Đối Thoại Website: Doi-Thoai.com Email: toasoandoithoai@yahoo.com
Hòa Thượng Thích Huyền Quang vào Sài Gòn và gặp gỡ Hòa Thượng Thích Quảng Độ |
TIN của hãng thông tấn Pháp AFP loan đi từ Hà Nội hôm thứ Ba 6/5/2003 cho biết, hai nhà lãnh đạo của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất đang bị giam lỏng, Hòa Thượng Thích Huyền Quang và Hòa Thượng Thích Quảng Độ, đã gặp mặt nhau lần đầu tiên kể từ nhiều năm qua.
Hãng AFP trích thuật một bản tin của Phòng Thông tin Phật giáo Quốc tế ở Paris cho biết Hòa Thượng Huyền Quang đã đến Sài Gòn ngày 2/5. Và hôm thứ Hai 5/5, Ngài đã được phép đến thăm Hòa Thượng Quảng Độ tại Thanh Minh Thiền Viện, là nơi Hòa Thượng Quảng Độ bị quản thúc từ tháng 6 năm 2001.
Tuy nhiên, Hòa Thượng Huyền Quang vẫn bị cấm không được ở lại với các tăng sĩ thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất tại Thanh Minh Thiền Viện và Ngài đã bị đưa thẳng về chùa Ấn Quang, là trụ sở chính của Giáo hội Phật giáo Việt Nam do chính phủ CSVN kiểm soát.
Ngày 7/5/03, Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Quang đã gặp Lê Thanh Hải, Chủ Tịch Ủy Ban Nhân Dân thành phố Sài Gòn. Đây là buổi gặp gỡ thứ nhì giữa Đại Lão Hòa Thượng và các viên chức cao cấp trong chính phủ.
Theo nhận định của một chuyên gia về Việt Nam của Học viện Quốc phòng Úc, giáo sư Carl Thayer, thì cuộc gặp mặt vừa kể của hai nhà lãnh đạo Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất có thể là một diễn tiến quan trọng hướng đến một xã hội có tính chất đa nguyên hơn ở Việt Nam. Một nhà ngoại giao ở Hà Nội cũng có nhận xét tương tự và nói rằng điều này cho thấy là chính quyền ở Hà Nội rốt cuộc đã nhận thức được rằng việc khống chế hoàn toàn các đoàn thể tôn giáo là không thích đáng.
Thượng Tọa Thích Viên Lý, Tổng Thư Ký Viện Hóa Đạo Văn Phòng 2 của Giáo Hội Phật Giáo VN Thống Nhất tại Hải Ngoại, cho biết trong những ngày tại Sài Gòn, Hòa Thượng Huyền Quang đã bị người của nhà nước theo sát bên cạnh trong hầu hết thời gian này, và đã bị gây khó dễ khi Hòa Thượng muốn đi thăm một vài nơi.
Trong thời gian Hòa Thượng Huyền Quang lưu ngụ Sài Gòn, Ban Tôn Giáo Nhà Nước đã dọn một phòng trong Chùa Ấn Quang cho Hòa Thượng cư trú. Đây cũng là một điều trái ý Hòa Thượng, vì Thượng Tọa Nhật Ban - một vị sư từng bị nhiều năm tù vì hoạt động đòi hỏi quyền tự do tôn giáo - đã bị người nhà nước ngăn cản khi Thượng Tọa tới cung thỉnh Hòa Thượng về một ngôi chùa nhỏ hơn tại quận 8. Hòa Thượng Huyền Quang đã tới thăm một số chư Tăng tại một số ngôi chùa - chư tăng ni và Phật Tử đã nghênh đón trọng thể, trong một cung cách giành cho một vị đại lão hòa thượng, và với nhiều vị thì là cung cách giành cho vị sư đang gánh vác một cuộc chiến vì nhân quyền, vì tự do tôn giáo.
HT Huyền Quang cũng đã tới thăm một số pháp hữu để hàn huyên. Ngài đã tới thăm Hòa Thượng Thích Trí Tịnh. Có người của nhà nước đứng theo dõi suốt câu chuyện này.
HT Huyền Quang đã tới thăm Hòa Thượng Trí Quang. Câu chuyện nơi đây kéo dài 2 giờ đồng hồ. Điều lạ là, Ban Tôn Giáo lại không cử người đứng hầu chuyện để theo dõi 2 vị sư trưởng lão này.
Hòa Thượng đòi tới thăm Hòa Thượng Quảng Độ - vị trưởng lão đang bị quản thúc ở Thanh Minh Thiền Viện. Người của Ban Tôn Giáo theo bên hòa thượng đã từ chối, và nói là đừng nên tới đó. Hòa Thượng Huyền Quang lập tức bước ra sân, nói là không thể nào không đi thăm HT Quảng Độ được. Cuối cùng, cái chế độ ưa thích quản chế tu sĩ này đã phải nhượng bộ.
Hòa Thượng Huyền Quang đã ngồi nói chuyện với Hòa Thượng Quảng Độ trong suốt cả buổi chiều. Đây có thể sẽ là buổi chiều gặp nhau lần cuối trong đời giữa hai vị sư trưởng lão này - vì sau 5 ngày, Hòa Thượng Huyền Quang sẽ phải về nơi chỉ định cư trú là Tu Viện Nguyên Thiều, tỉnh Bình Định, và tuổi hạc của hai vị đã quá cao.
Nhắc lại, trong 21 năm qua, Hòa Thượng Huyền Quang đã bị lưu đày ra Chùa Hội Phước, Quảng Ngãi - một nơi vắng vẻ ít người, và trước chùa có xây một đồn công an. Lần này, một đồn công an cũng vừa được xây xong đối diện Tu Viện Nguyên Thiều, Bình Định, nơi Hòa Thượng sẽ về đây theo "lệnh chỉ định nơi cư trú."
Trong các lời tâm sự với chư tăng Sài Gòn, Hòa Thượng Huyền Quang nói là chỉ muốn cho Phật Giáo được mở lại một đại học, muốn cho chư tăng ni được hưởng các quyền tự do ngôn luận, tự do xuất bản kinh sách, tự do báo chí... như các nước bình thường trên thế giới. Theo lời một vị sư nhận xét, qua hiện tượng chư tăng ni Phật tử Huế và Sài Gòn nghênh đón HT Huyền Quang, ai cũng thấy là tấm lòng cung kính với Ngài và với cuộc chiến đấu cho quyền tự do tôn giáo đã được hiển lộ.
Giáo Hội nhà nước được thành lập năm 1981, nhưng thực sự giáo hội này vẫn chưa được quyền có một trang web (Internet), chưa được quyền có một nhà xuất bản riêng (in sách vẫn phải qua NXB Tôn Giáo trực thuộc Ban Tôn Giáo Trung Ương ở Hà Nội, hoặc qua NXB/TPHCM của Thành Ủy), chưa được quyền tự quản về cơ chế và giáo dục vì luật hộ khẩu vẫn được dùng để thanh lọc và gây khó dễ, và hầu hết sinh hoạt đều phải dưới cái dù Mặt Trận Tổ Quốc. Trong Đại Hội Phật Giáo (của giáo hội nhà nước) vừa tổ chức mấy tháng trước ở Hà Nội, nhiều vị sư có nêu lên các vấn đề đó một cách khéo léo, nhưng tới giờ vẫn không thấy đáp ứng gì. Chỉ thấy nhà nước yêu cầu Phật Giáo giúp thêm một công tác : mở các tour du lịch tới các chùa di tích văn hóa. Lời yêu cầu này được nêu rõ ràng và liên tục trong các số tuần báo Giác Ngộ số 165 tới số 168 trong tháng 3 và 4. Trong khi mời Phật Tử hải ngoại về du lịch các chùa cổ, điều ngạc nhiên là nhà nước vẫn giam giữ một số vị sư đang gánh vác nền văn hóa đã sản sinh ra các chùa này.
HT Huyền Quang cho biết, Phật Giáo lúc nào cũng là tôn giáo của hòa bình, của trí tuệ - đó luôn luôn là những đóng góp rất lớn cho lịch sử nhân loại, và cả cho lịch sử Việt Nam. Nay sao không nhân lúc quốc tế yêu cầu nhà nước hòa dịu cùng các nhà hoạt động tôn giáo, mà hãy làm hòa với quý thầy. Nếu nhà nước trả tự do cho tất cả các tù nhân lương tâm, cho dân hưởng các quyền tự do báo chí, tự do đi lại... thì lòng dân đều quy thuận, chung sức gánh vác, việc gì mà không làm được, thì đất nước trở thành rồng cọp mấy hồi. Còn như cứ liên tục áp bức, hết quản chế lại chỉ định nơi cư trú thì làm sao mà bảo dân ủng hộ được.