<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.0 Transitional//EN">਀㰀䠀吀䴀䰀㸀 
<HEAD>਀㰀吀䤀吀䰀䔀㸀 一攀眀 䐀漀挀甀洀攀渀琀 㰀⼀吀䤀吀䰀䔀㸀 
<META NAME="Generator" CONTENT="">਀㰀䴀䔀吀䄀 一䄀䴀䔀㴀∀䄀甀琀栀漀爀∀ 䌀伀一吀䔀一吀㴀∀∀㸀 
<META NAME="Keywords" CONTENT="">਀㰀䴀䔀吀䄀 一䄀䴀䔀㴀∀䐀攀猀挀爀椀瀀琀椀漀渀∀ 䌀伀一吀䔀一吀㴀∀∀㸀 
<link rel="stylesheet" href="doithoai.css"></link>਀㰀⼀䠀䔀䄀䐀㸀 
<body bgcolor="#F0F8FF"> <div align="justify">਀ 
<!-- bài bắt đầu từ đây....-->਀㰀琀愀戀氀攀 眀椀搀琀栀㴀∀㄀　　─∀ 戀最䌀漀氀漀爀㴀∀⌀䌀䌀䌀䌀䘀䘀∀ 戀漀爀搀攀爀㴀㈀㸀 
<tbody><tr><td width="100%">਀㰀栀㄀ 愀氀椀最渀㴀挀攀渀琀攀爀㸀㰀昀漀渀琀 挀漀氀漀爀㴀∀⌀㄀　㈀㄀䄀䐀∀㸀䠀팀椞 䬀ﴀ㰀⼀昀漀渀琀㸀㰀⼀栀㄀㸀 
<p align=center><b>Trần Độ</b></td></tr></tbody></table>	 ਀㰀℀ⴀⴀ 戀椀 戀꼀琞 ᄀ꜁甞 琀„ᄀ礀⸀⸀⸀⸀ⴀⴀ㸀 
਀ 㰀栀㌀ 愀氀椀最渀㴀挀攀渀琀攀爀㸀㰀昀漀渀琀 挀漀氀漀爀㴀∀⌀䘀䘀　　　　∀㸀吀관瀞 ㄀㰀戀爀㸀 
Chuơng 12</font></h3>਀㰀栀㈀ 愀氀椀最渀㴀挀攀渀琀攀爀㸀㰀昀漀渀琀 挀漀氀漀爀㴀∀⌀　　㠀　　　∀㸀䌀漀渀 渀最愞 挀栀椀뼀渞 挀愞 琀椀㰀⼀昀漀渀琀㸀㰀⼀栀㈀㸀 
<p>Khi từ chiến khu 2 lên Việt Bắc, một người bạn tặng tôi một con ngựa, lông màu hồng ánh vàng, mượt mà lắm. Vóc nó vừa phải, lưng vừa tầm vai tôi. Ngực nó nở tròn, bụng thon, chân mảnh. Trông nó đến là đẹp nhưng biết nó thuộc nòi ngựa đua nên tôi chưa dám cưỡi. Việc đi ngựa tôi vốn chưa thành thục. Trước đây được ông Vương Thừa Vũ huấn luyện một lần tôi đà dùng ngựa đi họp mà tới nơi chỉ cờn nằm không thể nào ngồi dậy được. Toàn thân đau ê ẩm. Không dám cưỡi, cũng không dám dắt, tôi phải nhờ người đưa nó lên Việt Bắc. Tôi giao nó cho cậu bé cần vụ người Tày: Mày luyện nó giúp tao! Nó giữ lắm, hết sức hăng máu. Tao vừa cầm lấy cương là nó cất tung bốn vó. Cứ lên lưng là nó phi hoặc dừng lại chứ không đi nước kiệu.਀㰀瀀㸀ⴀ 䴀礀 氀甀礀윀渞 挀꤀渞 琀栀관渞 瘀漀 渀栀℀⸀  
<p>Cậu bé rất chịu khó và thạo việc, mấy tháng sau mới báo cáo đã luyện được rồi.਀㰀瀀㸀䰀切挀 ᄀ 琀椀 挀栀뀀愁 渀栀관渞 挀渀最 琀挀 挀栀渀栀 琀栀挞⸀ 䜀椀愀 ᄀ渀栀 琀椀 �„挀栀„䌀栀甀 挀挀栀 洀뀀�椞 挀礀 猀턀Ⱎ ᄀ椁 瘀섀Ⱎ 琀椀 瘀꬀渞 琀栀뀀�渞最 搀豈渀最 砀攀 ᄀꄁ瀞 栀漀뜀挞 ᄀ椁 戀 䠀洀 ꔀ礞 琀椀 琀渀栀 ᄀ椁 渀最愞 挀栀漀 渀栀愀渀栀⸀ 䌀관甞 挀꜀渞 瘀„最椀„挀꤀渞 琀栀관渞 ᄀ쌁„琀椀 氀渀 渀最愞 爀팀椞 洀�椞 琀爀愀漀 挀뀀ꄁ渁最⸀ 䴀�椞 挀꜀洞 氀ꔀ礞 ᄀ礀 挀뀀ꄁ渁最Ⰰ 琀栀뼀„氀 渀 戀턀挞Ⰰ 渀 ᄀꄁ瀞⸀ 吀椀 氀切渀最 琀切渀最 琀甀�琞 琀愀礀⸀ 䌀관甞 挀꜀渞 瘀„ᄀ뀁愁 氀ꄀ椞 搀礀 挀뀀ꄁ渁最Ⰰ 戀ꌀ漞㨀 䄀渀栀 挀„欀椀渀 渀栀꬀渞 瘀甀턀琞 瘀攀 渀Ⰰ 琀愀礀 挀뀀ꄁ渁最 渀栀뤀„渀栀뤀„洀 氀渀 氀뀀渁最 ᄀ渞最 ᄀ쌁„搀礀 挀뀀ꄁ渁最 ᄀ�渞最 瘀漀 洀洀 渀⸀ 䌀관甞 挀꜀渞 瘀„氀ꄀ椞 挀꤀渞 琀栀관渞 最椀„挀漀渀 渀最愞 ᄀ쌁„琀椀 琀爀漀 氀渀⸀ 䌀관甞 琀愀 瘀愞 戀휀„琀愀礀 爀愀 琀栀 挀漀渀 渀最愞 瀀栀渀最 氀渀 瀀栀椀 瘀촀琞⸀ 䈀쬀„砀 琀爀관琞 欀栀케椞 礀渀Ⰰ 琀椀 爀ꄀ椁 甀挞栀 砀甀턀渞最Ⰰ 挀漀渀 渀最愞 渀礀 ᄀ뜁挞 戀椀윀琞 琀栀切 瘀 氀 挀„渀最뀀�椞 挀뀀椞 渀最 氀 渀 ᄀ渞最 氀ꄀ椞 渀最愀礀 氀관瀞 琀挞⸀ 䬀栀渀最 瀀栀ꌀ椞 渀最愞 渀漀 挀椀渁最 挀 渀뼀琞 ᄀ⸀ 䌀栀渀栀 渀最 倀栀ꄀ洞 一最촀挞 䴀관甞 ᄀ 戀쬀„渀最愞 欀漀 氀 ᄀ뼁渞 栀渀最 挀礀 猀턀Ⱎ 猀甀ﴀ琀 洀ꔀ琞 洀ꄀ渞最⸀ 퐀渀最 愀渀栀 欀뼀琞 渀最栀⤀愁 挀愞 琀椀 挀椀渁最 琀渞最 戀쬀„渀最愞 欀漀 氀 洀ꔀ礞 挀栀挞 洀琀Ⰰ  ꤀洞 挀ꌀ„渀最뀀�椞Ⰰ 瘀섀„渀栀 瀀栀ꌀ椞 瀀栀挞 琀栀甀턀挞 洀ꔀ琞 洀ꔀ礞 渀最礀⸀ 䰀꜀渞 琀栀„栀愀椀Ⰰ 挀栀甀꤀渞 戀쬀„挀栀甀 ᄀ漀 氀椀 氀ꄀ椞 氀攀漀 氀渀⸀ 䌀漀渀 渀最愞 氀ꄀ椞 氀愀漀 瘀切琀Ⰰ 氀甀팀渞 焀甀愀 洀ꔀ礞 挀礀 琀爀攀 渀最ꌀ„渀最愀渀最 ᄀ뀁�渞最⸀ 䴀愀礀 洀 琀椀 渀栀愀渀栀 洀꼀琞 挀切椀 ᄀ꜁甞 戀洀 挀栀뜀琞 氀뀀渁最 渀 渀渀 欀栀渀最 戀椀 琀栀뀀ꄁ渁最⸀ 䌀甀턀椞 挀豈渀最 琀椀 ᄀ渀栀 ᄀ渀栀 戀�„ᄀ椁 挀渀最 琀挀⸀ 吀爀渀 ᄀ뀁�渞最 瘀섀„琀椀 戀뀀�挞 甀渀最 搀甀渀最Ⰰ 琀栀ꌀ渞栀 琀栀ꄀ椁 渀最꼀洞 挀ꌀ渞栀⸀ 一最漀ꌀ渞栀 氀ꄀ椞 琀栀ꔀ礞 瀀栀愀 砀愀 挀 ᄀ턁洞 ᄀ攁渀 搀椀 ᄀ�渞最⸀ 䌀栀턀挞 氀琀 栀椀윀渞 爀 洀�琞 欀„猀⤀ 栀椀渀 渀最愀渀最 瀀栀椀 渀最愞 琀�椞⸀ 䄀渀栀 琀愀 渀넀洞 搀渀 洀渀栀 瘀漀 氀뀀渁最 渀最愞 ᄀ愁渀最 瀀栀椀 渀栀뀀 洀椀椁 琀渀 氀愀漀⸀ 吀椀 ᄀ渞最 渀最礀 爀愀 瘀 渀뀀�挞 瀀栀椀 欀栀 ᄀ뤁瀞⸀ 퀀切渀最 氀 挀漀渀 渀最愞 挀愞 琀椀 挀渀 欀„猀⤀ 氀 倀栀愀渀 嘀̀渁 䬀栀漀愀℀ 䬀栀渀最 爀 琀栀�椞 ᄀ 渀最 琀愀 氀洀 最 渀栀뀀渁最 挀栀꼀挞 挀栀꼀渞 氀 挀栀뀀愁 氀洀 瀀栀椀洀⸀ 吀爀渀最 琀栀ꔀ礞 琀椀Ⰰ 䬀栀漀愀 栀琀 琀뀀�渞最 氀渀㨀  
<p>- Ngựa hay quá. ਀ 
<p>Lần thứ hai, anh chưa dứt lời thì cả người và ngựa vút qua tôi. Bị hơi gió thốc rơi mũ, ông ấy ngoái lại nhờ: Nhặt hộ tao cái mụ Bụng đầy buồn tủi, tôi cúi nhặt mũ mang về cho ông ta. Bóng dáng con ngựa phi và kỵ sĩ khảm khắc tận óc cứ như diễu cợt đùa dai cái vụng về của tôi. Ông Khoa phi thử, phi chơi chừng mười cây số rồi quay trở lại. Ðưa ngựa trả cho tôi, ông ấy bảo: ਀ⴀ 一最愞 挀愞 愀渀栀 琀栀관琞 琀甀礀윀琞 瘀�椞Ⰰ 愀渀栀 欀椀뼀洞 ᄀ뀁挞 �„ᄀ甀 琀栀뼀℞  
- Kiếm đâu! Anh em ở dưới khu IIl cho tớ làm kỷ niệm, đưa lên để đi đường rừng cho tiện. ਀ⴀ 䈀渀 氀ꄀ椞 挀栀漀 琀�Ⱎ 琀�„砀椀渀 琀爀ꌀ„渀̀洁 渀最渀⸀  
<p>- Ðã bảo là ngựa kỷ niệm, sao lại bán? Năm ngàn chứ mười ngàn tôi cũng không bán. Không bao giờ bán! Tôi để tôi đi. Nay chưa đi được nhưng rồi sẽ được! ਀㰀瀀㸀匀甀턀琞 琀栀�椞 最椀愀渀 琀�椞 �„戀漀 嘀윀„焀甀턀挞 焀甀渀Ⰰ 挀漀渀 渀最愞 渀礀 氀甀渀 最꼀渞 戀 瘀�椞 琀椀 琀爀漀渀最 挀挀 挀栀甀礀뼀渞 挀渀最 琀挀⸀ 一 瀀栀椀 戀愀礀 洀 氀ꄀ椞 搀愀椀 猀挞 氀꼀洞⸀ 吀„퀀ꄀ椞 吀„瘀섀„ᄀ뼁渞 欀栀甀 瘀挞 挀栀„䌀栀甀 挀 ᄀ뼁渞 栀ꄀ渁 栀愀椀 洀뀀ꄁ椁 挀礀 猀�„䴀뜀挞 搀豈 愀渀栀 攀洀 欀栀挀 ᄀ椁 砀攀 ᄀꄁ瀞 琀栀뀀�渞最 欀栀�椞 栀渀栀 猀�洞Ⰰ 洀椀 氀甀 猀愀甀 琀椀 洀�椞 氀渀 ᄀ뀁�渞最 渀栀뀀渁最 挀漀渀 渀最愞 ᄀ뀁愁 琀椀 瘀뀀琞 砀愀 洀촀椞 渀最뀀�椞⸀ 퀀ꄀ瀞 砀攀 栀愀椀 洀뀀ꄁ椁 挀礀 猀턀„ᄀ뀁�渞最 渀切椀Ⰰ 挀甀愀 搀턀挞 栀椀쌀洞 琀爀�„焀甀ꌀ„挀椀渁最 瘀ꔀ琞 瘀ꌀ„欀栀 渀栀촀挞⸀ 퀀椀 渀最愞 最椀切瀀 琀椀 琀栀ꌀ渞栀 琀栀ꄀ椁Ⰰ ᄀ渀最 栀漀渀最 栀ꄀ渁⸀ 吀椀 挀椀渁最 栀촀挞 ᄀ뀁挞 挀愞 渀最뀀�椞 渀甀椀 渀最愞 渀栀椀섀甞 挀栀준„搀꬀渞 焀甀愀渀 琀爀촀渞最㨀 
<p>- Con ngựa này khôn lắm, nhưng anh phải biết chịu khó săn sóc nó. Anh chú ý mấy việc này: Một là khi anh rửa mặt xong thì đem nước ấy cho nó uống. Hai là đi đâu về, áo anh đang đẩm mồ hôi, anh cởi áo trùm lên đầu nó. Ðể làm gỉ ? Ðể cho nó quen hơi và nó biết anh là chủ. Từ chỗ quen hơi và hiểu rằng chủ mến yêu mình, anh sẽ thấy nó rất thuần với anh, còn kẻ khác thì hãy xem chừng ... ਀㰀瀀㸀吀椀 欀椀渀 琀爀 琀栀挞 栀椀윀渞 ᄀ椁섀甞 挀栀준„搀꬀渞 ᄀ⸀ 儀甀ꌀ„渀栀椀渀 挀漀渀 
ngựa gắn bó với tôi, dù không như con chó nhưng nó rất਀洀관琞 琀栀椀뼀琞Ⰰ 挀ꌀ„渀 瘀 琀椀 ᄀ섁甞 挀ꌀ洞 渀栀관渞 爀촀„吀椀 ᄀ뜁挞 
biệt hiểu nó qua đôi mắt nó nhìn. ánh mắt nó nhìn਀洀渀栀 琀栀쌀„栀椀윀渞 爀 渀 琀栀뀀ꄁ渁最 洀渀栀 爀愀 猀愀漀Ⰰ 栀漀뜀挞 氀 渀 ᄀ愁渀最 
buồn hay giận giữ gì đọ Khi tôi đến gần vuốt ve mơn਀琀爀�渞Ⰰ 渀 ᄀ쌁„氀�„渀휀椞 瘀甀椀 猀뀀�渞最⸀ 一 最椀꬀洞 挀栀渀Ⰰ 渀最漀꼀琞 
đuôi, gục đầu vào mặt tôi mà dụi như mơn trớn tôị਀一栀渞最 氀切挀 琀椀 ᄀ椁 砀愀 琀 渀最礀Ⰰ 欀栀椀 琀爀�„瘀섀„挀ꄀ 焀甀愀渀Ⰰ 挀渀 
cách xa trăm thước mà con ngựa đã nhảy cẫng lên hí਀爀ꔀ琞 搀쬀„䐀豈 瘀�椞Ⰰ 琀椀 挀椀渁最 最栀 氀ꄀ椞 瘀�椞 渀 挀栀턀挞 氀琀℀ 
Bấy giờ con ngựa tiện dụng hơn xe đạp nhiều vì đi਀渀最愞 渀栀愀渀栀 栀ꄀ渁Ⰰ 琀 洀윀琞 栀ꄀ渁⸀ 䌀栀준„瀀栀ꌀ椞 挀 渀最뀀�椞 挀栀̀洁 猀挀 
nó, phải cho ngựa ăn trứng gà, mật ong hoặc lá mán ở਀琀爀漀渀最 爀渞最⸀ 䬀椀뼀洞 挀挀 琀栀„ᄀ ᄀ甀 挀 搀윀„䌀漀渀 渀最愞 挀愞 
tôi được nuôi nấng đầy đủ nên rất béo tốt, da hóng਀氀渀最 洀뀀琞 洀ꄀ„퀀ꄀ渁 瘀쬀„琀椀 挀 渀最 欀뼀„琀漀渀 琀甀琀�渞最 挀관甞 
thị nặng, nhưng rất ham đi ngựạ Một hôm mượn ngựa਀挀愞 琀椀 ᄀ椁 挀栀„挀挀栀 戀턀渞Ⰰ 渀̀洁 挀礀 猀�„一栀뀀 ᄀ 渀椀 琀爀渀 
con ngựa này cứ người lạ cưỡi là nó phi, không thể਀挀栀漀 渀 搀椀 渀뀀�挞 欀椀윀甞 渀栀뀀 欀栀椀 琀椀 挀뀀椞 ᄀ뀁挞⸀ 嘀 渀最 
kế toán của chúng tôi đã được phi đi và phi trở về,਀栀渀栀 搀ꄀ渞最 ᄀ뼁渞 琀栀ꌀ洞 栀ꄀ椞㨀 焀甀꜀渞 漀 砀�挞 砀윀挞栀Ⰰ 欀渀栀 氀渀最 
thòng trước ngực, mặt nhăn nhó đau khộ Gặp tôi, ông਀琀愀 瘀愞 琀栀�„瘀愞 渀椀㨀 吀栀椀Ⰰ 琀椀 砀椀渀 挀ꄀ挞栀 渀最愞 焀甀ﴀ 挀愞 
ông! Khiếp quá, điều khiển không được!. Nguyễn Ðắc,਀最椀洀 ᄀ턁挞 砀뀀�渞最 瀀栀椀洀 洀�琞 氀꜀渞 洀뀀渞 渀最愞 挀愞 琀椀 ᄀ椁Ⰰ 
trở về cũng bảo xin cạch không đám mượn nữa vì vừa਀戀쬀„渀 栀ꄀ„砀甀턀渞最 ᄀꔁ琞 ᄀ渀栀 戀쬀挞栀℀ 䌀 栀洀 琀椀 ᄀ뼁渞 栀촀瀞 �
văn phòng tổng cục chính tri Ðây là cái nhà sàn,਀渀最뀀�椞 栀촀瀞 瀀栀愀 琀爀渀Ⰰ 渀最愞 渀最栀봀漞 戀甀�挞 瀀栀愀 搀뀀�쬞„堀漀渀最 
cuộc họp tôi xuống không thấy ngựa đâu cạ Thì ra có਀挀관甞 ᄀ 氀渀 氀ꔀ礞 渀最愞 琀椀 ᄀ椁 瘀 瘀愞 戀쬀„焀甀관琞 渀最 最礀 
hai xương sườn phải đưa đi điều tri Hai tháng sau mới਀琀爀�„瘀섀„瘀 琀„ᄀ 挀椀渁最 挀ꄀ挞栀 挀漀渀 渀最ꄞ„ 
Ngày ấy có lão Lê Ðức Nhân là một trong các cố vấn਀戀椀渀栀 瘀관渞 挀愞 琀愀 瘀섀„渀最뀀�椞 퀀挞Ⰰ 挀椀渁最 洀 渀最愞 瘀 挀 
ngựạ Con ngựa tay này cao to rất đẹp mạ So với ngựa਀挀愞 琀椀 渀 栀椀渀 渀最愀渀最 栀ꄀ渁 栀대渞 ⴀ 琀栀뼀„洀 渀最 ꔀ礞 最뜀瀞 
ngựa tôi thì ca ngợi hết lời, tôn xưng là như giọ਀䴀휀椞 氀꜀渞 栀愀椀 戀渀 最뜀瀞 渀栀愀甀 搀촀挞 ᄀ뀁�渞最Ⰰ 渀最 瘀甀椀 瘀묀„挀栀漀 
ngựa mình né sang bên rồi đặt tay lên ngực chào: Bông਀搀甀愀 一栀뀀 最椀 洀 挀栀대渞最 琀栀洀 挀栀漀Ⰰ 琀栀ꌀ洞 渀栀渀 琀椀 氀ꔀ礞 洀�琞 
cáị Lão bao lần gạ gẫm đổi, dĩ nhiên là không được.਀ 
<p>Ngành tuyên huấn thời ấy do ông Trường Chinh chủ trị਀䌀挀 礞 瘀椀渀 最팀洞 挀 琀椀 瘀 挀挀 渀最 䰀 儀甀愀渀最 퀀ꄀ漞Ⰰ 䠀 堀甀渀 
Trường, Trần Lâm, Hoàng Tuấn, Lưu Văn Lợị Các cuộc਀栀촀瀞 琀栀뀀�渞最 挀 ᄀ„洀뜀琞 挀挀 瘀쬀„渀礀 ᄀ쌁„渀最栀攀 渀最 吀爀뀀�渞最 
Chinh hướng dẫn tình hình sẽ diễn biến như thế nàỏ਀一渀 ᄀ섁„挀愀漀 挀椀 最준„䌀栀切 ﴀ 挀椀 最 搀„ᄀ漁渀 琀뀀 琀뀀�渞最 
quần chúng diễn biến ra sao ? Công tác tuyên huấn phải਀氀洀 琀栀뼀„渀漀⸀ 䴀휀椞 氀꜀渞 ᄀ椁 栀촀瀞 琀椀 挀 一栀뀀 最椀 渀渀 挀„甀渀最 
dung, các bố khác thì ra đi bộ từ sớm. Ước lượng਀挀挀 渀最 ꔀ礞 ᄀ ᄀ뼁渞 挀栀휀„戀椀 挀케„搀椀 ᄀ�„琀爀̀洁 琀栀뀀�挞Ⰰ 
tôi mới leo lên lưng ngựa phi chỉ vút một cái là đã਀瘀뀀琞 氀渀 琀爀뀀�挞 洀촀椞 渀最뀀�쬞„吀爀꜀渞 䰀洀 ᄀ 挀 氀�椞 洀 
tả: Ðộ có con ngựa hay thật! Mới nghe tiếng vó lộp਀戀�瀞Ⰰ 氀�瀞 戀�瀞 琀„砀愀 砀愀 ᄀ 琀栀ꔀ礞 ᄀ渀栀 漀 焀甀愀 渀栀뀀 氀渀 
gió và nó biến mất ở phía trước. Lúc bấy giờ các਀渀最 嘀̀渁 吀椀뼀渞 䐀椀渁最Ⰰ 倀栀愀渀 倀栀切挀 吀뀀�渞最Ⰰ 䰀 吀ꔀ琞 퀀꼀挞Ⰰ 䰀뀀甁 
Văn Lợị đều có ngựạ Một dịp Tết, chúng tôi kéo਀渀栀愀甀 ᄀ椁 洀渞最 堀甀渀Ⰰ 挀栀切挀琀뼀琞 䌀挞 琀爀뀀�渞最 嘀̀渁 吀椀뼀渞 䐀椀渁最Ⰰ 
mỗi người một con ngựạ Con ngựa của ông Phan Phúc਀吀뀀�渞最 搀„最栀 最�洞Ⰰ 挀栀준„琀�椞 搀„挀꼀渞Ⰰ 搀„ᄀ 挀栀
không dữ chạỵ Ông ấy dừng lại ở đâu phải cột ngựa਀戀넀渞最 栀愀椀 砀挀栀 猀꼀琞⸀ 吀栀뼀„洀 栀씀„ᄀ渀栀 栀ꄀ椁 挀 渀最愞 挀椀 氀 
nó giựt đứt cả xích. Lúc đến thì lẻ tẻ từng ông nên਀欀栀渀最 砀ꌀ礞 爀愀 挀栀甀礀윀渞 最쬀„一最愞 琀椀 氀 渀最愞 挀椀 渀渀 琀椀 
phải phòng xạ Khi ra về, Phan Phúc Tường cũng cao giọng਀挀ꌀ渞栀 挀漀㨀 䌀漀椀 挀栀渞最 渀最愞 琀愀漀℀ 一 挀栀ꄀ礞 琀栀 砀漀渀最Ⰰ 渀栀뀀渁最 
đuổi gái thì ghê đấy!. Tôi vội vã phóc lên phi਀琀爀뀀�挞⸀ 吀栀뼀„洀 挀漀渀 欀椀愀 氀愀漀 氀渀 ᄀ甁픀쬞„吀椀 渀最栀⤀ 氀洀 猀愀漀 渀 
có tốc độ như ngựa của mình được. Chỉ chốc lát thì਀戀쬀„戀케„爀ꄀ椁 琀栀쬀„椀 挀栀愀漀 渀 ᄀ甁픀椞℀ 吀爀뀀�挞 渀愀礀Ⰰ 挀栀대渞最 挀 
ngựa đực nào đuổi kịp con cái của tôi được. Nhưng਀渀最愞 倀栀愀渀 倀栀切挀 吀뀀�渞最 挀„猀椀 洀 ᄀ甁픀쬞„嘀 渀 ᄀ甁픀椞 欀쬀瀞⸀ 
Nó bám sát đuôi ngựa tôi rồi cứ chồm chồm tính nhảy਀氀渀 猀愀甀 氀뀀渁最 琀쬀„倀栀椀 琀栀 渀 瀀栀椀 琀栀攀촀„퀀椀 挀栀관洞 氀ꄀ椞 琀栀 渀 
chồm lên lưng. Bí quá! Tôi đành xuống ngựa tìm mãi਀洀�椞 挀 ᄀ뀁挞 挀渀栀 琀爀攀 搀椀 戀턀渞 渀̀洁 琀栀뀀�挞 砀甀愀 瀀栀愀 猀愀甀 
ngựa, vất vả nhiều lắm mới về tới nhạ Còn Phan Phúc਀吀뀀�渞最 琀栀 戀쬀„渀最愞 栀ꔀ琞 渀最 欀栀椀 渀 挀栀팀洞 氀渀 渀最愞 琀쬀„ 
Con ngựa đực của ông Văn Tiến Dũng thì chết vì nhảy ngựa cá. Trong một ngày nó nhảy đến mười bốn lần và lăn ra chết. Ông Văn Tiến Dũng đang làm việc thấy cậu cần vụ vào thưa:਀㰀瀀㸀ⴀ 䈀漀 挀漀 ᄀ팁渞最 挀栀椀  
<br>- Báo cáo gỉ ਀㰀戀爀㸀ⴀ 䌀漀渀 渀最愞 挀愞 ᄀ팁渞最 挀栀 栀礀 猀椀渀栀 爀팀椞 ꄀ„ 
<br>- Hy sinh vì sao.਀㰀戀爀㸀ⴀ 䈀漀 挀漀 ᄀ팁渞最 挀栀Ⰰ 栀礀 猀椀渀栀 瘀 椀 琀渀栀℀  
<p>Lại một lần, tôi một mình dùng ngựa đi. Giữa đường gặp một ông đang ngồi nghỉ. Con ngựa đực của ông ta buộc gần đó. Ðánh hơi ngựa của tôi, nó giựt đứt giây cương đuổi theo, bám riết. Ðường vắng vẻ chẳng biết nhờ ai cản giúp, mà cứ nhủng nhẳng thì chẳng làm sao đi được, Tôi cố nghĩ cho ra cách cắt cái đuôi nó. Một ý nghĩ tinh nghịch thoảng qua. Tôi xuống ngựa buộc nó vào gốc cây bên đường và bảo: Thôi cho nó làm cho xong đi rồi mà đi!. Thế mà xong được đấy!.਀㰀戀爀㸀䌀 渀栀渞最 挀甀�挞 栀촀瀞 �„䈀�„吀픀渞最 琀뀀 氀윀渞栀 ᄀ뼁渞 欀栀甀礀愀⸀ 䴀촀椞 渀最뀀�椞 ᄀ섁甞 渀最„氀ꄀ椞Ⰰ 挀渀 琀椀 琀栀 挀„爀愀 瘀섀⸞ 嘀椀 挀栀挞 挀礀 猀턀„ᄀ뀁�渞最 爀渞最Ⰰ 琀椀 氀攀漀 氀渀 氀뀀渁最 渀最愞 戀ꌀ漞 渀 瘀섀⸞ 吀椀 挀栀준„瘀椀윀挞 洀 挀픀„渀 洀 最 最관琞Ⰰ 洀 琀爀渀栀 挀挀 挀渀栀 挀礀 渀最愀渀最 ᄀ뀁�渞最 氀 ᄀ뀁挞⸀ 䌀漀渀 渀最愞 欀栀꼀挞 瘀섀„琀�椞 渀栀⸀  
Tôi cũng thích nói chuyện với nó, buông lời nói khích lệ, khen ngợi và buông những cái vuốt ve mơn trớn. Nó có vẻ lắng nghe và như hiểu được lòng chủ. Nó cứ lững thững bước, đến đúng cửa chuồng ngựa thì dừng lạị ít lâu sau nó đẻ một con ngựa con, cũng nhỏ con và tưng tưng như con mẹ. Thế là từ đó tôi có ngoài ngựa cưỡi còn lẽo đẽo một chú ngựa con phía sau.  ਀䌀漀渀 渀最愞 最꼀渞 戀 瘀�椞 琀椀 ᄀ뼁渞 洀挞 渀栀뀀 琀椀 挀 琀栀쌀„ᄀ椁섀甞 欀栀椀쌀渞 渀 戀넀渞最 ﴀ 渀最栀⤀⸁ 一 渀栀뀀 ᄀ漁渀 ᄀ뀁挞 ﴀ 洀甀턀渞 挀愞 琀椀 焀甀愀 洀�琞 ᄀ�渞最 琀栀椀 最椀礀 挀뀀ꄁ渁最 渀栀뤀„渀栀渀最⸀ 퀀愀渀最 瀀栀椀 漀 漀Ⰰ 琀椀 洀甀턀渞 挀栀甀礀쌀渞 猀愀渀最 ᄀ椁 琀栀漀渀最 琀栀ꌀⰞ 挀栀준„挀꜀渞 渀栀픀洞 ᄀ琀 氀渀 氀 渀 瘀椀뼀琞 ﴀ 挀栀甀礀쌀渞 猀愀渀最 ᄀ椁 渀뀀�挞 欀椀윀甞⸀ 䌀渀 ᄀ愁渀最 渀뀀�挞 欀椀윀甞Ⰰ 琀椀 焀甀뜀瀞 挀栀뜀琞 栀愀椀 턀渞最 挀栀渀 瘀漀 戀渞最 渀 氀 渀 瀀栀椀 渀最愀礀⸀ 䌀椀渁最 挀 氀꜀渞 琀椀 戀쬀„渀最Ⰰ 渀最 欀栀 ᄀ愁甀⸀ 퀀 氀 栀洀 渀 ᄀ愁渀最 瀀栀椀 琀栀 琀爀�椞 ᄀ픁„洀뀀愁 渀뜀渞最 栀ꄀ琞⸀ 퀀뀀�渞最 琀爀ꄀ渁Ⰰ 渀 ᄀ뀁愁 挀ꌀ„戀턀渞 挀栀渀 氀渀 琀ꌀ渞最 ᄀ 渀渀 琀爀뀀琞⸀ 䌀ꌀ„戀턀渞 挀栀渀 渀 挀栀渞最 氀ꄀ椞 瘀 琀椀 戀쬀„栀ꔀ琞 氀�渞 渀最뀀挞 焀甀愀 ᄀ꜁甞 渀⸀ 吀椀 挀椀渁最 ᄀ 戀쬀„渀最 砀攀 ᄀꄁ瀞⸀ 一最 砀攀 ᄀꄁ瀞 琀栀 琀愀 戀椀뼀琞 欀栀椀 洀ꔀ琞 ᄀⰀ 挀渀 渀最 渀最愞 琀栀 挀栀준„欀栀椀 ᄀ 渀넀洞 戀 琀爀渀 ᄀꔁ琞 洀�椞 栀愀礀 戀쬀„渀最 爀팀椞⸀ 䰀꜀渞 渀最 渀礀 欀栀 ᄀ愁甀 瘀 氀뀀渁最 琀椀 氀切挀 ᄀ ᄀ攁漀 戀愀 氀Ⰰ 戀쬀„戀愀 氀 砀椀뼀琞 瘀漀 砀礀 砀琀 挀ꌀ„氀뀀渁最⸀  
<p>Sau này tôi ra đơn vị 209, tôi vẫn còn mang con ngựa਀琀栀攀촀„퀀뼀渞 氀꜀渞 琀椀 猀愀渀最 吀爀甀渀最 儀甀턀挞 氀甀礀윀渞 焀甀渀 洀ꔀ礞 琀栀渀最 
trở về, lòng khấp khởi mừng gặp lại ngựa quỵ Nhưng਀ᄀ뀁挞 戀椀뼀琞 氀 渀 ᄀ 挀栀뼀琞 瘀 渀栀渞最 氀ﴀ 搀漀 渀最栀攀 氀ꄀ 洀ꄀ
lắm. Ðiều chắc chắn là sự chăm sóc nuôi nấng nó, ân਀挀꜀渞 瘀�椞 渀 欀栀渀最 ᄀ뀁挞 渀栀뀀 琀椀 氀切挀 �„渀栀Ⰰ 渀栀뀀 愀渀栀 
cần vụ vừa nắm vững kỷ thuật vừa rất có trách਀渀栀椀윀洞⸀ 一 挀栀뼀琞 琀椀 琀椀뼀挞 渀最ꄀ 琀椀뼀挞 渀最꤀渞 洀ꔀ礞 氀„嘀섀
sau tôi còn đi nhiều ngựa khác nhưng không có con nào਀ᄀ뀁挞 渀栀뀀 渀最愞 挀愞 琀쬀„匀愀渀最 䰀漀 琀椀 挀椀渁最 ᄀ 挀栀切 ﴀ 
chọn con ngựa haỵ Ngựa Lào đặc biệt có nước kiệu਀ᄀ뜁挞 戀椀윀琞Ⰰ 最촀椞 氀 欀椀윀甞 䰀漀Ⰰ 欀栀挀 瘀�椞 渀뀀挞 欀椀윀甞 欀椀쌀甞 
người pháp đị Ði kiệu Tây biết nhún theo thì không sao,਀欀栀渀最 戀椀뼀琞 渀栀切渀 琀栀 ᄀ愁甀 氀뀀渁最 氀꼀洞⸀ 䬀椀윀甞 䰀漀 琀栀 欀栀渀最 
phải nhún không phải nó chạy mà chỉ là bước gấp băng਀戀̀渁最 瘀 ᄀ椁 琀„渀最礀 渀礀 焀甀愀 渀最礀 欀栀挀 瘀�椞 琀턀挞 ᄀ�„琀爀甀渀最 
bình 7 km/giờ. Ngựa Lào thật dai sức! Trở lại con ngựa quý của tôi.਀㰀瀀㸀䐀豈渀最 渀 琀栀 欀栀 ᄀ椁 渀最愞 ᄀ渀⸀ 一 欀栀渀最 挀栀쬀甞 ᄀ椁 猀愀甀 挀漀渀 
nào cạ Một chuyến tôi đi công tác cùng đoàn của anh਀嘀̀渁Ⰰ 渀最愞 挀愞 愀渀栀 ꔀ礞 挀椀渁最 氀漀ꄀ椞 挀挞 欀„栀愀„吀椀 氀豈椀 
xuống đi phía sau, anh em không rõ cứ trách tôi sao không਀渀栀관瀞 ᄀ漁渀 挀栀漀 瘀甀쬀„匀漀渀最 渀뼀甞 琀椀 琀栀切挀 氀渀 琀栀 欀栀渀最 挀 
cách kìm giữ con ngựa tôi cạ Nó cứ bước lên đi਀琀爀뀀�挞 洀촀椞 挀漀渀 欀栀挀⸀ 一栀뀀 琀栀뼀„猀愀漀 琀椀윀渞 瘀�椞 愀渀栀 嘀̀渁⸀ 퀀ꔀ礞 
con ngựa của tôi lưu lại cho tôi những kỷ niệm như vậy.਀吀椀 挀椀渁最 欀栀渀最 栀椀쌀甞 渀栀渞最 ᄀ椁섀甞 ᄀ 渀 琀栀愞 栀뀀�渞最 琀
nòi giống nó hay là do cậu chăn nuôi đã luyện cho nó.਀䈀礀 最椀�„琀椀 瘀꬀渞 琀栀뀀ꄁ渁最 琀椀뼀挞 渀⸀  
਀ 
਀㰀栀爀㸀㰀⼀栀爀㸀 
<p align=right> <a href="tacgia_trando.html"><b>Mục Lục</b></a>&nbsp | <a href="td_hoikyt1ch13.html">Chương 13</a></p>਀ 
<hr></hr>਀㰀戀爀㸀 
</div>਀㰀⼀䈀伀䐀夀㸀 
</HTML>