Những cảnh báo ở "thiên đường"

Lao Động số 18 Ngày 04/05/2008 Cập nhật: 6:28 AM, 01/05/2008

(LĐ) - Là nơi hội tụ nhiều khu danh thắng độc đáo, nhiều di sản văn hóa thế giới, những hệ sinh thái rừng - biển đẹp nổi tiếng, miền Trung đang là nơi phát triển "nóng" nhất về dịch vụ du lịch của cả nước. Song đây cũng là nơi đáng báo động về hiện tượng chồng chéo, phá vỡ quy hoạch tổng thể.

Nhiều địa phương, khu du lịch đã khai thác theo hướng thực dụng, vắt kiệt tài sản quốc gia, di sản của cha ông để lại mà chưa chú ý đúng mức đến bảo tồn, phát huy... Và ví dụ đau lòng nhất có lẽ phải kể đến Bà Nà (Đà Nẵng). Sau khi được đưa vào khai thác ào ạt gần 10 năm nay, "thiên đường du lịch" này đã tan nát cả về không gian kiến trúc, quy hoạch lẫn môi trường sinh thái...

"Sai một ly, đi một dặm"

Từ thời Pháp thuộc, Bà Nà đã được phát hiện và xây dựng thành khu nghỉ dưỡng sinh thái cao cấp cho sĩ quan Pháp. Thời gian và chiến tranh gần như tàn phá hết. Năm 1998 được xem như thời điểm Bà Nà được "phát hiện lại", khi chính quyền Đà Nẵng đầu tư làm mới hoàn toàn một cung đường ngoạn mục lên tới đỉnh, biến khu sinh thái hoang sơ, khí hậu "một ngày có cả 4 mùa" tuyệt vời này thành một thiên đường du lịch (DL). Nhưng việc khai thác DL ở Bà Nà đã được tiến hành một cách quá nóng vội.

Chỉ sau một thời gian ngắn các nhà đầu tư đua nhau xây dựng và khai thác, không gian quy hoạch của Bà Nà đã bị băm nát, các công trình kiến trúc xấu xí, thô thiển chiếm giữ hầu hết những vị trí đẹp nhất của khu sinh thái này.

Các triền dốc cao trên đỉnh Bà Nà và đặc biệt là đỉnh Nghinh Phong bị các DN tư nhân Lệ Niêm, Cty TNHH Sơn Hải phủ kín bằng những khối nhà bêtông khổng lồ, kiểu dáng bát nháo sơn trát đủ màu loè loẹt. DN Lệ Niêm còn đắp u nần cả mảng đồi để xây dựng cái gọi là "truyền thuyết Âu Cơ-Lạc Long Quân" mà tác dụng duy nhất chỉ là gây phản cảm cho cảnh quan.

KTS Võ Văn Toàn bức xúc: "Kiến trúc ở khu DL Bà Nà vi phạm những nguyên tắc cơ bản cả về mỹ thuật lẫn kết cấu. Nhìn từ đồi Vọng Nguyệt, cả đỉnh Bà Nà như một khối bêtông, nhốn nháo các nóc nhà, mái nhọn và rối tinh không gian. Đó là chưa kể hệ thống các nhà làm việc của trạm phát sóng FM-Đài Tiếng nói VN, Bưu điện... được xây không khác gì các nhà hộp dưới trung tâm TP.

Hầu hết các công trình của các DN xây dựng ở đây đều theo kiểu bêtông hoá, họ không hề nghĩ đến sự hài hoà, thân thiện với môi trường. Thiết kế mỹ thuật, phối màu của các công trình cũng hết sức sự cẩu thả, ví dụ như hai con voi bê tông khổng lồ làm cổng chào trên đỉnh hoặc mái tôn đỏ chói của hệ thống KS, dịch vụ DL của DN tư nhân Lệ Niêm...".

Anh Huỳnh Phan Kiên - một du khách đã "trót" lên Bà Nà - bức xúc: "Bà Nà không có dịch vụ DL gì ngoài ăn, nhậu, ngủ, hát karaoke, là những thứ không thiếu ở trung tâm TP Đà Nẵng. Lên đến đỉnh Bà Nà rồi mà còn phải chịu trận sự ô nhiễm môi trường bởi rác thải rối cả mắt, thối cả rừng. Thậm chí nơi thu gom có tổ chức cũng tập trung lộ thiên bên đường. Không có những con đường, lối mòn vào rừng để hưởng thụ sinh quyển tuyệt vời tại đây. Tôi quá thất vọng về Bà Nà".

Nếu như trước đây, trung bình mỗi ngày có 700-1.000 lượt khách tham quan, nghỉ lại Bà Nà, cao điểm mùa lễ hội có 5-10.000 lượt người thì hiện nay mỗi ngày chỉ vài chục người đến Bà Nà. Và hầu như không có ai ở lại đêm.
 
Khu DL Bà Nà lọt thỏm giữa Khu bảo tồn thiên nhiên Bà Nà-Núi Chúa. Tuy không nghiêm ngặt như quy chế quản lý ở vườn quốc gia, song cũng có nhiều ràng buộc chặt chẽ về vấn đề bảo vệ rừng. Thế nhưng ở khu DL Bà Nà gần như quên mất khái niệm bảo tồn. Núi đồi sạt lở, cỏ hoa mất dấu tích, các đường mòn được nhựa hoặc bêtông hoá, làm tam cấp đến mọi ngóc ngách rừng, rác thải sinh hoạt đổ lộ thiên bên đường gây hôi thối cả vùng đỉnh.

KTS Hồ Duy Diệm cho rằng: "Sai lầm lớn của người làm quy hoạch ở đây là không tôn trọng tài nguyên, môi trường. Ai cũng có thể thấy được sự bất hợp lý, thậm chí phi lý trong việc quy hoạch xẻ nhỏ, xây dựng vây kín bờ biển ở Đà Nẵng, phá nát không gian Bà Nà.

Tôi cho rằng sai lầm lớn nhất ở đây là sản phẩm quy hoạch phụ thuộc quá nhiều vào ý chí của lãnh đạo chính quyền, tham vọng kinh doanh thực dụng của nhà đầu tư, còn KTS không đủ bản lĩnh, không dám bảo vệ chính kiến của mình khi tham gia làm quy hoạch. Tôi xót xa khi thấy quy hoạch sai lầm ở Bà Nà và từng phản đối từ cách đây 5 năm, song tình thực không cứu vớt nổi".

Khắc phục bằng... sai lầm khác

Từ năm 1998, khi Bà Nà được xây dựng thành khu DL nghỉ dưỡng sinh thái, TP Đà Nẵng chỉ quy hoạch cho khu DL 12ha, sau đó mở rộng thành 20ha. Ngay sau khi mở đường, chính quyền thành phố đã kêu gọi đầu tư theo hình thức "đổi đất lấy hạ tầng", cụ thể là chia lô, bán nền cho một số DN. Đây là cách làm tốt, phát huy tối đa mọi nguồn lực.
 
Tuy nhiên, BQL khu DL Bà Nà-Suối Mơ, đơn vị đại diện sở DL, được giao quyền quản lý nhà nước đã gần như bất lực trước tình trạng xây dựng trái phép, phá vỡ quy hoạch tổng thể. Và chính vì không có sự quản lý, giám sát chặt chẽ sau quy hoạch nên Bà Nà đã bị phá nát như hiện nay.

Đà Nẵng cũng sai lầm trong chiến lược khai thác DL ở Bà Nà. Thay vì tổ chức, tạo ra nhiều sản phẩm DL đang dạng, độc đáo để "thâm canh" DL, thì họ lại "quảng canh", tìm mọi cách thu hút được nhiều khách.

Để "chữa cháy", sửa sai cho quy hoạch, xây dựng ở Bà Nà hiện nay, UBND TP Đà Nẵng lại thay một quy hoạch mới, mở rộng khu khai thác dịch vụ DL lên 600ha, riêng khu vực đỉnh là 400ha.

Kêu gọi Tập đoàn Địa Cầu, Cty CP Cáp treo Vinpearl đầu tư xây dựng tuyến cáp treo dài nhất thế giới, hơn 5km (hiện tuyến cáp treo nối TP Nha Trang với khu DL Hòn ngọc Việt-Vinpearl Land dài 3,8km). Đây sẽ là con đường ngắn nhất đến đỉnh Bà Nà. Rồi đây du khách sẽ ào ạt kéo lên Bà Nà nhiều hơn trước.

Nhưng liệu có phải là giải phá tối ưu để cứu cánh cho thực trạng "chết yểu" của Bà Nà hiện nay? Nhiều chuyên gia lĩnh vực DL nhận định rằng đây cũng sẽ là con đường ngắn nhất để xâm hại đến môi sinh ở Bà Nà, và là một sai lầm khác về định hướng khai thác Bà Nà.

Thanh Hải

TPHCM ngập nặng trong ngày 30.4

 Cập nhật: 9:53 AM, 01/05/2008

Khoảng 10g ngày 30.4, cơn mưa như trút nước kéo dài gần một giờ đã khiến nhiều tuyến đường ở TP.HCM ngập nặng. Các tuyến đường Ba Tháng Hai, Lê Hồng Phong, Trần Minh Quyền (Q.10), Kinh Dương Vương, Tân Hòa Đông (Q.Bình Tân)... bị ngập gần nửa mét khiến hàng trăm xe chết máy.

Đường Phan Đình Phùng (Q.Phú Nhuận) đoạn từ cầu Kiệu đến chợ Phú Nhuận bị ngập khoảng 20cm. Cơn mưa cũng làm khu vực bến xe miền Tây (Q. Bình Tân) ngập sâu trong nước, nhiều hành khách phải lội qua làn nước hôi thối để ra xe.

Đến 12g, hàng loạt tuyến hẻm dọc đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa (Q.3) vẫn còn bị ngập 40-70cm. Tại hẻm 235 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, nước ngập hơn nửa bánh xe, kéo dài hàng trăm mét khiến hàng loạt phương tiện lưu thông qua đây bị chết máy, nước tiếp tục dâng và tràn vào nhiều nhà dân. Nước ngập sâu hơn đầu gối tại hẻm 331, 305 và các hẻm khác trên đường này. Một số hẻm trên đường Lý Chính Thắng gần đó bị ngập tương tự.

Ngoài việc đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa được nâng cao thì hệ thống thoát nước cũ trên đường này (đoạn từ đường Lý Chính Thắng đến cầu Công Lý) bị tắc nghẽn nhiều đoạn do việc thi công chưa hoàn tất. Vì vậy khi mưa, nước không thoát hết ra kênh Nhiêu Lộc mà tràn vào các vùng trũng thấp. Nhiều người dân cho rằng mùa mưa đã bắt đầu, trong khi dự án vệ sinh môi trường chưa hoàn thành thì các cơ quan phải có giải pháp khai thông hệ thống thoát nước cho khu vực này.

Bà Lê Thị Xuân Lan, phó phòng dự báo Đài khí tượng thủy văn khu vực Nam bộ, cho biết Nam bộ đã bước vào mùa mưa và do ảnh hưởng của trục rãnh áp thấp nên trong vài ngày tới tại TP.HCM và một số tỉnh Nam bộ sẽ có mưa vừa đến mưa to.

Theo TT

Nghe các tập đoàn lớn nói

Lao Động Cuối tuần số 18 Ngày 04/05/2008 Cập nhật: 7:13 AM, 30/04/2008

(LĐCT) - Ngày 23.4.2008 trong và bên lề Hội nghị Sắp xếp, đổi mới doanh nghiệp nhà nước, người ta đã được nghe những lời bộc bạch "lấy ngắn nuôi dài" của những người đứng đầu một số "tập đoàn" lớn, các tổ chức được Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng gọi là các "anh cả" của nền kinh tế.

Hầu hết các ông "anh cả" đều kêu rằng mình đầu tư ra ngoài lĩnh vực cốt lõi không đáng là bao, lĩnh vực kinh doanh cốt lõi lợi nhuận không cao, chậm hoàn vốn. Nhiều ông biện bạch "chúng tôi không đi tìm lợi nhuận". Nghe có vẻ hơi lạ. Kinh doanh mà không tìm kiếm lợi nhuận là nghĩa gì? Không tìm kiếm lợi nhuận thì làm sao lấy ngắn nuôi dài?

Lúc thị trường chứng khoán và bất động sản được "thổi" lên vù vù, cổ phiếu của các công ty trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng và bất động sản rất được ưa chuộng. Bỏ vào vài trăm tỉ tham gia lập công ty trong các lĩnh vực đó, sau một thời gian ngắn có thể bán được cả ngàn tỉ để "lấy ngắn nuôi dài" bù cho hoạt động "cốt lõi chậm hoàn vốn". Họ chỉ nhìn thấy cách kiếm lời quá dễ, quá nhanh trong các lĩnh vực đầy rủi ro này.

Bằng bộc bạch "lấy ngắn nuôi dài" họ đã chẳng ngần ngại nói toẹt ra suy nghĩ mang tính "đánh quả", "đầu cơ" của họ trong việc đầu tư sang các lĩnh vực tài chính, ngân hàng và bất động sản. Thật đáng e ngại về tầm nhìn kinh doanh của các "anh cả" qua những lời bộc bạch, than phiền, thậm chí đe doạ nếu "Chính phủ không bổ sung vốn cho các tập đoàn kinh tế" thì "sẽ là thảm hoạ trong tương lai", hay đổ lỗi cho người dân khi thiếu điện. Các "anh cả" đã đầu tư bao nhiêu ra bên ngoài doanh nghiệp?

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, họ đã đầu tư 116.768 tỉ đồng (cỡ 10% GDP và bằng 26% vốn huy động của 70 tập đoàn và tổng công ty!) ra bên ngoài doanh nghiệp, trong đó có 23.344 tỉ đồng vào lĩnh vực tài chính, ngân hàng và bất động sản. Riêng Vinashin đã đầu tư 3.323 tỉ (bằng 1.1 lần vốn chủ sở hữu!) vào các lĩnh vực nhạy cảm này, thế mà bảo "không tìm kiếm lợi nhuận" để "lấy ngắn nuôi dài".

Đó là chưa kể các ngân hàng quốc doanh bơm bao nhiêu tín dụng cho các "nhà đầu tư" trong các lĩnh vực này? Với những con số như vậy thì việc hình thành bong bóng chứng khoán và nhà đất kể cũng không khó hiểu. Nay bong bóng chứng khoán đã xẹp, bong bóng bất động sản đang xì. Liệu có lợi nhuận mà "họ không tìm" để "lấy ngắn nuôi dài" hay không?

"Tỉ lệ nợ trên vốn của các DNNN còn quá cao. Nhiều công ty có số nợ phải trả gấp 5 lần vốn nhà nước tại công ty. Có công ty vay gấp 20 lần vốn nên có độ rủi ro cao, khả năng thanh toán nợ thấp". Đấy là điều lo lắng của ông Phạm Viết Muôn - Trưởng ban Đổi mới doanh nghiệp nhà nước - ở hội nghị cùng tên ngày 7.10.2006.

Nay sau gần 2 năm thì sao? Vẫn theo báo cáo của Bộ Tài Chính đến 31.12.2007 tổng số vốn huy động của 70 tập đoàn, tổng công ty là 448.269 tỉ đồng (số vốn đầu tư ra ngoài 26% của con số này!). Hệ số vay nợ/vốn chủ sở hữu quá cao như TCty Xây dựng công trình giao thông 5 là 42 lần, TCty Xây dựng công trình giao thông 1 là 22,5 lần, Vinashin là 21,8 lần, Lilama là 21,5 lần.

Chẳng hiểu các ngân hàng nào cho họ vay như vậy? Vì với tập quán cẩn trọng thì ngân hàng sẽ rất khó cho vay khi tỉ lệ nợ/vốn chủ sở hữu vượt hơn 3 lần. Chắc là Chính phủ vay hộ, hay bảo lãnh hay lệnh cho các ngân hàng phải cho vay? Với tỉ lệ vay nợ/vốn chủ sở hữu như thế, rủi ro là kinh khủng. Và họ lớn tiếng cảnh báo Chính phủ "nếu không bổ sung vốn" cho họ thì quả là "thảm hoạ" đối với họ thật là dễ hiểu.

Căn bệnh nuông chiều các ông "anh cả", làm mềm ràng buộc ngân sách của chúng là căn bệnh đã được biết đến từ lâu nhưng vẫn để cho ngày càng trầm trọng hơn, khiến hoạt động của chúng không hiệu quả. Thắt chặt, cứng hoá ràng buộc ngân sách của chúng (mà có thể hiểu nôm na là không được nao núng trước những lời than vãn thậm chí đe doạ của chúng và tiếp tục ưu ái chúng, cấp vốn, cấp tín dụng dễ dãi cho chúng) là việc cần phải làm nếu muốn chúng hoạt động hiệu quả.

Ngành điện cũng "lấy ngắn nuôi dài" khi đầu tư sang các lĩnh vực khác. Thiếu điện và người lãnh đạo cao nhất của EVN đổ lỗi cho dân, cho người tiêu dùng. Và "giải pháp số 1" hiện nay của ngành là cử "50.000 quân" đi bán bóng đèn copact để tiết kiệm điện! Điện lực Hồ Chí Minh dự kiến chi 250 tỉ đồng để dời điện kế ra khỏi nhà khách hàng. Có bao nhiêu việc bức xúc khác phải làm thì ngành điện lại hồ hởi làm những việc chẳng hề "cốt yếu" gì và còn gây khó khăn cho người tiêu dùng như việc dời điện kế.

Mới chỉ nghe sơ qua những lời giải thích, than vãn, cảnh báo của các ông "anh cả" mà thấy ớn, thấy các ông chẳng đáng mặt "anh cả" chút nào, thấy tầm nhìn của "các anh" rất có vấn đề. "Nuôi quân ba năm, dùng một giờ" theo cách này có lẽ không ổn. Số quân bỏ công ra "nuôi" này không là giải pháp mà chính là nguyên nhân gây ra vấn đề. Nhân cơ hội chống lạm phát, khôi phục ổn định kinh tế vĩ mô có lẽ nên kiên quyết cải tổ chúng để chúng hoạt động hiệu quả hơn là phải nuôi "ba năm" để dùng "một giờ" mà liệu có dùng được chúng "một giờ" đó?

Nguyễn Quang A

Gian nan tìm người có trách nhiệm

Lao Động Cuối tuần số 18 Ngày 04/05/2008 Cập nhật: 5:40 AM, 01/05/2008

(LĐCT) - Không chỉ Bà Nà mà hàng loạt khu danh thắng tại Đà Nẵng cũng trong tình trạng báo động về sự xâm hại thô bạo của những công trình xây dựng nhà hàng, resort.

Song trách nhiệm của thực trạng này xem ra đang được "đá" chuyền quanh.

"Quy hoạch không phù hợp thì làm lại"

Ông Nguyễn Văn Đến - Trưởng BQL khu DL Bà Nà-Suối Mơ (Sở VH-TT-DL Đà Nẵng) - nói: "Tuy BQL được giao đại diện cho sở DL (trước đây) quản lý nhà nước tại Bà Nà, song việc quy hoạch, xây dựng lại trực thuộc thẩm quyền cấp phép của UBND TP, Sở Xây Dựng, Viện Quy hoạch đô thị...

Thực tế, BQL khu DL cũng nhiều lần phối hợp với đội quy tắc đô thị huyện Hoà Vang lập biên bản, đình chỉ nhiều hạng mục công trình xây dựng trái phép tại Bà Nà. Tuy nhiên, khu vực này thuộc xã miền núi Hoà Phú, Hoà Ninh, được ưu đãi bởi những cơ chế đặc biệt vùng sâu, vùng xa nên chính quyền cũng nới tay cho việc xây dựng trái phép, không theo quy hoạch"(?!).

Trả lời chất vấn của PV về trách nhiệm của chính quyền, Phó Chủ tịch phụ trách Văn-xã UBND TP Đà Nẵng - bà Nông Thị Ngọc Minh - từ chối: "Tuy vấn đề đặt ra có liên quan đến lĩnh vực văn hoá, xã hội, nhưng người phụ trách DL ở UBND TP Đà Nẵng là anh Chính (ông Trần Phước Chính, PCT UBND TP - PV)".

Còn ông Trần Phước Chính lại thoái thác: "Nếu hỏi cụ thể các vấn đề liên quan đến DL, anh nên làm việc với anh Vinh (ông Ngô Quang Vinh, GĐ sở VH-TT-DL), còn hỏi vĩ mô ở cấp quản lý nhà nước thì nên gặp Chủ tịch UBND TP Trần Văn Minh".

Tuy vậy, ông Chính vẫn nói thêm rằng: "Chẳng có gì đáng nói lắm ở Bà Nà vì quy hoạch cũ bị phá vỡ, không phù hợp thì hiện nay Đà Nẵng đã có quy hoạch mới cho khu này rồi".

Nguy cơ tiêu diệt

Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế miền Trung (vừa được tổ chức tại Đà Nẵng hôm 24.4), tiến sĩ Lê Trọng Bình - Viện trưởng Viện Nghiên cứu DL, Tổng cục DL Việt Nam - cảnh báo: "Các địa phương ở miền Trung đang có dấu hiệu dàn hàng ngang để đầu tư DL. Xây dựng hệ thống khách sạn, resort ven biển theo kiểu mạnh ai nấy làm, bất chấp quy hoạch tổng thể, không có sự phân công hợp lý. Với sự cạnh tranh cục bộ, thiếu liên kết giữa các địa phương và  hợp tác  giữa các DN như hiện nay không chỉ kìm hãm phát triển mà còn có nguy cơ triệt tiêu lẫn nhau".
 
Theo TS Bình, sản phẩm DL không chỉ là KS, Resort. Chính quyền các địa phương cần có cái nhìn dài hạn, quy hoạch dài hơi để đảm bảo vấn đề môi trường, phát triển DL bền vững.

Rất nhiều người đã nói: "Đà Nẵng vừa hoàn tất việc phân lô, bán nền các bãi biển trên 30km đường DL Sơn Trà-Điện Ngọc" quả là không ngoa. Chỉ vài năm gần đây, tốc độ triển khai các dự án diễn ra rầm rộ, các nhà đầu tư đã tiến hành động thổ, vây rào, bịt kín gần hết các bãi biển đẹp trên đường ven biển Sơn Trà-Điện Ngọc.

Resort, KS cao cấp được xây dựng san sát, bọc kín các bãi tắm biển. Ngư dân bị bít đường ra khơi, thường dân không còn bãi tắm công cộng. Trung tâm TP như bãi biển Mỹ Khê, Phạm Văn Đồng thì nhốn nháo các nhà hàng sát mép nước.

Nhưng đáng báo động hơn là đầu tư xây dựng ầm ào tại Khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà hiện nay. Những bất hợp lư trong chính sách kêu gọi đầu tư, phát triển DL dần lộ diện. Chắc chắn trong tương lai, thế hệ con cháu phải tốn nhiều công, của để di dời các công trình sát biển để trả lại "mặt tiền" của TP trước biển.

Những cảnh báo bây giờ vẫn không quá muộn, nhất là khi Đà Nẵng đang xúc tiến hàng loạt các dự án đầu tư DL với quy mô đầu tư khổng lồ vào làng Vân (dưới chân đèo Hải Vân), bán đảo Sơn Trà... 

An Thượng

Chàng trai trường huyện nhân hậu

Lao Động Cuối tuần số 18 Ngày 04/05/2008 Cập nhật: 7:47 AM, 30/04/2008

(LĐCT) - Chủ nhật, 27.4, sân Trường THPT Tăng Bạt Hổ (Hoài Nhơn, Bình Định) như muốn nổ tung trước làn sóng cổ vũ sôi sục dành cho Huỳnh Anh Vũ - chàng trai xứ dừa đầu tiên góp mặt ở một kỳ chung kết "Đường lên đỉnh Olympia".

Băngrôn đỏ rực với các câu: "Tăng Bạt Hổ vô địch", "Mõ tui" (tức mũi to, biệt danh của Vũ) vô địch". "Vũ ơi cố lên. Vũ ơi cố lên"- những tiếng hô cồn cào, khản đặc.

11 giờ, tên "tân khoa" được người dẫn chương trình xướng lên, tại xứ Bồng Sơn xa xôi, bà Trần Diệp Thanh Loan, mẹ Vũ, gần như lả xuống.

"Từ bữa ra Hà Nôi (23.4), hôm nào nó cũng gọi về trấn an: "Con ngủ được, 22 giờ là bị "cưỡng chế" lên giường để ba mátxa"- bà Loan kể. Đấy là cách Vũ giải toả nỗi lo ngại của gia đình về tình trạng căng thẳng trước ngày đấu trường khai diễn.

Ba Vũ, ông Huỳnh Duy Thuỷ - giáo viên toán Trường Tăng Bạt Hổ - tiếp tục nhận lãnh trách nhiệm làm hậu phương di động sau lưng "cục cưng" của mình.

Cùng đi, còn có thầy giáo của Vũ. "Đã nghĩ, vô tới đây là tốt quá rồi, thắng rồi, vậy mà vẫn mất ăn mất ngủ, đứng ngồi không yên. Mình còn thế, huống chi nó ở... sa trường một còn một mất"- người mẹ nhấp nhổm, mắt dán chặt vào màn hình, dù giờ G hãy còn xa lắc.

Áp lực

Cao 1,8m, song thể hình lộc ngộc ấy dường như quá nhỏ bé so với những gì mà Vũ được kỳ vọng, uỷ thác. Lần đầu tiên, đất võ có đại diện vào sâu ở một trò chơi trí tuệ. Lần đầu tiên, tài năng, bản lĩnh học đường không được đóng dấu xác nhận hay mặc định bởi một tên tuổi có sẵn, một đẳng cấp từng vinh danh.

Tăng Bạt Hổ chỉ là ngôi trường huyện lèo tèo, heo hút tít mù cực bắc Bình Định, nơi chưa hề là lò tôi luyện sĩ tử cho những cuộc tỉ thí lớn. Vậy mà giờ đột hiện cái tên Huỳnh Anh Vũ.

Trước ngày ra Bắc, có quá nhiều điện, thư động viên, thăm hỏi, thậm chí là quà tặng dành cho Vũ. Bà con, họ hàng, bầu bạn từ nước ngoài vọng về. Hội đồng hương Bình Định ở TP. Hồ Chí Minh, ở Nha Trang ngóng ra. Hôm tới Hà Nội, bầu đoàn thầy trò, cha con Vũ còn được các bác, các cô người Bình Định xa quê đưa xe lên tận sân bay Nội Bài đón rước, vỗ về, chăm chút.

Rồi mấy mươi gương mặt của lớp 12 A1 yêu dấu kia nữa. Đêm chia tay cả lũ cứ bám riết lấy nhau đến 3 giờ sáng, hết thầm thỉ nhỏ to, chòng ghẹo khích bác đến nhắn nhe, cầu nguyện. Đã có hàng trăm cánh sao hy vọng bằng giấy được cắt, xếp cẩn trọng trong cái đêm trắng bịn rịn, thổn thức đó. Vũ lặng lẽ xếp những cánh sao vào đầy một bình thuỷ tinh lớn, nâng niu bên mình như bùa hộ mệnh trong suốt hành trình "leo núi" mướt mồ hôi.

Có một "áp lực" khác mà Trần Diệp Thanh Loan bảo: "Định giữ làm bí mật cho hai mẹ con". Đó là nỗi ám ảnh về sự xui rủi khi nhà đài phát giới thiệu chương trình thi chung kết, đã "dán" tên Vũ với Trần Vũ (Quảng Trị), thí sinh "gãy gánh" trong kỳ thi quý I.

Đã thế, thành tích thi quý kỷ lục 335 điểm của Vũ cũng bị dẫn nhầm thành 165. "Cứ mơ hồ về một "điềm" chẳng lành nào đó. May mà... trật lấc"- người mẹ hạnh phúc cả cười.

Khôn hơn may

Bin là tên ở nhà của Huỳnh Anh Vũ... Cu Bin cũng như ba mẹ, ông bà ngoại thường lý giải thành công bằng ít nhiều may mắn. Kỳ thi tuần ngày 10.7.2007, Bin 190 điểm, chỉ về nhì. Nhưng là nhì... nhất nên có đường vào thi tháng, thi quý.

Ở kỳ thi đầu, Bin thậm chí chưa rành sử dụng bàn phím để giành quyền trả lời câu hỏi. Vậy mà được gặp "quý nhân". Một chuyên gia người Anh dự khán tại trường quay S9, rồi cả những người bạn vừa bị Bin qua mặt đã do cảm mến mà kết thân, tận tình bày vẽ. Bin học được từ họ không chỉ thao tác gõ bàn phím mà cả cách thức tiếp cận nguồn tri thức mênh mông trên Internet. Mà đọc và nhớ - nhớ cặn kẽ, nhớ dai dẳng, nhớ... siêu việt - lại là "nghề của chàng"!

Bà Diệp Hồng Khanh - 65 tuổi, ngoại Bin - nhớ lại: "Mới học lớp 3, hắn đã... thi Olympia rồi. Nhiều câu hỏi, hắn nghe qua tivi mà trả lời trúng phóc, nhất là thể thao. Bóng đá ngoại hạng Anh, hắn đọc vanh vách tên từng đội bóng, từng cầu thủ. Ngay cả thời gian, giá cả chuyển nhượng, hắn cũng am tường".

Nhiều người còn nhớ Bin gây sửng sốt ra sao lần nhắc đúng đáp án Ngô Quyền, khi mà "đề bài" chỉ là câu văn ngắn khuất lấp trong thư tịch cổ của sử gia Lê Văn Hưu. Suốt những năm học phổ thông, Bin - Huỳnh Anh Vũ ít khi chịu nhường nhịn bạn bè vị trí dẫn đầu. Bin chỉ "bó tay" với môn thủ công, vẽ. "Có lần cô giáo yêu cầu vẽ lọ hoa, loay hoay thế nào, cu cậu làm ra lọ... nước mắm hay hũ mực gì đấy. Cái thằng, không có hoa tay, hoa chân gì cả" - bà Khanh hài hước.

Thông minh, ham học, biết dung hoà giữa hứng thú dùi mài đèn sách với niềm vui đá banh, nghe nhạc, Bin đủ mạnh mẽ để tự tin vào khối kiến thức minh đang sở hữu. Năm 2006 ra Đà Nẵng dự kỳ thi Olympic môn Hoá học, dù mẹ chỉ đòi "đồng", nhưng Bin quả quyết: "Con sẽ đem "vàng" về cho mẹ". Quả nhiên, Bin xếp thứ 2 trong danh sách 15 huy chương vàng, chỉ sau một thí sinh đơn vị chủ nhà.

Lần này lên "sàn đấu", Bin không dám chắc ăn như thế. Chỉ có điều, mẹ thì tối tăm mặt mũi trước những "giao phó", "ký gửi" đến phát hoảng, phải đơn phương miễn trừ trách nhiệm cho người trong cuộc bằng tình huống không may mắn, rằng "chỉ là cuộc chơi thôi mà"; rằng "nếu phải dừng lại thì cũng "đông vui" đến 3 người, chứ riêng gì mình, hơi đâu"; còn con thì cứ cười... bí hiểm.

Trở lại cuộc "quyết đấu" sáng 27.4, Vũ đã xuất sắc vượt qua nhờ sự thông minh, tự tin đầy bản lĩnh ấy. Hãy nhớ lại bước khởi động dũng mãnh của Vũ với 20 điểm cách biệt so với hai thí sinh liền kề (70 và 50); cách suy luận hoàn hảo của Vũ để phát hiện chính xác chướng ngại vật "Nụ cười" trong trò chơi đoán ô chữ, giúp gia tăng cách biệt với bạn đứng sau lên 60 điểm (145 - 225), rồi giây phút thót tim ở phần tăng tốc (245 - 225) trước khi bứt phá ào ạt, dữ dội trên chặng về đích (325 và 205, 250).

Một chút ngoại đề về sự cuồng nhiệt mà người dân Hoài Nhơn dành cho cậu học trò giỏi giang. Lúc Vũ "khởi động", la cà hóng hớt ở các hàng quán gần trường, tôi thấy đàn ông bắt đầu... bỏ càphê, uống bia.

Còn đàn bà, như chị Diệu chủ quán Bonsai thì thẳng thừng: "Trưa nay cho mấy ông nhịn đói hết. Ai rảnh đâu mà chợ búa, cơm bưng nước rót".

Con người nhân hậu

Vũ sống với ông bà ngoại dù vẫn hết lòng yêu thương ba mẹ, dù mấy năm gần đây gia đình nhỏ ra riêng, nhà mới cũng không xa mấy nỗi. Vai vế nhỏ nhưng về tuổi tác Vũ lớn nhất trong số 5 đứa cháu. Nhà hành nghề buôn bán song thanh bạch, trọng chữ nghĩa. Nền nếp gia phong nghiêm cẩn thụ hưởng từ bé khiến sớm hình thành nơi em kiểu sống khiêm nhường, giản dị, hiếu thuận, vị tha, thương người.

Ở trường, Vũ hoà đồng với tất cả nhưng thường gần gũi, gắn bó nhiều hơn với những bạn bè có hoàn cảnh thiệt thòi hơn mình. Một người bạn lớp 8 mất cha, Vũ không chỉ xót thương mà còn kề vai chia sẻ để bạn không sa vào đường cùng, thất học. Nhà cạnh quốc lộ I, ai cố cùng, quẫn bách ghé qua nhờ cậy, có bao nhiêu tiền, Vũ dốc ra cho hết.

Hồi khăn gói lên đường thi quý (tháng 10.2007), ngồi máy bay, đọc tin sập nhịp dẫn cầu Cần Thơ, thấy bạn bè trang lứa côi cút, vật vã dưới vành khăn tang trắng lốp, Vũ ứa nước mắt xin cha: "Nếu chiến thắng, cho con được quyền sử dụng toàn bộ giải thưởng". Đợt đó, Vũ mang hết 23,5 triệu đồng tiền thưởng ra làm từ thiện: Cho nạn nhân cầu Cần Thơ, cho Hội Khuyến học từ tỉnh xuống huyện, cho bệnh nhân tâm thần, cho Mẹ Việt Nam Anh hùng neo đơn, thắt ngặt.

Cậu học sinh đa cảm ấy lại là người ưa đơn giản, tuềnh toàng. Vũ có thể đi học bằng... dép bà ngoại mà chẳng nề hà. Tết, mẹ mua bộ cánh mới, chàng học sinh sắp thành tú tài cứ để nguyên nhãn mác toòng teng bách bộ khắp nơi.

Vũ chỉ mới biết... ăn thịt cách đây mấy năm (do bị ép); ngoài ra, chỉ "chuyên trị" cá vụn, đậu kho, canh chua lá giang, nước mắm.

Làm gì với 35.000USD đây Vũ? Một suất du học, một chỗ ngồi trong giảng đường khoa Hóa Đại học Bách khoa TPHCM như ba mẹ trông chờ hay một môn sinh sư phạm là ngả rẽ em từng dự định?

Ngay sau cuộc thi, PV Lao Động đã có cuộc trao đổi bằng điện thoại với Giám đốc Sở GDĐT Bình Định Trần Văn Quý. Ông Quý vừa xúc động, vừa... văn vẻ: "Bình Định rất tự hào. Vũ thực hiện đúng lời dặn của thầy cô: Hãy là ngọn đèn ấm áp trong căn phòng nhỏ nếu chưa phải là ngôi sao giữa khoảng trời cao". Giám đốc Quý cho biết ngay tuần tới, Sở sẽ đề nghị khen thưởng thích đáng cho chiến thắng của Vũ.

Xuân Nhàn

EU lo ngại trước căng thẳng mới giữa Nga và Gruzia

Thứ năm, 01/05/2008, 03:07 (GMT+7)

Ủy viên đối ngoại EU Javier Solana ngày 30-4 đã cảnh báo Nga rằng quyết định của nước này gửi thêm nhiều quân tới hai khu vực ly khai Abkhazia sẽ làm tăng thêm căng thẳng với Gruzia. Trước đó, ngày 29-4, Bộ Quốc phòng Nga thông báo Nga sẽ tăng thêm quân tới Abkhazia vì Gruzia đang tập trung quân tại biên giới giáp Abkhazia để chuẩn bị một cuộc tấn công vào lãnh thổ ly khai này.

Bộ Quốc phòng Nga cũng cảnh báo rằng bất cứ cuộc tấn công nào của Gruzia vào Abkhazia (một khu vực ly khai khác của Gruzia) hay Nam Ossetia, hoặc các biện pháp đe dọa quân Nga hoặc công dân Nga  sẽ bị Nga đáp trả.

Bộ Ngoại giao Nga cũng ra tuyên bố khẳng định sự có mặt của binh lính gìn giữ hòa bình Nga tại Abkhazia và Nam Ossetia là nhân tố quyết định giúp ngăn chặn căng thẳng leo thang tại đây. Giới quan sát cho rằng việc Gruzia vừa thông báo ngừng các cuộc đàm phán với Nga về việc Nga gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) có thể sẽ khiến quan hệ đối đầu giữa hai nước càng thêm trầm trọng.

H.Q. (Theo AFP, Novosti)

Pakistan: Tranh cãi về việc phục chức các thẩm phán

Thứ năm, 01/05/2008, 03:09 (GMT+7)

Ngày 30-4, lãnh đạo hai chính đảng gồm đảng Nhân dân Pakistan (PPP) và đảng Liên đoàn Hồi giáo Pakistan-N (PML-N) đã gặp nhau tại Dubai (Các Tiểu vương quốc A rập Thống nhất) để thống nhất với nhau về việc phục chức cho các thẩm phán, đã bị Tổng thống Pervez Musharraf phế truất từ tháng 11 năm ngoái.

PPP yêu cầu việc phục chức được tiến hành theo quy định trong hiến pháp trong khi PML-N lại cho rằng Quốc hội có thể ra quyết định về việc này. PML-N lo ngại việc tiến hành phục chức theo hiến pháp sẽ dẫn tới việc phục chức cho Chánh án Tòa án tối cao Iftikhar Mohammed Chaudhry và điều này sẽ dẫn tới sự đối đầu trực tiếp với Tổng thống Musharraf, làm tăng nguy cơ bất ổn trong nước.

PML-N cảnh báo rằng nếu các thẩm phán nói trên không được phục chức đúng thời hạn thì PML-N sẽ rút toàn bộ bộ trưởng của đảng này khỏi nội các nhưng vẫn tiếp tục tham gia liên minh cầm quyền.

H.C. (Theo BBC, AP)

Nhiều trẻ em ở miền Bắc bị bệnh chân tay miệng

Thứ năm, 01/05/2008, 02:52 (GMT+7)

TS Khu Thị Khánh Dung, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, trong những ngày đây, bệnh viện đã phải tiếp nhận khá nhiều bệnh nhi có biểu hiện của bệnh chân tay miệng. Hiện nay, tại Khoa Truyền nhiễm của bệnh viện đã có 11 cháu đang phải nằm điều trị.

Theo TS Dung, bệnh chân tay miệng chủ yếu xảy ra ở khu vực phía Nam tuy nhiên khi thời tiết miền Bắc bắt đầu vào hè thì nguy cơ dịch bệnh này phát tán là khó tránh khỏi.

Q. Lập

Xúc tiến xuất khẩu

Phải đổi mới toàn diện!

Thứ năm, 01/05/2008, 02:00 (GMT+7)

Rất nhiều ý kiến cho rằng, chương trình xúc tiến thương mại (XTTM) của VN chưa phục vụ cho công tác đẩy mạnh xuất khẩu (XK) hàng hóa. Hoạt động XTTM chỉ ở dạng nửa vời, không đáp ứng được yêu cầu trong thời kỳ mới.

Thiếu thông tin và lãng phí

Theo Cục XTTM, năm 2006 có 155 chương trình XTTM trọng điểm quốc gia được phê duyệt với kinh phí 144,77 tỷ đồng. Trên thực tế, chỉ có 131 chương trình thực hiện (đạt 85%), số còn lại hoàn toàn không thực hiện. Năm 2007, có 159 chương trình do 28 đơn vị chủ trì được phê duyệt với kinh phí 176 tỷ đồng, nhưng các chương trình thực hiện chỉ đạt khoảng 70%. Đến năm 2008, kinh phí cho XTTM giảm xuống chỉ còn khoảng 120 tỷ đồng nhưng có ý kiến cho rằng, chưa chắc đã giải ngân hết số tiền này. Kinh phí hỗ trợ cho chương trình XTTM trọng điểm quốc gia hàng năm vào khoảng 400-500 tỷ đồng nhưng chưa có năm nào được phê duyệt vượt qua con số 200! Nghịch lý đã xảy ra, các DN luôn “kêu gào” về chuyện “đói” thông tin và thiếu những kết nối cơ hội thị trường cho XK nhưng tiền nhà nước lại rơi vào tình trạng tiêu không hết?

Xài tiền từ chương trình XTTM như thế nào cho hiệu quả? Bà Vũ Kim Hạnh, nguyên Giám đốc Trung tâm XTTM và Đầu tư TPHCM cho rằng, nhà nước hãy đầu tư ngân sách để mua thông tin thị trường cơ bản của các nước và các ngành, mua cả dịch vụ phân tích tư vấn, theo hướng nghiên cứu chuyên ngành và đặt hàng cho các công ty chuyên nghiên cứu thị trường thế giới.

Việc này rất tốn tiền, chắc chắn DN không thể làm được! Bộ Công thương cần tổ chức một bộ phận, một trung tâm thông tin thị trường có chuyên môn, kỹ năng cập nhật và phân tích, tư vấn cho các hội, cho DN, cho các địa phương. Bởi lẽ, có thông tin đã là khó, nhưng giải mã thông tin và ứng dụng lại cũng không phải dễ.

Về vấn đề kết nối thị trường, ta có hàng và thế giới luôn có người muốn mua nhưng làm sao “mang” người bán lại với người mua? Đây là công việc cần chuyên môn sâu, phải chịu khó theo đuổi, nhưng các cơ quan XTTM của nhà nước thường chỉ kết nối 1 lần, được chăng hay chớ, không tiếp tục thắt chặt và nâng cấp mối quan hệ.

Nói đến hoạt động XTTM, phải nói đến việc tổ chức hội chợ triển lãm quốc tế. Đây là một công cụ quan trọng, là cầu nối để đưa sản phẩm của các DN đến với người tiêu dùng một cách nhanh và hiệu quả. Nhưng theo nhận định của các chuyên gia, khoản chi cho công việc này đang gây lãng phí rất lớn. Lâu nay, Bộ Công thương vẫn tổ chức cho các DN đi dự hội chợ quốc tế theo dạng “chia đều tiền thừa kế cho đám con nhà nghèo”. Còn nhà tổ chức lại chỉ định công ty tổ chức đoàn tham gia hội chợ, nơi bán vé máy bay…. mà chẳng lưu ý gì đến những yếu tố khác như giúp DN xác định rõ các tiêu chí về mục đích, thông tin thị trường, khách hàng mục tiêu, các chi phí cần đầu tư cho việc tham dự... Với cách làm như hiện nay, việc xài tiền nhà nước (thực chất là tiền thuế của dân) cho công tác XTTM rất lãng phí nhưng không hiệu quả. Nếu chúng ta không nhanh chóng đổi mới cách thực hiện, vẫn theo cơ chế ban phát, chia của, thì mục đích XTTM sẽ bị biến dạng.

Tập trung vào sản phẩm có giá trị gia tăng cao

Xuất khẩu của ta trong những năm qua và 3 tháng đầu năm 2008 vẫn trên đà tăng trưởng khá. Nhưng theo các chuyên gia, thị phần XK của VN trong những năm qua gần như không thay đổi. Hàng XK của chúng ta chủ yếu bao gồm tài nguyên thiên nhiên, các sản phẩm nông nghiệp, công nghiệp nhẹ thâm dụng lao động. Giá trị gia tăng trong giỏ sản phẩm XK gần như không có. Nhìn vào danh sách “câu lạc bộ hàng xuất khẩu tỷ USD” thì số lượng các mặt hàng khai thác từ tài nguyên và những mặt hàng có thâm dụng lao động chiếm tới hơn 90%. Điều này cho thấy, hàng XK của chúng ta chưa có tính ổn định và bền vững. Việc gia tăng giá trị cho hàng XK vẫn còn quá thấp.

Bên cạnh đó, việc XK một số mặt hàng của VN đang tồn tại nhiều nghịch lý. Ở mặt hàng than, thị trường chủ yếu vẫn là Trung Quốc. Họ mua than của ta để cung ứng cho các nhà máy sản xuất ra điện rồi bán điện sang VN với giá rất cao (cần nhớ, tài nguyên thiên nhiên rất khó có thể tái tạo, do vậy việc khai thác phải hợp lý và sử dụng nó như thế nào cho hiệu quả nhất cũng là vấn đề cần phải tính toán). Tương tự, mặc dù sản lượng XK dầu thô năm 2007 giảm nhẹ nhưng kim ngạch vẫn đứng đầu bảng do giá tăng cao. Tuy nhiên, các chuyên gia chỉ ra rằng, giá XK dầu thô vẫn rất thấp so với giá xăng. Một đất nước có lợi thế về dầu thô nhưng khai thác bao nhiêu lại đem XK bấy nhiêu trong khi vẫn phải nhập khẩu xăng 100% (khoảng 12-13 triệu tấn/năm) với giá rất cao là vô cùng lãng phí.

Trước thực trạng trên, PGS.TS Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nhiều lần cảnh báo, mô hình tăng trưởng XK của chúng ta hiện nay chủ yếu dựa vào việc khai thác tài nguyên và vẫn còn tư duy hiện vật và chủ nghĩa thành tích.

Ông Trần Quốc Mạnh, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Sadaco cho rằng, cho đến thời điểm này chúng ta mới giật mình về chuyện XK thô tài nguyên đã là quá muộn. Đã đến lúc nhanh chóng thay đổi mô hình tăng trưởng cho phù hợp với các điều kiện toàn cầu hóa, theo hướng chuyển dần việc khai thác tài nguyên thiên nhiên và xuất khẩu sản phẩm thâm dụng lao động sang việc xuất khẩu sản phẩm tinh, có hàm lượng chất xám cao để đáp ứng nhu cầu trong nước và hướng đến XK.

Để làm được việc này thì ngay từ bây giờ nhà nước cần đầu tư nhiều mặt: công nghệ, thiết kế, tiếp thị và xây dựng thương hiệu… Các DN cũng phải đặc biệt chú ý trong việc chuyển hướng sản xuất hàng hóa có giá trị cao thay vì sản xuất theo kiểu đại trà như hiện nay. “Đây là vấn đề rất nan giải, cần phải có thời gian nhưng nếu chúng ta không thực hiện thì một ngày không xa, tài nguyên cạn kiệt, khi đó tính cạnh của sản phẩm VN sẽ bằng 0. Hệ quả tất yếu là nhập siêu sẽ tiếp tục tăng” – ông Mạnh kết luận.

Hải Hà

Xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp

Khó truy cứu trách nhiệm hình sự?

Thứ tư, 30/04/2008, 21:41 (GMT+7)

Ngày 20-4 vừa qua được Chính phủ công nhận là Ngày Thương hiệu Việt Nam, nhằm tôn vinh, quảng bá thương hiệu Việt. Trong xu thế hội nhập thế giới hiện nay, Nhà nước đang tích cực đẩy mạnh việc bảo hộ thương hiệu và quyền sở hữu trí tuệ, sở hữu công nghiệp (SHCN). Tuy nhiên, việc hướng dẫn truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi xâm phạm quyền SHCN dường như đi ngược lại xu thế đó.

Khó tìm ra lợi nhuận của người vi phạm

Bộ luật Hình sự năm 1999 (BLHS) có 2 điều khoản cơ bản trong việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả (Điều 156, BLHS) và hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp (Điều 171, BLHS). Tuy nhiên, cơ quan chức năng trong suốt thời gian dài, không biết phải xử lý hành vi sản xuất, kinh doanh hàng hóa giả mạo nhãn hiệu theo điều khoản nào vì theo quy định pháp luật, hàng hóa giả mạo nhãn hiệu cũng là một loại hàng giả.

Để thống nhất cách hiểu, ngày 29-2-2008 Tòa án Nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao, Bộ Công an, Bộ Tư pháp đã phối hợp ban hành Thông tư liên tịch số 01/2008/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BTP, chuyển toàn bộ hành vi sản xuất, buôn bán và sử dụng bất hợp pháp quyền sở hữu công nghiệp (SHCN) để truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 171 BLHS. Đây là một sự phân định cần thiết và tích cực nhằm hướng dẫn truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi xâm phạm quyền SHCN.

Tuy nhiên, theo quy định mới tại thông tư này, “gây hậu quả nghiêm trọng” là dấu hiệu bắt buộc, nên việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi xâm phạm quyền SHCN còn khó khăn hơn trước rất nhiều. Đơn cử như quy định tại mục 2.1, Thông tư liên tịch 01 thì yếu tố “gây hậu quả nghiêm trọng” dựa trên các trường hợp: đã thu được lợi nhuận từ 10 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng; gây thiệt hại về vật chất cho chủ sở hữu nhãn hiệu từ 50 triệu đồng đến dưới 150 triệu đồng; hàng hóa vi phạm có giá trị từ 50 triệu đồng đến dưới 150 triệu đồng.

Trong thực tế, việc chứng minh lợi nhuận của người có hành vi xâm phạm quyền SHCN là khó khả thi vì những đối tượng này thường không sử dụng giấy tờ, sổ sách chứng minh lợi nhuận (trừ những trường hợp do công an kinh tế hoặc cơ quan điều tra tiến hành theo thủ tục tố tụng hình sự). Khi kiểm tra theo thủ tục hành chính, những loại giấy tờ này cũng thường bị bỏ qua. Ngoài ra, việc chứng minh lợi nhuận cũng khó khăn do khó xác định chênh lệch giữa thực mua và thực bán.

Định giá hàng hóa vi phạm - kẻ sản xuất “ít tội” hơn người bán?

Thực ra, thời gian qua có rất ít vụ việc yêu cầu bồi thường thiệt hại do xâm phạm quyền SHCN về nhãn hiệu tại tòa dân sự. Như vậy, khả năng duy nhất là xác định giá trị hàng hóa giả mạo nhãn hiệu để truy cứu trách nhiệm hình sự. Tuy nhiên, khi áp dụng Điều 171 BLHS thì các cơ quan chức năng lại phải viện dẫn quy định của Nghị định 105/CP/2006 ngày 22-9-2006 của Chính phủ để xác định giá trị hàng hóa vi phạm. Theo Điều 28, Nghị định 105/2006/NĐ-CP ngày 22-9-2006 thì “giá làm căn cứ xử phạt là giá do người bán niêm yết hoặc thực bán. Nếu trường hợp phát hiện hàng giả tại nơi sản xuất thì giá được xác định là giá thành của sản phẩm” - điều này là bất hợp lý.

Ví dụ như: giá nhập một đôi giày giả mạo nhãn hiệu NIKE là 88.000 đồng nhưng khi bị bắt giữ 200 đôi giày, họ chỉ khai bán 50.000 một đôi. Giá trị lô hàng lúc này được xác định là 10 triệu đồng theo hướng dẫn tại Nghị định 105. Về cơ bản, giá thành sản phẩm bao giờ cũng thấp hơn giá bán sản phẩm trên thị trường. Do vậy, cũng trong trường hợp trên nếu số giày trên bị bắt quả tang vi phạm tại một cơ sở sản xuất tại TPHCM, chi phí sản xuất cho một đôi giày không đến 40.000 đồng. Như vậy giá trị lô hàng chỉ là 8 triệu đồng. Rõ ràng, người sản xuất hàng giả bao giờ cũng chịu trách nhiệm nhẹ hơn người buôn bán, kinh doanh hàng giả. Đây là điều quá bất hợp lý vì những đối tượng này phải chịu sự chế tài cao hơn do tính chất nguy hiểm của hành vi.

Nếu như trước đây, Điều 156 BLHS quy định “người nào sản xuất, kinh doanh hàng giả tương đương với số lượng của hàng thật có giá trị từ 30 triệu đồng đến dưới 150 triệu đồng… thì bị phạt tù từ 6 tháng đến 5 năm”. Như vậy, ở ví dụ trên, nếu tính theo BLHS thì người này phải chịu trách nhiệm hình sự (hàng hóa vi phạm trị giá 160 triệu đồng, tính theo giá thấp nhất của hàng thật là 800.000 đồng/đôi), tuy nhiên, theo Thông tư liên tịch 01 thì hiện nay, loại hành vi này được truy tố theo Điều 171 BLHS và giá trị hàng hóa giả mạo nhãn hiệu được nâng lên mức từ 50 triệu đồng. Như vậy, phải bắt hơn 1.250 đôi giày thì mới có thể truy cứu trách nhiệm hình sự được. Đó là chưa tính đến việc hàng hóa giả mạo được xuất nhập lậu, hàng hóa đang trên đường vận chuyển không có hóa đơn chứng từ thì xác định giá như thế nào bởi không ai dại gì khai giá cao.

Dẫu biết rằng việc sửa đổi thông tư liên tịch vừa mới ban hành là điều khó có thể thực hiện. Tuy nhiên, nếu thông tư không thực hiện được thì sẽ gây tác dụng ngược, vừa tạo điều kiện cho tội phạm gia tăng, vừa gây ức chế cho cán bộ thực thi và chủ nhãn hiệu. Ngoài ra, cần phải thấy rằng việc áp dụng cách xác định giá trị dựa trên giá của hàng giả mạo nhãn hiệu theo Nghị định 105/2006/NĐ-CP ngày 22-9-2006 của Chính phủ là bất hợp lý, không có tác dụng răn đe, phòng ngừa tội phạm.

Nhựt Phan

ASEAN sẵn sàng giải quyết vấn đề giá lương thực tăng cao

Thứ năm, 01/05/2008, 02:59 (GMT+7)

• Myanmar đồng ý tham gia nhóm nước xuất khẩu gạo

Tổng thư ký Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) Surin Pitsuwan vừa cho biết ASEAN sẵn sàng giải quyết vấn đề giá lương thực tăng cao bằng cách thực hiện một số biện pháp, trong đó có việc tăng cường cơ chế an ninh lương thực hiện nay.

Ông Pitsuwan cam kết ngoài việc giải quyết vấn đề giá lương thực tăng cao, ASEAN còn đảm bảo nguồn cung lúa gạo thỏa đáng trong thời gian dài để ngăn ngừa bất kỳ tác động tiêu cực nào đối với các nền kinh tế trong khối này. Số liệu của Hệ thống Thông tin an ninh lương thực ASEAN (AFSIS) cho thấy tổng sản lượng lúa của ASEAN đã tăng đều đặn từ 120,7 triệu tấn năm 1993 lên 178,8 triệu tấn năm 2006, đủ cung cấp lương thực cho người dân của khối này cũng như nhân dân trên thế giới.

Trong một diễn biến có liên quan, Thủ tướng Thái Lan Samak Sundaravej ngày 30-4 cho biết nước này đồng ý trên nguyên tắc thành lập nhóm nước sản xuất lúa gạo kiểu như khối OPEC về dầu gồm Myanmar, Lào, Việt Nam, Campuchia và Thái Lan. Thủ tướng Thái Lan đã mời Myanmar tham gia khối này nhân dịp Thủ tướng Myanmar Thein Sein thăm Thái Lan mặc dù Myanmar hiện không phải là nước xuất khẩu gạo. Myanmar đã đồng ý lời mời. Trước đó, các nước Việt Nam, Lào và Campuchia đã đồng ý tham gia nhóm này.

Nhóm nước xuất khẩu gạo có nhiệm vụ điều tiết giá gạo trên toàn thế giới trước tình hình giá lương thực thế giới tăng mạnh. Thái Lan và Việt Nam là hai nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới. Năm 2007, Thái Lan xuất khẩu 9,5 triệu tấn và cho biết sẽ không cắt giảm sản lượng gạo xuất khẩu trong năm nay. Tuy nhiên, gần đây, nước này đã phải mở cửa kho lương thực để xuất thêm 2,1 triệu tấn nhằm giảm bớt căng thẳng về lương thực trong nước.

Trong khi đó, đối phó với tình hình giá gạo không ngừng tăng cao, Tổng thống Philippines Gloria Arroyo vừa đưa ra lời kêu gọi người dân nước này hãy sử dụng thêm khoai và các loại ngũ cốc khác làm lương thực. Philippines là một trong các quốc gia nhập khẩu gạo nhiều nhất thế giới. Hiện người dân trên đảo Cebu, miền Trung, đã bắt đầu dùng khoai lang để giúp kéo dài nguồn gạo dự trữ. Đây cũng là cách Philippines đã từng làm trong thời kỳ Chiến tranh thế giới thứ II để duy trì nguồn gạo dự trữ. Chính phủ cũng đang tính đến việc cấp “thẻ mua gạo” cho người nghèo để có thể mua được gạo ưu đãi của chính phủ.

Ch.H. – Km. (Theo AFP)

Kinh tế Mỹ đang rất ảm đạm

Thứ năm, 01/05/2008, 03:01 (GMT+7)

Ngày 30-4, Tổng thống Mỹ George W.Bush đã có cuộc họp báo tại Nhà Trắng thừa nhận nền kinh tế Mỹ đang rất ảm đạm và người dân Mỹ đang “cực kỳ lo lắng” về tài chính.

Kết quả thăm dò của tờ “USA Today” mới đây cũng cho thấy ngày càng nhiều chuyên gia nhận định kinh tế Mỹ đã hoặc sớm rơi vào suy thoái. Giá nhà tại Mỹ tiếp tục giảm, và trung bình trong 12 tháng qua giảm 12,7%.  Trong khi đó, chỉ số lòng tin của người tiêu dùng Mỹ xuống mức thấp kỷ lục 62,3 điểm.

Trong bối cảnh này, cùng ngày 30-4, các quan chức của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) vừa bước vào đợt họp thường kỳ 2 ngày và được giới đầu tư kỳ vọng tiếp tục cắt giảm lãi suất cơ bản đồng đôla. Giới đầu tư đang mong đợi FED sẽ hạ thêm 25 điểm phần trăm lãi suất cơ bản xuống mức 2% mỗi năm. Nếu việc này được thực hiện, đây sẽ là mức lãi suất thấp nhất từ cuối năm 2004 đến nay và cũng có thể là lần cắt giảm cuối cùng, vì FED không thể để lãi suất ở mức thấp hơn 2%.

H.Chi. (Theo USA Today, Bloomberg)

Thành lập Khu kinh tế Nam Phú Yên với ngành công nghiệp lọc, hóa dầu

Thứ năm, 01/05/2008, 02:06 (GMT+7)

Ngày 28-4, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã ký ban hành Quyết định số 54/2008/QĐ-TTg về việc thành lập Khu kinh tế Nam Phú Yên, tỉnh Phú Yên, rộng 20.730ha. Đây là khu kinh tế  tổng hợp, đa ngành, đa chức năng với trọng tâm là ngành công nghiệp lọc, hóa dầu và các ngành công nghiệp sau dầu...

* Thủ tướng Chính phủ vừa đồng ý cho Bộ GT-VT được ứng trước 200 tỷ đồng để thực hiện dự án luồng cho tàu biển có trọng tải lớn vào sông Hậu; 200 tỷ đồng  xây dựng cầu Đồng Nai; UBND TP Đà Nẵng được ứng trước 100 tỷ đồng xây dựng cầu Thuận Phước.

Tr. Ngọc

Thủ tướng yêu cầu Bộ Y tế chấn chỉnh việc mua sắm trang thiết bị y tế

Thứ năm, 01/05/2008, 02:44 (GMT+7)

Thủ tướng Chính phủ vừa có công văn chỉ đạo xử lý sau thanh tra việc mua sắm trang thiết bị y tế. Theo đó, Thủ tướng yêu cầu  Bộ Y tế chấn chỉnh quản lý việc mua sắm trang thiết bị y tế đảm bảo sử dụng đúng mục đích, hiệu quả. Bộ Y tế cũng cần xử lý các gói thầu mua sắm thiết bị không hiệu quả, sai chủng loại, xuất xứ, vượt dự toán phê duyệt. Thủ tướng yêu cầu Bộ Y tế xây dựng, ban hành tiêu chuẩn chất lượng, kiểm định trang thiết bị y tế.

Ngoài ra, Bộ Y tế cần tổng kết, đánh giá công tác xã hội hóa lĩnh vực y tế thời gian qua tại các bệnh viện, cơ sở khám chữa bệnh. Nghiên cứu và hướng dẫn thống nhất chế độ quản lý (nhất là về tài chính) đối với các loại hình khám, chữa bệnh, đảm bảo huy động mọi nguồn lực đầu tư trong và ngoài nước, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao trong khám, chữa bệnh, nghiên cứu khoa học và đào tạo nguồn nhân lực. Chấn chỉnh việc tiếp nhận viện trợ và xử lý các vấn đề kinh tế tại các đơn vị được thanh tra theo đúng quy định hiện hành.

Trước đó, Thanh tra Chính phủ (TTCP) đã có kết luận  nêu rõ tại Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), Bệnh viện Trung ương Huế, Bệnh viện Chợ Rẫy TPHCM, Trường Đại học Y Hà Nội và Đại học Y Dược TPHCM, việc mua sắm nhiều trang thiết bị y tế của các đơn vị này không rõ nguồn gốc với giá trị hàng chục tỷ đồng. Cụ thể như tại BV Bạch Mai, tổng số tiền đầu tư mua sắm trang thiết bị có giá trị gần 200 tỷ đồng nhưng có tới 24 hợp đồng trị giá gần 3,5 tỷ đồng không có chứng chỉ chất lượng, xuất xứ. Tại Bệnh viện Chợ Rẫy TPHCM, trong 30 hợp đồng thuê máy móc thiết bị trị giá gần 80 tỷ đồng, số tiền thực chi lớn hơn giá trị hợp đồng gần 25 tỷ đồng…

L. Nguyên