Đối Thoại Website: Doi-Thoai.com Email: toasoandoithoai@yahoo.com
Đối Thoại Năm 2000Trần Khuê - Nguyễn Thị Thanh Xuân |
DÂN CHỦ : VẤN ĐỀ CỦA DÂN TỘC VÀ THỜI ĐẠI (g)
Nhìn lại một thế kỷ bi tráng của Đất Nước, của Dân Tộc, đã là người Việt Nam, có ai lại không cảm thấy trong lòng dạt dào vui sướng tự hào có xen cả phần ngậm ngùi ai oán. Với những người Việt Nam tâm huyết lại còn canh cánh nỗi lo cho Việt Nam mình bước vào thế kỷ mới với năng lực và khí phách nào đây ? Đua chen với bè bạn ra sao để giành được một vị thế xứng đáng trong đời sống tương lai của nhân loại ? Thua giời một vạn không bằng kém bạn một li !
Cũng nên dự đoán : trên đường đi tới, những vinh quang nào và cả những nhục nhã nào đang chờ ta ? Đã qua đi rồi cái thời ai cũng cảm thấy nghĩ về mình, nói về mình như nghĩ và nói về một cái gì đáng xấu hổ. Nhưng chẳng lẽ ta lại chỉ dừng ở chỗ chỉ biết lo cho lợi ích riêng, lo khẳng định bản thân mình rồi chà đạp lên người khác, quên đi cả lợi ích và danh dự của cộng đồng, của Dân tộc và Tổ quốc ?
Không được phép quên đi quá khứ đau thương và hào hùng của Dân tộc. Nhưng bằng cách nào đây, với từng trang văn, trang thơ, từng khuông nhạc, từng giờ văn, giờ sử ta có thể giúp con em ta sống hòa theo nhịp tim, nhịp thở của Dân tộc trong từng biến cố lớn lao của trường kỳ lịch sử.
Làm thế nào khi đọc lên câu thơ :
"Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn
Lừng lẫy làm cho lở núi non"
thì con em ta hình dung và cảm nhận được khí phách của Phan Chu Trinh và thế hệ của Người, và tất cả những thế hệ ông bà, cha mẹ, anh chị nối tiếp theo đều coi trọng đại nghĩa của Dân tộc và coi mọi thứ được gọi tên là hy sinh gian khổ là chuyện nhỏ :
"Gian nan chi kể chuyện con con"
Khí phách của tất cả những người con gái, con trai đất Việt là như thế đó !
Người xưa nói : "tay bẩn thì lấy nước mà rửa, nhưng NƯỚC bẩn thì phải lấy MÁU mà rửa". Máu của ai, nếu không phải là máu nóng của lớp lớp những người con gái và con trai của Dân Tộc. Sau 117 năm phấn đấu hy sinh (1858-1975), ta đã rửa xong nhục mất nước, nhưng còn cái nhục nghèo nàn và lạc hậu ? Cần đến bầu máu nóng của những ai đây ?
Quên quá khứ là không được, xuyên tạc hay phủ nhận sạch trơn quá khứ lại càng không được ! Nhưng bảo nhau đi giật lùi để say sưa ngắm nhìn quá khứ cũng không ổn !
Hoài niệm quá khứ hay ảo tưởng tương lai đều là vô bổ. Quá khứ với những kinh nghiệm quí báu nên thường là cần nhưng vừa phải thôi. Còn ngày mai ra sao chính là phụ thuộc vào cái hôm nay ta đang sống, đang suy nghĩ và hành động. Hiện tại mới chính là thước đo của mọi thứ giá trị trên đời này. Mọi giá trị ở quá khứ chỉ thực sự còn là giá trị khi vẫn thúc đẩy hiện tại phát triển.
Hẳn mọi người chúng ta đều xúc động nhìn hình ảnh Đại tướng - Chủ tịch Lê Đức Anh thay mặt Đất nước đem phiên bản trống đồng của thời Đức Tổ Hùng Vương dựng nước trao tặng cho đại diện của Liên hiệp quốc. Không phải chỉ là trống : đó là ánh sáng trí tuệ và thanh âm hào hùng của dân tộc, một biểu trưng của sức mạnh văn hóa Việt Nam. Phải bằng mọi cách giúp cho các cháu thanh thiếu niên của chúng ta cảm nhận và thức nhận được một cách sâu sắc giá trị cao cả tuyệt vời của cuộc Cách mạng tháng Tám và hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, đưa Việt Nam từ thân phận tủi nhục, bị quên lãng lên một địa vị vẻ vang trên trường quốc tế.
Suốt mấy chục năm qua, báo chí và sách vở của ta luôn luôn nhắc đến công ơn của Đảng đối với Nhân dân; bây giờ trong dịp kỷ niệm 70 năm thành lập Đảng, đ/c Tổng bí thư lại nhắc đến công ơn của Nhân dân đối với Đảng. Đây không phải là chuyện nói qua nói lại cho lịch sự, lễ độ mà đó chính là chân lý lịch sử, mang ý nghĩa giáo dục sâu rộng, đối với THANH NIÊN ta, nhất là đối với những đảng viên nào đã chót đặt mình lên trên Nhân dân.
Trong Di chúc, có đoạn Bác viết :
"Tôi mong rằng Đảng ta sẽ ra sức hoạt động góp phần đắc lực vào việc khôi phục lại khối đoàn kết giữa các đảng anh em trên nền tảng chủ nghĩa Mác-Lênin và chủ nghĩa quốc tế vô sản có lý, có tình" ...
Như thế là Bác Hồ của chúng ta đặt "dân tộc" lên trên hết và trước hết nhưng chưa bao giờ Bác quên "quốc tế". Trước khi vĩnh biệt cuộc đời, Bác vẫn không quên nhắc đến nhiệm vụ quốc tế của Đảng ta và cái cặp phạm trù lý - tình rất Việt Nam, rất Hồ Chí Minh này đã để cho giới nghiên cứu lý luận suy ngẫm và thảo luận.
Lý là một từ đa nghĩa nhưng nghĩa quan trọng nhất của nó là cái đúng, cái phải, phù hợp với qui luật và sự phát triển. Người ta thường nói đến thiên lý, vạn lý nhưng dù tranh cãi thế nào thì cuối cùng người ta vẫn phải chấp nhận cái lý của sự phát triển chứ không phải bất cứ cái lý nào khác. Do đó, hai cái lý đối lập nhau thì không thể coi cả hai đều đúng, đều có lý. Không ! Chỉ có một thôi !
Cái tình cũng thế. Thương yêu nhau là để giúp nhau phát triển. Chứ thương yêu để suy thoái thì cái tình ấy còn có nghĩa gì.
Người đời thường nói : "thương hại nó quá". Đúng là thương không phải nhẽ thì chỉ làm hại nhau mà thôi. Như vậy, ngay trong tình đã chưa đúng cái lý của nó rồi. Còn trong lý mà thiếu tình, người ta thường lâm vào tình trạng khô khan, cứng nhắc, máy móc. Có thể vẫn phát triển về mặt nào đấy nhưng lại thiếu đi sự hài hòa cần thiết. Sau hai thế kỷ phát triển nặng về lý, phương Tây đang tỏ ra ân hận và bắt đầu phân tỉnh. Phương Đông, nhất là Việt Nam ta lúc nào cũng nặng tình, về mặt nào đó đạt được sự hài hòa, nhưng lại không phát triển được. Vậy, có cần phản tỉnh không ? Đây là thời kỳ Đông Tây nên bổ sung cho nhau và cần tránh mọi sự kỳ thị. Tây thấy tình nghĩa phương Đông tốt đẹp thì nên học tập. Còn Đông thấy Tây có cái lý phát triển thì cũng nên noi theo.
Theo người xưa thì khó nhất là "thấu tình đạt lý". Rõ ràng, tình không thấu thì lý không đạt, không thể phát triển được. Nếu chỉ dừng lại ở tình, không vươn được tới lý, đạt được tới lý thì cộng đồng xã hội cũng không thể đảm bảo được sự hài hòa, ổn định thực sự và lâu dài. Không những không phát triển mà suy sụp là điều chắc chắn.
Có một số nhà nghiên cứu văn hóa không hiểu điều này, tưởng nhầm rằng ta thiếu tình nên cứ hô hào tăng cường mặt này. Trong thực tế, tình cảm làng xóm, tình cảm đồng bào, tình hữu ái giai cấp không hề thiếu và đó chính là một trong những nhân tố khiến cho mọi kẻ thù phải thua để ta đạt tới cái lý độc lập của ta. Họ không chú ý rằng : tình càng sâu thì lý càng cao, và lý càng cao thì tình càng vững. Do đó, mọi sự đối lập giữa tình và lý một cách thiếu biện chứng đều trở nên vô nghĩa, có hại cho sự phát triển. Điển hình là hiện nay rất nhiều người không xử lý đúng mối quan hệ tình cảm gia đình, họ hàng thân thích, cựu chiến hữu, anh hai - em út, ... nên đã gây ra những tổn thất lớn đối với sự nghiệp chung. Sao lại có thể dừng lại ở mức tình cảm hạn hẹp, cục bộ, để du di, a-dua hoặc bao che cho nhau, không đếm xỉa gì đến kỷ cương luật pháp. Dung túng, bao che để làm sai kéo dài hàng chục năm trời, cuối cùng phải đưa ra tòa án, vào trại giam, đúng là thương nhau như thế thì bằng mười hại nhau.
Nếu nhìn rộng và xa hơn một chút nữa thì cái lý toàn cầu hóa của thế kỷ XXI là không một dân tộc, một quốc gia nào tránh né được rồi. Vậy, ta phải chuẩn bị cái tình nào để đạt đến nó đây ? Riêng cái lý AFTA trong khu vực thì sát gần lắm rồi, chỉ chưa đầy ba năm nữa thôi. Khi đã bước vào vòng tự do hóa thương mại thì hoặc anh có sản phẩm tốt, với giá cả hợp lý, đủ sức cạnh tranh với thiên hạ, anh sẽ tồn tại và tiếp tục phát triển; hoặc anh không tiêu thụ nổi sản phẩm, lần lượt bị đóng cửa xí nghiệp, sập tiệm dần các doanh nghiệp nội địa công nhân thì thất nghiệp, nông dân thì bỏ ruộng đất đi lang thang, đói khổ sinh trộm cướp và các tệ nạn xã hội. Thôi, cứ thử hình dung rồi mỗi người tự rút ra kết luận.
Chuyện đời ai cũng thấy cả, nhưng vấn đề là bảo nhau rúc đầu vào cát chăng ? Bàn ngang, bàn lùi chăng ? Chỉ những kẻ này được quyền bàn, còn những người khác thì không ? Kẻ sai thì được quyền cao giọng, lớn tiếng, còn người đúng thì phải ngậm tăm chăng ?
Hay tất cả cùng lo toan, cùng bàn bạc, công khai và thẳng thắn, tìm ra bằng được mọi kế sách để có thể hội nhập thắng lợi và liên tục ca khúc khải hoàn ?
Vậy thì muốn đảm bảo cái lý hội nhập thắng lợi lại phải giải quyết thật tốt cái tình tự dân tộc. Hiện nay, tình tự dân tộc chưa tốt là do đâu ?
Chẳng qua là chúng ta chưa giải quyết tốt cái lý mà Bác Hồ đã đề cập trong Tuyên ngôn độc lập, trong Hiến pháp 46 và nhất là trong những dòng cuối cùng của Di chúc : "Xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh", và hiện nay chỉ còn lại là : dân chủ và giàu mạnh. Cái lý Hồ Chí Minh, cái lý Việt Nam là như thế đó ! Tất cả mọi thứ tình nào phục vụ cho cái lý này là đúng. Ngược lại, những thứ tình nào làm hại đến cái lý này đều là sai, phải lại bỏ. Xin miễn mọi sự ngụy biện.
Không dân chủ thì không thể giàu mạnh !
Không giàu mạnh thì lấy sức đâu mà chống lại mọi sức ép, nói chi đến định hướng này, định hướng khác.
Xin thưa với các vị trước đây đã phản đối "khoán" và hiện nay lại phản đối "cổ phần hóa" doanh nghiệp và luật tư do kinh doanh và bao nhiêu thứ chủ trương, chính sách hợp lý khác đừng có la lối rằng chúng tôi đang chệch hướng. Tất nhiên số khôn ngoan hơn thì bây giờ phản đối ngầm. Trên bảo bỏ giấy phép con, các vị không chịu bỏ. Các vị cũng thừa biết bỏ thì quản lý có hiệu lực hơn nhưng đồng thời cũng bỏ mất nhiều đặc quyền, đặc lợi. Nhưng luận điệu của các vị : không thận trọng thì thành vô chính phủ, thành TBCN mất !
Không ! Người ta sửa sang lại mọi chuyện là để phát triển và mau giàu mạnh đấy !
Cứ dân chủ là lập tức giàu mạnh !
Đã giàu mạnh thì ai ngăn nổi ta đi lên XHCN ?
Đã nghèo nàn lạc hậu rồi lệ thuộc tức là dậm chân tại chỗ hoặc nằm bẹp đấy. Còn đi nổi đến đâu ? Còn theo được định hướng nào ?
Vậy, vị nào đang "chân thành" phản đối chúng tôi hãy vui lòng bớt gào lên về CNXH đi ?
Cái tình của chúng tôi là nhẹ nhàng khuyến cáo các vị như thế đó. Nếu không, chúng ta lại phải giở lý với nhau thôi.
Ở đời, như các cụ đã dạy : nhẹ không ưa, ưa nặng.
Điều cuối cùng chúng tôi muốn nói rằng : trình bày đủ thứ dài dòng như trên một cách tình cảm cũng là để đi đến hy vọng, tất cả chúng ta thành tâm bàn bạc với nhau để đạt tới cái lý của Cụ Hồ.
Đ/c Tổng bí thư và chúng ta, tất cả những ai đã nắm chắc cái lý của Cụ Hồ, dứt khoát sẽ thắng lợi. Miễn là chúng ta không mất cảnh giác, không xao xuyến hoặc dao động trước mọi sức ép, đi ngược lại lý tưởng Cụ Hồ.
Đạt được lý tưởng Cụ Hồ cũng chính là thấu được tình nghĩa Việt Nam, đảm bảo cho tình nghĩa Việt Nam đã từng tỏa sáng trong lịch sử sẽ tiếp tục tỏa sáng trong thiên niên kỷ mới.
Người xưa nói : "Đạo là bất biến". Hiện nay, ta hiểu ĐẠO mà người xưa quan niệm chính là cái mà ta thường gọi là qui luật. Hiểu như thế thì phải thấy rằng ta phải theo ĐẠO, phục tùng ĐẠO, chứ uốn ĐẠO theo ý ta sao được. Vậy, cái ĐẠO của Hồ Chí Minh là gì ?
Có thì giờ mà bàn theo kiểu hàn lâm thì phải viết hàng tập sách, nhiều tập sách. Nhưng nói gọn lại thì chỉ cần chú tâm tìm hiểu lời già Hồ dặn già Huỳnh trước khi Người xuống tàu sang Pháp (Hội nghị Fôngtenbơlô) để bàn chuyện độc lập của Việt Nam ta : "Dĩ bất biến ứng vạn biến".
Có một cái "bất biến" mà Cụ Hồ đã mang trong mình suốt từ khi rời Bến Nhà Rồng cho đến khi an giấc ngàn thu : đó là cái gì vậy ?
Khoan hãy đi vào lý luận, cứ chịu khó đi ngược dòng thời gian là rõ tất cả thôi.
Vì sao Cụ Hồ đi theo Lênin và Đệ Tam rồi lại khẳng định rằng chủ nghĩa Lênin là đúng nhất ?
- Vì sao khi Cụ nằm trên giường bệnh ở Tân Trào lại dặn đ/c Văn (Võ Nguyễn Giáp) : "dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải giành bằng được độc lập" ?
- Vì sao bản Tuyên ngôn độc lập trở thành một áng văn bất hủ, một văn kiện lịch sử thiêng liêng của Dân tộc ?
- Vì sao năm 46, Cụ phải ra một quyết định đau lòng : giải tán Đảng Cộng sản Đông Dương ?
- Vì sao Cụ phải ngậm bồ hòn làm ngọt để ký hiệp định sơ bộ 6-3 và Tạm ước 14-9 và chua chát cay đắng nói trước quốc dân : "Đồng bào hãy tin rằng Hồ Chí Minh không phải là người bán nước".
- Vì sao sau chiến thắng Điện Biên "chấn động địa cầu", Cụ phải thuyết phục quân dân mình tạm dừng trước sông Bến Hải ?
Và biết bao cái vì sao nữa mà trách nhiệm của chúng ta và thế hệ đến sau phải tìm hiểu để tấy rằng tất cả những vui buồn sướng khổ, phải trái đúng sai trong suốt cuộc đời hoạt động của Cụ cũng chỉ phục vụ cho một cái bất biến : đó là sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Cụ vốn là người tôn trọng nguyên tắc thiểu số phục tùng đa số, thế mà có lúc Cụ phải nói : Nghị quyết của Trung ương kỳ này tôi chỉ tán thành 3/4 thôi.
Cũng có lúc Cụ phải bao lưu ý kiến một cách cụ thể, đó là lúc ý kiến của Bộ Chính trị muốn in Hồ tuyển (tương tự sách Mao tuyển bỏ túi bên Trung Quốc) : Các cháu nhỏ còn đang thiếu sách, tôi đề nghị để dành giấy in sách vở cho các cháu học.
Hy vọng một ngày nào đó, mọi người đều được biết tường tận và đầy đủ tất cả những ý kiến bảo lưu của Cụ. Không phải để thể tất mà nhằm cảm thông sâu sắc và đầy đủ với một CON NGƯỜI đã hy sinh cả cuộc đời mình cho Dân tộc và Nhân loại, rồi từ đó rút ra những bài học : cảm thế nào, nghĩ thế nào, sống và hành động như thế nào để thực sự là bản chất NGƯỜI, bản chất VIỆT NAM.
Cái bất biến mà Hồ Chí Minh theo đuổi suốt đời mình cũng là cái bất biến mà Bà Trưng, Bà Triệu, Ngô Quyền, Lê Hoàn, Lý Thường Kiệt, Trần Quốc Tuấn, Lê Lợi, Nguyễn Huệ ... và bao thế hệ anh hùng liệt sĩ hữu danh hoặc khuyết danh đã vùng dậy và ngã xuống vì nó. May mắn thay, thời đại đã nâng cái bất biến của Hồ Chí Minh, cái bất biến ngàn đời của dân độc lên một tầm cao mới. Việt Nam độc lập nhưng lại phải là DẤN CHỦ CỘNG HÒA. Việt Nam độc lập rồi, thống nhất rồi, nhưng lại phải trở thành một Việt Nam DẤN CHỦ và GIÀU MẠNH.
Còn để dễ hiểu thì Cụ đã nói một cách hết sức dân dã rằng :
"Suốt đời tôi, tôi chỉ có một mong ước tột cùng là Nước ta được hoàn toàn độc lập, Dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành".
Thiết nghĩ đó chính là cái bất biến Hồ Chí Minh, cái đạo Hồ Chí Minh, cái chủ nghĩa xã hội Hồ Chí Minh.
Không thể có chuyện sùng bái cá nhân hay thần tượng hóa, tô hồng hay bôi đen, mặc cảm tự tôn hay tự ti vì thực tiễn bao giờ cũng là thước đo chân lý. Thực tiễn của thế kỷ XX và chắc chắn sẽ là mãi mãi xác nhận rằng Hồ Chí Minh của chúng ta là Việt Nam, là nhân loại, là ánh sáng. Ánh sáng Hồ Chí Minh (một tên gọi khác là tư tưởng Hồ Chí Minh) thực chất là ánh sáng của trí tuệ Việt Nam, của văn hóa Việt Nam. Không phải chỉ có Việt Nam độc quyền thụ hưởng, tất cả những người có lương tri trên hành tinh này đều mong muốn và có quyền được thụ hưởng.
Phất cao ngọn cờ DẤN CHỦ HÓA ĐẦT NƯỚC để phát huy mọi tiềm năng, tiềm lực của Dân tộc chính là phương sách duy nhất và tốt nhất để làm tỏa rạng ánh sáng Hồ Chí Minh, thực thi cái Đạo Hồ Chí Minh, cái chủ nghĩa xã hội dân tộc Hồ Chí Minh.
TP Hồ Chí Minh ngày 25-3-2000
TRẨN KHUÊ - NG.T.THANH XUẤN
Địa chỉ liên lạc:
Trần Khuê
296- Nguyễn Trãi , Quận Năm
Thành phố Hồ Chí Minh
Dt: 084.8.8363825
E-mail: trankhue@hcm.vnn.vn