ÿþ<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.0 Transitional//EN"> <HTML> <HEAD> <TITLE> Doi Thoai - Tu Do Dan Chu cho To Quoc Viet Nam - Cau Lac Bo Dan Chu Viet Nam</TITLE> <META NAME="Generator" CONTENT=""> <META NAME="Author" CONTENT="doithoai"> <META NAME="Keywords" CONTENT="Viet Nam, Viet, vietnam, vietnamese,free press for vietnam, Democracy, Freedom, Nguoi Viet, Vietnamese Dissidents, Dau Tranh, Que Huong, Tin tuc, tac gia, van chuong viet nam, vietnamese culture, Saigon, Hanoi, Hue, vietnamien, vietnamiens, Vietnamien, Vietnamiens,nguyen khac toan, News, news,Community, community, communauté, Communauté, Phuong Nam."> <META NAME="Description" CONTENT="Vietnamese newspaper fighting for free press in vietnam, the voice of freedom writers being oppressed by the Vietnamese communist party. "> <meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8"> <link rel="stylesheet" href="doithoai.css"></link> </HEAD> <body bgcolor="#F0F8FF"> <div align="justify"> <!-- bài b¯t §u të ây....--> <table width="100%" bgColor="#CCCCFF" border=2> <tr><td width="100%"> <h1 align=center><font color="#1021AD"> </font></h1> <h2 align=center><b>Câu L¡c BÙ Dân Chç ViÇt Nam</b></h2> <h3 align=center><b>iÇn Th° SÑ 13 - Tháng 12 nm 2003</b></h3> </td></tr></table> <p align=justify><i>iÇn Th° Câu L¡c BÙ Dân Chç xin trân trÍng kính chuyÃn ¿n các DiÅn àn iÇn Tí, C¡ Quan Ngôn Lu­n và Ùc Gi£ trong và ngoài n°Ûc các tin téc, sñ kiÇn và bài vß liên quan ¿n tình hình dân chç ViÇt Nam. Nh° ã minh Ënh qua b£n thông cáo và th° ngÏ cça Câu L¡c BÙ Dân Chç tr°Ûc ây, sñ àn áp thô b¡o cça c¡ ch¿ Ùc tài s½ không làm chùn b°Ûc và bËt miÇng °ãc các ti¿ng nói tranh ¥u ding c£m cho nÁn dân chç ViÇt Nam - <b>Ch¯c Ch¯n Óng Lòng S½ B» Gãy HÍng Súng Cça Ùc Tài</b>. MÍi liên l¡c xin gíi vÁ : <a href="mailto:caulacbodanchuvietnam@yahoo.com"><b>caulacbodanchuvietnam@yahoo.com</b></a></i></p> <hr> <!-- bài b¯t §u të ây....--> <p><font size="4" color="#0000FF"><u>Tin Ghi Nh­n</u>:</font></p> <li><font color="#0000FF"><b>Vi ph¡m tñ do tín ng°áng ß ViÇt Nam</b></font> : Phúc trình hàng nm cça BÙ Ngo¡i giao Hoa Kó vÁ Tñ do Tôn giáo QuÑc t¿ cho r±ng trong nm 2003, nhïng hành vi vi ph¡m tñ do tín ng°áng ß ViÇt Nam lan tràn trên kh¯p n°Ûc, nh°ng ·c biÇt nghiêm trÍng trong vùng cao nguyên Trung ph§n và cao nguyên Tây B¯c. Tháng 9 vëa qua, æy ban Tñ do Tôn giáo QuÑc t¿ cça QuÑc hÙi Mù ã yêu c§u ngo¡i tr°ßng Colin Powell Á nghË ghi tên ViÇt Nam vào danh sách nhïng n°Ûc áng ·c biÇt quan tâm vÁ tñ do tôn giáo. N¿u °ãc ch¥p thu­n, Á nghË vëa kà có thà d«n ¿n viÇc áp dång các biÇn pháp ch¿ tài Ñi vÛi ViÇt Nam.<br><br> <li><font color="#0000FF"><b>Ph¡m HÓng S¡n bË °a i biÇt giam</b></font> : Ph¡m HÓng S¡n bË °a i nhÑt biÇt giam vÁ tÙi mà nhân viên tr¡i giam gÍi là céng §u, không chËu hÍc t­p. Bà Vi Thuý Hà trong ¡n Á nghË gíi ông Giám thË tr°ßng tr¡i giam Nam Hà cho bi¿t  <b><i>ChÓng tôi không nhïng ã bË t°Ûc o¡t quyÁn Á nghË kháng nghË cça mình, l¡i còn bË gán thêm tÙi "không chËu nh­n tÙi", "không tuân thç b£n án" nh° cán bÙ tr¡i giam ã nói. Và ch¯c ch¯n viÇc chÓng tôi ang bË biÇt giam và t°Ûc o¡t mÙt sÑ quyÁn nh° nêu trên là mÙt hình théc trëng ph¡t Ñi vÛi chÓng tôi, bßi tôi bi¿t chÓng tôi không công nh­n b£n án ph¡t chÓng tôi và do v­y không công nh­n mình là ph¡m nhân.</i></b>"</p> <p align=center><b>----- O -----</b> <a name="dt031223b"></a> <p align=center><font size="4" color="#0000FF"><b>Thân Ph­n Trí Théc Trong Xã HÙi CÙng S£n</b><br>(Íc "Tuó T°ßng Låc" cça Ba Kim)</font></p> <p align=right><b>Vi Th° Hiên</b> <p>Th°Ýng khi g·p °ãc mÙt cuÑn sách hay là tôi ph£i Íc mÙt lèo. Có khi théc tr¯ng êm à Íc cho b±ng xong. Ch°a xong thì trong ng°Ýi cé anh ách, ngç không yên. Lâu ngày thành cái t­t, sía không °ãc. <p>CuÑn Tuó T°ßng Låc tôi ang có trong tay là cça mÙt b¡n vn trong n°Ûc gíi cho. ThÉnh tho£ng anh v«n gíi cho tôi mÙt thé gì ó, ¡i lo¡i nh° trà Tân C°¡ng, cÑm Vòng, ho·c tinh d§u cà cuÑng thé thiÇt, kèm theo mÙt lÝi nh¯n. Th° thì không, tuyÇt nhiên. Anh không gi¥u gi¿m r±ng anh nhát. L§n này có ng°Ýi tin c©n anh l¡i gíi quà -- mÙt cuÑn sách. Chúng tôi ch¡i vÛi nhau ã nía th¿ k÷, ng°Ýi nÍ thuÙc tính ng°Ýi kia, tôi không gi­n anh vì chuyÇn ó. Anh bi¿t tôi s½ thích món quà này. Mà thích th­t. Tr°Ûc h¿t, ó là c£m giác g§n gåi cça thân ph­n tác gi£ vÛi thân ph­n ng°Ýi Íc, cça sñ Óng c£m. Cé Íc xong mÙt bài, có khi chÉ mÙt o¡n, l¡i ph£i ·t sách xuÑng, thë ng°Ýi ra mà ng«m ngh). Có ch×, éa n°Ûc m¯t. <p>Thích thì thích, nh°ng tôi ã không Íc nÕi Tuó T°ßng Låc cça Ba Kim mÙt m¡ch. Ch¯c nó cing có séc lôi cuÑn t°¡ng tñ vÛi nhïng ai tëng sÑng trong xã hÙi cÙng s£n và có mÙt chút trn trß vÁ xã hÙi ¥y (dù chÉ mÙt chút thôi): nó th­t sñ là cái gì ? nó có xéng vÛi ta, vÛi t° cách con ng°Ýi, không ? liÇu nó còn t°¡ng lai không ? <p>Tuó T°ßng Låc là lÝi tâm sñ th­t thà cça mÙt trí théc háo héc i tìm chân trÝi mÛi, rÓi bË r¡i xuÑng Ëa ngåc. Trong Tuó T°ßng Låc có ç n×i nhåc nh±n tinh th§n và nhïng m¥t mát làm trái tim suÑt Ýi rÉ máu, không kà ¿n nhïng Ûn au thân xác. <p>Tuó T°ßng Låc, b£n ti¿ng ViÇt (nhà xu¥t b£n Vn nghÇ Thành phÑ HÓ Chí Minh, 2002) là mÙt t­p nhïng bài vi¿t cça Ba Kim trong tuÕi trên 80, ngh) gì vi¿t n¥y, không câu nÇ thà lo¡i, Á tài. Hai dËch gi£ danh ti¿ng - Tr°¡ng Chính và Ông Vn Tùng - tñ chÍn các bài à dËch. Sñ chÍn lña cça hai ông r¥t khéo: vëa ç à ng°Ýi Íc °ãc bi¿t vÁ mÙt th£m ho¡ x£y ra ß n°Ûc láng giÁng ã nhiÁu nm nh°ng vì bË b°ng bít nên ch³ng ai bi¿t nó ra sao, Óng thÝi cing không gây nên c¡n gi­n dï ß các b­c quyÁn cao chéc trÍng dÅ tr¡nh lòng. Tuó T°ßng Låc nguyên b£n ti¿ng Hoa là mÙt tác ph©m Ó sÙ, gÓm 5 t­p, t­p §u in nm 1978, t­p cuÑi in nm 1986. Nhïng bài °ãc chÍn à dËch Áu ít nhiÁu dính dáng tÛi cuÙc "¡i Cách m¡ng Vn hoá Vô s£n" kéo dài m°Ýi nm - të 1966 ¿n 1975 <sup>(1)</sup>. Ng°Ýi ViÇt nào tëng chËu ñng cuÙc TiÃu cách m¡ng vn hoá vô s£n ß ViÇt Nam (kéo dài và âm th§m) s½ tìm th¥y trong Tuó T°ßng Låc (b£n dËch) nhïng lý gi£i cho câu hÏi: vì sao nên n×i ? <p>Nhïng nghiên céu khoa hÍc cho ta bi¿t trong trí nhÛ cça con ng°Ýi có mÙt bÙ lÍc kó diÇu. Nó th°Ýng xuyên xoá i giúp ta nhïng hình £nh x¥u, nhïng k÷ niÇm buÓn. Không có cái bÙ lÍc ¥y thì cuÙc sÑng con ng°Ýi khÑn n¡n l¯m. Th­t v­y, tôi cing th°Ýng quên nhïng iÁu tÓi tÇ, chÉ nhïng k÷ niÇm ¹p mÛi °ãc ghi l¡i. Tác gi£ Tuó T°ßng Låc ch¯c cing không khác. Không th¿, không sÑng nÕi. <p>V­y mà, vÛi Tuó T°ßng Låc Ba Kim l¡i chÑng cái trí nhÛ có lãi cho con ng°Ýi. Tr£i qua nhïng nm tháng bË d­p vùi, ng«m l¡i thân ph­n mình và thân ph­n Óng bào trong cái xã hÙi "<i>không thà t°ßng t°ãng nÕi</i>", ông kêu gÍi mÍi ng°Ýi không °ãc quên cái Ác và tÙi cça nó. Quên là ch¿t. NhÛ thì au ¥y, khÕ ¥y, nh°ng ph£i kh¯c cÑt ghi x°¡ng, r±ng nó ã có, cái Ác, nó h±ng có, lúc tiÁm tàng, lúc hiÇn diÇn, ph£i luôn luôn c£nh giác vÛi nó, à m·c nó thì con ng°Ýi không thà nào có °ãc cuÙc sÑng yên lành. Ph£i ch·n éng cái Ác khi còn ch°a muÙn, ph£i trói nó l¡i, cách ly nó khÏi Ýi sÑng, tìm mÍi cách tiêu diÇt nó. Không thà à li ác nhân cé tñ do hoành hành, tác yêu tác quái, rÓi b¥t kà h­u qu£ là th¿ nào, chúng cé nh¡n nh¡n lÛn lÑi vÛi bàn dân thiên h¡, coi nh° không có chuyÇn gì x£y ra, chÉ có mình chúng là duy nh¥t úng ¯n, là vô cùng sáng suÑt: "<i>Thành tích là cn b£n, sai l§m là nh¥t thÝi</i>". Ñi vÛi li ác nhân d°Ýng nh° cé ¡t °ãc mÙt thành tích nào ó, dù chÉ trong t°ßng t°ãng, thì cái gì cing °ãc phép. ánh ng°Ýi tuó thích. Gi¿t ng°Ýi tha hÓ. Không nghe °ãc. <p>G§n ba chåc nm ã trôi qua kà të h¡o ki¿p cça Ba Kim k¿t thúc. Nh°ng ông lúc nào cing bË d±n v·t bßi câu hÏi: l¥y gì b£o £m r±ng vào mÙt lúc nào ó, l¡i không có mÙt tên nào ó, ho·c vài ba tên nào ó, ho·c c£ mÙt li nào ó, s½ l·p l¡i l§n nïa, ho·c h¡n mÙt l§n nïa, cái cuÙc thiên h¡ ¡i lo¡n tëng ©y ông, các b¡n ông, và không bi¿t bao nhiêu ng°Ýi Trung QuÑc hiÁn lành vô tÙi khác, xuÑng Ëa ngåc ? <p>Trong mÙt bài nói chuyÇn vÛi giÛi vn hoá ß Nh­t (trong bài không ghi rõ ngày tháng, nh°ng ch¯c ch¯n là ph£i sau 1975), Ba Kim c£nh báo: "<i>M°Ýi nm ¡i ho¡ ó là sñ viÇc lÛn trong lËch sí loài ng°Ýi, ch³ng nhïng dính líu ¿n chúng tôi, mà còn dính líu ¿n t¥t c£ loài ng°Ýi</i>". N¿u ¡i cách m¡ng vn hoá vô s£n không x£y ra ß Trung QuÑc ¯t ph£i x£y ra ß mÙt n°Ûc nào khác, ông nói th¿. <p>Ba Kim úng. úng ß ch× ông ã nói ra. Và sai. Sai ß ch× ông nói không ç. <p>úng là cuÙc ¡i cách m¡ng vn hoá vô s£n không ph£i chÉ là bài hÍc cho mÙt n°Ûc. Nó là bài hÍc chung cho c£ loài ng°Ýi. Ch°a kà nhïng n¡i mà nó kh¡i d­y nhïng tiÃu cách m¡ng vn hoá vô s£n nh° ß ViÇt Nam và Cambodia, n¡i nhïng di ho¡ khçng khi¿p cça nó không bi¿t ¿n bao giÝ mÛi h¿t s¡ch. Cái ho¡ này lÛn h¡n ta t°ßng. Ngay ß châu Âu cça truyÁn thÑng dân chç và tñ do trong th­p niên 60 th¿ k÷ tr°Ûc cing ã có bao nhiêu trí théc ngây th¡ hoan hÉ chào mëng nhïng cuÙc "v­n Ùng", "¥u tranh" cça nhïng "mao-nhiÁu" Trung QuÑc, cé nh° thÃ ß ó ang diÅn ra mÙt cuÙc Õi Ýi, bi¿n mÍi sñ x¥u thành tÑt. ã có bao nhiêu ng°Ýi ß kh¯p th¿ giÛi gào to "<i>ông ph°¡ng hÓng, m·t trÝi lên</i>" ? Và cho tÛi nay r£i rác ây ó v«n còn nhïng "mao ít" mang huy hiÇu Mao Tr¡ch ông trên ngñc, miÇng hô to: "<i>Cái th¿ giÛi này ph£i c£i t¡o b±ng kh©u súng tr°Ýng</i> <sup>(2)</sup>", tay trói du khách bË b¯t cóc em i gi¥u à òi tiÁn chuÙc. <p>Sai, ß n¡i "ông ph°¡ng hÓng, m·t trÝi lên" không ph£i chÉ có mÙt cuÙc ¡i cách m¡ng vn hoá vô s£n. Tr°Ûc nó ã có h¿t cuÙc "v­n Ùng" này ¿n cuÙc "v­n Ùng" khác, và cuÙc "v­n Ùng" nào cing k¿t thúc b±ng mÙt Ëa ngåc, không ph£i cho ng°Ýi này thì ng°Ýi kia. Ai theo dõi tình hình Trung QuÑc c­n ¡i cing bi¿t r±ng tr°Ûc cái ­n Ba Kim và các trí théc i theo £ng cÙng s£n bË h¡ ngåc, bË tr¥n áp, ã có bi¿t bao nhiêu n¡n nhân thuÙc các thành ph§n khác: £ng viên QuÑc dân £ng, viên chéc chính quyÁn ci, t° s£n, Ëa chç ... và nhïng ng°Ýi °ãc gÍi b±ng cái tên chung "ph£n Ùng". Trong Tuó T°ßng Låc, Ba Kim quên bµng nhïng ng°Ýi này. Mà hÍ cing là ng°Ýi ché. Ch³ng l½ ông l¡i quên r±ng ß Trung QuÑc mÍi cuÙc "v­n Ùng" "xây" cái này, "chÑng" cái kia, bao giÝ cing i kèm vÛi trÑng rong cÝ mß ban §u và k¿t thúc th¯ng lãi vÛi máu ch£y, ng°Ýi ch¿t. LÇ là th¿. Không th¿ không ph£i là cách m¡ng. <p>Ba Kim °ãc các nhà phê bình vn hÍc b£n Ëa coi là mÙt trong bÑn cây ¡i thå cça nÁn vn hÍc Trung QuÑc (ba ng°Ýi kia là L× T¥n, Mao Thu«n, Quách M¡t Nh°ãc). Cách ánh giá cça hÍ không có sñ Óng thu­n ß bên ngoài Trung QuÑc. Nh°ng ánh giá theo cách nào thì Ba Kim cing là mÙt nhà vn lÛn. Ông tên th­t là Lý Nghiêu °Ýng, tñ Ph¿ Cam, ng°Ýi tÉnh Té Xuyên, con nhà giàu có, tëng du hÍc Pháp. Nm 23 tuÕi, khi còn là hÍc sinh tr°Ýng trung hÍc La Fontaine ß thË tr¥n Chateau-Thierry, ông vi¿t cuÑn tiÃu thuy¿t §u tay DiÇt Vong, °ãc Ùc gi£ r¥t hoan nghênh. Të nm 1930-1949 ông vi¿t nhiÁu (Ái Tình Tam BÙ Khúc, KËch L°u Tam BÙ Khúc), dËch cing nhiÁu. <p>Sau nm 1949, khi låc Ëa Trung Hoa ã hoàn toàn bË nhuÙm Ï, Ba Kim i theo £ng cÙng s£n. Tñ nguyÇn hoàn toàn. MÙt lòng mÙt d¡. Nh°ng, vÛi t° cách nhà vn, ông ít vi¿t h¡n h³n so vÛi tr°Ûc. Nhà trí théc Ba Kim không theo kËp (hay không sñc nÕi) nhïng kh©u hiÇu "Quán triÇt ph°¡ng h°Ûng phåc vå công nông binh, phåc vå chç ngh)a xã hÙi", "thñc hiÇn ph°¡ng châm "trm hoa ua nß, trm nhà ua ti¿ng", "Ti¿n hành ph°¡ng pháp chç ngh)a hiÇn thñc cách m¡ng k¿t hãp vÛi chç ngh)a lãng m¡n cách m¡ng"... Nào có ph£i chÉ có nhïng kh©u hiÇu rÕn r£ng mà thôi. Theo sau chúng là nhïng cuÙc ¥u tranh có máu. Nào "Phê phán phim Vi Hu¥n" (1951), "Phê phán cuÑn "Nghiên céu HÓng Lâu MÙng" cça Du Bình Bá", "Phê phán quan iÃm duy tâm cça HÓ Thích" (1954), "ChÑng t­p oàn ph£n cách m¡ng HÓ Phong" (1955), "ChÑng phái hïu trên m·t tr­n vn nghÇ" (1957), "ChÑng "chç ngh)a xét l¡i" (1959). ây là chÉ nói vÁ các cuÙc "v­n Ùng" nh±m nÇn cho trí théc nhë tí. Ché còn t° s£n, Ëa chç thì Mao chç tËch và các Óng chí cça ông ta ã quét s¡ch sành sanh. <p>T¥t c£ sñ tàn nh«n cça £ng cÙng s£n Ñi vÛi trí théc trong nhïng cuÙc "v­n Ùng" ¥y, xét cho cùng, chÉ có måc ích b¯t hÍ ph£i khu¥t phåc £ng vô iÁu kiÇn. Nh°ng ch°a ç, chúng hoá ra mÛi chÉ là khúc nh¡c d¡o cho mÙt cuÙc "cách m¡ng" còn tàn b¡o và gÛm ghi¿c g¥p bÙi. Tên cça nó là "¡i cách m¡ng vn hoá vô s£n". <p>Tháng 8 nm 1966, ùng mÙt cái, Ba Kim r¡i xuÑng Ëa ngåc. <p>Ông t£ l¡i: "<i>... Tôi th­t giÑng nh° mÙt du hÓn bË °a ¿n "Th­p iÇn Diêm V°¡ng". M×i chuyÇn tôi làm trong quá khé Áu bË nêu ra, tëng cái mÙt, à bÏ tôi vào v¡c d§u mà tra t¥n, mà thay x°¡ng Õi thËt! M°Ýi béc v½ °a vong linh i qua th­p iÇn Diêm V°¡ng, âm khí thê th£m, máu ch£y §m ìa, mÙt không bi¿t mình là ng°Ýi hay là qu÷, là thú v­t hay hÓn ma, xuÑng âm ty hay ã xuÑng Ëa ngåc rÓi. B¥y giÝ Tiêu San <sup>(3)</sup> còn sÑng, sáng d­y tôi mß m¯t, nghe ti¿ng nàng, tôi gÍi thì nàng nói: "Không sÑng nÕi nïa !</i>" (Tuó T°ßng Låc). <p>Nói ùng mÙt cái, là vì Ba Kim ang sÑng yên lành, h¡n nïa, còn hïu h£o l¯m l¯m vÛi chính quyÁn cÙng s£n, vào thÝi iÃm ¥y ông còn là cán bÙ c¥p cao vÁ vn nghÇ nïa, ¥y th¿ mà mÙt hôm, vëa mÛi i tiÅn các nhà vn Á-Phi ß sân bay vÁ ¿n nhà thì th¥y ng°Ýi cça cách m¡ng ­p tÛi, túm l¥y, gi£i i. Úm ba la, Ba Kim thành "Ñi t°ãng cça chuyên chính vô s£n". "Ñi t°ãng", nghe có v» vô th°ßng vô ph¡t, trung tính, nh°ng ngh)a cça nó trong thñc tiÅn xã hÙi chç ngh)a, chÉ nhïng ng°Ýi ß trong xã hÙi ¥y hiÃu, l¡i kinh l¯m. Nó có ngh)a là "k» thù". Không ph£i chÉ có k» thù giai c¥p °ãc Ënh ngh)a trong các tác ph©m kinh iÃn mác-xít, nhiÁu nh¥t là trong các tr°Ûc tác cça Stalin, Mao Tr¡ch ông, không ph£i th¿. Þ cái xã hÙi °ãc gÍi là xã hÙi chç ngh)a (vi¿t hoa) ai cing có thà trß thành k» thù h¿t. Mà ã là k» thù thì còn cái gì tÑt ¹p, vui v», chÝ ãi hÍ trên con °Ýng khÕ £i ã trß thành quen thuÙc vÛi dân en, nh¥t là dân en ß n°Ûc Trung Hoa Ï. Þ n°Ûc này cing bi¿t m×i khi có mÙt cuÙc "v­n Ùng cách m¡ng" (l§n thé n trong lËch sí) là y nh° r±ng các "Ñi t°ãng" cça cách m¡ng, hay cça chuyên chính vô s£n thì cing réa, s½ °ãc "xí lý" nh° th¿ nào. <p>Nhà vn Ba Kim bË b¯t em i ¥u të th¥p ¿n cao, lúc "bÓi ¥u", lúc "d¡o ¥u" <sup>(4)</sup>, lúc "chính ¥u", ç kiÃu. Nhà ß cça ông bË låc lÍi khám xét lanh tanh bành, Ó ¡c bË c°Ûp th£ cía ..., b£n thân bË °a i hÍc t­p (Ba Kim gÍi là làm "bò", i b¯t i lao Ùng c£i t¡o ß "tr°Ýng 7.5" <sup>(5)</sup>). Bßi vì Ba Kim có tÙi, theo quan niÇm cça cách m¡ng, hay nói cho úng h¡n, cça mÙt sÑ ông bà cách m¡ng (vÁ sau, nhïng ông bà cách m¡ng khác l¡i nói r±ng ó là mÙt "bè li" x¥u). TÙi cça Ba Kim không hÁ °ãc toà án nào tuyên. M¥y ông bà cách m¡ng n¯m £ng cÙng s£n lúc ¥y b£o: Ba Kim là "tên ¡i ph£n cách m¡ng". Th¿ là ç. Bói ra ma, quét nhà ra rác, nhïng gì Ba Kim vi¿t, hôm tr°Ûc °ãc khen, hôm sau bË chíi, là chuyÇn th°Ýng tình. <p>Trong các vn kiÇn nói vÁ cuÙc tr¥n áp rùng rãn này, £ng cÙng s£n Trung QuÑc ra mÙt kh©u hiÇu r¥t s¯t máu: "<i>ánh gåc t¡i ch×, l¥y chân ¡p xuÑng, suÑt Ýi không cho ngóc §u d­y!</i>" <p>Þ miÁn B¯c ViÇt Nam hÓi ¥y ch³ng ai bi¿t "¡i cách m¡ng vn hoá vô s£n" là cái chi chi h¿t, trë nhïng bài ca ngãi nó, tít chï to, in màu Ï ­m, trên trang nh¥t tÝ Nhân Dân. Íc nhïng bài báo ¥y, ng°Ýi Íc báo ngç không ngon: ß bên ta rÓi có cái ó không ? L¡y TrÝi cho m¥y ông kÅnh ëng Ùng cán lên làm mÙt cái gì ó theo chân các Con TrÝi. N°Ûc Tàu ß g§n ta quá, các ông ¥y l¡i xính b¯t ch°Ûc. Cé nghe các ông ¥y nói và vi¿t thì cuÙc "¡i cách m¡ng vn hoá vô s£n" ¥y hay l¯m, r±ng nhÝ nó cuÙc sÑng s½ tÑt ¹p h¡n. TÑt h¡n thì ... tÑt thôi, miÅn ëng có "¥u tranh". Phàm ã "¥u tranh" là y nh° r±ng lÙn xÙn, §u ch³ng ph£i, ph£i tai, lành ít, dï nhiÁu. Lo¡n xË bát nháo. Kinh l¯m. HÍ mà khßi lên cái sñ "¥u tranh" thì dân en mình bi¿t "tránh âu" ? <p>Nh°ng nhïng tin vÉa hè, bây giÝ °ãc gÍi b±ng cái tên hiÇn ¡i, mà r¥t trúng, là Thông t¥n xã nhân dân, cho bi¿t ß bên Tàu ch³ng có cách m¡ng cách mi¿c gì h¿t, mà ang có mÙt cuÙc "thiên h¡ ¡i lo¡n". <p>B¯c Kinh mà báo m°a thì Hà NÙi i ô, hãy c©n th­n! <p>Nh°ng ã ß trong vòng kiÁm to£ cça £ng cÙng s£n rÓi, có c©n th­n cing b±ng thëa. Th­t v­y, ch³ng bao lâu sau sñ khßi §u ¡i cách m¡ng vn hoá vô s£n, hoàng ¿ tân triÁu ß ViÇt Nam, vË chúa tà còn quen tay b» ghi °Ýng s¯t, ra lÇnh phát Ùng t¯p lñ cuÙc tr¥n áp bÍn ph£n cách m¡ng ß ViÇt Nam, theo hình m«u Trung QuÑc, gÍi là "bÍn xét l¡i chÑng £ng". <p>Th¿ là tôi vào tù. Cùng vÛi vô sÑ ng°Ýi khác. <p>Trong cuÙc sÑng trong xà lim kín nh° b°ng kéo dài h¡n bÑn nm, tôi không bi¿t viÇc gì ang x£y ra bên ngoài bÑn béc t°Ýng, nói gì ¿n nhïng viÇc x£y ra ß t­n bên Tàu. ¿n lúc °ãc °a ra tr¡i chung mÛi nghe s¡ s¡ vÁ cái cuÙc cách m¡ng long trÝi lß ¥t ¥y. Nhïng ng°Ýi tù Trung Hoa të ¡i låc, cing bË bÏ tù bßi n°Ûc ch° h§u, tránh không kà kù. Không ph£i vì hÍ sã, ã ß trong nhà tù ViÇt Nam rÓi còn gì mà sã, nh°ng hÍ ngán nh¯c tÛi nhïng k÷ niÇm hãi hùng. Còn tôi thì nghe cái sñ kà s¡ s¡ ¥y ã dñng tóc gáy. Còn khi¿p h¡n nhïng chuyÇn kinh dË Íc trong sách. <p>Bây giÝ, qua Tuó T°ßng Låc tôi mÛi °ãc bi¿t cái ngày "hÙi cách m¡ng" ß Trung QuÑc ã diÅn ra vÛi giÛi trí théc nh° th¿ nào ? <p>Tôi tin Ba Kim nói th­t. Ông chÉ nói ít i, ché không bËa thêm. Ông không nói ç mÙt ph§n do m·c c£m -- ông không hoàn toàn vô can trong các thé tÙi ác ã diÅn ra. M·t khác sñ sã hãi, sñ tránh né v«n còn là iÁu không °ãc thi¿u n¿u muÑn tÓn t¡i. <p>¡i cách m¡ng vn hoá vô s£n b¯t §u mÙt cách ào ¡t, r§m rÙ, vÛi trÑng rong cÝ mß, thanh la não b¡t; hào hùng l¯m, khí th¿ l¯m. Trong không khí sôi Ùng ¥y các nhà vn, nhà th¡, nhà báo, ho¡ s) ..., nói tóm l¡i, t¥t t§n t­t các vn nghÇ s), các trí théc, l§n l°ãt bË phái "t¡o ph£n" (mÙt tên gÍi phái cñc t£, là vÁ sau kia) iÃm m·t, lôi ra. HÍ bË buÙc ç các thé tÙi Ñi vÛi cách m¡ng, të khinh thË công nông, nói x¥u lãnh tå, xuyên t¡c chç ngh)a Mác, ¿n ph£n cách m¡ng, bán n°Ûc ... HÍ là Áu là "hoa d¡i", là "cÏ Ùc" h¿t, tuÑt tuÓn tuÙt. Ph£i quét s¡ch, ph£i nhÕ ¿n t­n rÅ, phái "t¡o ph£n" la hét §u °Ýng cuÑi phÑ. Qu§n chúng, nh° àn cëu Panurge, ào ào theo sau phái "t¡o ph£n", xông vào nhà nhïng ng°Ýi bË ¥u lôi hÍ ra °Ýng, b¯t hÍ Ùi "mi cao" (mÙt hình théc nhåc m¡), nhÕ bÍt vào m·t hÍ, ném á vào ng°Ýi hÍ, hô to nhïng kh©u hiÇu òi tiêu diÇt hÍ. Và xông vào nhà n c°Ûp, n c°Ûp thñc sñ, theo ngh)a en. <p>Ba Kim t£: "<i>Tôi b×ng trß thành ác bá vn ch°¡ng" <sup>(6)</sup>, "yêu ma qu÷ quái", th°Ýng xuyên bË lôi ra phê ¥u. VÁ sau do "li bÑn tên", qua quy¿t Ënh cça sáu ng°Ýi có trách nhiÇm ß Th°ãng H£i là V°¡ng HÓng Vn, Mã Thiên Thu÷, Të C£nh HiÁn ... ánh tôi thành "tên ph£n cách m¡ng không Ùi mi cao". uÕi tôi ra khÏi giÛi vn nghÇ". Phái "t¡o ph£n" và tay chân cça "li bÑn tên" dán lên m¥y nghìn tÝ báo chï to (¡i tñ báo) vÁ tôi, th­m chí còn dán biÃu ngï ngay trên °Ýng cái nói tôi là "quân bán n°Ûc", "ph£n cách m¡ng", cho tôi là thÑi tha. Tr°¡ng Xuân KiÁu tuyên bÑ công khai không cho tôi sáng tác nïa</i>" (Tôi Và Vn HÍc). "<i>Ngh) l¡i nhïng ngày ¥y ... tôi v«n rùng mình rßn gáy. Tôi c£m th¥y rành rành r±ng t¥m l°Ûi xung quanh tôi ngày càng thít l¡i, m×i tu§n lÅ mÙt ghê gÛm h¡n</i>" ... "<i>Nñc c°Ýi là tôi cing cho nhân quyÁn là thé cça giai c¥p t° s£n, còn h¡ng "yêu ma qu÷ quái" nh° chúng tôi không có t° cách h°ßng nhïng thé ¥y. Lúc ó sÑng mÙt ngày dài b±ng c£ nm, còn bång d¡ nào mà c°Ýi ?</i>" (VÁ Nói Th­t. Bài Thé Ba). "<i>Tôi không gi¥u là nhiÁu l§n tôi bË phái "t¡o ph£n" lôi lên båc b¯t "ngÓi máy bay ph£n lñc"; tôi cúi §u nh­n tÙi, diÅn ç các trò hÁ! Có l§n, tôi và mÙt ông b¡n nhà vn già ph£i quó trên dàn hÙi tr°Ýng phân hÙi Liên hiÇp các nhà vn à ti¿p thu nhïng lÝi phê phán "ph§n tí cuÓng lo¡n" cça bÍn hÍc sinh "cách m¡ng"</i> (Vô Á). <p>Trí théc là nhïng ng°Ýi không có da d§y. HÍ r¥t m«n c£m vÛi mÍi tác Ùng të bên ngoài. Cách m¡ng vô s£n ch°a kËp tiêu diÇt thì nhiÁu ng°Ýi trong ám vn nghÇ s) ã tñ ch¿t rÓi. Ba Kim kÃ: "<i>D) Qu§n <sup>(7)</sup> là ng°Ýi thé nh¥t. Nghe nói, anh nh£y l§u ngày mÓng hai tháng tám, nh°ng cho ¿n hôm nay <sup>(8)</sup> tôi v«n ch°a bi¿t rõ anh bË béc ph£i nh£y l§u nh° th¿ nào. Tôi chÉ bi¿t anh bË ng°Ýi ta béc tí vÛi tÙi "không c§n có chéng c° ù</i>" ... "D<i>) Qu§n ch¿t mÙt tu§n rÓi tôi mÛi hay tin, còn nh° Lão Xá "vá ngÍc" <sup>(9)</sup> thì mÙt thÝi gian lâu sau khi ông tñ sát</i>". Nhïng ng°Ýi tñ sát ch°a ch¯c ã là nhïng ng°Ýi hèn nhát. Phó Lôi, mÙt ng°Ýi b¡n mà Ba Kim m¿n phåc, gi£i thích cái ch¿t cça b¡n bè, và cça chính mình, b±ng câu: "<i>K» s), có thà gi¿t, không thà làm nhåc</i>". Sau D) Qu§n, Lão Xá, Ba Kim °ãc tin Tr§n Óng Sinh, Kim TrÍng Hoa ... "<i>hÍ ß r¥t g§n nhà tôi, th¿ mà tôi không bi¿t hÍ ch¿t vào lúc nào. Kim trÍng Hoa l·ng l½ treo cÕ trong phòng, bà m¹ tám m°¡i chÉ nghe ti¿ng gh¿ Õ ... Tr§n Óng Sinh, thì nghe nói ch¿t n±m v¯t trên b¿p ga, do ó ng°Ýi ta oán anh tñ tí. Nh°ng anh ang ß trong thÝi kó "cách ly kiÃm tra" mà, làm sao có thà mß b¿p ga °ãc ?</i> <sup>(10)</sup>" (Hai M°¡i Nm Tr°Ûc). Cù B¡ch Âm chÉ vì mÙt bài "<i>Tñ b¡ch vÁ i tìm cái mÛi</i>" mà "<i>chËu ç mÍi n×i giày vò nh° Ëa ngåc</i>", k¿t thúc b±ng cái ch¿t bi th£m (Tìm Tòi). <p>Ba Kim vi¿t: "<i>Trong Vn Cách <sup>(11)</sup>, nhïng trí théc bË ch¿t oan âu chÉ có hàng ngàn, hàng v¡n. HÍ nêu cao t¥m g°¡ng phê phán cái tri¿t lý "hãy céu l¥y m¡ng sÑng". Tôi nhÛ thÝi chÑng phái hïu <sup>(12)</sup>, tôi có vi¿t mÙt bài báo bác l¡i lu­n iÇu "không thà làm nhåc" à ­p tan bÙ m·t kiÃu cách cça các nhà trí théc. Vi¿t bài ó kó thñc là tôi "céu l¥y m¡ng sÑng cça tôi</i> <sup>(13)</sup>" (Hai M°¡i Nm Tr°Ûc). <p>Nhïng trí théc tìm ¿n cái ch¿t nhiÁu ph§n vì không chËu bË làm nhåc, bË dày vò quá séc chËu ñng vÁ thà xác. Trong gia ình Ba Kim, chính ông bË b¯t b¯t quó h±ng giÝ trên sàn ¥u, b¯t "i máy bay ph£n lñc <sup>(14)</sup>", Tiêu San, vã ông, bË bÍn "t¡o ph£n" qu¥t dây da bËt Óng vào m·t, hành h¡ bà ç trò tr°Ûc khi bà nh¯m m¯t vì bÇnh ung th° (tháng 7.1972). Con cái ông bË ©y i công tác nông thôn, ß vùng sâu vùng xa. Gia ình nào v°Ûng vào vòng ¡i cách m¡ng vn hoá vô s£n thì cing có sÑ ph­n t°¡ng tñ. "Tôi nghe ng°Ýi con dâu Óng chí Chu Tín Ph°¡ng kà l¡i: bà Chu tr°Ûc khi m¥t th°Ýng bË bÍn §u g¥u lôi ra làm qu£ bóng xô i ©y l¡i, ¿n n×i mình m©y mÁm nhin. Có ng°Ýi khuyên bà trÑn i, bà nói: "<i>Tôi mà trÑn i thì chúng nó l¡i hành h¡ ông nhà tôi nh° th¿ thôi mà</i>" (Th°¡ng NhÛ Tiêu San). Nhà vn nÕi ti¿ng Lão Xá cing bË ánh ­p, th°ãng c³ng chân h¡ c³ng tay. Vã Lão Xá kÃ: "<i>Tôi không thà nào quên °ãc trong êm khuya ã tñ mình l¥y bông th¥m n°Ûc, lau tëng chút mÙt nhïng v¿t máu trên §u, trên mình ng°Ýi thân cça tôi nh° th¿ nào, mà không rõ chuyÇn này ß âu, t¡i sao l¡i ra nông n×i ¥y ...</i>" (Lão Xá). <p>¿n nh° mÙt th§y giáo làng (mÙt trí théc c¥p thôn xã) nh° ông thân sinh nhà vn Gi£ Bình Ao (mÛi nÕi ti¿ng sau này) cing bË tr¥n áp, gia ình tan nát. T£ l¡i c£nh tr¥n áp ngày ¥y, Gi£ Bình Ao cho mÙt nhân v­t cça ông kÃ: "<i>Ba nm tr°Ûc, nÕi lên mÙt c¡n gió, ph£i hÍc t­p TiÃu C­n Trang, kéo h¿t ng°Ýi ß ngoài Óng vÁ, suÑt ngày môi Ï rng tr¯ng nói a, hát a. Anh nhà tôi cáu kÉnh nói tr°Ûc hÙi nghË xã viên: "Nông dân mình bÛi ¥t ki¿m c¡m, khua môi múa mép làm gì ? n ngi cÑc không tiêu °ãc hay sao mà bày ra cái trò vÛ v©n ¥y", hôm sau liÁn bË b¯t. Trong tr¡i giam hÍ ánh ­p anh ¥y, ánh gãy c£ chân, v¿t th°¡ng bË nhiÅm trùng, rÓi anh ¥y ch¿t</i>". Ng°Ýi vã anh ta kiên trì minh oan cho chÓng bË các quan c¥p xã trù d­p, bË xã tr°ßng hi¿p, tñ tí mà ch¿t. <p>¥y là cái mà cách m¡ng vô s£n làm ra cho trí théc, lÛn cing nh° bé. Sau này mÍi tÙi Áu °ãc Õ lên §u phái "t¡o ph£n" nh° mÙt thùng rác tiÇn lãi. Nh°ng không ph£i chÉ có nhïng trí théc tu«n ti¿t. Ph§n lÛn trí théc không làm nh° th¿ vì måc ích °ãc sÑng sót. Không ph£i hÍ không có ding khí. Cing không ph£i hÍ không bi¿t chán ch°Ýng. Mà tr°Ûc h¿t, t¡i hÍ n ph£i "<i>cháo lú</i>" (të cça Ba Kim). <p>Ba Kim tâm sñ: <i>"Nhïng ngày ¥y, cuÙc sÑng ¥y, quan hÇ ¥y giïa con ng°Ýi và con ng°Ýi, th­t là en tÑi quá chëng, giÑng nh° ang chËu tÙi giïa Ëa ngåc v­y. Tôi l¥y làm l¡, b¥y giÝ tôi ã n cháo lú gì mà có thà gi¡ hai tay lên, hô to £ £o mình, cam lòng nh­n tÙi, à cho k» khác t°Ûc o¡t quyÁn làm ng°Ýi cça mình". "Không ph£i là tôi ang nói mê. Nm 1966 qu£ thñc tôi ã làm th¿. Cháo lú ã làm tôi mê suÑt m°Ýi nm. Nm 1983, nó l¡i Ënh °a tôi vào c£nh mÙng mÙt l§n nïa, nh°ng cái phép qu÷ quái quen thuÙc ã m¥t tác dång làm cho tôi lú l«n l§n nïa"</i> (Hai M°¡i Nm Tr°Ûc). <p>Sao mà giÑng nhïng gì x£y ra ß B¯c ViÇt Nam ¿n th¿! Hãy nhÛ l¡i thÝi kó c£i cách ruÙng ¥t mà xem. Có ph£i là nh° th¿ không ? <p>Nói cho úng, sao mà B¯c ViÇt Nam giÑng Trung QuÑc ¿n th¿! <p>Þ ViÇt Nam, trong nhïng cuÙc chÉnh hu¥n b¯t §u të nm 1950 (sau khi biên giÛi ViÇt Trung °ãc khai thông) và kéo dài nhiÁu th­p niên sau, cé thÉnh tho£ng l¡i nÕi lên mÙt ãt, hiÇn t°ãng n ph£i "cháo lú" cing y hÇt ß Trung QuÑc. Ng°Ýi ta tñ hành h¡ mình b±ng cách tñ kiÃm th£o mÙt cách quá ° thành kh©n, téc là thÕi phÓng tÙi l×i cça mình, tñ xÉ v£, tñ £ £o (nh° Ba Kim), th­m chí bËa ·t ra nhïng tÙi l×i mình không hÁ có Ñi vÛi cách m¡ng. i xem phim B¡ch Mao Nï (Cô Gái Tóc Tr¯ng), ng°Ýi ta b¯n lên màn £nh khi th¥y tên Ëa chç xu¥t hiÇn. i xem kËch ng°Ýi ta ném á vào diÅn viên óng vai c°Ýng hào. Thé "cháo lú" này tôi ã °ãc th¥y tác dång cça nó nh° th¿ nào. Khi mÙt ám ông an ph£i "cháo lú" téc thì xu¥t hiÇn sñ "lên Óng t­p thÃ". Con ng°Ýi b×ng m¥t i tính ng°Ýi, tính thú nÕi lên. CuÙc àn áp, gi¿t chóc, không c§n tÛi tay nhïng ng°Ýi cÙng s£n nïa, dân chúng tñ gi¿t l«n nhau. <p>Nh°ng cing l¡i ph£i nói cho công b±ng, vÁ ¡i thÃ, méc Ù tàn b¡o cça nhïng cuÙc "v­n Ùng" cách m¡ng do £ng cÙng s£n ViÇt Nam lãnh ¡o qu£ có th¥p h¡n ß Trung QuÑc nhiÁu, quy mô qu£ có h¹p h¡n nhiÁu. ¡n gi£n vì B¯c ViÇt Nam là n°Ûc nhÏ, cái gì ß ó cing chÉ "tiÃu" thôi, ché không thà "¡i" (ß Trung QuÑc ã Nh£y VÍt rÓi cing ph£i thêm ¡i vào, cho nó oách). KhÑn thay, sÑ ph­n con ng°Ýi thì ai cing nh° ai, cách m¡ng ¡i hay cách m¡ng tiÃu thì cing th¿, trong cuÙc cách m¡ng m×i ng°Ýi chÉ có mÙt cuÙc Ýi à mà sÑng, ng°Ýi Trung QuÑc cing y nh° ng°Ýi ViÇt Nam, ch³ng có gì khác nhau. Bi kËch cho mÙt con ng°Ýi lÛn ch³ng kém bi kËch cça sÑ ông chút nào, có khi còn lÛn h¡n. Bßi mÙt con ng°Ýi là cái cå thÃ, cái th¥y °ãc, bi¿t °ãc, rõ ràng h¡n b¥t kó con sÑ thÑng kê nào. Có ng°Ýi s½ b£o: dân Trung QuÑc h¡n mÙt tÉ, ¡i cách m¡ng vn hoá vô s£n có làm ch¿t ¿n mÙt triÇu không mà rÙn ? Mà có ch¿t mÙt triÇu hay h¡n mÙt triÇu thì cing ch°a tÛi mÙt ph§n nghìn c¡ mà. Xin th°a: mÙt con ng°Ýi ß trong con sÑ mÙt triÇu ó là mÙt ng°Ýi nh° tôi vÛi ông ây này, có vã có con, có m¹ có cha, có b±ng hïu, có thân thuÙc, có niÁm vui n×i buÓn, có au th°¡ng, có h¡nh phúc ..., có t¥t c£ nhïng gì thuÙc vÁ con ng°Ýi "không xa l¡ vÛi tôi", nói theo cách cça Mác. <p>HÓi tr°Ûc, khi còn ß trong n°Ûc, cé m×i khi s¡ k¿t ho·c tÕng k¿t mÙt ãt hÍc t­p do £ng chç tr°¡ng, thì cán bÙ ph£i vi¿t thu ho¡ch, téc là vi¿t ra gi¥y nhïng gì mình ã hÍc °ãc. Tôi b×ng n£y ra ý muÑn vi¿t ra cái thu ho¡ch cça tôi sau khi Íc Tuó T°ßng Låc. <p><font size="5" color="#0000FF"><b>M</b></font>Ùt là, xã hÙi cÙng s£n bao giÝ cing thù nghËch Ñi vÛi trí tuÇ <sup>(15)</sup>. MÍi thé trí tuÇ khác, ngoài chính trË, chÉ có thà tÓn t¡i vÛi iÁu kiÇn làm tay sai trÍn v¹n cho chính trË. Tay sai mà không trÍn v¹n cing không °ãc, ph£i lo¡i trë. Të ây mà ra kh©u hiÇu "<i>chính trË là thÑng soái</i>". àng sau cái kh©u hiÇu vÁ Ëa vË ¥y là quyÁn lñc thñc sñ cça mÙt mình £ng cÙng s£n nói chung, và mÙt lãnh tå, ho·c mÙt nhóm lãnh tå, nói riêng. Không k» nào khác °ãc phép len chân vào ¥y. Trí tuÇ không là cái gì h¿t. £ng là ánh sáng soi °Ýng, là l°¡ng tâm, là trí tuÇ nhân lo¡i. £ng Ùc tôn, Ùc oán, m·c séc muÑn làm gì thì làm. Không k» nào °ãc cãi l¡i. Th­m chí không °ãc rón rén phát biÃu ý ki¿n khác vÛi gì £ng ang nói (bßi vì lúc £ng nói A lúc £ng nói B, không thà bi¿t àng nào mà l§n). Cé nghÃn cÕ lên mà ánh h¡i, rÓi gió chiÁu nào theo chiÁu ¥y, tha hÓ tñ do phát biÃu. Trong mÙt xã hÙi khép kín nh° th¿, £ng cÙng s£n có làm iÁu gì sai ¿n m¥y thì c£ xã hÙi cing ph£i chËu. Ng°Ýi dân không còn quyÁn gì khác ngoài quyÁn °ãc cúi §u vâng lÇnh và x°ng tång công éc k» cai trË. <p>Khi toàn bÙ ph°¡ng tiÇn truyÁn thông trong xã hÙi °ãc v­n dång à phåc vå k» cai trË thì ng°Ýi dân ¯t bË ©y vào tình tr¡ng må m«m. <p>VÁ tình hình này, Ba Kim t£: "<i>Nh°ng tôi nm 1970 và tôi nm 1967-1968 không còn là mÙt ng°Ýi nïa. Të tháng 9 nm 1966 trß vÁ sau, d°Ûi sñ uy hi¿p và lãnh ¡o b±ng roi da cça phái "t¡o ph£n", tôi hoàn toàn suy ngh) b±ng §u óc ng°Ýi khác; ng°Ýi khác gào "£ £o Ba Kim!", tôi cing gi¡ tay h°ßng éng</i>". "<i>Càng ngh) càng th¥y phái "t¡o ph£n" nói ph£i, càng ngh) càng th¥y mình có tÙi. Nói tôi là "héa tí hiÃn tôn" cça giai c¥p Ëa chç, tôi thëa nh­n. Nói tôi vi¿t Dòng N°Ûc Xi¿t là "dñng bia, l­p truyÇn" cho giai c¥p Ëa chç, tôi cing thëa nh­n. Nm 1970, chúng tôi xuÑng lao Ùng ß nông thôn 3 nm, bË lôi ra ruÙng à cùng bË ¥u vÛi Ëa chç ß ó, tôi cing cúi §u nh­n tÙi</i>"."<i>Nm 1967 trß i, tinh th§n và diÇn m¡o tôi khác h³n. Trong tâm linh tôi có cái gì tích luù °ãc të tr°Ûc tôi bÏ s¡ch. Tôi °án ngñc ti¿p thu vô iÁu kiÇn mÍi chÉ thË cça phái "t¡o ph£n". VÁ sau tôi tñ phân tích nói là n ph£i bùa mê thuÑc lú, tôi bË thôi miên, nên không hay bi¿t gì nïa. Kó thñc tôi ch°a ào sâu ¥y thôi. Trong kho£ng hai nm ¥y, nhïng khi tôi thành kh©n bái mÙ th§n linh, bên tai tôi lúc nào cing vng v³ng mÙt ti¿ng nói nhân të :"Tin th§n linh thì c£ nhà s½ °ãc céu". Nguyên thu÷ chung tôi v«n giï trong §u cái tri¿t lý "b£o toàn tính m¡ng" "Lúc ¥y, tôi cho r±ng mình có tÙi thì cách chuÙc tÙi là th­t sñ c£i t¡o, cách c£i t¡o là cé thñc hiÇn úng tëng câu mÍi hu¥n thË, mÇnh lÇnh, quy¿t nghË cça phái "t¡o ph£n"</i> (M°Ýi Nm, MÙt Gi¥c MÙng). Món "cháo lú" °ãc n¥u theo úng tinh th§n "chính trË là thÑng soái" là nh° th¿. MÙt tình hình t°¡ng tñ ng°Ýi ViÇt Nam ã °ãc th¥y trong c£i cách ruÙng ¥t, ß cuÙc v­n Ùng trí théc và các thé ám ông khác ánh "hÙi Óng" nhóm "Nhân vn - Giai ph©m". <p>Cái sñ tr¥n áp b±ng b¥t cé ph°¡ng tiÇn gì, b±ng b¥t cé giá nào Ñi vÛi nhïng trí tuÇ không giÑng mình, °ãc gÍi mÙt cách miÇt thË là ngo¡i lai, t¡o ra bùa mê thuÑc lú cho c£ xã hÙi, xét ¿n cÙi nguÓn chính là sñ sã hãi Ñi vÛi trí tuÇ. N¿u trí tuÇ sÑng thì quyÁn lñc Ùc tôn không còn ¥t sÑng. "K» nào suy ngh) khác ta, k» ó chÑng l¡i ta", ó là chç tr°¡ng cça mÍi ch¿ Ù Ùc tài chuyên ch¿, phát xít hay cÙng s£n thì cing v­y. M·c d§u bË n "cháo lú", nhà vn Ba Kim có lúc cing tÉnh ra. Ông vi¿t: "<i>Nhïng ng°Ýi cho chúng tôi là nô lÇ, c§m roi da hu¡ hu¡ tr°Ûc m·t chúng tôi, th­t ra chúng ch³ng có cái quái gì h¿t! Chúng không bi¿t ngày mai chúng s½ ra sao nïa. Có l½ có ng°Ýi th¥y tôi ngh) nh° th¿ cho là kó qu·c. Th­t ra cing dÅ lý gi£i thôi. M¥y m°¡i nm tôi vi¿t sách làm vn, cuÑi cùng còn có °ãc mÙt chút "trí théc"; bây giÝ thì tôi bi¿t rõ vì sao "li bÑn tên" h­n thù "trí théc" làm v­y! Dù chÉ vÛi mÙt chút "trí théc", "mày" cing còn th¥y °ãc khe hß cça "tao", huÑng chi là "ph§n tí trí théc", huÑng chi là k» có vn hoá!</i>" (M°Ýi Nm, MÙt Gi¥c MÙng). Có coi mÍi ng°Ýi d°Ûi quyÁn cai trË cça mình là nô lÇ thì mÛi có tình tr¡ng "<i>Tr°¡ng Xuân KiÁu tuyên bÑ công khai không cho tôi sáng tác nïa</i>", là Ba Kim h¿t °ãc vi¿t. Tr°¡ng Xuân KiÁu không c§n ph£i là trí théc sáng suÑt h¡n, giÏi h¡n Ba Kim. Tr°¡ng Xuân KiÁu chÉ c§n là £ng. <p>Ba Kim còn ng§n ng¡i, không dám nói th³ng iÁu ông ngh). Bßi vì ông v«n còn n±m trong vòng kiÁm to£ cça ch¿ Ù. Ông còn sã, nói th³ng ra là nh° th¿. Nh°ng Íc Tuó T°ßng Låc, ta chÉ c§n thay "li bÑn tên" b±ng "ch¿ Ù hiÇn hành" là béc tranh xã hÙi mà ông v½ ra có ç màu s¯c chân thñc. <p>Nhïng k» c§m quyÁn ß mÙt xã hÙi nh° th¿, b¥t kÃ ß n°Ûc nào, không chÉ sã nhïng "t° t°ßng thù Ëch" hiÇn ¡i, mà c£ nhïng nhà t° t°ßng cÕ x°a. Hãy xem báo TiÁn Phong, sÑ ra ngày 16.8.1973 (téc là trong lúc ¡i cách m¡ng vn hoá vô s£n ß Trung QuÑc còn ang hoành hành) vÛi bài: "<i>Quét s¡ch nhïng tàn d° tÇ h¡i cça KhÕng giáo</i>". Bài báo vi¿t: "<i>... c§n ph£i kh³ng Ënh dét khoát r±ng: lÅ giáo phong ki¿n, ·c biÇt là lÅ giáo KhÕng tí, không có mÙt chút nhân tÑ tích cñc nào nïa ... Chúng chÉ là nhïng xiÁng xích nhïng Ùc h¡i... Là th¿ hÇ thanh niên cça thÝi ¡i HÓ Chí Minh, chúng ta ang sÑng, chi¿n ¥u, lao Ùng, hÍc t­p vì Ùc l­p tñ do cça TÕ quÑc và chç ngh)a xã hÙi, chúng ta ph£i b£o vÇ sñ sáng t¡o cça chç ngh)a Mác -- Lênin. Chính vì th¿ mà chúng ta không thà dung hoà °ãc vÛi khÕng giáo cùng vÛi hÇ t° t°ßng ph£n Ùng và t° t°ßng b£o thç cça nó. Vì sñ nghiÇp cách m¡ng, chúng ta ph£i kiên trì ¥u tranh à quét s¡ch nó ra khÏi mÍi l)nh vñc cça Ýi sÑng xã hÙi nh° quét s¡ch nhïng Ñng rác v­y</i>". NguyÅn Thanh D°¡ng, tÕng biên t­p báo, ký tên Thanh Bình, vi¿t nh° th¿. Khi có ng°Ýi hÏi t¡i sao l¡i ánh c£ KhÕng giáo thì NguyÅn Thanh D°¡ng tr£ lÝi: "<i>Tôi vi¿t theo chç tr°¡ng cça trên <sup>(16)</sup>. Tôi chÉ làm nhiÇm vå mß §u, các báo và t¡p chí khác ang °ãc lÇnh vi¿t ti¿p. ây là mÙt chi¿n dËch do trên chÉ ¡o ¥y ...</i>". <p>"Trên" ây là Lê Du©n, Lê éc ThÍ. "Trên" cça "trên" là Quang Minh Nh­t báo ß bên Tàu, tÝ này ã ra mÙt bài báo y hÇt, sÛm h¡n tÝ TiÁn Phong ít ngày, báo chí ViÇt Nam coi bài báo ¥y là hu¥n lÇnh cça Thiên tí. VÛi nhïng ng°Ýi c§m quyÁn nh° th¿, chÉ có mÙt t° t°ßng °ãc phép sÑng, °ãc toàn quyÁn thÑng trË, là t° t°ßng Mác-Lê, hay, l¡i nói cho úng h¡n, t° t°ßng Mao Tr¡ch ông, t° t°ßng HÓ Chí Minh, t° t°ßng Lê Du©n, ho·c, l¡y Chúa tôi, t° t°ßng Nông éc M¡nh ... <p><font size="5" color="#0000FF"><b>H</b></font>ai là, xã hÙi cÙng s£n là mÙt xã hÙi trái tñ nhiên. Bây giÝ thì ai cing bi¿t r±ng cái gÍi là xã hÙi xã hÙi chç ngh)a là mÙt s£n ph©m thu§n tuý t° biÇn. Nó không ph£i là mÙt xã hÙi tñ nhiên thành. Nói nôm, là mÙt xã hÙi bËa ·t. Kà ra nghe cái lu­n iÃm r±ng cái loài ng°Ýi ngu tÑi kia tr°Ûc chÉ bi¿t cúi §u chép sí, nay là lúc nó éng d­y tñ làm ra lËch sí cho mình, thì khoái cái con ráy l¯m. KhÑn n×i, tñ nhiên có quy lu­t cça nó, không ph£i cé muÑn th¿ nào °ãc th¿ ¥y. N°Ûc thì ph£i ch£y xuôi. Thé s£n ph©m bËa ·t muÑn tÓn t¡i °ãc ph£i nhÝ vào dÑi trá. Thành thí trong cái xã hÙi ó k» c§m quyÁn ph£i thay Õi mÍi khái niÇm thông th°Ýng vÑn có cça loài ng°Ýi, t¡o ra mÙt hÇ khái niÇm khác h³n à biÇn minh cho viÇc làm cça nó. Không thà l¥y sñ hiÃu thông th°Ýng vÑn d) có ß các xã hÙi thông th°Ýng mà hiÃu °ãc ng°Ýi c§m quyÁn cái xã hÙi không giÑng ai ¥y nói cái gì. Ch³ng h¡n, vÁ tñ do báo chí, theo cách hiÃu cça tÕng bí th° Nông éc M¡nh là: "<i>Báo chí vi¿t gì, nói gì, thông tin gì, bao giÝ cing ph£i vì lãi ích cça cách m¡ng, cça ¥t n°Ûc, cça £ng</i>" (Nói t¡i Thông t¥n xã ViÇt Nam, tháng 6.2003). TÕng th° ký HÙi nhà báo ViÇt Nam Vi Vn HiÃn tr°Ûc ó cing ã nh¥n m¡nh vÛi các hÙi viên cça ông ta: "<i>N¿u nói ¿n tñ do báo chí ß ViÇt Nam thì c§n hiÃu ó là viÇc tñ do ho¡t Ùng à phåc vå £ng</i>" (báo Nhân Dân, 20.6.2002). Nhïng lÝi nói nh° th¿ ß các xã hÙi thông th°Ýng chÉ có thà là nhïng lÝi nói mê nói s£ng. Trong mÙt xã hÙi chuyên ch¿ nhïng Ënh ch¿ cça nó chÉ còn cái tên là giÑng vÛi nhïng Ënh ch¿ cça các xã hÙi khác, ché chúng, ho·c r×ng ruÙt, ho·c °ãc thay th¿ b±ng nÙi dung khác h³n, th­m chí trái ng°ãc. <p>Tr£i qua ¡i cách m¡ng vn hoá vô s£n, Ba Kim than thß: <i>"N°Ûc chúng ta có Hi¿n pháp 1954, quyÁn công dân cça tôi áng ra ph£i °ãc Hi¿n pháp b£o vÇ. Hi¿n pháp ¥y ã °ãc toàn thà ¡i biÃu bÏ phi¿u thông qua, trong ó có lá phi¿u cça tôi ... Nh°ng ¿n khi áng ra ph£i phát huy tác dång cça nó thì chúng ta ch³ng ai tìm th¥y nó ß âu c£, ph£ng ph¥t nh° nó ch³ng hÁ tÓn t¡i, ho·c gi£ là vô ích, không b±ng báo chï to. Hai m°¡i nm tr°Ûc, tôi ã bË nhÑt "chuÓng bò" nh° th¿ ¥y. Hi¿n pháp ã m¥t tm m¥t tích, nhân quyÁn bË dày xéo. Tôi gi¡ cao quyÃn "sách Ï <sup>(17)</sup>", Íc to "chÉ thË tÑi cao", ang là ng°Ýi bi¿n thành súc v­t, m·c cho ng°Ýi ta phanh thây, xé xác".</i> <p>TÙi nghiÇp cho Ba Kim quá! <p><font size="5" color="#0000FF"><b>B</b></font>a là, xã hÙi cÙng s£n là mÙt xã hÙi b¥t tr¯c. Nhìn bÁ ngoài, ôi khi ng°Ýi ta nh§m: cái xã hÙi ¥y có v» Õn Ënh áo Ã. L¥y B¯c Hàn làm thí då. Þ ó không có lÙn xÙn -- không £o chính, không c£ nhïng cuÙc biÃu tình. Dân chúng im re, lúc nào cing sµn sàng Óng ca nhïng bài hát ca ngãi Kim t°Ûng quân (téc là ông Kim Nh­t Thành, Kim BÑ), ho·c ca ngãi lãnh tå v) ¡i (Kim Chính Nh­t, Kim Con). Dân sÑng trong sñ sáng t¡o không ngëng, g§n ch¿t ói, hÍ phát hiÇn cÏ cing muÑi d°a °ãc, ch³ng kém gì món d°a Kim Chi. Cho ¿n khi hàng triÇu ng°Ýi ch¿t ói thñc sñ, xã hÙi B¯c Hàn v«n "Õn Ënh". KËp ¿n khi dân chúng B¯c Hàn không còn cái gì mà n nïa thì lãnh tå Kim Con mang vi khí nguyên tí ra do¡ c£ th¿ giÛi: "Chúng mày không viÇn trÍ cái n cho n°Ûc tao thì tao cho nÕ bom nguyên tí". Bom nguyên tí ß B¯c Hàn ch°a ch¯c ã ném °ãc ß âu xa, nó nÕ ngay trên ¥t B¯c Hàn thôi, Nh­t và Nam Hàn cing l)nh ç phóng x¡. Trung QuÑc bình chân nh° v¡i, ch¯c còn tin ß lÝi d¡y cça Mao X¿nh Xáng: "Chi¿n tranh có thà làm ch¿t vài chåc triÇu ng°Ýi Trung QuÑc, nh°ng bÍn ¿ quÑc rÓi s½ b¡i, Trung QuÑc s½ t¥t th¯ng". <p>Xin ëng ngh) r±ng ß B¯c Hàn không có Hi¿n pháp, không có pháp lu­t. Nó có c£ ¥y, có h¿t. <p>Cái gÍi là Õn Ënh xã hÙi ß các n°Ûc gÍi là xã hÙi chç ngh)a, °ãc thñc hiÇn b±ng dùi cui, vÁ c¡ b£n là nhà tù, tr°Ûc h¿t, và trong nÙi dung cça nó, là Õn Ënh quyÁn lñc. à Õn Ënh mÙt thé quyÁn lñc không hình thành bßi sñ lña chÍn cça các thành viên cùa xã hÙi, téc là dân chúng, thì không thà nào ·t ra °ãc nhïng Ënh ch¿ Õn Ënh, mà ph£i thay Õi chúng xoành xo¡ch, ·ng Ñi phó vÛi mÍi bi¿n chuyÃn. Cái gÍi là Hi¿n pháp mà Ba Kim tin r±ng "<i>ã °ãc toàn thà ¡i biÃu bÏ phi¿u thông qua, trong ó có lá phi¿u cça tôi</i>" th¿ t¥t chÉ có thà là bánh v½. Khi t­p oàn c§m quyÁn -- lúc này là £ng cÙng s£n, lúc khác là mÙt nhúm ng°Ýi c¡ hÙi nhân danh £ng cÙng s£n -- th¥y c§n ph£i thay Õi, ho·c gi£i thích xuyên t¡c, các iÁu này iÁu nÍ thì nó chÉ c§n ra mÙt nghË quy¿t là mÍi cái l¡i lÙn tùng phèo. Cho nên mÛi có hiÇn t°ãng hôm nay Lâm B°u - ng°Ýi hÍc trò cça Mao chç tËch, ng°Ýi k¿ vË xéng áng cça Mao chç tËch -- ra mÍi chÉ thË b¯t c£ xã hÙi tuân theo, °ãc ca ngãi r§m trÝi, mai ã trß thành k» c§m §u "li bÑn tên" bË nguyÁn rça h¿t n°Ûc. ChuyÇn L°u Thi¿u Kó, trong khi còn nguyên chéc danh chç tËch n°Ûc CÙng hoà Nhân dân Trung Hoa, cé viÇc "yên tâm" n±m dài dài trong ngåc, cho ¿n khi ch¿t thÑi, là chuyÇn bình th°Ýng ß cái xã hÙi ó, nói gì ¿n Ba Kim. <p>Tôi có kinh nghiÇm cá nhân trong chuyÇn này. MÙt nm sau khi Mao Tr¡ch ông khßi lên ¡i cách m¡ng vn hoá vô s£n ß Trung QuÑc, Lê Du©n ch°a tuyên bÑ TiÃu cách m¡ng vn hoá vô s£n, tôi lúc ¥y ch°a kËp chÑng £ng cÙng s£n, chÉ mÛi tÏ ra khó chËu vÛi nó mà thôi, thì ã bË nó bÏ tù rÓi. Ch¯c h³n nó bÏ tù tôi là vì trong khi không b±ng lòng nó, tôi ã trót d¡i nói ra ß âu ó, vÛi ai ó, mà nó bi¿t. Th¿ rÓi ch³ng c§n Ñi chi¿u viÇc làm (ß ây là lÝi nói) có vi ph¡m Hi¿n pháp và pháp lu­t hay không, nó cho tôi ß chín nm liÁn tù tì h¿t nhà tù này ¿n tr¡i t­p trung khác. <p>Bây giÝ, trong n°Ûc ViÇt Nam Õn Ënh, nhïng công dân dám ngh) tÛi tình tr¡ng tåt h­u hiÇn t¡i và tiÁn Ó en tÑi cça ¥t n°Ûc, dám phát biÃu ôi iÁu, úng sai không c§n bi¿t, l­p téc bË tÑng giam, rÓi gi£i toà, xí án kín, ho·c không c§n xí án. Tên cça hÍ là: NguyÅn ình Huy, Ph¡m Thái, NguyÅn an Qu¿, oàn Vi¿t Ho¡t, Thích HuyÁn Quang, Thích Qu£ng Ù, Thích TuÇ S), NguyÅn Vn Lý, Phan Vn Lãi, NguyÅn Hïu Gi£i, Hà S) Phu, Bùi Minh QuÑc, Ph¡m Qu¿ D°¡ng, Tr§n Khuê, Tr§n Ding Ti¿n, Vi Cao Qu­n, NguyÅn Kh¯c Toàn, Ph¡m HÓng S¡n, NguyÅn Vi Bình, Lê Chí Quang ..., và r¥t nhiÁu ng°Ýi khác nïa. <p>Mà ch³ng cé nhïng ng°Ýi có ý muÑn ho·c ã có hành Ùng ¥u tranh cho dân chç hoá cái xã hÙi trong ó mình ang sÑng mÛi ph£i n¡m nÛp lo sã sñ tr¥n áp có thà giáng xuÑng §u mình mÙt lúc nào ó. Ai cing ph£i sã. Không sã là i¿c không sã súng. Ho·c n quá nhiÁu "cháo lú" nên t°ßng tai v¡ nào rÓi cing chëa mình ra. Bßi vì mình là ng°Ýi °ãc £ng tin t°ßng. Ba Kim thú nh­n ông ã tëng có ý ngh) nh° th¿. <p>£ng cÙng s£n sã dân chç h¡n sã ma nhiÁu. £ng thëa thông minh à bi¿t r±ng dân chç hoá xã hÙi có nhiÁu cách, nh°ng cách nào rÓi cing d«n tÛi k¿t cåc bi th£m cho nhïng k» quen n trên ngÓi trÑc n¡i "Énh cao trí tuÇ". Vì th¿ £ng c§m quyÁn ph£i tìm cách chÑng l¡i. Cách chÑng tÑt nh¥t là cho các công dân bi¿t hÍ chÉ là nhïng tù nhân dñ khuy¿t. <p>Hãy coi chëng! <p>MÙt xã hÙi nh° th¿ không thà có t°¡ng lai. Bây giÝ nói ¿n xã hÙi xã hÙi chç ngh)a có thà phát triÃn tÑt là ng°Ýi ta d«n Trung QuÑc ra. Trung QuÑc qu£ ang có nhïng b°Ûc ti¿n dài trong phát triÃn kinh t¿, chç y¿u dña vào biÇn pháp khuy¿n khích phát triÃn t° doanh, là cái mà tr°Ûc kia hÍ chÑng ¿n cùng. iÁu ó ch³ng hÁ có ngh)a là ng°Ýi ta ang i trên con °Ýng xây dñng cái chç ngh)a xã hÙi nÍ <sup>(18)</sup>. Vì ch³ng ai nhìn th¥y bóng dáng nó âu ß chân trÝi tít t¯p, các ông Con TrÝi bèn kh³ng Ënh r±ng úng th¿, ta ch°a th¥y °ãc nó b±ng m¯t th°Ýng, nh°ng d°Ûi sñ lãnh ¡o duy nh¥t úng ¯n và vô cùng sáng suÑt cça ban lãnh ¡o hiÇn t¡i cái xã hÙi m¡ °Ûc ¥y s½ trß thành hiÇn thñc sau ... mÙt th¿ k÷. Téc là ch³ng có ai trong nhïng ng°Ýi nói và nhïng ng°Ýi nghe còn sÑng ¿n lúc ¥y. B¥t cé ông th§y bói tay m¡ nào cing có quyÁn phán mÙt lÝi tiên oán t°¡ng tñ. ¤y là ch°a kà ban lãnh ¡o £ng hiÇn t¡i có bÁn vïng lâu dài không, hay s½ trß thành mÙt "bè li ba tên" ho·c "bè li nm tên r°ái" vào mÙt lúc nào ó. Ai dám nói ch¯c ? <p>Cái mà chúng ta bi¿t ch¯c là ß Liên Xô, chç ngh)a xã hÙi ã tÓn t¡i và phát triÃn ¿n méc cao nh¥t nó mà có thà ¡t tÛi trong h¡n hai ph§n ba th¿ k÷, ã °a Liên Xô trß thành mÙt trong hai c°Ýng quÑc lÛn nh¥t th¿ giÛi, th¿ mà rÓi såm Õ nh° mÙt "<i>ng°Ýi khÕng lÓ chân ¥t sét</i>" (të cça Lênin dùng à chÉ xã hÙi t° b£n). Cái xã hÙi bË các nhà mác-xít coi là b¥t toàn hoá ra không ph£i là cái chéng minh cho sñ tÓn t¡i cái xã hÙi mà hÍ cho r±ng hïu lý. <p>Con ng°Ýi là mÙt sinh v­t có t° duy. Cho dù có phÉnh nËnh, c°áng béc nó n thé "cháo lú" trÙn l«n vÛi b¡o lñc, tr°Ûc sau gì nó cing s½ suy ngh) ¿n iÁu ph£i ngh) ra. <p>Nh° Ba Kim i ¿n k¿t lu­n cho cái xã hÙi mà ông ang ph£i sÑng: <p><i>"Chúng ta mß miÇng ra là nói "xã hÙi mÛi", nh°ng cái xã hÙi mÛi ¥y, chúng ta càng ngày càng không hiÃu nó ra làm sao c£, càng ngày càng th¥y nó dÅ sã. B¡n bè, ng°Ýi này ti¿p ng°Ýi kia, bË qung xuÑng vñc th³m tr°Ûc tôi".</i> <p>"<i>Và c£ sau tôi nïa!</i>". Ông có nói thêm lÝi tiên oán nh° v­y cing không sai.</p> <p>------------------------------------------------<br> (1)- Hình nh° sau nm 1975 h­u qu£ cça ¡i cách m¡ng vn hoá vô s£n cing còn kéo dài Ñi vÛi nhïng trí théc bË tr¥n áp.<br> (2)- Trích Mao tuyÃn.<br> (3)- Ba Kim phu nhân.<br> (4)- Hai thé ¥u này ch°a °ãc nh­p kh©u vào ViÇt Nam, "bÓi ¥u" là bË ¥u, nh°ng là ¥u phå, không ph£i là nhân v­t chính cça cuÙc ¥u; "d¡o ¥u" là không ph£i bË ¥u ß ¡n vË sß t¡i, Ëa ph°¡ng sß t¡i, mà ¡n vË khác, ho·c Ëa ph°¡ng khác m°ãn vÁ ¥u à "nâng cao l­p tr°Ýng".<br> (5)- Tr°Ýng 7.5 là mÙt thé tr¡i t­p trung.<br> (6)- Cåm të này ch¯c ch¯n không có trong të vñng cça b¥t cé ngôn ngï nào.<br> (7)- Có quá nhiÁu tên vn nghÇ s) °ãc Ba Kim nh¯c tÛi. HÍ Áu là nhïng ng°Ýi có tên tuÕi trong nÁn vn nghÇ Trung QuÑc, nh°ng ít °ãc ng°Ýi Íc ViÇt Nam bi¿t ¿n. Xin miÅn chú thích.<br> (8)- Téc 20 nm sau.<br> (9)- Ý nói ch¿t.<br> (10)- Ba Kim ngÝ có c£ nhiÁu tr°Ýng hãp bË gi¿t ch¿t rÓi Õ cho là tñ sát.<br> (11)- ¡i cách m¡ng vn hoá vô s£n.<br> (12)- MÙt cuÙc "¥u tranh" tr°Ûc ¡i cách m¡ng vn hoá vô s£n.<br> (13)- Ba Kim vi¿t r¥t thñc tâm tr¡ng cça ông, cing là tâm tr¡ng nhiÁu trí théc xã hÙi chç ngh)a khác.<br> (14)- Ba Kim không miêu t£ kiÃu nhåc hình này. Có thà oán là bË treo l¡ líng.<br> (15)- Nói cho chính xác h¡n: xã hÙi theo chç ngh)a cÙng s£n, ché nó ch°a ph£i/không ph£i là xã hÙi cÙng s£n, theo Ënh ngh)a cça chính Mác; ß ây ta t¡m gÍi th¿ cho tiÇn, á tÑn chï.<br> (16)- T¡p chí X°a Và Nay, sÑ 149, tr.14<br> (17)- ChÉ cuÑn "Mao tuyÃn" (trích nhïng lÝi cça Mao Tr¡ch ông), mÙt thÝi là Kinh thánh cça các công dân Trung QuÑc, i âu cing ph£i mang trong túi ngñc bên trái (không °ãc Ã ß túi qu§n). Ba Kim cing v­y.<br> (18)- Ngày 28.12 Trung QuÑc loan tin hÍ s½ k÷ niÇm long trÍng 110 nm ngày sinh cça Mao Tr¡ch ông, vÛi r¥t nhiÁu album nh¡c, sách báo nói vÁ công tr¡ng cça "Ng°Ýi", tác gi£ chính cça ¡i cách m¡ng vn hoá vô s£n. Cái con °Ýng xây dñng xã hÙi chç ngh)a sau mÙt trm nm còn §y nhïng hiÃm ho¡, bi¿t rÓi mà không tránh, ho·c không thà tránh.</p> <p align=center><b>----- O -----</b> <a name="dt031223c"></a> <p align=center><font size="4" color="#0000FF"><b>CÙng hoà xã hÙi chç ngh)a ViÇt Nam<br> Ùc l­p  Tñ do  H¡nh phúc</b></font></p> <h3>¡n Á nghË</h3> <p><b>Kính gíi ông Giám thË tr°ßng tr¡i giam Nam Hà</b> <p>Tên tôi là Vi Thuý Hà<br> Ëa chÉ th°Ýng trú t¡i 72B, phÑ Thuõ Khuê, Tây HÓ, Hà NÙi</p> <p>ChÓng tôi là Bác sù Ph¡m HÓng S¡n, hiÇn ang ph£i thi hành án t¡i B18, phân tr¡i K1, tr¡i giam Nam Hà (xã Ba Sao, huyÇn Kim B£ng, Phç Lý) vì bË quy tÙi gián iÇp. <p>Ngày 7/12 vëa qua, tôi có ¿n tr¡i à thm chÓng tôi và có nh­n th¥y séc kho» cça chÓng tôi r¥t sa sút : chÓng tôi g§y và xanh xao h¡n r¥t nhiÁu so vÛi l§n tr°Ûc tôi tÛi thm vào ngày 1/11. ·c biÇt là qua cuÙc vi¿ng thm l§n này, tôi °ãc bi¿t chÓng tôi ang bË biÇt giam riêng, không °ãc ti¿p xúc vÛi ai, không °ãc nghe ài, không °ãc xem vô tuy¿n, thÉnh tho£ng mÛi °ãc Íc báo Nhân Dân. ·c biÇt, chÓng tôi không °ãc nh­n th° cça tôi gíi ¿n, không °ãc nh­n báo Thanh niên, TiÁn phong và t¡p chí ThÝi báo kinh t¿ Sài Gòn do gia ình tôi gíi qua nhïng l§n ¿n thm. Ngoài ra, chÓng tôi cing không °ãc un riêng nh° nhïng ng°Ýi khác trong tr¡i, theo tiêu chu©n ch¥t Ñt hàng tháng, do v­y không có n°Ûc nóng à sinh ho¡t trong mùa ông l¡nh giá. <p>Tôi vô cùng síng sÑt và h¿t séc b¥t bình khi nh­n th¥y chÓng tôi bË phân biÇt Ñi xí mÙt cách tàn tÇ, ·c biÇt là bË ngn c¥m c­p nh­t thông tin qua các báo và t¡p chí cça ViÇt Nam phát hành (iÁu 3 kho£n 4 nÙi quy cça tr¡i giam niêm y¿t t¡i phòng ón ti¿p thân nhân ph¡m nhân : tr¡i chÉ c¥m thân nhân ph¡m nhân chuyÃn cho ph¡m nhân nhïng sách báo không có tính giáo dåc ph¡m nhân). <p>V­y, tôi kh©n kho£n Á nghË ông Giám thË tr°ßng tr¡i giam nhanh chóng cho phép, và trong t°¡ng lai s½ t¡o iÁu kiÇn cho chÓng tôi ti¿p nh­n §y ç sÑ báo và t¡p chí do gia ình ã và s½ gíi ¿n. <p>Qua tìm hiÃu, tôi °ãc bi¿t r±ng chÓng tôi ã nhiÁu l§n Á ¡t nguyÇn vÍng °ãc vi¿t Á nghË kháng cáo lên toà giám Ñc th©m vÁ b£n án b¥t công, vô lý, không úng pháp lu­t mà chÓng tôi ang ph£i cam chËu, th¿ nh°ng ¿n ngày hôm nay, tr¡i giam mÙt m·t v«n công nh­n quyÁn ó cça chÓng tôi, nh°ng mÙt m·t v«n không cung c¥p gi¥y bút cho chÓng tôi vi¿t (Theo iÁu 243, bÙ lu­t TÑ tång hình sñ ViÇt Nam thì chÓng tôi, khi phát hiÇn nhïng vi ph¡m pháp lu­t trong các b£n án dành cho chÓng tôi, có quyÁn gíi th° tÑ giác cho Chánh án toà án nhân dân tÑi cao và ViÇn tr°ßng viÇn kiÃm sát nhân dân tÑi cao). <p>au Ûn thay chÓng tôi không nhïng ã bË t°Ûc o¡t quyÁn Á nghË kháng nghË cça mình, l¡i còn bË gán thêm tÙi "không chËu nh­n tÙi", "không tuân thç b£n án nh° cán bÙ tr¡i giam ã nói. Và ch¯c ch¯n viÇc chÓng tôi ang bË biÇt giam và t°Ûc o¡t mÙt sÑ quyÁn nh° nêu trên là mÙt hình théc trëng ph¡t Ñi vÛi chÓng tôi, bßi tôi bi¿t chÓng tôi không công nh­n b£n án ph¡t chÓng tôi và do v­y không công nh­n mình là ph¡m nhân. <p>Tôi Á nghË ông hãy hu÷ bÏ iÁu kiÇn ph£i  công nh­n tÙi l×i cça mình trong các m«u tñ kiÃm iÃm mà chÓng tôi ph£i vi¿t theo Ënh kó, vì iÁu kiÇn này là phi logic và là phi pháp n¿u dña trên c¡ sß hi¿n pháp và lu­t pháp ViÇt Nam. MÙt khi iÁu kiÇn này còn °ãc duy trì thì chÓng tôi s½ không thà thñc hiÇn °ãc quyÁn kháng cáo cça mình, và không bao giÝ ¡t h¡nh kiÃm tÑt m·c dù ã tôn trÍng mÍi quy Ënh khác cça tr¡i. <p>ViÇc kiÃm duyÇt báo và t¡p chí do gia ình tôi gíi cho chÓng tôi n¿u có thà làm b­n cho công tác kiÃm duyÇt, thì tôi Á nghË ông cho phép tôi gíi cho chÓng tôi mÙt vô tuy¿n. Ngoài ra, tôi xin phép °ãc gíi cho chÓng tôi mÙt phích trï n°Ûc nóng. <p>Tôi và các con tôi ch°a thà an lòng khi chÓng tôi ch°a °ãc thñc hiÇn các quyÁn nêu trên cça mình. <p>Tôi thi¿t tha Á nghË ông céu xét Á nghË này cça tôi và sÛm tr£ lÝi cho tôi. <p>Tôi trân trÍng cám ¡n ông, th°a ông Giám thË tr°ßng tr¡i giam, vÁ sñ quan tâm cça ông. <p>Kính th°. <p>Hà NÙi ngày 8/12/2003 <p>Ng°Ýi vi¿t ¡n<br> <b>Vi Thuý Hà</b> <p>Óng kính gíi : <blockquote> - Ngài TÕng bí th° £ng cÙng s£n ViÇt Nam<br> - Ngài Chç tËch QuÑc hÙi n°Ûc CÙng hoà XHCN ViÇt Nam<br> - Ngài Chç tËch n°Ûc CÙng hoà XHCN ViÇt Nam<br> - Ngài Thç t°Ûng n°Ûc CÙng hoà XHCN ViÇt Nam<br> - Ngài Chánh án toà án nhân dân tÑi cao<br> - Ngài ViÇn tr°ßng ViÇn kiÃm sát nhân dân tÑi cao<br> - Ngài BÙ tr°ßng BÙ Công an<br> - Ông Cåc tr°ßng Cåc qu£n lý tr¡i giam V26<br> - Ông ViÇn tr°ßng ViÇn Nghiên céu QuyÁn con ng°Ýi cça ViÇt Nam<br> - Báo chí và bè b¡n quan tâm.</p> </blockquote> <p align=center><b>----- O -----</b> <a name="dt031223d"></a> <p align=center><font size="4" color="#0000FF"><b>MØT HIÆN T¯âNG Kò L !</b></font></p> <p><b>Nguyen Hai Son, Saigon, Vietnam</b> <p>Theo ¡i tá HÓ Duy LÇ, cåc phó cåc Qu£n lý xu¥t nh­p c£nh (QLXNC): HiÇn ang có tình tr¡ng, nhiÁu cán bÙ viên chéc nhà n°Ûc, cÑ tình không khai báo nghÁ nghiÇp cça mình, à xin c¥p hÙ chi¿u dân th°Ýng <sup>(*)</sup>. <p>T¡i sao có hiÇn t°ãng kó l¡ này ? °Ýng °Ýng là mÙt quan chéc, nh°ng cÑ tình khai là dân th°Ýng à xin hÙ chi¿u ? <p>Tr°Ûc ây do cái bÇnh công th§n; khi khai lý lËch hay b¥t kó tÝ khai nào, ng°Ýi ta khai chéc té¡c càng lÛn càng tÑt, càng g§n vÛi c¡ quan £ng, Nhà n°Ûc l¡i càng có giá trË. Ví då nh°: Làm ß vn phòng Thành u÷, U÷ ban, Công ty nhà n°Ûc & ho·c nghÁ nghiÇp thì khai là Cán bÙ công nhân viên chéc nhà n°Ûc, vv và vv& <p>ChÉ c§n nghe cái nghÁ nghiÇp cça hÍ, n¡i làm viÇc cça hÍ, thì dân th°Ýng ph£i th¥y °ãc cái t§m quan trÍng cça hÍ, ph£i run sã, ph£i nhÝ v£, ho·c lá hÍ có vi ph¡m pháp lu­t thì cing dÅ dàng °ãc bÏ qua! Th­m chí, khi nghe ¿n cái nghÁ nghiÇp ho·c chéc vå nào ó, ng°Ýi ta l¡i liên t°ßng ¿n bÕng lÙc, sñ giàu sang và cça c£i cça hÍ. <p>Công viÇc và chéc vå là biÃu hiÇn cça quyÁn uy lÛn lao! Thành tích cách m¡ng càng lÛn, thì cái bÇnh công th§n càng n·ng. <p>Chính vì cán bÙ công th§n, mà mÛi có anh Hai nhÏ gi£ d¡ng làm cán bÙ Cåc tình báo TW, i lëa £o ng°Ýi khác. Lãi dång cái bÇnh công th§n, nên m¥y anh thanh niên th¥t nghiÇp ß huyÇn Bình chánh, l¥y trÙm trang phåc C£nh sát giao thông m·c vào, rÓi ra °Ýng ch·n xe ph¡t tiÁn. <p>Nh°ng hôm nay, t¡i sao có hiÇn t°ãng kó qu·c là Cán bÙ nhân viên nhà n°Ûc ang °¡ng chéc, nh°ng l¡i gi¥u nh¹m cái nghÁ nghiÇp và chéc vå cça mình à làm hÙ chi¿u dân th°Ýng. Không l½, cái chéc vå th°Ýng dân l¡i có giá nh° v­y ? Làm quan chéc thì c§n ph£i có gi¥y hÓng, th» Ï; ché dân th°Ýng thì âu c§n có thé gì! <p>ây là cách hành xí không bình th°Ýng và khó hiÃu cça quan chéc ta. Không bình th°Ýng ß chÕ, hÍ ph£i khác i cái v» bên ngoài bÇ vÇ, ti¿ng nói Ó Ó, giÍng c°Ýi ha h£ h±ng ngày; khó hiÃu là vì, trong khi bao nhiêu ng°Ýi muÑn tìm mua chéc quan không ra, thì quan chéc ta l¡i cÑ tình gi£ làm dân! <p>Të §u nm 2003 ¿n nay, phòng QLXNC ß TP.HCM ã phát hiÇn h¡n 700 tr°Ýng hãp cÑ tình này <sup>(*)</sup>. N¿u chÉ có mÙt tr°Ýng hãp, thì ta có thà gi£i thích r±ng; vË quan này vì quá b­n rÙn nên quên m¥t cái nghÁ nghiÇp cça mình ang làm. Nh°ng ß ây là 700 tr°Ýng hãp l­n, không thà nói là các vË này quên khai °ãc, mà ph£i nói là cÑ tình! <p>Nh° v­y, chúng ta lý gi£i hiÇn t°ãng này nh° th¿ nào ? <p>(1). Thç tåc làm hÙ chi¿u cho quan chéc quá r°Ým rà, ph£i °ãc c¡ quan chç qu£n xác nh­n vv& Vì v­y, à ¡n gi£n hoá hÍ chuyÃn thành dân th°Ýng. Nh°ng hÍ l¡i quên r±ng, n¿u là quan chéc thì hÍ s½ °ãc c¥p hÙ chi¿u nhanh h¡n (5 ngày). Trong tr°Ýng hãp này, hÍ có thà bË k÷ lu­t, vì ã qua m·t c¥p trên à m°u tính chuyÇn riêng t° ? <p>(2). Hay là hÍ không thích làm quan nïa, muÑn quay vÁ cuÙc Ýi dân th°Ýng ? HÍ ã ý théc °ãc câu cía miÇng: Quan nh¥t thÝi, dân v¡n ¡i. Nh° v­y, t¡i sao hÍ không të quan, bán nhà bán ¥t ß Thành phÑ vÁ quê cuÑc ¥t, trÓng khoai ? <p>(3). Hay là hÍ tham nhing công quù, Ënh qua m·t c¡ quan iÁu tra, bÏ ch¡y ra n°Ûc ngoài. Cing không úng! Bßi vì, ch³ng có ai trong sÑ hÍ bË phát hiÇn là tham nhing c£. <p>(4). Hay là hÍ ang bí m­t tÕ chéc cuÙc thi ch¡y dân dã, xuyên biên giÛi, thành ph§n tham dñ chÉ là nhïng th°Ýng dân (quan chéc không °ãc ng ký). ích ¿n là n°Ûc Bí, ai ¿n tr°Ûc s½ °ãc lên Thiên àng; còn nhïng ng°¡ì không ¿n ích s½ bË ày xuÑng Ëa ngåc. Gi£ thuy¿t này có v» hoang °Ýng quá! <p>Th­t là khó có lÝi gi£i thích tho£ áng cho hiÇn t°ãng này! Nh°ng ch¯c ch¯n mÙt iÁu là, quan chéc ta ang muÑn ch¡y ra n°Ûc ngoài b±ng cái hÙ chi¿u dân th°Ýng. Vì v­y, hÍ mÛi cÑ tình gi¥u nh¹m cái chéc vå và nghÁ nghiÇp cça hÍ. <p>Chúng ta ph£i c°¡ng quy¿t ngn ch­n hiÇn t°ãng này; n¿u không ¥t n°Ûc s½ m¥t h¿t cán bÙ, không có ng°Ýi làm viÇc. Không thà có chuyÇn ß ViÇt Nam thì làm quan chéc, nh°ng khi ·t chân ¿n n°Ûc ng°Ýi, thì bi¿n thành th°Ýng dân. Trong khi ó, bi¿t bao nhiêu k» bán c£ l°¡ng tri à mua mÙt chéc quan be bé, cing không làm °ãc. <p>Th­t là mÙt hiÇn t°ãng kó l¡, ch°a tëng th¥y x°a nay! <p>15/12/2003. <p>(*). Báo TuÕi tr» thé 7, ngày 6/12/2003, trang 14. <p align=center><b>----- O -----</b> <a name="dt031223e"></a> <p align=center><font size="4" color="#0000FF"><b>TH  CLB!</b></font></p> <blockquote> <p><font size="4">Bài (1). <b>BÐN GIAI C¤P</b>.<br> CÁN BØ, cái bång ông to.<br> ¢NG lo v¡ vét, tham ô b¡c tiÁn<br> DÂN TÌNH khÑn khÕ triÁn miên.<br> TRÍ THèC sÍt rác, cing iên cái §u.<br> <br> Bài (2). <b>ÔNG TRÀ I Mø!</b><br> Ông TRÀ i Mù vÁ rÓi.<br> à BÙ Chính trË éng ngÓi không yên<br> ViÇt nam c§n Mø b¡c tiÁn<br> Trò ch¡i kiÃu Mø, ViÇt nam iên §u.<br> <br> Bài (3). <b>Mø QUA!</b><br> Mø i, ta m¥t Hoàng sa.<br> Mø qua trß l¡i, nhà nhà hân hoan.<br> Ph£i nhÝ n°Ûc Mø oai phong.<br> Giúp ta òi l¡i £o Hoàng, Tr°Ýng sa.<br> <br> Bài (4). <b>ÔN GIA B¢O I Mø.</b><br> Ôn Gia B£o i Mø kó này.<br> Bàn chuyÇn hãp tác, cái gì ây ?.<br> Trao Õi ài loan và ¥t ViÇt ?<br> Bàn cÝ chính trË, th¿ cing hay!<br> <br> Bài (5). <b>XÉT Xì</b>.<br> Quan toà xét xí quan tham.<br> £ng ta chÉ ¡o, ph£i làm th­t lâu!<br> B¥t Óng chính ki¿n, xí mau.<br> à không ai bi¿t, ai h§u nghe ch°a!<br> <br> Bài (6). <b>Vh KHOAN I Mø!</b><br> Vi Khoan i Mø, quá dài ngày.<br> Kêu gÍi §u t°, ß âu ây ?<br> Phá th¿ bao vây, ng°Ýi ViÇt ngo¡i.<br> Phen này, ¯t ph£i ch¿t banh thây!</font></p> <p><b>Viet Nam</b> 18/12/2003 <p><b>Hoang Sa</b></p> </blockquote> <hr></hr> <p align="right"><a href="tacgia_caulacbodanchu.html"><b>Måc Låc</b></a></p> <hr></hr> <br> </div> </BODY> </HTML>