Động thái sai lầm

Ngày 20 tháng 02 vừa qua Thường trực Giáo hội Phật giáo Việt nam ( nằm dưới sự kiểm soát của chính quyền ) đã chính thức lên tiếng can dự vào vụ đòi lại đất thuộc Tòa Khâm sứ cũ của Giáo hội Công giáo Việt nam. Bằng một công văn ( số 067/CV/HĐTS) gửi Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng do Hòa thượng Thích Trung Hậu đứng tên ký, Giáo hội Phật giáo Việt nam đã cho công luận thấy rõ ác ý của Giáo hội " quốc doanh" này đối với Giáo hội Công giáo Việt nam trong việc đòi lại những quyền lợi chính đáng đã bị chính quyền Cộng sản xâm phạm. Công văn đó đã nêu rõ:  " Chúng tôi đề nghị Thủ tướng nên xem Giáo hội Phật giáo Việt nam là một trong những thành phần chủ yếu để tham khảo trước khi có quyết định cụ thể liên hệ đến sự việc trên." Dù biện hộ thế nào cho lý do đề nghị được " tham khảo", công văn của Giáo hội Phật giáo Việt nam đã cho thấy Giáo hội này không chỉ không dám lên tiếng đòi hỏi quyền lợi cho riêng mình ( nếu bị xâm phạm) mà còn đứng về phía những kẻ xâm phạm quyền lợi.

Đây là diễn biến không hoàn toàn bất ngờ đối với tất cả mọi người quan tâm tới cuộc cầu nguyện ôn hòa, kiên tâm của giáo dân Công giáo suốt hơn một tháng trong cái giá buốt tại 42 phố Nhà Chung – Hà nội từ cuối năm 2007 sang đầu năm 2008 vừa qua. Cuộc cầu nguyện đã từng vượt qua cả sự đe dọa bằng "tối hậu thư" của chính quyền và chỉ tự nguyện dừng lại sau khi đã có những thông điệp hứa hẹn giải quyết thỏa đáng từ phía chính quyền. Như thế Giáo hội Công giáo Việt nam đã thể hiện ý chí xác quyết trong ý nguyện đòi lại sự công bằng và cũng đã chủ động thể hiện lòng khoan dung với chính quyền.

Động thái ác ý của Giáo hội Phật giáo "quốc doanh" đã chỉ cho thêm một minh chứng cho thấy chính quyền hiện tại vẫn chưa chịu từ bỏ cách hành xử lừa gạt, bất tín trong truyền thống của cộng sản Việt nam. Gần đây nhất, báo Nhân dân của đảng cộng sản Việt nam ra ngày 23/02/2008 đã một lần nữa xác nhận truyền thống đó: " Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, đất nước ta đứng trước những thử thách hết sức hiểm nghèo, " ngàn cân treo sợi tóc". Để bảo vệ và giữ vững chính quyền non trẻ, Đảng ta đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh, trên cơ sở giữ vững nguyên tắc, mục tiêu chiến lược đã áp dụng những chính sách, sách lược hết sức linh hoạt, mềm dẻo, kể cả việc ngày 11-11-1945 Đảng ta tuyên bố " tự giải tán". Sự thực là Đảng rút vào hoạt động bí mật, …Trong thông cáo của mình, Đảng giải thích lý do tuyên bố tự giải tán là: " Để tỏ rằng: Những đảng viên cộng sản… sẵn sàng đặt quyền lợi quốc gia lên trên quyền lợi giai cấp, hy sinh quyền lợi của đảng phái cho quyền lợi chung của dân tộc." Ngày 12-7-1946 trong cuộc họp báo tại biệt thự Roay-an, ngay trên đất Pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh tuyên bố: " Tất cả mọi người đều có quyền nghiên cứu một chủ nghĩa. Riêng tôi, tôi đã nghiên cứu chủ nghĩa Mác-Lê nin."(1) Ngày nay hầu như mọi người đã thấy rõ bản chất bất lương, bất tín của những sách lược, tuyên bố này.

Động thái ác ý của Giáo hội Phật giáo "quốc doanh" cũng cho thấy rõ cho dù Giáo hội này có giành được những hình ảnh, những hoạt động để gia tăng uy tín như tổ chức Đại lễ Phật đản 2008 của Liên Hợp Quốc thì Giáo hội này vẫn hoàn toàn là một tổ chức được kẻ cầm quyền tạo ra để giúp kẻ cầm quyền dễ dàng ứng phó với những vấn đề tôn giáo.

Vấn đề đặt ra là nếu Giáo hội Công giáo Việt nam tiếp tục thể hiện ý chí của mình bằng những cuộc cầu nguyện tập thể trường kỳ (chắc chắn sẽ phải quyết liệt hơn), Giáo hội Phật giáo " quốc doanh" có thể tổ chức những cuộc cầu nguyện tương tự để đối trọng lại hay không hoặc sẽ có những hoạt động gì để tranh chấp? Rõ ràng dù những cuộc cầu nguyện hoặc hoạt động tranh chấp có thể của Giáo hội Phật giáo " quốc doanh" chỉ nhằm bảo vệ quyền lợi cho chính quyền thì chính quyền cộng sản hiện nay cũng không thể mạo hiểm để đối mặt với một cuộc va chạm tôn giáo vô cùng nhạy cảm, vốn hiện tại đang có quá nhiều nguy cơ bất ổn xã hội đang nằm ngay trước mặt chính quyền. Hơn nữa, bên cạnh Giáo hội Phật giáo " quốc doanh" vẫn còn một Giáo hội Phật giáo Việt nam Thống nhất – hoàn toàn độc lập với chính quyền, cho dù bị khống chế, nhưng ảnh hưởng của Giáo hội Phật giáo độc lập này sẽ là không nhỏ khi có va chạm giữa Giáo hội Phật giáo " quốc doanh" với Giáo hội Công giáo.

Động thái đòi được " tham khảo" của Giáo hội Phật giáo Việt nam trong vụ " Tòa Khâm sứ" có thể chỉ là một bước đi thăm dò của chính quyền hiện nay, tiếp theo những hoạt động đang rất khó khăn để cô lập, chia rẽ nội bộ Giáo hội Công giáo, nhưng rõ ràng là một động thái sai lầm nếu chính quyền không muốn làm cho Giáo hội Công giáo và các Tôn giáo độc lập khác ngày càng gắn bó với nhau theo xu hướng xa rời chính quyền. Và điều cơ bản, những chiêu thức bất tín không thể hữu hiệu trong một thời đại thông tin đã mở.

(1) Trích trong bài " Chủ tịch Hồ Chí Minh với Tuyên ngôn của Đảng cộng sản", PGS, TS Nguyễn Khánh Bật, như đã dẫn.