QUYẾT NGHỊ CỦA QUỐC HỘI ÂU CHÂU
VỀ VẤN ÐỀ TỰ DO TÔN GIÁO Ở VIỆT NAM

(thông qua vào lúc 17 giờ ngày 20.11.2003 tại Strasbourg)

QUỐC HỘI ÂU CHÂU

• chiếu theo các Quyết nghị trước đây về Việt Nam, đặc biệt các Quyết nghị ngày 16.11.2000, ngày 5.7.2001 về vấn đề Tự do tôn giáo và ngày 15.5.2003,
• chiếu theo Hiệp ước Hợp tác Kinh tế thỏa thuận năm 1995 giữa Cộng đồng Âu châu và Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, hiệp ước mà điều 1 xác lập nền tảng hợp tác căn cứ trên sự tôn trọng nhân quyền và các nguyên tắc dân chủ,
• chiếu các điều 69 và 70 trong Hiến pháp Việt Nam bảo đảm quyền tự do "theo hay không theo một tôn giáo nào",
• chiếu điều 18 trong Công ước quốc tế về các Quyền dân sự và chính trị mà Việt Nam tham gia ký kết, bảo đảm quyền tự do tôn giáo,
• chiếu hiệp ước hợp tác ký năm 1985 giữa Liên hiệp Âu châu và Việt Nam,
• chiếu Phúc trình về tình trạng nhân quyền trong thế giới năm 2002,
• chiếu theo văn kiện chiến lược giữa Cộng đồng Âu châu và Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam 2002 - 2006,
• chiếu điều 50, đoạn 5, trong bản điều lệ,

A. Vì rằng, tự do tôn giáo là một trong những tự do cơ bản được tuyên xưng trong bản Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền và bảo đảm qua nhiều Công ước quốc tế mà Việt Nam tham gia,

B. Nhấn mạnh tới Hiệp ước hợp tác giữa Liên hiệp Âu châu và Việt Nam đặt nền tảng trên sự tôn trọng các quyền cơ bản tuyên xưng trong những Công ước vừa kể,

C. Vì rằng, mặc bao lời tuyên bố không ngớt lập lại của nhà cầm quyền Việt Nam, thế nhưng tình trạng về các tự do cơ bản và, đặc biệt là tự do tôn giáo vẫn là mối lo lắng cực kỳ,

D. Vì rằng, tính chất đa chủng tộc, đa văn hóa và đa tôn giáo tại Việt Nam,

E. Vì rằng, những hy vọng nẩy sinh từ cuộc gặp gỡ hồi tháng tư đầu năm nay, giữa Thủ tướng Phan Văn Khải và Ðại lão Hòa thượng Thích Huyền Quang, 86 tuổi, Tăng thống Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất, người đã trải qua 21 năm tù đày,

F. Vô cùng tiếc cho cuộc gặp gỡ bất ngờ nhưng gây động dư luận báo chí hôm 2 tháng 4 vừa qua giữa Thủ tướng Phan Văn Khải và Ðại lão Hòa thượng Thích Huyền Quang, Tăng thống Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất (một giáo hội bị cấm đoán), lại tiếp diễn theo sau đó cuộc gia tăng đàn áp Giáo hội này, cũng như tiếp diễn cuộc đàn áp đối với các tổ chức tôn giáo không được công nhận khác, như Giáo hội Tin Lành của người miền Núi hay Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo,

G. Không hài lòng về quyết định quản chế Ðức Tăng thống Thích Huyền Quang và Hòa thượng Thích Quảng Ðộ, cũng như kết án ngay tức khắc hai năm quản chế các Thượng tọa Thích Tuệ Sỹ, Thích Thanh Huyền, Thích Nguyên Lý, và Ðại đức Thích Ðồng Thọ, thị giả của Ðức Tăng thống theo Quyết định của Ủy ban Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh, và nhà cầm quyền ở Huế và ở thành phố Hồ Chí Minh lên án, bằng khẩu lệnh, hai năm quản chế bốn Tăng sĩ khác : Hòa thượng Thích Thiện Hạnh, các Thượng tọa Thích Viên Ðịnh, Thích Thái Hòa, Thích Nguyên Vương,

H. Vì rằng, tôn trọng nhân quyền là yếu tố chủ yếu của Hiệp ước hợp tác ký kết giữa Liên hiệp Âu châu và Việt Nam,

I. Vì rằng, sẽ có cuộc họp của "ủy ban giám sát" hiệp ước hợp tác giữa Liên hiệp Âu châu và Việt Nam,

J. Nhắc lại rằng việc kết án cha Nguyễn Văn Lý và ba người cháu của ngài, cũng như cuộc đàn áp không ngừng đối với người miền Núi theo Thiên chúa giáo và Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo,

K. Sự kiện cần lưu ý, là nhiều nhóm tôn giáo khác cũng bị chính quyền kiểm soát, dù rằng Hiến pháp Việt Nam bảo đảm mọi công dân có quyền tự do tín ngưỡng và tôn giáo,

QUỐC HỘI ÂU CHÂU

1. Mạnh mẽ kết án đợt đàn áp mới vô cùng trầm trọng, trái với quyền tự do tôn giáo của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất và những người Thiên chúa giáo miền Núi, cũng như kết án chính sách có chủ ý mà chính quyền Việt Nam sử dụng để khai trừ các Gíao hội không được công nhận, đặc biệt là trường hợp của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất ;
2. Yêu cầu Nhà cầm quyền Việt Nam chấm dứt tức khắc những chính sách đàn áp Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất, Giáo hội Công giáo, các dân tộc miền Núi theo Thiên chúa giáo và những tín đồ Phật giáo Hòa Hảo, và chấp nhận tức khắc mọi cải cách cần thiết để bảo đảm cho các Giáo hội này có một quy chế hợp pháp ;
3. Yêu cầu chính phủ Việt Nam trả tự do tức khắc cho mọi công dân Việt Nam đang bị cầm tù vì lý do tín ngưỡng, thực hành tôn giáo hay chỉ vì thiết tha với tự do tôn giáo, và tiên khởi là trả tự do cho Hòa thượng Thích Huyền Quang, Tăng thống Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất, cùng người phụ tá của ngài là Hòa thượng Thích Quảng Ðộ ;
4. Kêu gọi Nhà cầm quyền Việt Nam tôn trọng tự do tôn giáo của tất cả các đoàn thể tôn giáo và bảo đảm cho mọi người Việt Nam được quyền thực hành tôn giáo mà họ chọn lựa, kể cả quyền tự do cúng lễ hay hội họp, và yêu cầu thiết lập một hệ thống pháp lý độc lập với quyền lực chính trị ;
5. Mời gọi Ủy hội Âu châu đưa vấn đề tự do tôn giáo ở Việt Nam vào hàng đầu của nghị trình bàn thảo tại Hội đồng Hỗn hợp Liên hiệp Âu châu - Việt Nam vào ngày 21.11 này ở Bruxelles ;
6. Mời gọi Hội đồng và Ủy hội Âu châu sử dụng mọi phương tiện chính trị và ngoại giao để chăm chú theo dõi sao cho tự do tôn giáo biến thành hiện thực tại Việt Nam ;
7. Yêu cầu Ủy hội và Hội đồng Âu châu chăm chú theo dõi sao cho các điều khoản về nhân quyền trong các hiệp định và hiệp ước ký kết được tuân thủ ;
8. Yêu cầu các vị đại diện ngoại giao của Liên hiệp Âu châu và các Quốc gia thành viên có mặt ở Việt Nam theo dõi tình cảnh của hàng giáo phẩm cao cấp Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất đang bị tù hay quản chế, chú tâm đặc biệt tới tình trạng tự do tôn giáo ở trong xứ và điều hợp mọi nỗ lực để thăng tiến cụ thể tự do này ;
9. Khuyến cáo việc gửi một phái đoàn Quốc hội Âu châu đến Việt Nam, nhằm lượng định tình hình tôn giáo, đặc biệt là tình hình của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất, gặp gỡ hàng giáo phẩm lãnh đạo, trước hết là Ðức Tăng thống Thích Huyền Quang và Hòa thượng Thích Quảng Ðộ ;
10. Ủy nhiệm Chủ tịch Quốc hội Âu châu chuyển giao Quyết Nghị này đến Hội đồng Âu châu, Ủy hội Âu châu, đến Chủ tịch, Thủ tướng và Chủ tịch Quốc hội Việt Nam, đến Ðức Tăng thống Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất và vị phụ tá của Ngài (Hòa thượng Thích Quảng Ðộ), đến ông Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc và Báo cáo viên Liên Hiệp Quốc đặc trách vấn đề tự do tôn giáo.

(Bản dịch Việt ngữ của Ủy ban Bảo vệ Quyền làm Người Việt Nam)