, mách có chéng. ß tÝ công vn gíi cho tôi sÑ 484/CV-MTTW ngày 30-10-2003 có vi¿t mÙt cách xách mé Kính gíi: Hoàng Ti¿n. Hoàng Ti¿n là chï vi¿t tay. Kính gíi là chï in theo m«u có sµn. <p>Ngôn ngï ti¿ng ViÇt có nhiÁu quán të phong phú biÃu c£m quan hÇ giao ti¿p giïa ng°Ýi vÛi ng°Ýi: ông, bà, bác, chú, cô, th§y, anh, chË, em, ngài, Óng chí ... vv... ViÇc nói trÑng không là b¥t lËch sñ, là coi th°Ýng Ñi t°ãng giao ti¿p. <p>Tôi là mÙt ng°Ýi cao tuÕi, ngoài 70, trong b£n ng ký có ghi rõ chéc danh. Th¿ mà °ãc tr£ lÝi trÑng không. Cách c° xí vÛi ng°Ýi già nh° v­y là ph£n l¡i truyÁn thÑng ¡o lý ViÇt Nam. ß n°Ûc chúng ta, të ngàn x°a, ng°Ýi già Áu °ãc quý trÍng, dù không quen bi¿t cing th°a cå, th°a ông, th°a bà ... Cing theo ¡o lý truyÁn thÑng, n nói c¥c l¥c vÛi ng°Ýi lÛn tuÕi, bË các cå m¯ng là: nhà mày không có nguÝi d¡y. Các cå còn khuyên: "LÝi nói không m¥t tiÁn mua; liÇu lÝi mà nói cho vëa lòng nhau". <p>Công vn gíi cho tôi do ông NguyÅn Ti¿n Võ thay m·t Ban th°Ýng trñc oàn chç tËch UBTWMTTQ ViÇt Nam ký tên, óng d¥u Ï h³n hoi. Không bi¿t ông Võ nm nay bao nhiêu tuÕi, °ãc d¡y d× th¿ nào, nh°ng trong quan hÇ giao ti¿p, gÍi trÑng không là b¥t lËch sñ, thi¿u vn hoá. Th¿ mà dám thay m·t Ban th°Ýng trñc tr£ lÝi mÍi ng°Ýi gíi tham lu­n c£ ¥y. <p>Có b¡n b£o, ây là l×i cça vn th°, ché ch°a ch¯c ß nhïng vË quan chéc. Õ l×i cho vn th° nghe không Õn. Vn th° chÉ làm theo lÇnh cça c¥p trên. Ngó s¯c m·t ông chç mà xí sñ. ó là ngh)a vå cça c¥p d°Ûi. <p>N¿u £ng và Nhà n°Ûc ta thñc sñ coi trÍng trí théc, thì không thi¿u nhïng cách théc bÙc lÙ sñ trân trÍng. MuÑn nghe nhïng lÝi nói th­t nói th³ng, thì không thi¿u nhïng cách nghe. TÕ chéc diÅn àn khoa hÍc là mÙt ví då. <p>ChÉ sã nói mÙt ±ng, làm mÙt n»o. Treo §u dê, bán thËt chó. Gây sñ m¥t lòng tin trong nhân dân, là iÁu tÑi nguy h¡i cho ¥t n°Ûc. Mà trí théc là bÙ ph­n nh¡y c£m nh¥t trong nhân dân. Sách x°a khuyên rn nhà c§m quyÁn:  Ph£i Ñi ãi vÛi k» s) nh° tân khách, ché không thà sai b£o k» s) nh° trâu ngña". <p>Chúng tôi Á nghË: <ol> <li>Ông Ph¡m Thé DuyÇt ph£i xin l×i giÛi trí théc trên báo chí. <li>Ông NguyÅn Ti¿n Võ ph£i xin l×i vÁ cách nói trÑng không trong công vn, r¥t thi¿u vn hoá, b¥t lËch sñ. <li>Á nghË BÙ Chính trË và Trung °¡ng £ng xem xét l¡i vË trí ông Ph¡m Th¿ DuyÇt trên