Đối Thoại          Website: Doi-Thoai.com         Email: toasoandoithoai@yahoo.com

Đêm "dân oan" nhớ về Ngô Tất Tố

Nguyễn Thị Hiền

 

Con kiến mà kiện củ khoai
Kiện đi kiện lại đã hai năm tròn
Bây giờ kiến đã có con
Củ khoai mọc nậm vẫn còn kiện nhau

Câu ca dao trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam vang lên trong tôi mỗi khi tiếp xúc với hàng trăm, hàng nghìn, hàng triệu người Việt Nam bị mất đất, mất nhà mất cửa phải lặn lội lên trung ương  khiếu kiện. Họ vạ vật bên chân tượng Lý Tử Trọng từ ngày này sang ngày khác, chụm gạch làm bếp, kiếm giấy, lá, rác, ni lông, cành cây làm củi, than, chất đốt, cốt cho gạo trong nồi chuyển hoá thành cơm. Giữa vườn hoa Lý Tử Trọng, đối diện với khu vực tiếp dân số 1 Mai Xuân Thưởng, nơi bao con mắt  du khách nhìn vào,  có cả chục cái bếp tự tạo kiểu thủ công như thế, như gợi nên một bức tranh u ám về tiền đồ người phụ nữ   sống trong lòng chế độ xã hội chủ nghĩa. Có thể mọi sự ví von đều khập khiễng nhưng với triều đình cộng sản thì sự ví này luôn luôn đúng:

Mọi nghị quyết chỉ là bánh vẽ.

Còn dân thường mãi mãi xanh xao.

Tiền đồ của họ còn tối đen hơn cả tiền đồ chị Dậu trong bối cảnh tắt đèn của cụ Ngô Tất Tố.  Những tưởng nơi chói loà chủ nghiã Mác Lê trong ngôi nhà nhân bản gấp triệu lần tư bản, những số phận chị Dậu chỉ còn trong tâm trí, trong bóng đêm nô lệ. Có ai ngờ ,từ đêm trường  nô lệ của chế độ phong  kiến mục ruỗng thối nát, họ lại tiếp  tục "vùng lên" "quật khởi" để xuyên thủng không gian và thời gian,  trở về  ngôi nhà của chủ nghĩa xã hội với vẹn nguyên sắc vẻ, hình  hài. Nghèo nàn, tồi tàn, Đói, rách, tang thương. Thậm chí còn mòn mỏi, tiều tuỵ, ốm o hơn cả chị Dậu ngày xưa. Ngày xưa chị Dậu của Ngô Tất Tố còn hồng hào khoẻ mạnh vật ngã thằng Lý trưởng làng ngã chổng kềnh trên mặt đất. Còn chị Dậu thời Đỗ Mười, Trần Đức lương, Lê Đức Anh ngày nay, đêm nào cũng bị bọn "lý trưởng"  phường Điện Biên, Thuỵ Khuê, Tây Hồ ra giằng xé đồ đạc, du đẩy tấn công, đánh đập vô tội vạ mà chẳng có cách nào chống lại, ngay đến bộ quần áo mặc trên người cũng bị chúng lôi, kéo, túm, xé cho đến khi toạc rách mới thôi. Một tuần ba bận như vậy, chỉ còn nước đi chân đất …mặc đồ lót. Thế là giữa đêm khuya bảo nhau xăm xăm băng lối đường đêm  ào ào đến nhà thủ tướng đọc thơ, than khóc, kêu gào. Bài thơ tủ của cánh dân oan mà người dân nào quanh khu vực nhà ông Phan văn Khải cũng thuộc làu:

Ông Phan văn khải thủ tướng ơi

Dân oan kêu khóc quá  lâu rồi

 Sao ông không  tỉnh mơ màng mãi

Để khổ cho dân sống  ngậm ngùi

 

Tái cử tưởng  ông nghĩ về dân

 Nào hay giữ ghế để tranh  phần

Cháu  con thụ lộc đời sung túc

Bảy tám đời sau vẫn bội phần

 

Dân đến  tận nhà ông rất đông

Sao cứ làm ngơ, cứ  lạnh  lùng

Nay sắp nghỉ chưa mà  trăng  trối:

Chửa hết nhũng tham, chửa yên lòng

 

Ông hãy mở cửa ,  đứng  dạy đi

Hỏi han dân chúng chỉ đôi  lần 

Cách  chức quan ôn ông chẳng dám

 Phải vì ông vốn  cũng...  quan tham?

 1,2 giờ sáng, hết hơi, khản họng lại trở về ôm thân anh Lý Tự Trọng ngủ, mong anh hà hơi, tiếp sức để ngày mai còn tiếp tục hành trình khiếu kiện. Hết quỳ mọp đội đơn trước cửa nhà quan lớn, lại đi nhặt rác, rửa bát đĩa thuê lấy tiền phô tô văn bản, tài liệu mà Đảng đã chỉ đạo hướng dẫn. Những điều lệ, nghị quyết vốn chỉ tồn tại trên mặt báo, mặt sách, mặt văn kiện,  chứ chưa hề tồn tại trên mặt triều thần và quan ôn thời đại…lại ngốn khá tiền của bà con. Cứ ba ngày một bộ, một năm 120 bộ như vậy trải khắp các phố phường. Khiến Kinh thành Hà Nội ngập trong đơn khiếu nại, rầm rập bước chân của dân oan đi khiếu kiện vào mỗi sáng sớm tinh sương…

  Mỗi lần nghe bà con kể lại thảm cảnh bị lũ cướp đêm hoành hành, phải kể lể, nói khó với người thân để  xin từng đôi dép cũ, cái quần dài để mặc, lòng  tôi  chợt nhói đau khi nghĩ về Ngô Tất Tố, "cha đẻ" của chị Dậu, mà thầm hỏi : Nếu nhìn thấy cảnh này, dưới  suối vàng  ông có thể nào ngậm cười, nhắm mắt ? Hay ông lại phải  dùng dây thắt cổ tự tử một lần nữa như ông đã từng tự tử trước nỗi đau nỗi khổ của đồng bào? Cái chết của ông giữa tuổi đới 59 làm đau lòng bao thế hệ Việt Nam, dù Đảng cố tình che đậy bưng bít, nhưng những ai có chút lương  tri thời đại chỉ cần nghe một lần là bị găm vào tâm trí như lớp rêu xanh bám chặt vào tảng đá. Lúc nào cũng rưng rưng muốn khóc, lúc nào cũng quặn đau như thể vết hằn trong quá khứ, vết gai cào trong ký ức. Là nhà văn của tầng lớp bình  dân, ông sớm hướng ngòi bút của mình theo  cách mạng , tin rằng  chỉ có chế độ  phong  kiến mới tồn tại những cảnh đời khổ ải như chị Dậu. Phải bán con bán chó lấy tiền  nộp thuế, giải thoát cho chồng, còn tấm thân khỏe mạnh thì  làm vú em cho cố già gần đất xa trời, miệng phều phào móm mém (bởi hai hàm răng đã nói lời từ biệt , đã bỏ lợi ở lại mà ra đi vĩnh  viễn) ...

Mười năm sau cuộc khởi nghiã cách mạng  tháng  tám, ra khỏi ách áp bức bóc lột của thực  dân, tâm hồn  ông như được mọc cánh hai lần, một lần cho ông và một lần cho dân, vì những cảnh đoạn trường (đứt ruột) như chị Dậu đã hết .Người dân đã thực sự vươn lên làm chủ, cơm no áo ấm dưới sự vun vén chăm chút của chính Đảng  cộng sản của giai cấp mình rồi.

Hào hứng đi theo cách mạng, lúc lên Hà Nội làm báo, lúc vào Nam viết văn, bốc thuốc…cho đến  khi cải cách ruộng  đất nổ ra, ông bàng hoàng kinh hãi trước cảnh máu chảy đầu  rơi, khắp  làng  rộn vang những  bước chân của những  kẻ cuồng nộ, với  những lời hô, khẩu hiệu sặc tanh mùi máu:

-Đả đảo bọn địa chủ  gian ác bóc lột .

-Trí ,phú, địa, hào, đào tận gốc, trốc tận rễ.

- Hồ chủ tịch  muôn năm . Đảng  cộng  sản Việt Nam  muôn năm

- Đế quốc  là con hổ, còn địa chủ là bụi rậm để cho hổ núp. Phải đứng lên phát sạch bụi rậm, hưởng ứng  lời kêu gọi của cụ Hồ, anh em ơi…

Mỗi một  cánh tay vung lên là một  mạng người  rụng xuống,  người chết  như ngả rạ, tiếng khóc ai oán ngậm ngùi ,hờn tủi vang lên khắp xóm thôn vì  bao người thân , máu mủ ruột già của họ đến chết vẫn không được  yên, bởi mệnh lệnh quái gở, độc địa từ miệng đội trưởng  đội cải cách dội xuống :

- "Tất cả bọn địa chủ, cường hào ác bá, từ bé đến lớn, trẻ hay già, đàn ông hay đàn bà đều  phải  chôn sấp…Để nòi địa chủ độc ác bị tuyệt diệt vĩnh viễn , không có cơ ngóc đầu dạy "làm khổ"  nhân dân thêm một lần nào nữa !

- Nếu ai cố tình trái lệnh sẽ bị chôn theo".

  Bao nhiêu người hôm trước còn là người bảo trợ của quân đội, còn gánh gạo kìn kìn, dắt trâu mộng béo khoẻ kềnh càng, đen trũi đến ủng hộ bộ đội mỗi khi phá được một bốt đồn của  giặc Pháp để nuôi quân, mừng chiến thắng, nay bỗng thành kẻ thù truyền kiếp của nhân dân. Khi chết con cái cũng không được nhìn mặt, vì cả khuôn mặt  đã bị vùi trong đất ướt…Nỗi đau của đồng loại khiến ông  bừng tỉnh ngộ và ông hiểu: Cuộc cách mạng đã bị đánh tráo, cái ác trong lòng người được nhân lên gấp bội phần nhằm giết chết  tươi cái thiện. Nỗi đau của một trí thức cách mạng sắp bị "đào tận gốc, trốc tận rễ" làm ông chán ngán, nhưng  lớn hơn cả là nỗi đau của cả dân tộc. Sau bao đêm tự vấn lòng mình, thầm tin vào tấm gương  cao cả sáng ngời của vị cha già dân tộc, cả cuộc đời hy sinh vì nghiã lớn, không vợ con, vật chất, chỉ một lòng với nước, với dân(!?) Ông quyết định viết một lá thư dài, kể lại những điều mắt thấy tai nghe, từ cô gái trẻ bị lột chiếc áo mới tinh khi đang mặc trên người (bị coi là sản phẩm của sự bóc lột) đến  thầy hiệu trưởng trường huyện nơi ông ở, đã từng có thời  kỳ làm chủ tịch huyện lâm thời. Cũng là người đã nuôi cả đại đội , sư đoàn bộ đội trong nhà, từ gạo ăn hàng ngày đến giẻ lau súng, pháo cối v.v  Thế mà chỉ ngắn ngủi trong phút chốc đã bị quy thành  địa chủ, bị  hành hạ, đưa ra đấu tố, rồi  bị bắt, nhốt vào trại giam. Uất ức đến  mức phải  đập tan cái kính  đang đeo trên mặt cho vỡ tan ra từng mảnh, dùng mảnh kính vỡ  thay dao sắc rạch bụng mình, lôi cả nắm ruột cầm trên tay chỉ để chứng tỏ một  điều : Nếu là địa chủ ruột phải  có màu vàng  vì toàn  ăn thịt cá, sơn hào hải vị, còn nếu là trí thức,  tuy có của ăn của để nhưng  luôn đồng  cam cộng  khổ cùng bà con, nhường nhà nhường cơm gạo thức ăn cho bộ đội, thì  ruột sẽ có màu xanh  của rau, đậu, tương cà...và nặng nề gục xuống, trước sự chứng kiến của dân làng. Kể xong,  ông yêu cầu cụ Hồ phải  dừng ngay những  việc  làm bại lý, phi luân lại, cho dù dưới  danh nghiã cách mạng , dưới  khẩu hiệu "lấy của nhà giàu  chia cho dân nghèo" , rồi  "giảm  tô giảm  tức" đi chăng  nưã, thực chất chỉ là  sự giết chóc, cướp bóc trắng  trợn, tăng  thương, tăng tức mà thôi. Cho dù bao nhiêu lời biện hộ cũng không rửa sạch nỗi đau này. Với  tư cách  là nhà văn, là công  dân của nhà nước Việt Nam  dân chủ  cộng  hoà, ông khẩn khoản yêu cầu cụ phải trực tiếp xuống dân, như vua Lê Thánh Tông ngày xưa đã từng đóng giả làm thường dân, bí mật ra khỏi thành đi vi hành, để tận mắt chứng kiến cảnh trăm dân điêu đứng  lầm than như thế nào để kịp có kế sách  trị vì. Trong thư cụ khẳng định người  Cha chưa già đã nhầm lẫn hết cả chủ trương chính sách. Dẫu là "đất sinh cỏ, già sinh tật" thì cả trăm triều vua trước chưa ai có tật lớn đến mức triệt hạ tàn sát đồng  bào, đồng chí vô tội như vậy. Cuối thư ông khẳng định nếu sau ba tháng ông còn phải chứng kiến những việc làm của quỷ sa tăng đội lốt người , còn chưa nhận được thư trả lời của cụ Hồ, ông sẽ treo cổ tự vẫn .

Từ đó mỗi ngày qua đi là mỗi ngày ông lùi dần vào cái hố tử thần mà chính ông đã đào sẵn cho mình, dù  tuổi thọ của ông trời chưa thèm lấy. Song - một người đầy nhân bản, giàu nhân văn như ông làm sao có thể cam lòng trước những cảnh đời, số phận  thê lương có một không hai trong Lịch sử  loài người như vậy? Trái  tim ông chỉ  đập những nhịp đập chí nghiã chí tình với nước, với dân, chứ không thể gương mắt ếch lên nhìn cảnh  tượng đồng bào mình  bị tan tác dưới  bàn tay đồng  đội đồng chí, đồng huyết thống giống nòi...Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ nữa là con người.Thà rằng ông chết đi để khỏi chứng kiến những  cái chết thê thảm, còn hơn để ông sống mà trái  tim phải nức nở tuôn trào, day dứt khôn nguôi ngày này sang ngày khác...Trong thâm tâm ông tin là khi nhận được thư, đích thân cụ Hồ phải trả lời hoặc cho người mời ông lên để trình bày, và mọi việc sẽ được giải quyết gấp. Cái ác sẽ được đẩy lùi, bàn tay đồng chí không tanh máu đồng bào nữa, những khẩu hiệu "đả đảo" "đào gốc, trốc rễ" cũng lập tức bay đi như chưa hề xảy ra...Tất cả chỉ là cơn ác mộng…Điều mà ông  không  ngờ là người cha già dân tộc đã vì quyền lợi bản thân mà bán rẻ tiền đồ và tương lai dân tộc  cho quan  thầy cộng sản là Trung Quốc và Liên Xô cả chục năm rồi. Làm sao thèm đoái hoài tới một thân xác như ông? Cho dù là nhà văn đi chăng nữa thì xưa nay "lập thân tối hạ ấy văn chương". Mạng ông trong mắt cha già, giỏi lắm cũng chỉ bằng cái xương con cá lẹp…Cá lẹp này chết đi sẽ lại có hàng triệu cá lẹp khác sinh ra để " cha già dân tộc" tiếp tục thu gom bán chác, lo gì.

Sau 3 tháng không  nhận được thư trả lời, ông lặng lẽ treo cổ lên xà nhà, dùng cái chết đường đột để xoá nhoà mọi ràng buộc vương vấn với  đời. Ngày  ông chọn cái chết cho mình cũng  là ngày  cha già dân tộc chết hẳn trong lòng ông, Trong đau đớn tuyệt vọng ông hiểu được rằng ông Hồ chính là quỷ vương, là tội đồ của dân tộc, là một kẻ giết người hàng loạt, không khác gì HítLe tàn sát người Do Thái, bị cả triệu triệu linh hồn vất vưởng trong đêm tối nguyền rủa

Cái chết của ông nhằm chứng tỏ hai điều : Ông là người cương trực, trọng lời hứa. Quân tử nhất ngôn. Lời nói đã tung ra như mũi tên đã bắn không  thể thu về, nhưng quan trọng hơn cả là sự  hốt hoảng trước tương lai . Nếu  đất nước  còn tồn tại  một quỷ đỏ như vậy  thì triều đình sẽ ra sao? Con cháu nếu không chết dần chết mòn trong nanh vuốt của quỷ đỏ cũng bị xé nát thành những mảnh vụn vô nghiã, không hồn. Rồi  những chị Dậu của ông từ trong chuyện sẽ bước ra ngoài  đời nhan nhản, lặng  lẽ cúi đầu  lê bước trên mặt đất , trên  dặm đường  thăm thẳm nỗi sầu bi…Một chị dậu trong đời đã đủ để trái tim ông tan nát. Giờ nhan nhản những chị Dậu như thế, hỏi  ông còn sống làm gì ? Hãy để xác ông được về nước chúa .

Trước khi  treo cổ chết, ông để lại lá thư nói rõ lý do khiến ông phải ra đi "bất đắc kỳ tử" cho gia đình, người thân biết, yêu cầu gia đình phải chôn sấp để ông được đau cái đau của dân, hiểu cái nhục của nước. Là trung thần khi nước lâm cảnh tang thương, ông không cho phép mình đứng ngoài cuộc, quay lưng lại nỗi khổ của đồng bào, dù cả khi đã chết...Vì cảm thương tấm lòng từ bi hỉ sả của ông, mà cũng vì coi cái chết là sự bí ẩn linh thiêng, gia đình đã không nỡ hành ông như các tên đội trưởng đội cải cách dưới lệnh của "cha già dân tộc" hành dân suốt ba năm, ông được nằm ngay ngắn trong quan tài, cách đất bởi một lớp ván thiên…

Bây giờ gần nửa thế kỷ đã trôi qua, không biết linh hồn ông còn lẩn quất ở nơi đâu, có lần nào hoá  sương, hoá nắng đậu xuống ngọn cỏ, nhành cây của vườn hoa Lý Tự Trọng để thấm nỗi khổ, nỗi rên xiết lầm than của đồng bào- con cháu hôm nay không ? Trong số hàng chục, hàng trăm bát hương đặt ở vườn hoa, dưới những gốc cây xà cừ, có bát hương nào thờ cúng riêng ông không? Có người dân nào thầm nhắc đến tên ông - cha đẻ bất đắc dĩ của chị Dậu - mà mình chính là hiện thân của chị bao nhiêu năm nay không? .Không  những  tròn hai  năm  mà 5 năm  mười  năm, hoặc lâu hơn nữa. Sông  có thể  cạn, núi có thể  mòn, song còn triều đình cộng sản thì người dân Việt Nam  còn lũ lượt kéo nhau đi kiện, dù phải xa chồng, lìa con, còn hơi thở cuối cùng  là còn lê lết đi kiện, đó là chân lý bất di bất dịch của người dân Việt Nam  dưới  ách cộng Sản ...

 Hà Nội về đêm rực sáng ánh đèn nê ông. Khu vực Hồ Tây còn hấp dẫn hơn bởi những bảng quảng cáo điện quang nhấp nháy cháy suốt đêm, cắt màn đêm yên tĩnh ra muôn nghìn mảnh nhỏ, làm sáng bừng cả một vùng hồ rộng lớn, trông xa như một lẵng hoa huyền thoại mà đất trời ưu ái ban tặng cho mảnh đất thiêng Tây Hồ. Tiếng nhạc sập xình phát ra từ các sàn nhẩy phá tan bầu không khí yên tĩnh của màn đêm. Xe máy chạy đầy đường phát ra những tiếng còi xoe xoé.  ồn ào rực rỡ đến vậy, sao tôi cảm thấy tối hơn đêm 30 trong tác phẩm tắt đèn của Ngô Tất Tố, cái đêm Chị Dậu loạng quạng lao ra từ nhà cố già 80, biến vào bóng tối và tiền đồ của chị còn đen tối hơn cả bóng đêm…

 Đã sang tiết tháng 11 âm lịch. Hà Nội vào đông muộn hơn mọi lần nhưng giữa mùa đông, tiết trời vẫn lạnh, gió từ lòng hồ thổi lên mang theo hơi nước càng lạnh thêm. Co ro trong chiếc áo choàng mỏng mảnh , tôi cảm nhận hết cái lạnh thấm trong da thịt mình, qua đôi bàn tay và khuôn mặt đằm hơi nước từ lòng hồ thổi lên, càng thấm thía cho những cảnh đời chị Dậu hôm nay - những chị Dậu của thập kỷ đầu tiên trong thiên niên kỷ thứ ba giữa thiên đường xã hội chủ nghĩa mà khổ hơn kiếp chó, kiếp lợn. Bao công lao mồ hôi đã bị cái Đảng bé tại quê nhà cướp trắng chỉ còn thân xác, lại tự nguyện đem mạng sống của mình treo trên nóc nhà số 1 Mai Xuân Thưởng, là khu vực đảng to giành để…hiếp dân. Thế là đã trắng tay mà còn trắng mắt  luôn. Sự đau khổ còn được nhân lên gấp bội phần, khi bóng đêm chìm xuống, lũ "lý trưởng" làng nhận lệnh của lãnh đạo bộ công an và nhà nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa  Việt Nam  ra đàn áp bà con. Hết lần này lại lần khác, cứ cách một đêm lại một lần quấy phá. Bao nhiêu năm không  ngừng nghỉ, cốt cho bà con chán ngán mà bỏ đi, khỏi phô ra bao hiện trạng nghèo khó oan gia, sợ quan trên nhìn xuống, người ta trông vào, thêm chứng lý để lên án nhà nước Việt Nam.

Thời nào thế ấy. Chỉ có Đảng cộng sản Việt Nam - một Đảng vô học, tham lam độc quyền, ăn bẩn. Một mình  một mâm, một mình một  chiếu, ăn xó mó niêu hết sạch phần  của dân mới đẻ ra những cảnh đời oan nghiệt này. Người người kêu oan, nhà nhà lang thang. Xin mượn  giọng ca dao để khép lại bài viết:

Việt Nam dân chủ  mù lòa

Cái tôm cái tép phải xa gia đình
         Cua cá sống kiếp điêu linh
Nghêu, sò, ốc, hến, ra đình kêu oan

           Chỉ khi sự mù loà chết đi, bà con mới  được hưởng kiếp làm người, còn hiện tại còn Đảng là còn phải chịu nỗi nhục tiền kiếp tha hương, đoạ đầy  của con sâu, cái kiến…đi kiện củ khoai.

Hà Nội .Đêm 30-11- 2005

Viết dưới chân tượng Lý Tử Trọng

 Thay cho nỗi lòng người dân oan Việt Nam

 Nguyễn thị Hiền.

- Thôn Vân Nội

- Xã Vân Dương

Huyện Quế Võ

Tỉnh Bắc Ninh